장음표시 사용
101쪽
V Arietas significationis definiti, Ode ventUculum medium inste re tribus poten-
finitionis est ex natura termicorum. lijssensitivi dιci non potest. th. I Oo. c. r.
vegetativa, infensitiuasunt eadem cum aut vinicandi actus vel quasi iustitiae retribui mauule cctiva, diuerse in animatis cate va, puta obsequendi benefacientibus, oe
vegetatina, di sensitiua tontinentur realiter brutis.th. 8o. e. 1.col. I. Scium, in anima armaliter vero distinctae violentum quidnamst th. 33. c. t. ITTibidem virtus infinita non datur ia corpore sinito.vegetatiuadensitiua, ct intellectivapartes a th. i .e. i. col. r. et snimae. th. r.et I col. I. virtus insinua in vigore, virtus infinita is
vegetatiua est in sensitiua potentia. th. I 2. duratione.theor. s.c. I col. I. Tys
vegetatiua in planta eli anima. th. q. c. et te mobile.th.T . c. I. col. I. 88 col. 1. virtusseminis duplex.theor. h. c. 2 col. et vegetalis formaliter, O actu continetur in prope finem. Syrationali. tb. 2. c, col. 2. is virtus cognoscitiua fit res cunua. th. s.c. I. velox dictio, quam habeat expositiquem th. coiri 6 sset .ma col. r. et et virtus superior potest,quodpotes virtus infe
velox, tardum,quid.th v. e. t. col. I. 266 rio . theor.8 .c.2. col. 2. 638 velocitas ct tarditas duplex in motu theor. virtus quando es maior caeteris paribus, etc.
veritas non euidens quomodo probetur. h. viribi cognoscens actum, aliquo modo etiam
veritate deductae effectu proceditur ad co virtui omnas appetitiua ,sensitiva, extensagnitionem caupe . rh. o .c. .col. I. si determisatur ad certu genui appetibiliuveritates passonum nou continentur in sub sibi conveniens. th. 6 . . E. col. I. Osiecto primo.th. s.c. I .col. r. I viritis cognoscitiua est quae apprehedendo deveritates necessaria, euidentes accipititur lictatur,vel trist tui . th. Io I. c. r. 8 vela causa, vel ab effictu .th. Io. c. l. T virtus appetitiua non ditiivguitura virtute veritates, idem quod propositique verae tu cognoscitiua ibid.
s.c. .col. r. et virtutes femiuum diti: Dia Iecundum, Iresiverum an sit obiectum intellectus theor. i. theor. p. c. I. col. I. sque e. .col et cle re visua potentia est,quod uiden oculi, theor. via praedicata essentialia speciei cognoscendi. 6 .c. r. col. I. Si theor. II. c. i. col. 2. 88 uand appetatus e prosequendi aliquid ne via unica cognoscendi medium necessarium . que inter se, neque a sensu, tacti virum theor. I .ra .col. I. reo tur,sed solum ratione. th. IOI. c. I. 8 via inueniendi partes defiuitionissubstantiae vitae gradus appellatitur potetitiae ab Artuo . theor. I 6. mi .col. I. I th. a. e. E. col. 2. TIvia declara iactiones, munera intillectus vivimus quo minu sentimuS,mou murore agentis. tb. 8. Vet. col. t. di ratocinamtir, ergo anima est fur abluen-
vieto infimitis in Deo quam habeat init ili ras .sentientis milien Piso ' ratio inaretis.
