장음표시 사용
121쪽
CXuens bilibus tamen ubi de subjecro traditii scientia distincte Ae per dem mitrationem propter quid semper cognoscitur de si biecto ii id rei. Bal ii desinus in quaesito de logic: sub e- , cro, asserit aperte qd de subieci ii iuuan Di, r. aec ignoscitur ii id rei Prinan sic Enses li biectu in Metaphv c i, ream et Onm' tatuit definitionem ergo de piis non P . te: praecognosci quid rei. Sccudo arguit, d definitio subiecti non possit esse prin- ' cipium,&medici ad ostendedum pasii
fies de subiecto, multis modis , sed de Ocni questione de medio demonitiationis.
Ad Ad primum dico, quod ens, licetissilia
sn beat definitionem,tamen habet coce prum, quid ditatiuum, qui gerit vicem et initionis, siniti nec substantia habet definitionem, quia no habet genus, nec dit ferentia supria se; amens .ibet conceptui a quid dirati uiam, qui gerit vicem delinitionis;vnde ens , quod est subiectili in Metaphysica in ens reale, quod non est purum noinen, sed est conceptus, ni uocus in sic habet propriam rationem,quam precogi r scere opus est mino illa ignotata,non esses et postibile facere vllam ratione in Mera playlica: spernit autem illi Aristoteles
c presset ponero, quia est notillima, nam
Crinnes sciunt,quod ens reale est illud, qahabet esse in rerum natura,neque haec est descireptio quid nolitanis, ut .ue patebit i umito de viai uocatione ei is nihil ita que habet Balduinus aduersus Scotum
THEO REMA IN VI. Non est coditio necessaria sublim,quod ha
beat partes sed Fhabeat principia repressiones et sit uiuocu caput nicu.
Propositum T .eorema explicatur. Cotus primo Sent. in proesto logo i laestione tertia , soluendo tertium prin
cessarium , quod quod libet subiectum hab at principia cognoscendi ouia haec principia sunt illa, per qua d molirantur passiones de subiectori unde
absque illis non posset haberi si maria de
inhaerenti it passioni in in ut btecti, Qti Id
vero quodlibet subiectilinio debeat ha-hcre principia essendi probatur ibi: iuia
eiis ponituri ibi bina in Metaphysicii, o t. men non habri principi cestendi, bd solum o noscendi unde miror Antoniti Andrea, qui in illa quae stione de subiecto Met .iphysicae cantum laborat, ut iii ueniat principia ellendi inent, adde tu, ito scorpus natiliale, siue substantia cni porca naturalis, quod iden est, etiam secundu siniim,ut suo loco os edam. in libiectu
in Philosophia naturali, ae tamen non rubet principia essendi,qtita noteria, forma sunt principia essendi corporis generabilis,&corauptibilis, nisitaturalis, nil Celum est corpus in uuial retan ren non collat ex materia, hi brma re maxime secundu Scotuna;clara aut ni est Increta
inter principia eundi cogit osconditia. principia cognoscedi sunt litum dignitares, stuppc, sitiones, qua in scientia non
probantur, sed supponuntur notae,&ceL-t.e;principia vero ellendi sunt res, ex nium bus constat subiectum,ut materia re to ma respectu corporis naturalis ,recnerabilis corruptibilis, quia constituunt illux etiam causaretriciens, tanali sunt principia essendi, quia sunt causa et se illius subiecti:verum est, quod hoc principia essendi quoque posti in quoquo pacto dici principia cognoscendi, qUIamccci se est illa prae cognoscere, si volumus sub tectum cognoscere,ut diximus in superi ri quaesito non tamen proprie dicuntur principia coenoscendi, sed solum estendi. H.inc sentetiam secutus est Tibarella quoqtie in libro de conili tutiCne Philaeso his, phiae tanti ratis ceti p. I. EX hi patet, quod lia. si biecti quoque debet habere pastioncs, qua per haec principia ostendantur nihil enim aliud acquiritur per scientiam, nisi cne nitio certa inhaerentiae passion: cum subiecto sed circa illam conditionem an subiectum habeat partes, Est dubiuria. Scotus primo Sent. in prologo quaestione de subiecto, soluedo idem tertiui principale in principio aperte dicit, quod scietiae naturaliter ad inueta habent pro subiti semper aliquod uniuei sale ideo cutale niuersale sit genus, quod ineceu .Hioli licet
122쪽
habet sub se species, quae sum parres subiectitue, ut patet in Philosophia natiuali in ira statuitur subiectum corpus naturale, id est uniuersale rubet sub ctas species verum est, quod tale subiechiliabet partes; Sacrae Theologia vero hi biectulo habet partes, quia no ei aliquod uniuersale , sed eius subiectum est Lus , cui est simplicistinuis,&,nu num ro. Ex soliuione autem secundi argumenti facti aduersus dei tutionem subiecti, q indu ponit in initis illius questionis ad II iU
nericas specilaea; verum et de sca a gerim, quo Adbet partes ratione nuc di
ct .i, vi sunt Omne ciciet te naturali , aQ- inuem e tumen scientie specificae; uel Lllicet in quibus iubiectum ell,l pecies non habent par cs,quia specie non obet par
tessiit, victitia, vin uersales, sed lingularES,
de quibus no elt scietia ,unde brcuiter dicere pollum us,quod rubere parteS,noe . t conditio subiecti,ut subiectumeit,sc. coditio subiecti, scientiae genetacae conitataute, quod de specie ut de homo potest esse scientia, uariae non habe part S, cdictum est,quia habet principia,ec pauimnes demonstrabiles de seipsos illa princi
pia. Ideo illa auctoritas Ar illotelis deprimo Posteriori textu i '.qtiet est Ilia .lurem scientia , quae unius generis subiecti quaecumque C prinus componuntur, de partes lint, hallectiones horum per se liquitiir de unita e scietiae, non de conditionibus subiecti ut a quod Aristoteles ibi vulla dicer quod illa scientia est una, lucest unius generis hibentis parteS, princi-- d pauiones:quasi dicat nihil impedi-r licet in aliqua cacultate murta sint, 'tallectiones, pricipia in species vari qui sufficit,quod habeant unam radicem ,&r ducantur ad unum genus hoc enim sufficit ad dandum illi scientiae unitate , ubi aperte conspicitur loqui de scientia gen
rica de de unitate scient aegeneri . Hanc eandem sententiam sequitar, vera te explicat Tabarella lib. de tribus Precogniti cap. a. quam multis imporibus ante ipsium mitis ad inuet iuc, ut Patet ex predictis locis, simul Omlagas ex
deo iratione sequentis definitionis lib-iecti assignate a Scoto.
Quoad illam condicionem, an sit ni Ah etiuocuin, multa dicunt Scouitae sed nos ijs, a omisiis dicamus consequenter ad dicta , t
quod subiec . um debet est uni vocum, ad m-- hoc vilit unum inscientia, quae eit de eo cum .
sit una, quod paten iura debet esse vel genus e species, S genus, species sic m- per sunt Unia a ted Leclacui imo non est conditio subiecti,ut est subiectu; led vi est musta quodio est interna: sed ad sutilectum: m equitur semper. Aliqui di tu rabaresia libro de coititutione Plul O- phiae nauiralis, quod subiectum potest elle An ilogum quod nos quoque admittamus: quia sustinemus Analogia litae ab vii instare cus ni uocatione, ut m proprio
visit , ad mette Scori corra mulam ossed M. Pol sumus it. Uue concludere,quod , ditiones necesi triae, se cons C luetues necessui esset uia tubiecti sunt tres. Prima, dde ipsi prae oetnoscatur quod est, o quid est Secuda, qui id habeat principia,S p.risione qua p.ilitone d cino stratur de subiecto per ire principia. Tertia dc sumit in ex rari ut ipsius tibi ecta,&est, quod ludiemuntii basis, itanda meirium tot luserunti ea inuatum; a quod omnia, qtas cousi ieran, in scies uia adriplum reducantur, e nihil omittatur in scientia spectansad ipsunx et patet ex praedictis. Vnde Scotus etianam quae itione tertia Vniuersaliunt, stignando conditione subic
cta hi tre, nun)crariis. Illae sunt conditici
ni subiecti ab solita es, ut est commune ad subita una generim, specificum, subiecti ci Sua una naturaliter ad inuentarunt
quia in subiecim Theologiae alim erat pr(
cede tu, suo loco, Dradant alias dica
Definitio ista subiecti est bona, subiectu est,quod continet primo in sc virtuali. terim nos, Uritates illius habitu, cuius est subicceum.
Exponitur Opinio Scoti, O Aduersarioru
123쪽
conii tetre primo virtualiter omnes verita Si liu Shabitus, cuius est stibices tu. Hu
evi pN 'Mbu ratio sibus. Prima ratio est
naec. Obiectum primum continet proposita se immediatas; quia est subiectu illarum, propositiones immediam continent mediatas,quia sunt suecsiclusiones, er Icotinet omnes veritates sui habitus, quin omnes iupositiones alicuius habitu; sunt mediatae , vel immedi ita , ergo Obiec una tinet omnes propositiones, veritates
feram sui habitus virtualiter. Secunda ratio estra haec. Obiectu respectu scientie se habet ut causa efficies re c uiui flavi, sed causa no dicitur ade iliata suo et nec ui, nisi
rineat in se virtualiter totu eriuchum, e go obiectu de qua tu debet cotinere vitata Ialiter tota scientia in seipso Maio supi onitur vera ex questione illa an obiectu cooirrat cum intellectu ad generandum intellechionem: minor quoque est clara.
- Caietan prima parte queestione prima. Diaulo . circa definitionesubiecti dis setit a Scoto,ait enim,quod licet illa sit bona definitio,ias lignat Scotus, scilicet qd
subiectu ni virtualitor contilae omnes veritates, tam lianc vii qualom conti non tia
Scotus a recte intelligit attenuia Scotuquod subiectum debet ita virtualitei cotinere verit Itos,quod ex sed io possit, sit sui sciens producere scientiam omni ui ritatum habitus an quo est subiectu, quae ii uelligentia est falsa,ait Caiet. Haus, quia sic in nulla scientias bicctum cotinet vii maliter notitiam, ficientiam ouanstrini erat.ui in illius ficientiae quia in scientiari numero, numerus est stabiecti im,uta-niceae se solo no potet pro ita re omnes veritates in Arithmetica , ut votitates de binario, ternario, quia passiones binaiis non continentur in numero vir tua litora sequate, vitriticio ter, sed ad scientiain
liqua alia auia provinua, qua adiuncta
numero, qui est iii bicctum cauiset scietia adequca Clic aut cm dicitur ei loratio formalis, serii dum quam illa resis scibilis, ut sic adeu quod ieeund i cum subiecti est latum causi radicalis scienti con tinentia illa virtualis ist continentia radi- casis, quia it causa boni; sed in suo ordinet tantum pretier illam uicin aduio vi
lii biectum sit sufficiens parere scientiam, reqttirmi r Causi dixima, scilicet ratio star-nialis, sub qua illudes scibile; fiunt etaim duae rationes formales subiecti secundum Cuetanti, primi parte, qtieltione prima articulo tertio. Altera per quam subiectu es res, altera per qua est scibile, ita ut in Philosophia naturaliens qliod est subi citi,habet duas rationes Imrinales, scilicet mobila, per hanc est res; altera es h ut est in materia sensibili, hoc ei scibile subi citim ergo sine hac ratione forinali, scibileno est causia sufficiens viritialiter cotinens suu essectum. Hic suam opinionein se probat exemplo ominum scientiarii: alte , et nam in Mathematicis, coniuersialibus com statiqti tradu tur, docentur passiones multari specierit, qua no possunt virtua liter, sufficienter, Mada: ita ite contineritii subiecto, ut dicebat Scotus: ita quod subiectu ex se sit sufficiens causa re scientia