102쪽
vitagradus diuisio. th. q. V2.co i. ITIuem quare non semper augeatur, cum numiriatursemper. th. o. s.col. i. mutuentium natural mum est sibi simile procreare. th. I. c. 2. col. 2. - -
theor. s.c. 6 col. 1. et asetna necessario debet esse materaa, quia ticι-tas est passo estιs. tb.i .c. I. col. 1. subfinem . . t Tina res quos duobus modis cogito catur, nones inco; veniens. th. 23 CI col. i. 38 uniuersaleat id sit th. yg. c. I col. I. vi Gmajuersale duobus mosis o Heratur.theor. 8S. c. 8 col. I. 818
uniuersale est in pluribus i. praedicatur de pluribus. th. O. . . col. 2. s Iunior e est obiectum tutellectus ibidem uniuersale filiolum ab intellectu . th.so. col. i. M-jut=sale est actu intelligibile, sagulares
onitie, ale est cod abstrahitur a singular,
etniuersalia sunt uobis notiora cognitione co i-fusa. rh.83. . . col. 1. et cluniuersalia minus praesupponi, magis niuersalia. th. 3. c. s.col. I. 6 Luniuersalia sunt nobis notiora. th. I g. c. 2. y uniuersalia magis nou sunt primum cogni
vmuscum quid sit th. 'stu col. 2. 16 Et theoremates .c. r. col. 1.propesim vi i stu ocum itid dicatur, quaroth. 26. c. I. col. t. i gyniuo u quare Eligil id dicatur theor.3 I. c. I. col. i. so vniuocum non siluasurinino simpliciter, rein alij secundum quid. th. Ps. c. S. Syvultiscum omne ciltrahitur per aliquid quod eli extra rationem sui ibid. vniuocum inaequiuccum contradictori op-
vnivocum superius punitur explicite in definitione sui inferioris ibid.νniuoca quae dicantur. th. J. c. . col. 2. Ilvinuocata pati est quod ostentant tu aliqua natura communi. th. a. c. 3. col. 2. Sevniuocum unum quod secvnduin proprias disserentias aliquid claudat, quod non claudatur in alio, non est inconueniens theor. . s. c. 6.col. l. Evni sce in eodem conuenire,dn possunt qui non capiunt idem per essentiam.theor.os. cap. i. col. 2. Symaluoce praedicare,ctesse uni vocum praedicatum, diserunt.th.ys. c. q. col. 1. 3T oluscatio duplex pusica, ct metaphitica. theor.&i.C6 col. t. I uni uocatio generis seruatur, positispluribus animabit eo Ecoposito. G. a. r. I
103쪽
iovis nomine quid tutelligat arist in defi
vnitiue cotevta in aliquo,quaesunt idem rea
liter, distincta io aliter uni duplicis
Eηm numelo duobus modis dicitur ibid.
unum per se nonsit ea opposiviis disserentiis.
cap. I. col. 2. yro unum vastate uniuocationis. ibed una non duae res ut ea potestate di acri theor. 6J.c. 2. col. I. gos volitio, delectatio, an suersa,aAeade re liter th. T. c. I. coi 2. yydolitio non es causa activa delectationis sed obiectam, nec receptiva sed doluntas. ibid. volitio an si in potestate natura , an Persinpotestate alterius ibid. vos inta non potest pati ab alio nou loqui sode Deo, di quare non.theor. T.CI. 'svoluntas potest velle eodem offo praesentatum ib. d.
vox ab late prolata debet accipi in potiori significatione. h. i'. VI col. 1. us logicae dupleT.th. I. I.cot r. Ivlus logica quid. th. I. c. Xol. I. Tvt inpotentia hac verbaq Nd importent in
104쪽
Logica est scientia. Tostio obinionis Scoti cum suis rationibus put Trimum
tu iri prima quaestione Uniuersialium sustinet, qtiod Logica est Scientia, sed distinguit, quod duplex est Logica scilicet docens , de V tens. Docens est illa co initio, iue traditur de hac facultate, nabitu logico in lib. logicis utens est e dem Logica quatenus applicatur alijs Scientij per sum . Quoniam autem hic usus, lapplicatio potest esse duplex, hinc oritur ambiguitas de Losica uten-ieri, Ideo sciendum est, quod Logica potest considerari quatenus tota inseruit alijs Scienti js, quia eius subiectietini in seruit omnibus scientijs, insecundurn hunc modum applicationis Logica vies est tota Logica docens quatenus tota imi ciuit alijs. Altero modo Logica applicatur quatenus largitur scientijs omnia
bus quasdam rationes communes, Ma gumentationes,quae communiter dicun
tur ratione, Logicae, Dialecticae, quia procedunt per loco Topicos,& commia nes, Minuenta sunt a Logica propter disputationem, hoc modo etiam Logica dicitur utens, haec Logica vere est Iogica in usu posita, qui periti sunt in illii sistent comuniter dici honi Logici Trocedunt enim per quasdam regula Logiacas, ita quandoque dochorum virorum
inrcni ecfatigant m agis, quam rationes in re ipsia deduciae, ita quod potest constitui talis diuisio Logica duplex inccs, Uteris Vtens iterum duplex , vel utens pro tota Logica in usu posita, vel utensario rationibus Logicis, qui biis uti Intur Thil Na Io. D. Sccti.
cmnes scienti tunc ad mentem Sc ti sunt tres conclusionem. Prima Logica docens est scientia, se Pri-cunda D gica utens primo modo non maιδ cst cientia , tertia Logica utens secundo elusio modo non est scientia Prima conclusioptimo probatur sic. Scientia est enectus demonstrata Inis in Logica multa demo strative contii:dunttic, ergo Logica est scietia.Maior est clara ex primo lib.post. in 1 .cap. in initio Minor proba ir, quia ab Aristotele fiunt multa argumEnta ad ostendenduin multas conclutioncsili lib.