de illi S.Dat exem 3lum de pallionii, Triaguli, quarti scicinis non potes h prodi iccire
subiectu Geometria . Ex his resipodet optamaratione Scoti,qi md si concitidit , quia et veru,quod subiectu continet vir et
titialiter habittim, Seth causa hibitus, sed Scoti. non sequatur quod sit cataci ad aequata, aestissicies absque ratione formali qua scibile: scdilhsblii causi i idicillis,&prima A. Ain suo ordine Admiliter, dictis ad seeu cui dum arguuaecti respondet, iiiDd subiretucotmele Virtualiter habittitia, s at itit licitet scili tira ino, adaeqitate, Lia est alitum . inuo nodo ut prima sit causi suo ordine, hoc modo dith veru in viridi
est causa hornu inim suo ordine dnomacla quate, reo talis, quia altataequa,
runtur.Echi deducit, quod una cient speci sica potest elle de genere, Minertis speciebus;quia sitfficit quoci subiectu illud generis sit radix scientio alioruin quo sub se continentur; ideo illa spocles licet
men genus es prima causa imitescier tia eorum,&conueniunt in eadem rationc qua scibile, ut dicti inaesh, illa scientia divorsilaum specierum , illius generis erit vilius speciei. Gregorii is de Atina ino primo sentcti uru quaelii Onec uarias ologa articulo pria
124쪽
L m, aduersus Scotum longa serie rationumno insuririt, si stea assignataliam ratione si ibiecti Pro impii et nanda opinione Scotidistinguit,quod subsech iusipassio potest
accipi in proposito dupliciter, primminD-do prout sunt teranini mentales, isti ut in mente, re significant res ipsas.Secundo modo prout sunt res ipsae eae ra mente significrates illos terminos Hoc factos nil sex coclusiones, per quarti quinque cosutat mentem Scoti, per sitiam ponit sua Pri optinonem. Hima cocluno Iccipi edo sum cst biectum.&poes ionem secundo modo, su ' o biectum non continet virtualiter sua propriam passione. Secunda, notitia subiecti
de 3 inco plexa non continet, irrualiter prim notitiam incramplexaim,iquid luatrui T. pastionis.Terti. l, subiectum,&passio non ii. continet virtualiter propositione immediatas, scilicet no possitnt costituere prictua positiones immediatas .Qitaria, qtiod UAia. propositi vel prae nulla non contii ictallam mirimo virtualiter. Quinta deducitur, aut biectum scientiae non continet virtualiter primo omnes veritates illius scientiae, cuius est subiectum, quod est oppositumi opinionis Scoti Probat primam cocluso
in nem. Primo, si sit biectum cotineret sic vires ta tualiter iam pastioncm, tunc palii Oelistis, aliae res suo subiecta tam sequens est tal sum consequentia patet quia causa,
causatum ut inquuntur realiter, qui imihi caulat seipsunt: at continere, ut ualIder,estima re,ergo passio caularetia ea subiecho, Miles et alia res, quod est falsiim Falsitatem cosequenti probat multi piscite , vide apud ipsuim, quia non faciunt ad meum propositum. Secundo cadem conclusionem lic probat. Nulla res sic contenta a creatura virtualiter est in Deo; at multae pastiones dicuntair dem
mine, quae etiam sunt in Deo,ut incorruptibile,&creatiuum, ergo Deus non Continet illas, ergo non omne subiectum continet passones primo modo dictas de se:
Tertio, nulla creatura primo virtualiter continet aliqua)D rem, quia diuina essen tia saltem partialiter conci irrit,ergo non omne subicctum continet omnes passi
nes primo virtualiter. Quarto, Sphericitas es passi, ita Philosopho secun-
illam virtualiter, quia illa ad efficit, quia
est aeterna. Secunda conclusione proba . s. a. Omnis notitia, quae primo virtualiter co a. iatinet aliqtia notitiam , sic continet, quod lusi. sine illa est impossibile liaberi cognitione is p . de illa alia notiti L. sed no omnis notitia su bat.biecti sic continet notitia pastionis, quod
illa notitia missionis no possit haberi sine notitia subiecti ergo notitia subiecti non
cotinet primo virtualiter notitiam pastionis,maior patet cx dictis Scoti, dii declarat cotinetia virtuale, minor probatur uitavillis p .issionibus,mie denotat res distinctas a subiecto,ut est informabilein mater a in homine eis beatificabile, c. nae quis potest lianc pallionem beatificabilem noscine absque eo quod cognoscat dsit honio. Similiter quid sit in rinabili ta absque eo quod cognosseti quid sit nix
linia. Item corpii radiolii in poteth causi re calorem in corpore calefactibili, AEametr qui potet cognoscet,etiliem, non Iabere notitia in corporis radiosi Lee Reubarbarum ei purgaturum colem,atquis potest cognoscere rateram non cognoscendo Retib.H baiana,Me conuerso.
Item ad homine in si notitia subiecti contineret viri ualiter notitiam cuiuscumque passionis c igia D sic En id subi Octum , haberet notitia cuiuscumque notitiae absque
notitia passionis, id est ridiculunx, cons quoenia patet ex se, falsit.is consequentis probatur . quia qtiis habens notitia des te,nota me scit quid fit calefactivum; sed si sic ,exaliqua notitia priori sic iret, ut ex
notitia calori Si ualiorum Tettia Conclu- ὰ
sionen, probat, quia quis pol habere noti in istin subiecti sipastionis, Mnestat confice elisore piopolitione,ut si quis cognoscat quid sit Reu barbarum, quid sit colera in nesciet tacere iac propositione, ne Rem barbaru est purgatiuum colinae, quia haec sit ab expelletitia ex Aristotele in Pro x- mio Metaphvsiccs,re sic de alijs,ergon titia subierit, passionis non cotinet vi tualiter hac Spositione severitate immediata. u.Π tacdesiissione probataquia ali sis, cuius demonsta. ionis propositiones oes ,
possunt eis immediat ergo una no pro es ibat alia Quintam ex his deducit aduersus Scotti,quod ratio prioris obiecti no sicco tinere primo virtualiter oes vetitates il-m lius
125쪽
lius habitias, cunis est obiecti si piobat sic. Subiectitan non continEt veritates minedia taS,Ergo nec coclutione illimina,&lic nec immodi uas, ita nullam veritat Cinncos quentia patetrant ecciscns probarit r. oubiectu principi j,siue propositionis immedium no continet primo passio iacm,ut probatum est in i . conclusione, nCchioti ita subiecti notitiam passi imis , nec noti. tia subiecti simul cu noti Ia passionis co-tinet notitii propositi ibi an immodi .uae, ut probatum est in s. concilis Cne, ergost biectum lion continet viri, aliter itotitia propositionis imminii. nae qua loquo etiacontinet omnes propositiones immedia ras,quarum una Non pri bati Ila,vi ex . conchisione ergo rc inquitur, quod subiecti si vi tinaliter non post kOtinere veritates scientiariolitis si subicctat in . Sectindo sic. Si stibiectum contaneret virtualiter omnem veritatem scientiae, sequCretur, quod contine ict in se omnes causas effectus, vel o sic t scieti per causas ita effectus; h. aec secunda pals consequentis patet omnibus,mucles i. sa relinquitur ergo prima pars sci Iicer, lux d subicctum
continet virtualnei omnes causas, Menectus sed hoc est salsum ut patet ex dictis, quia nulla res creata continCt notitia alterius rei creatae alio ilia n, qui cognosceret
solem, cognosceret omnia producibilia a sole. Ex his et go habetur, quod subiectu
non Continet vir Lualit Cromne veritates
illius habitos, ius est subiecti J. Ex hoc dediicit, quod etia est falsiim, quod Scitus dicit de subiecto pro formali, sic licet, quod ratio formalis sit biecti debet continere omnes veritates illius scietie: falsitas enim huius patet radictis, tila si iiiiii Icontinet virtualiter notitia alterius, ergo nec sub hac, vel illa ration haec continebit hoc coprobat multis exemplis de io- minet qui est subiecta in me lucina, de alijs subiectis, quae non colinient vetitates primo illius scientiae, in qua est sibi ectu.Ite sequeretur, tiod omni scientiae monstraret suam conclusionem a priori,
euod ait ipse est falsum apud omnes, datur enim scientia a posteriori . Ex his ad rationes Scoti responder Ad primam a sumit falsum, scilicet quod subiectum contineat plorositiones mediata via
tu aliter, quod falsum est, ut fuit probatuinis .cora clusione ergo nulla estilla ratio. Adiecudam dicit quoque; quod assii mi Arum e
fallum, scilicet,quod subiectum adaeqrtat tim continetit labitum virilialiter, qi indfalsii est: iuia ille habitus causiatur exco clusitan ibias, coclusiones causatur Ex prunicipijs, siue ex propolitionibus immedia iis Mille non contineritur in subiecto, vidi tum est,ei .Tandem ponit suam opi LLIorae, licitas,qUOdratio propria subiecti hi, prioris scieti est hoc si loquiniur deicie Gramtia prout est scientia unius conclusionis sit biecti unicientiae est i litici, qd scitus per illiam esse tale ita quod ratio sit biecti noest cotin die virtualiter velitates scienti , sed sciri esse tala vel tale: si vero loquamur de scietia, ut est collectioilii diu Ita, bittium conclusionum diuersarum: tuncs: cu isti a plures coclusiones, sic fit fit, ura obiecta scitanthid tanae,ad quod caete-ta alia habet ordine in , S reductatur; fiant enim illa plura os dinata potest dici subiemim. Hoc secundo probati simili de
lij scient ijs de subiecto Physicit, Medicia
ha Sc. in qui biis assignatur com nuin iter aliquid conati ne pro subiecto, quod dat unitatem scientis. Primam conclusione probat: qui cc iam niter dicitur illud, cu uis demostrantur partes, passiones esse subiectum;hoc autem ost illud, quod sciatur esse tale. Praeterea,hoc solo positi scilicet, quod scitur esse tale,&de quo oste-duntur passiones, in hoc ablato orema nec cicntia,ergo hoc definitio est vera,&ptopria definsitio stibieeti
I anne Bacciuinus quoque aduersus Scoti definitione insurgit quaestione ter aerare, ria Pro gia. 1.piumo .c. Si si biectu est, hi m&c ergo male ita erit subiectum In hi Gnis,slosophia naturali, quia continet virtualiter omnia scibilia illius scientiae Aecundo Seca se fletetur,quCd Deus eliset subiectu om, iis stibiatione infinitatis, quia sic solus Deus continet omnia virtualiter Tertio
forma substantialis erit subiectu iri in Phi Te losophia naturali, sta ipsa essective coti net omnia in Philosephia naturali; dat nim esse cuilibet .Quarto subiectii est caulais cognitionis accideri u virtualiter, ut patet quarto Metaphysices, ergo substantia
erit subiectum in Metaphysica. Item alducit
126쪽
ducit argum et Aureoli, ex Aristotele r. Post. 11. Vara est scientia totas, saIlIS, dicit enim Aristoteles, una est scien ,-nius generis subiecti, partes, lassiones habenus, sed Oinnes veritates cognoscibiales de subiecto partibus M passionibus eius in nullo uno primo cotin inculi tualiter;nam veritates passionum non continentur in subiecto prim quia no insunt panionibus per rationem totius, sed per rationem partium, ut sibilitas in homine non inest per ratione animalis, sed per
rationem rationalis ergo subiectat in non continet Omnes veritates Secundo tunc sequeretur,quod Cisectus essent subiectu in scientia, quia enectus virtualiter continent omnes veritates in scieti j quia.Tertio sola scientia propterriti id a aberet subiectum no quia, quia solum subicctum in scientia propter quid, cotinet virtualiter, consequens ei falsum,ut patet aiunt ipsi ines. Post. tex. . Ite I. Post . t X. s. di est,quod illud est subiectum,quod habet partes, pastiones, sed partes, iasii ne nocol ne imi r vimialit cir in subiecto, sed potentialiter,ergo continete vir ali ter non est ratio subiecti ex Philo phos Q Uarto,primum subiectum respicit et: ctum, ut causa, sed respectit unius scientiae, possunt dari plures scientiati Tand
ponit Aureoltis definitionem subiecti ducens tritic et Bacestonus quod ratio subiecti est esse genus subiecti habens
passiones, proprietates, seu partecd terminans sibi unum genus,&vnum in eum cognoscendi, de addit, quod non lEquitur,quod illae partes,&passiones continetam rviritialiter in sit biecto, sed utili-cit,quod reducantiir aliquo modo ad ipsum haec opinio potest probata CX L. Poth. Ext. 3.ubi Aristoteles . ut, uod subtemini est id, cunis principia,partes, Dassiones,demonstrantur.