post Min aliis. Vnde haec concitis odenion stratio est impositionibus per se, sivi liuersialibus probatur alta in in . cap. ptam post licin principia sim ce
liora conclusione. Item non potest fieri traia Pitus de Genere in genus in dei norm strationibus Maliae quam plurima conclusiones ab Ariistotele in illis probantur ses ex quibus integratur habitus Logicaem da dignitionis,ergo hic habitus Logice cognitionis est ille, qui dicitur scientia, insic Logica est scientia Secundo Logicus est sciens,ergo Logica est scietia,quia Colmcretis ad abstracta ubi est praulicatio peise, tenet consequentia , ut si dico albuiri est coloratum ergo albedo est color. --lc tergo conloquentia, Antecedens pro batur, quia Logicus scit causam conclusionum,qua cognoscit ergo est sciens iTertio in Logica sunt requisita ad scitam, tiam,ergoest scientia.Consequentia PIC, ita rόbatur,qnia illa facultas quae habet conuditiones reqtia sitas ad scientiam est scientia.Antecedens probatur , quia in Logica
est subicctiim jussi demostrabilis de
subiecto, principia, per quae potest demonstrari,ut definitio subiecti. Secunda conchisio non haberiar CXpli s. iacite a Scoto, tamen deducitur, est cla H.
ra quoniam Logica utens primo modo elus, nil aliud est nisi Logica docens ut applicatur, stucissis initituinentoriiin Logi-
105쪽
c e docentis modAclarum est, quod talis usus , happlicatio non est ratio constituetas ali liud in genere scietiarum,quod declararii , quia cum ponimus aliquam conditionem specificantem super re consideratam restringimus rein, cd siderationem eius tantum sub tali conditione ut si quaeramus , an homo, Piscator sit disciplina capax considoro hominem preci se ut est Piscator,abiungendo ab ims, de rationale, Manimal, Malia, quae in eo sunt illa quod homo in hac considera tione est precis ire inor, considero an haec ratio ut piscator, sit homini ratio eos endi lisciplinae capax . Ita in proposito cum quaerimus an Logica ut in usu posita sit scientia , Intelligimus praeci SE Logicalia sub applicatione suorum instri unent nilim ad alias scientias, in prescindimus liabitum, ignitione, Momnia alia, quae sunt in Logica; ita quod remanet tantum Logica iiii applicatione illa, hvsu, viceit quaerere an hic usus Q applicatio sit
ratio ipsi Logicae essendi lacntiam . sed hoc est impos Iibile. Probaturqilia nulla qualitas ponitur incise qualitatis pera liquid alterius generis; scd scientia omni ei qtialitas cr nulla facultas constituitii meis scientiae, qualitatis per aliquid alterius generis. Subin sero, sed usus, applicatio est vel de gonere ac3ic:-riis , vel de genere relationi non est autem de genere qualitatis, ergo talis usus, vel applicatio non polci disse ratio constituti ii s. gicae in pentae scientiae, qualitatis. 'robatur antecedens, quia Cilis est exei itium exercitium V Ilictio,
vel usus est applicatio Syllogismi, rapplicatio est habitudo syssogismi instru-inenti Logici ad aliam scientiam; sed hec habitudo est relatio ut paret, ergo hic vim est de genere relationis , sic apparet, quod haec applicatio non est ratio constitutiva scientiae. Tertia conclusio probatur a Scoto, quia Logica utens secundo modo non .e-; procedit per media neces laria, sed communia. Quod autem haec sit intentio Scoti conspicit ir ex hoc, quia in pruna L Ilione dicit,quod Logica ut vii inuria applicando eam ad alias scientiati,nbn est scientia quia procedit ex conlinunibus,
in secunda quaestione vero dicit Logi esse scientiam commulaeni, quia illa tumur, happlicamus ad alias ficientia dimbi aperte sibi contradiceret, nisi dicamus. quod in prima quaestione obuitur de ID, gica viente secundo modo. In socunda vel loquitur de Logica vient prinu, modo, qua in se et scientia , sed scietui icommuni Sta non autem propter illum v- sum Mapplicationem, luci; ii in non habet talem vitia, sed est scientia communisti quia est de subiecto, quod est con
mune initi uincimina ins ilicia, innubus
Rationes, et positiones aduere morum . cap. I. G Raeci omnes, Tabatalla lib. s. de
nataria I.tagica cap. s. Cnent, quod , plogica docens Unitrici ciuia trunci a
tio Omnis facultas, quae scientia dici lebet est de obiecto necelsario, reici no, ex Arist. 6dib.ad Nicomachium cap. 3.&Exu .post .cap. 1.in cfinitione scirc , At logica versa tui circa cnsi.clionis, quod sol lum modo est cum fit ab utiellcctii, illo celsante cellat,nila est contingens , quod pro nostro arbitratu fit, rigilogi ca non est scientia ec minor est conces
Secundo arguunt. Scopo. S in C,Sco Seropus scientia est cognitio rerum contCmplatarum, at titim ver scopus non ustae
sinitio, sed eis chio, qina omnis co nitio artis dirigit ut ad ciscchioncm at scopus logicae non es cc enitio syllogismi,sed ecfectio syllogism: i docet enim efficere syllogismum, uota cognitio, quae in Obl-ca habetur, dii igitur ad et sectionem in iovi simi ergo logica non est scientia, seclpi ius Arsiqui scientia habet pro scopo cognitionem, non Effectionem Ars veror lectionem,non enitionem .