Expouitur, di dilucidatur ennio Scoli,ex qua Aduersariorum sententia fallae depreheluduntur. cap. I
Eru ut apparet, quam sit veracpinio Scoti, primo duo praemittCnda Ira sutat inum quod duplex est subiectum misi v taeniijs scilicet subiectunt specilicum A
generi cum, sicuti, scientiaria, alia dicitur specifica alia genetrica, subiectum specinctam, vipecies particularis, de qua initimimus scientia,ut si instituamus scietiti Uu de homine praecise , qua de nulla alia Iemtracteriquam de homine, illa sciestia erit Fecifica,quia subiectum et cetat haec spe es homo; sic de alijs. Subiectunt genericum et tenus, de quo instituimus scieti Dia tam quo ad ipsum, qua quo ad suas partes,&species. Subiectum specificum est illud, quod definitur a Scotos duari, quod i ilio subiectici vii tua liter, primo continere in se omnes veritates illius habitum, cuius est subiectit, hec enim definitio competit tantum subiecto specilico, ut ipse doctissime docet i citato loco. soluendo secundum argumentum cotrali inc detinitione factuna: hoc enim obiectum,sive subiectum pro eodem enim accipio nunc est illud soluta quod cu intellectu fici tui otitia supponit enim quod c Onitio partim fit ab obiecto, partita ab uitellectu, quod intellectat concurrit ad intellectione partialiter , sed principaliter, obiectu partialites et lain,sed bnus principaliter,ut in proprio quesito stendit adeo quod subiectit etia se habet in ruione cause ei licientis tapectu scientiae. Cum ergo obiectiundit illud , quod gignit scientiam causaliter debetissanacotinete virtualiter; si enim no contineat illam virtu iliter, liri poterat illam gigne-lm,nemo enim dat,qtiod non habet, uetia sit ad uatum, debet cotinere omnes velitates illius obiecti, scilicet debet esse potens gi cinere curi nisi lectu omne verita tes,sicoelusiones halutus,& scietiae de seipso obiecto.Hoc colirm itur: quia intellectus tabet intelligere re, obiectummodo,quo est, si debet esse bona scietia, evi vera; alioqpini intelligat aliquam cocliuione de aliquo obiecto, quae vere Iron sit in illo obiecto si se male intelliget illud obiectu, ulla non erit scientia, hi
mendacium e signoratia oblectum ergo specificum vere sic definitur Subiectum, est, quod virtualiter cotinet omnes veri . tates illius habitus , cuius est subiectu, id est subiectu est illud, ex quo vere intelle-ci' deducit omnes veritates illius habit';at haec ecfluuio im potes coracti res: hie-
127쪽
cto generico, qElitiusmodi subiectist cuantellecti non potest gignere notitia Omnium veritatu missius scientiae, in qua statuitur subiectum; ii itide statuitiar subiectum propriae scietiae ec propriarii specierum, ac veritates specierum tantum continet potetialiter, de in comuni qua tonus cotinet eatae species in aliquo conceptu uniuersiali,& coi, sicilii genus cotincit species in se: ut exepli gratia, subitati continet animal, i piis, leone,& multa alia pore tialiter,no autem ac tit,ideo intellectiis
apprehedendo hoc subiectit in substantieno potest 'ignere cognitionem ilius cociusionis: Homo est sibilis, quia illa continetur tatu in potentia,in substantia, radactu .at homo, qui est subiectu specificia, potest gignere ex se notitii huitis coclusionis, homo est risibilis,quia illa passio actu cotinetur in nomine,& sic homo vi tualiter cotinet hac veritatem, homo est
1isibilis, quia potest gignere notitiam huius veritatis. Homo est risibilis. Eande distinctionem posuit Zaba rellari titio lib. de trib. praecognitis, cap. 2. v- - - neprobiit opinione illoru, qui volebant in rei conditiones sit biecti sta inti.es peculati uiae poni ha quod habeat partes, siti
species, se hac satione potulla eicij-cit,quia inquit poteste aliqua species specialissima,de qua tit scietia, in hac scientia non erunt partes, nec species, ae dat
exemplum,ut ii e ct scientia de laomine; unde concludit solum in scienta j sient ricis requiri illam conditiorum, quae Cit, quod subsietum habet it partes, quod I se appellat subiectum totius se ne tibi hoc videariir grade quoddam, est haec dustuactio eadem cum ill .i, qua comuniter utimur subiectum duplex totius, sar CS iis, qd est,ac si dicamus genericist, speci uos ficum. Hac dixiste volui propter multos iam ex nostris, qui voliut appliQue illa defini- Scori tione Scoti subiectis genericis,ut sunt ubfla: iecta scicitatast naturalii r ad inuentarun& putat de illis veri sic usi, quod falsu est, cu illa sint semper generitat,&proptereanse possiunt gignere notitium veritati, inquib. statuitur sit biectu, ut dictu est. His visi ad uel seriorii dicta cosiderandasti t. cisi. In primis in dictis Caietani multa alia iam sunt. Primo falsum est,quod continentia
xirhialis subiecti intelligatin eo modo , in
quo explicauit ipse,scilicet,quod ad hoc, ebrivi subiectum sit causii suificies pari edi co tura gnitione veritatist illius habitias, citius est subiectu, requiratur illa ratio,qua est scibile, praeter ratione male, qua est res. Secundo dato quod cotinetia virtualis intelligatur,ut ait ipsi falsum est, quod subiectum genericis cotineat oes veritates illius habitus, cultis est subiectum,ut ipse vult, Malia quae breuitatis causa omitto. Prim I patet ex js, que clixit Scotus in pro e tabatione definitionis stibiecti, certum est ara. n. quod solum intellectus Nobicctu in causiant notitia, ut suo loco explicabitur;
laaec ratio rinalis obiecti, qua est scibile, nd requiritii ex parte intes lectus,quia intellectus est sufficiensimis quantum est ex se,& in suo ordine ergo requirinii Ux parte obiecti solum, tunc sic Si obiecturi se quantia Est ex parte obiecta, non potpmducere scientia de seipsi, , sed requiritur aliquid alii i ad hoc, ut suiliciat ad produccndu hanc notitia, se iliatur, trodilla scieti no erit totaliter, nec ad Treuiate de illo obiecto,ut exepli gratia, Homo sit stibiectam in sciolitia do semetipsd: si homo ex se nouit susticietis parere sui notitiam iii ratione obiecti, sed requiratur aliquid in ratione obiecti, iam non critii l. scientia de homine lum, sed de dum bus scilicet de homines, de de illo alio adiuncto homini, de sic sequeret ii , quodnuella scientia tale pollet de uno obiecto . de quo stadiit 'ir sod semperta et de ill-
quo alio simul. Est ergo ridiculurn dicere, quod obiectum sit causa palma in suo ordine, sed non si inficiens, quia si non est stillic in in ratione obiecti causare ni notitiam, sed aliud requiritur etiam in ratione obiecti, amplius non est sidemia de
illo sed etiam de eo ad itincto, simul. Confirmatur sit ita haec ratio, qua subiectum
est scibile vel est aliquid distinctum a subiccto realiter, vel est id in realiter, si est idem realiter , ergo ipsa quoque erit ratio, qua subicctum cst res, quod negat ipse Caietanus, Gulterius tunc super luc
tano constiti tentorum si ibiectum inesse . Si
est quid distinctiim, illo, de si ib- cto fiet, num per accidens, uic scien
128쪽
ti esset de uno obiecto per accidens at dein te per accidens non est scientia, i sequenter nullum tale Ens potest poni subiectum in aliqua scietia Piae terea heci ratio formalis subiecti,qua cit scibile,ad-Hauenta a Caietano,nsi est re Me qua habetur scientia, sed est modus,quo cos id ramus subiecti:adeo quod potius est contractio quaeda obiecti materialis,inediante qua protestamur nos no absoluti considerare illud obiectu, sed solui sub hac ratione, ut excpli gratia secundu Caiet novi dicit, Physicus considerat Encnobi-l f addublu,vt est in rebit sensibilibum ecce quod haec ratio formalis, i ii, qua ens mobile est scibile, in scientia naturali noest res,de qua habeamus conclusiones,&λienti N. sed est modus,&c actio quaeda, sub qua colideratariis lis mobilC,vnde Siletan', no diceret, qd veritates Phy bicae sint de hac rationes di mali,ut in reb. sensibilibus, sed de elate mobili sub hac ratione,ut est in rebus se sibilibus, quod est dictu deente mobili quo ad hunc modutilum,ut est in in ueria seri ibili, hoc tatetur ipsi inci Caietanus duin inquit, m quolibet subiecto est duplex rati OmrinaliS,altetra, qtia subiectum est, s , utera, ouatilicibile Hoc ergo ratio ibrinalis, ua subiectum est sta 'io est sit inlptinens ad subiccitam quat nus est res,de qua habetur scientia, sed ad modum,quo est scibile. Tunc ita ratio precis limitans Conliderationein subiecta non tribuit illi lubrecto virtualem continentiam illius in insiderationis,haec de se patetrat hec ra-ero,qua subiectum est scibile,sbium mu-eri considerationem subiecti, ut dictum Cit,ergo non cit ratio, propter quam subicctum cotineat Oes vel nares illatis habitus, si siderationi A sed solium citratio cur illud stibiectum k illa scientia sint a--- .aequata. Insis per sic arguo. Subiectum
Da a scienti cotinet veritates se virtualiter Uo. qua tenta est re talis, niniuitem quia sub hoc modo consideratim ergo continentia virtualis incii subiecto ut res,non ut hoc
inodo scibit ergo si ex se quatenus est res non est sufficies causa veritatum de se sci bilium neque erit causi sutricies per illa ratione formal qua est scibile, quia illaum cst pertines ad redii biecti sed ad mo
dum quo cosmoscit. Coufirmatur exem-dili gratia: si quis vellet instituere scietixi, de aliquo obiecto sub aliqua rationem mali que no esset in subiectorealiter, sed ellet extrinseca, nulla effet sciena, ut si cis vcllet instituere scientia de homine,ut ei hincorporeus,nulla posset eme scietia,quis homo noti est res incorporea, ideo nubiam pol gignere veritate colicienteriit lem habitum, patet ergo, quod ratioso
malis,qua quid est scibit non est quid mauersum ab ea, tua continet veritates, seu et ipsiuare tres, qicae est obiectum.