Tertio Arist. i. lib. I rioiuin in princi T pio secundae, o tertiae sectionis ait Urit et ita. generationem syllogis inorum docere,scilicet vio modo iaciendi sint, Ni mi do a nobis facile tieri postini, go hic ei modus tradendi artem, non quia
106쪽
quia si quis vellet docere artem edifi-
cuonam nil aliud doceret, nisi quonam
do sit facile , lene edificandata
Quarto Aristo. i. Topicorum cap. s. - tria genera problematum enumerar, sci- licet actu tum contemplatinum, Mi gi, cum,uait,activum problema est utrum voluptas sit bona , contemptiuiuum animundus sit aeternus. Logicum an detur
quarta syllogismorum figura Deinde ponens discrimen inter illa problemata ilia lud desumit a fine, a scopo, Unde ait, si ioci activum per se respicit fugam, vel electionem Contemplatiuum Cogiam Eemni Lovicum vero utrique parti Philo- bpina in si Tuit, ait ergo quod problema logicum non parit scicnti .im cum ipsum ccintcin plativo, scient ilico distinguatur ab Aristotcle pei hoc quod tantum contemplativum faciat scientiam,&confii matur ex alijs vcrbis Aristotelis nec
dem cap. quae sunt, quadam enim problemata utile est scire tantum ad eligon-
.lili D,vel fugiendum ut an voluptas sit elisienda necnc; quaedam autem ades ita ictu inremittim,ut an Mundus sic Elei misne nc;quaedam vero per se ad neutrum liolum adminiculantia auteni sunt ad aliqua tantum , pleraque enim ipsa co- Otioscere per se non volumus, sed aliorum gratia, ut per illa aliud quidpiam
c., Contia siccundam coclusionem arguit, se Zabarrita cap. .de natura logica l. lib. i. iam sustinici logicam utentem, liue in vim coctu positam, Philolbphiae applicatam ei lemne scientiam in probat sic. Logica eatenus es scientia quateiam parit cicnti. im , at logica non per se, scdubium cum applic tui scient ijs VPhil.) sophiae facit scientiam ex iis lotele in citato loco ergo Oica scienti j capplic it .i, Vin usu polim cst scientia, Sist cadoininci ciciatia, cui
applicatur, ut logica applicat. Philosi, pina natiuali nil aliud est nisi Philosi, phia naturalis , nil enim aliud est Phil,
sophia naturalis, nisi congeries demonstrationum syllogismorum, di propositionum in ebiis naturalibus formata-rran, ita logica applicata non amplius. Dcmen logicae retinet, sed fit illa scien-
lia , cui applicatur Ad rationes Scoti Resi ondet, . 6. - uia innituntur omnes scre eo stara ne io, adoinnes simul respondet quod si cera
v Ilcient, sequeretur, quod ars edificato. ria esset scientia,&Omnes Artes e sectri-ices edent scieti ae quia si statuat tir aliqua ais docens,ut Medica,vel aedificatona, illii quoque habebit proprium subiectum, de quo multa demonstrabit per propria..illius principia, quia omnis doctrina sit ex praecognitis per discursum a noto adi notum falsurn autem est dicere, quod
Medica, cae tenae artes sint scientiae ergo licet in logica fiant demonstrationes, non propter o logica est scientia ,quod ergo ait Scotus logicus est sciens, logicus demonstrat conchuiones in logica,negi dum est illud fundamentum quia non habet logica subiectum aeternum per se cognoscibile, quale requirit scientia speculativa o consequenter non habet ea
omnla, qua requiruntur ad veram demostiationem, nec valet si quis dicat quc dAristoteles habet in logica multas propositiones necesi trivis, ex quibus facit; monstrationis, quia illae propositiones non fiunt neces latiae pol se , sedubium caesuppositione , scilicet ex constitutione finas, sicuti in alijs artibus, nam constituto hoc siue scientiam csse indagandam
Matilia propositiones sunt adducendae, itiae postea sunt nccessari x. Ac rationcm pro tertia conclusionere mos id et, quCd Scotu deceptu Sest v l a t. h. hos fallaci ratione deci prae volirit: vertim enim est quod T: pica procedit ecce m D in imunibus , stola autem logic. t in usu posi elusi L. rptri .iuit Unim, qllo quando Scoturum dis e.