Ex his colligitur , t ratio formalis subiecti, qua est stabit no est quid disersia
ratione flarmati,qua est res, sed de sui, e . quod ratio formalis uon dat subiecto viritiale sit inentiam, sed solum facit scietiam ad quari subiecto, ut dixit et an materia de subiecto logicae.Pneterea,non Ptat ratione fictus a cotrari js, scilicet Greoorio, Baccono quia nullum genus, et cuiuis rone, quael scibile, potest continere virtualiter veritates specierum,qti .ispecies actu nolo tinentur in genete, sed potctia , uideo cognitio generis non potest ei'nore cognitiones saccierum in saeias in bile etiam cum hac ron ut m rateria sensibili,no cotinet in se achii omnes species tapa Iliones, quae si inti nihilosophia,ut elementa,mixta, mineralia, cCtera: siqui persccte cognosceret en mobile, ut in materi licia sibilire comuni tatu, ut est genus non postet habere tot uin habitiun PhilQsophia naturalis sed est et nece ite, quod nedum cognosteret in conata nitia mobile, ut in materia sensibili sed et inaesset neccssi quod cognosceret omnes species eius. Ex dictis Chia apparet,
Atarctatas , Gregotius, Ia onus non rcchesper peruit mentcm Scoti; neque
cnim Scotus spreuit imam definitionem subiecti, tuam assigna si pius Aristoteles. Subiectum metire est, de quo precogia scitur quod est cetera immo cot caadmittit pluribrum in locis in suis scriptis, Ne Im declarat, ut uisun est in me sinti quesito; sed 'tua illa erat commimis tasti biecto generico,quas cilico, psCadduxit hac definitione de subiecto specifico, quae non est diuersia tib illa comunis
sed solii est partiaria addita definitioni
129쪽
mmmmuni, quae contrahit illam ad deis, ui nem subiecti specifici hoc modo . - lectum hae lictim est,de quo praeci sui. - quod eit qirid est, cuius suta o. Uncipi &palliosam, ivvire aliter conia . di me omnes veritates illius labitus,cuius est subiostlimiper hali ultima condatio nem differta generi ;la. xc aute cinidatio deducitur ex natura ipsa subiecti specifi- Des o,utprobauit Scotus. Subiectiimvero genitio nericum ic definiri poteli subiectium g susere nericii est illud,de quo in scientia, in qua, hi est ubi tun pr*cognoscitur,quod est et quid est,habes partes principia, passiones; quod autem cc definitio competat fusilocho scientiarunt naturaliter admuentaram, ac Philosopitiae naturaii, Ac Alata
physica patet:quia omnia,que in iliis siti, vel sunt partes,vel pallione e pri icipia subiecti, in illis semper de subiecto suo Precognoscitur,quod est ri quid est. Solutio rationum aduersariorum.
Rosolutione igitur rationum Aduer sariorum notandii est Primo q&Mo--, is tu dicitiquod subiectit in continet virilia
sum alter veritates illius rabitus, ius est obiectum;non dicit aute,quod subiectum co- tineat virtualitei et se passionis, ita Ad Qtuset passione in tale, liceretia iocuit verti; nec minus atriquod si bicctum contineat irtualiter,notitiam passionis,ut est quid incoplexum;ita ut uclli inferre, lilodiu bioetiim est cuila virtualis cognoscendI,
quid est paritio in licet etiam hoc veruliis uia desimilio propter quid pfectaversa in demonitiationem est donnitio accidentis propi ij;Mideo sicliti subiecti definitio est causa,eu principiunt demonstrationis est etiam causa cognoscendi quadrato est passio, ut diximu in hoolemate an *.II omnia pcrd monstrationem indignoscanturised intelligit mi',quod subiectu est
causa,vt Verincetur propositiones,in quibusponitur hil meria pallionum cum subiecto,utqtiod hac fit vera .Homo est risibilis, quod .n.llaec sit vera prouenit eae subiecto, quia haec veritas Est in illo decti inest in illo est causia.quod intellechus intelligendo subiectum simul cum subiecto ve
ritatem illam producit in actis Secundo notadum est quod duplex est subiectuin, scilicet genetacum, specificum, ut supra dictum estita aS ad argumenta,et primo notandum patet ad argumenta G1egmide Arimuro,nam argumenta facta in sua prima conclusione non concludui aduer sus Scotum quia illa probantiquod sub tectum non continet virtualiter passio nem, quo ad ei Ie sinaphtater, de quo non loquitur modo Scotus solum nun dicit, quod continet virtualiter veritates habitus, vel notitia veritatum habitus, quod
idem es F,ut dictum est nuper in primo notandi ideo cum non sint ad propositumdnnittuntur; de subieeho autem, repa uione, quomodo se habeant ad inuicem, an sint talem, via nIII, scd unum contineat aliud, leciarabo in proPrio qu. elito. Si maliter argumenta Licha proscci incla conclusione non cocludunt aduersius Scotum; qua a Scotus non dicit quod notitia subiret cotineat virtualiter noritiame
pastior us secudum se,ut est quid compi tu iri, ut dictum est in principio notando sed dicit, quod subiectum continet vll-tualiter notitiam inlaceientia patiaonis in subiecto;subrectum enim est causia, tradprDpositio,in qua dicitur,quod passio in-horet si ibiecto,sit vera, sic es causi stualis veritatis illius propositionis de nota, quod in pioposito dicere continet xH-tualiter et irates liabitus,esbdicere continet vi iritaliter propositiones veras illvii habitus, quia veritates hic ide sunt,quod propositiones verae . Plaeterea, alia r umenta non concludi in propositu suum, nam ut alias videliatur non potest coranos passio secundi im propriam quidclitatem perficctitati,nisi per libitrium. Vnde aintimen tim prunu non concludit quia
falsiim est, quod si in portit aaberem nitione petisti iusti ira subiecit, nec setat, quid est subtextum: clitia impliciu loquendo de cognitione q id ditatiua quietati-ua,non de cognitionc,quid nominis,ereo
enim non cognos a m , quid sit risibilitas cognition qiud rei,nim cognouem, qtud est subiectum dicentiis principiis ipse propria pastioliabet eis ideo dicebat Ariastoteles in i Posteriorum,dociarando se
cundum modum dicendi per se hin I
130쪽
M et phys ccs,&alibi, ut in quaestionibus
Me apti licalibus dicam, quod indefinitioiicii opriae pasnoriis cccsiario ingrcuitur sub in p.ra ic autem , Enniti sunt notiores, et inito eigo per hoc patet ad exempla corpo diis radit. RCI Mrbata quod si ille sint propriae p.Illi nerum, renon accidentia con Da ita a non pollimi cognosti sine cognitionet subiec . i. Arguim nta proq. cInclilsione faciunt ad propositum , sed non concludunt, quia et impos libile, quod quis cognoscat terminos res habet mellectit m sinum, non faciat commisitionem reci prob.It ii aquis cognoscet Reu barbarum , incoleram , anten nescier Licere hanc comple- xi Oneni. Reub. ridiarum est purgat ictum/I, , colerae, dico quod hoc erit quia cognoscet tantum i id nominis illor una termi Iust, norum Remibarb.iri,&coloriae;sed si sciat,n quid rei, it impostibile, quod nesciat c Ponere, ut dicesim est, operientia auternici citur illae propositiones, quia solum c gnos nixi quid nominis terminorum: ex experientia postea veni nius in cogniti nem ei sic uum illius rei,cuius nomen sci tinis ex et sectibus Me inde venimus inae giartiouena paula innisa tui exsic per vii experientiae, per sensum venimus in coegnitionem quid rei rerum, deinde complexionis earum, si pari tui scieritiae. An Ad argumetria pro quarti cocIulionerum dico, quod non sutri ad propositu nix tua capro non dicit Scotus, quod propositio imme- con diata probetur per alia immediatam, sed cissi mediiva per inimediata illa autem argu menta probanr.q iod immedi .ria no prombat aliam immediat L,id c conceduntur. . Per haec pater ad argii meta quintae cocluis . , sonis. Ac primuini Ogatur antecedes Idrum probra lone,quae nitit tir coclusionibus illa s. lis suinqtie lesponsum est, quod partimeonti no sunt ad propositium quae ad propo i situm, non conchidunt, ut visu inest in v-naquaque dicimus inanos, sitio di iiiiii subiecti crantinet virtualiter notitia inhqrent si sit biecti,&passionis Ad secuduiri nego coiis qtreistia,ad probationem . . dictum est, quoi nodo intelligatur contineti l virtu ills subiecti in propositioneino
enim dicinia i , quod cotineat virtualiter,
quo ad esse, sed quo ad notitiam, nec b
cretur, quod continet omnes passiones, ut sunt res, sed quod continet veritates, repropositiones veras tantiquae integrant
habitima illi iis citius est subiectit in . Ex nis . . hoc se iiiiiiir, isod falsum est, quod dicit , de subieci, fornrali sicuti enim impugrras . iiii, innitebatur his sim lamentis filii sata , . ii idestri ictis pc ribit . Ex his etiam appam eis iret, quod ration et Scotinoumluuntur, era.
quia per h. aec n. imenta ad illas respon
dicta etia ini pugnatur positio ipsius Gregorii, i ire enim veritate opinionis Scora, remnet falsa opinio Gregorij. Praeterea, haec definitio Glegori non declarat quid rei subiecti, sed siluin quid nominis,ergo nisu est bona definitio, quia in proposito itiaeri imis definition dim quid rei Antecedes probi ir, quia dicCr stit, ieci ii in est. quod scitur elle talet, elidiceret, subiectu est illud , de illipr edicaeli test ili prasio, vel ratis in Ido apparet, quod sic dicere, notroer daret&as lignare naturam subiecti, sed quo ad noni Ennii lacare dicenimno in amus, quis iram terminus sita qui dicatur subiectum,. dicimiis, qitod est i l. te, de quo talis p is si , scitur,. quod scitur ei tale sed iiij lv erinitis definitionem, quid rei, quia scito quisnamuit te minus, quid dicatur subicctum , ulteriusqN Tristis naturam triti tis , quod dicitur subiectum , propter quaintai cImpetat, quod talis scientia de ipso dicatur tactitquesto optimet Scotas satisfacit ex Aristotel quod natura subiccti est contineret primo virtualiter vetitates allius habitus, cuius est obiectum , ut dictii inest supra, ct proptet hanc continentiam virtualetnde illo est talis, talis scientia Ad ratio ad isnes Bacconi patet qtroqile ex prim Ino a iω- do, tui hic non loquitur de continentia n. rvirtuali, quoad esse reale, ut supponunt ae-omitia stia argumenta: sed loquitur deae coni.tis ientia vi tuali veritatum scientiae,ut dictuns est supr.i;ideo nihil cocludunt. Ad vis artu direndum quod fit stim est diuod stil, stantia contineat virtualiter notitiam accidentium communium, ut facit obiectunt veritates scientiae. Aci probationern dico,qisod non possunt sciri quietatiue ipsa accidentia sine sit biecto, quia substatia est subieci tim in hesionis conam, ut ibi dicit Ari-