xit lc,gitaim ut appitc. Nam scientiis noncise scicntiae , prob.init per hoc, quod talis logaea procedit per modia cominitinia, intclligcret de Egica utent primo
modo quoci tamcnixi timare non debebat, si recto confici Crasset Scottiam, innpingui injerua: clara enim est senten ii tilia, qtic di Nellexit de loetica viente si cundo modo qum est obica, quae dispu
107쪽
quae est opinio Graecorem, consistit in CD hoc quod logica est instrumentum,&sic logica est disciplina instrinnentalis,NIar 'u' opinio probatur ex consutatione aliolu
opinionum;tiam cum non sit scientia, ne- Ueor, neque facultas, scopus eiussit in ordine ad alias scientias, doceatir strumentum, quod est syllogismus, i
het dici instrumentalis,&contineti ir sublili bitu scientiae cui inseruilinam Aristo teles solum nil inerauit habitiis principales in se , libro ad Nicomachium O. 3. quia logica est habitus minus principalis, ideo non debuit nominari per se, ramen subintelligitur contineri sub suo habitat princi p.ili,cui in sentit, quies scietia, ut ii quis interrogatur discedens '
ligit etiam se velle ire Florentiam, I, non tam si cet illas non nominet, quia perilsas Ciuitates necessario transire debet;
non nominat aut , quia non sunt eius
Iccipias praecipuus. Ita Aristoteles inter habitus intellectiis nominauit seleton, Vsub illa intellexit suum in f rtinientiam,
quo acq iii ritur ita quod logica licet stini runientum, continetur tamen sub habitu scienti c.
B, aut uinus ouoque in sua ii aestione an logica sit scientia arguit Conti . ScOmni hac ratione. Logica docens, Mut lasaeal sunt idem ergo si utens non est scientia uini iaccdocens erit scientia. Ant cedens probatui quia logica docon est, tactus primu ; ten ut actus secudus, modo actus primus, . secundus non ditiserunt nisi ration feci conueniunt subiccto,ergo ottica utens, docens sunt idem subiecto,
id est sunt unus,& idem habitus, sed di serunt rationes ergo si vientas non est sciens, et tia,neque docens erit scicntia. Secundo
Aristotcles primo Topicorum cap. '. est Ctiam aridi timentum Tabarcile distinguit scientias a fine, ait quod linis logicaenori est operari, nequc scue, sed alijs adminiculari, vcrba sim luaeci qua damentiri problemata ad cutrum horum valent Vbi aperto dicita quod problema logicum non est,ncque propter scire, neque propic operiari ed propter trique: dminiculari, addit quod sic sunt multa, quae non scinni propter se, sed alia ,
quare aperte dicit quod problema logia
cum non parit scientiam. ertio si logica Tera docens est scientia est maxillae, quia in tiara ipsa fiunt demonstrationes,ut ait Scotus, sed hoc est falsum , probatur falsitas, quia illa demonstrantur quae per sic sunt ignita ex primo Posteriorum , quia scientia est de notio,id est de rebus, quas prius nonoueramus sed res logicae non sunt uniuersaliter ignotae probatur; quia si ut ab iintellectit;at,quae facit Artifex sunt nota illi ergo res logic non prius sunt quam noscantur, sic non sunt uniuersa litorignotae,sed semper note,ergo non est scietia de illis. Quarto modus considerandi sumitura modo definiendi;sed quae cunque definiuntur in logica docente ab A--'ri stotele per modiuia instrumenti definiuntur , ergo modus considerandi logicam est ut instrumentum ergo non est scientia. Maior est Aristotelis ex uerme sexto Metaphysices cxtu secundo, minor patet inductione in omnibus definiationibus Aristotelis in logica . Quinto. Quis Modus sciendi non est icientia, logica rara, est modus sciendi ergo non est scient i, Maior patet a simili, quia modus videndi non est visus: Minor est Aristotelis si cundo Metaphysice tox tu primo absurdum est quae rei e simul scientiam, et modum sciendi ubi uerroes permodi linsciendi exponit logicam; Nec valet dic re quod logica usi modiis sciendi non si malitor, dia maiorialiter quia eius materia est syllogistruis, qui est modus sici edi; illud enim incit ibi maliter aliori quod
est ratio formillis illius sed instrum Cn- tum est, ratio iis rim ilis ipsius logicae,ergo esse instrumesitum per se, torna diicta
conuenit logic sic illa propositi logica est modus sciendi, est, cra drnialitcr, maior patet. Minor est Aristotelis primo Topicorum,capite nono. Vbi ait Araim, telES,Gilod, qua docentiar in logicari ni instrumenta adminiculantia alijs scien iijs, ex hoc habet, quod modus conficerandi logices est instrumentum tunc a guit: sed modus considerandi logiccs, est ratio ti3rmalis logices, ergo a primo ad vit in ulna illa propositi logica sit modius sciendi est vera forma litta Sexto. Scicn- ia non est ex communi bliti, sed e . pro-
108쪽
priis , Ogicae it ex communibus ergo
non est scientia . Respondetur a Sc o.
quod utensesteae conmmanibus, risu dicen ,contraNilia victas,& docessunt as, ut supra osten in e r ergo i utens est ex cominurribus,docere quoque Opinionis adurasariorum reiiciuntur. cap. III. DRo clara notiti topinionis Scot , T is a veritatis,opus et videre quot, qui sint habitus taleanta, nam logica cer-habi tum ei quod et habitus non corporis tui in nequc Enius, neque appetitus, sed intel-ralle lectus, loquor de logica docente de ii aurei cognitione , quam tradit Philolbphus in libris logicis Video opus est quod reponatur sub aliquo libruori toteles aurem diuidit in cap. s. sexti libri ad Nic macli uni habitus intellitus, in quibus
est veritas, in quinque species, scilicet in Intellectutia, Scientiana,Artem Prudcn-PH tiam, Sapientiam, declarat unummaro quCinquet. Ex hoc collig.3,quod superti caneus est alius habitus intellechualis quem ponunt modeni quidam,volentes caluare logicam ei se habitum mellectus, neque tamen esse scientiam, nec arrem,
dicunt quod illi quinque enumerati ab Aristotele sunt habitus principales , sed prater eos dantur alij liabitus instrumentaraj,qui continent logicam, &granimaticam.Contra hos ego arguo sic Velisti habitus instrumenta ij continent in severitatem, vel non;non dices quod non; quia huius odi sunt solum suspicio , opinio,ut dicit Aristoteles ibidem in his enim duobus contingit quandoque esse falsum cilli ergo habitus instrumentarij sunt denumero corum , qui contanent veritatem; si sic ergo continentur in illis quinquet, quos enumerauit Aristoteles ;quia ibi proprie Aristoteles enumerauit Omnes habitus, in quibus est veritas mando, vel iacgando vel ergo est dimi- h. a num , vel sub illis reponuntur . Atreae a pondent, quod numerauit solum prin-ru u. pales, non instrumentarios , minus I rincipale amen numerando principa-
tes quoquo pacto, instrumentarios numerauit, si tu qui dii dens Patauiori diceret, vado Romam, diceret quoque implicite vado Horentiam , villan niam, licet labia nominaret, ilia subintelli niti ur per has enim urbes transire clebet .mo: tia, accipiatur vim habitus ah Ainitrumentarius istorum , ut puta hic, im . qui dicitur logita, vel iste habitus in strii melitarius continens in severitatem, est eiusdem specie cum altero norLim habitiuina principalium , ,habet omnes conditiones, quas habet ille principalis, ut scientia,vel inalterius speciei aaditionis; si primo lilodo,habeo intentum: quia sic non debet statuere aliam speciem per se; si esum habet Casdem cor ditiones, naturam est frustra multiplicare liabitus revero est conditionis diuersae , non potest contineri tib illo principali , neque nominando alterium illorum habituum, ut scienti ura, inrubligeremus istum liabitum instrumentarium diuersum , sicuti, quinti cith mine, non dicit equum, quia equus non cotinetur sub homino, sic male fcciliet Aristoteles no enumerando ipsum explici tecti sub nullo illoru praedictoru reperiri possit.Ex quo colligo,quod haec noua species liabitus intellectus, quam vocat habitum instrumentari una,vel est lilein quod te illorum habituum , vel Aristot les fuit diminutus in enumeratione Dbituum intellectus . Si quis dicat parum disterunt ab altero illorum , dico, quod qu. aecumque sit illa di ferentia, sequitur idem , quia vel illa dit ferentia est essentialis,& sic facit habitu diuersium specie, vel est accidentalis , sic critidem specie , quia accidentalia non variant speciem . Exemplum illud de eo qui dicit, vado Romam,non est ad propositum,ut ex dictis,nilibet per icere potest sequia illie
Civitates clauduntur necessario in itinere , quod facere intendit, sed illi habitus instrumentati , vel non sunt quid diuersum ab habitibus principalibus vel sunt quid ditiersium , ic non necessario clauetiuntur sub illis sic par s, M.ticulariter debebat illos nominare . Sed is uulterius ostendamus , Grammaticam aquam ponunt sit hoc habitu instrum s mem
109쪽
in Statio esse idem cum altero illorum ab Aristotele numeratorum scilicet cum Arte Definit Aristoteles s. libro ad Nicoma hium cap. . Artem sic Ars est habitus recta cum ratione Coinuus, declarat, quId Ars vcrsiatur crica illa quo pos sunt gCnerari, iteri,& docet quoi nodo iectati eri prassit, di tinguitur ab habitu moicili quia ill est activus Ars velo ei Tecti utis unde esicctio proprio, ut ibi tradit, es generatio eorum quae sunt tra nc, sicit transiens , actio aute est immanesias, Mintra nos. Ex hoc colligo quod omius habitus intellectitatis doces cium reci a ratione es licere ali iti id, quod sit extra nos, et Ars ut Medica, Edilicatoriam Modo Gramatica docet effice telocutionem recham.& scribere reche, secerte illud recte pertinet ad ei sectionem luce Cn: in non sit res, quae manibus pedibusue efficiatur, ut Gladius c. efficitur tame lingua,tasic it effectio materialis, non mentalis,quia est extra intes laetiim; unde uulica nulla alia de causa est Ars,nili quia docet modulari vocem: sic Gr matica dum docet locutiones 3 congrua, nil aliud docet, si recte conlideictur, nisi
modi clare lingi iam, ut accordet, Iasi auteditionet in pion unctando,quod pertinetale tectionem unde iure ab Antiquis semper Grammatica dicta est Ars.Docet quoque scribere que est effectio Characheris: neque eris cognitio recte scribendi potist reduci ad alium habitum, nisi ad
Artem.Ars autem per se non est, sed pars Gramaticae,ut omnes fatentur. Ex lusiatis patet, quod illi habitus instrumentari non datmir.Cum ergo logica sit habitus intellectus, non instrumentarius, sed principalis, necessario erit, vel Intellectiis, vel Prudentia, vel Sapientia, vel Ars,vel scientia,at nemo dicit quod logica sit Sapientia,vel Prudentitaverinteli
chias, nos addimus non est ars, ergo erit scientiari, quod auteni logica non sit Ars rogi sic ostendo Ars versiatur circa res estecticans biles .ilhae autem sunt,quae cxtra nos si ut, materialia, corporalias ut, siue,qtiae ab aliqua virtute corporea fiunt,ut patet de Arte Medica, Edificatoria,&Grammatica, Sc.quia ut dictum est, Ars est hahirus recta cum ratione est clivus dictu est aute ex Aristotele ubi supra, quod ecfectio est rerum, quae extra aniliui nostrus ut,& sunt in corporibus. Hinc patet, cllogica non sit Ars, nam logia docet si ogismum, siue conficere syllogismutat.
sechio syllogismi non est enectio, quia si llogismus non est res corporea, neque fit a virliti corporea, sed a mentet, herna iret in cnt non ergo logica est Ari; r
linqtratur ergo, quod logica sith abitus intellectas , qui dicitur scientia Secundo principaliter prcbo, quod logica contineatur sub scientia ita quod sit et una species eius, quid facile patebit, si quid sit scientia cognoscemus; scieria si s X Atur, ut docet Aristoteles i. Posteriorum ut, in definitione scire, habet quatuor conditiones Plinia,quod res cognoscatur per causam Secundam propter quam causiam ipsa res est , scilicet cuissim proximam Tertia i&quonias nil ius Eli causa. Qtiar tam demon urantem quod illae tum rem aliter se habere non posse et ex qua definitione , maxime ex ultima
conditioneaut etiam libr. de Moti- 'bus aperte explanatalistoteles desumi
tur,quod obiectu scientia est res vecessaria, rarierna, quia res contingens non
potest sciri Vcognitio ipsius non potest
habere has conditiones, quia nunquam animus scieri potest esse certus, quod illa res non possit se aliter habere, quia cusit contingens, potest esse . non esse, mutari. Haec sunt, quae dicit Aristoteles de scientia, tu lib. c. ic Moribucca. . turrii. Posteriorum Addi ita liqui, quod scibi te sciatur propter seipsum, mon in ordine ad aliud essed haec conditio non appet nitur ab Aristotcle, neque debet apponi, qtua cum est aliqua res necessaria, Meam cognosco per causam, sicausam proximam, per discuisum syllogisticu,idest scio tale causalii esse talis enectus causa, usum certus stiod illa res non potest se aliter habet dicor scire illa retia, retalis cognitio tet,est scientia vocanda, siue illa res ordinetur, siue no ordinetur ad aliud, nihil refert mammo requiritur quod omnesquod scitur, propter se sciat uiuimmo sunt vilia quaeda,quorum cognitio si me
elatur diceda est indigna,licet ipsa cognitio in se sit persectio intellectus Ad pr.
110쪽
positum nostrum togaeae videtur deficere haec principalis conditio quod non est de obiecto necessario, quia est de syllogicino,qui est secunda intentio: at secunda intentio est tantum dum sit,& arbitratu nostro potest este non esse ergo obiectum eius est contingens, sic cognitio ipsius non est scientia,quia non habet coditiones requisitas ad scientia.Sed ego arguo in oppositum Logica est de obie
necessario ,ergo est scientia; undecu haec sola conditio videatur ei deficere, neque haec ei deficia tacerte erit scientia. Pro in- relligedo ioc, sciendum est, quod rerum nec lata aium sunt vati gradaS;no enim omnes sunt Cod in gradu necessitatis necessaria: Substantia est in primo gradanc cellitatis, quia ipsa est fundamentim omnium entium Accidentia vero non surit ita nec aria, immo per se non sunt necesseria, quia non habent esse, nisi quia sunt in subflantia,ut habet Aristoteles in .Met. tex. 3 unde si substantia deficeret,
non esses ri, tamen de accidentibus, ut de quantitate est una scieritia, qtrae est certissima,ut Mathematica In tertio gradu neces litatis possumtis ponere secludas intctiones nunc mirabile dicere videor sed si probeturno ei it amplius mirabile d claro.Certum est quod lata est distet etiauater figmetu mixen rationis, quod est secunda inteluitana figmetum,ut magia natio Hircocer uitiis luna fundamentum habet ite reali, necessaria, sed est mera fictio, imaginatio,& haec est Cro contingens,quia stat in arbitrio mentis meae fingere,quod volo: A secundae in letiones no sunt in sed habent fund .imetum reale, necessarium,na dico species, non
dico disere fictilita,ut est Hirco ruus, sed dico relationcm faciet a ratione fundata inlcimine, leone: taeteris N suntentia realia,&necessaria quo quide relatio et si meus intellectus non laboraret,
ter,licet non esset completa, persccha: quod perspicitur, si cognouerimus quo- inodoriant se dae in letiones fiunt ante
hoc modQ;intelle sirim intelligit rei Cale,ut homine quo ad quid est,in haec est prima intentio quia est prima notio illius ita neccssatiae, realis; mcx eadem
rem contemplatur iterum xlud est secunda notio, hi a te prima notione, qua habet de liomin cosiderat in hac secunda,notione, quod habet aliqua inferiora, usuperiora,vt homo habet Franciscum sub se,&ammae supra sectunc intellectus considerans huiusmodi respectam,vocat hoc nomine, species,quod nonae notat in homine duos respectus, supelioris, xinferioris ivnde species est, quae praedicatur de indiuiduis,& est sub genere ergo spe cies et nomen secundae notionis, illa secunda notio, quae notatur per hane voce
species, est ille duplex respectus superi ris,&inferioris in homine Modo videri potest an ille respectus sit praecise opus
nostre mentis,certe no: quia etiam consideratione secunda intellectus celante,
state prima,ille respectus duplex insurgit
in homine fundamentaliter,licet no Complete, perfecte;ergo secunda intenti I, siue secunda notio,est res realis, consequerer est necessaria, sicuti homo est necessarius, Idem dicendum est de alijs. Si ergo iste respechus est secuda intentio, novideo quomodo non sit necessia i secun . da intentio.Sed unde est quod istae rati nes,&;lijCspectus dictiturinti rationis dico,quod euenit, quia perfici utura bintellectit; non enim perfecte sic sunt in re, sed solum fianda metaliter, intellectus postea illas per secudam notionem labiectorum perficit,&ordinatae proprijs nominibus significat, ideo dicit mr optas nostratine lectus,&hoc est quod dicitur comunitCr,q, secta dein letiones funditur inpii mis ci eo non si intinere opus intellectus, ut irrat fictiones , ut His ceriui .
Q io si quis ob ijciat nullam esse distes etia inter figmentum, resecudas intenti ines, quia et i i figmentii habet fundamen-rum in re,etenim Hir ceruus fundatiuin Huco, Geruo,&Chimera,viptita bie. inrminatio animalis,quod habeat cii putritio lhominis,brachia miris, vetret OuiS,&c.
fundatur in animalibus istis, atrae sunt entia realia. Res pondetur, quod fundamentum quidem figmenti est reale, sed figmentiam non est reale, sed quoniam si mentum est illa compositio, siue ille re p. iaspectus , ordo partium ad inuiccitatis, hat ille ordo M post io illa,ndoridi cx naru-