장음표시 사용
911쪽
non ver ies produceretur re iliter, sed inteirilonaliter quod patet etiam per Templum ipsius Zabarelliae,cum enim dicimus Cometa est,existente meta vera est propositio realiter, non intention liter a tui existentia esset accidens intentionale,sequeretur, quod et Iet vera intentionaliter, non realiter. Praeterea, per ipsum, forma dat existentiam materi , Crisgosorma daret esse intentionale matririar, sic omne esse, quod haberetinacit ria a forina esset intentionale, iona ale. Est ergo dicendum, quod esse essentiae, est esse cognitum tantummodo, si mrmaliter Min seipso consideretur: hsi est aliquo modo ens reale, nihil aliud est nisi sua caiisa, ut rosa in hieme habet esse esse sentiae, illud esse ut est rosae est stilum est se cognitum: quia essentia rosa est cognoscibilis, cognoscitur sed ipse rota nullum esse reale habet secundum esse for-m .ilerosae sed esse reale quod Iosia tunc
habet, nihil aliud est, nisi esse causarum, in quibus est, ut esse pinarum in quibus est virtualiter, Messe Creaturarum reale in Mente Diuina , nil aliud si, nisi esse ipsius mei Dei. Sed dices, ille creatura in Mente Diuinatam rosa in Iaieme, sunt quid potentiale possunt enim esse , Grunt, ergo non sunt purum non ens. R
spondeo, quod eorum esse est potenti te quidem , sed quod est potenti Ile pii rum, in se nihil est, esse enim illud potentiale est potentiale potentia obiectiva, quae formaliter, ut consideratur in ipsa rosa, in Creaturis,&in Mente Diuina, est potentia Logica,id est non repugnantia, ut cliximus in Theoremate de Actuentitatiuo materiae, declarando potentiam obiectivam, sic concludimus, quod esse essentiae, cum est quid reale, non manet distinctum ab es me existentiae. Hanc eandem sententiam sequutus est Piccolo mineus, lib. i. de Materia, capite .&eam probathac praesertim ratione:
quia demptis primis tib stantijs, nihil est
aliorum remanere,ex Philo plao in praera dicamento substantiae existeiri in autem proprie est primarum substanta artana a cipiendo nunc ex itali pro esse retra causas suasi essentiae alitem de qui biis sunt scientia: ibstrahunt ab existentia, i sim
gularibus, sed sine illis primis substantiis
minime sinat, ergo essedi illa non feruatur sine exi si cntia in ele reali, sed solueri est diuersia, quo ad esse cognoscibile.
Quaedam aliae praeambula diuisiones addu euntur O . VI. Ertia diuisio est, quod ens rationis
est triplex;scilicet en rationis subiective ens rationis obiective, iecunda intenti, Primum est omne illud, quod ponitur in Mente.&Intelle tu tam quanim subiccto, ut habrius mentia riuia, C. Secundum cst inune illud, quod potest intelligi ab Intellectu haec duo entia
rationis, in si sunt entia realsa, sed deniminative dicunturianua rationis, cui laeorum subiectum,est Intellectiis vel ipsia sunt obiectum Intellectus Tertiuna estens,quod ni ab Intellectu per ac timii parati utina Intellectus virilis obiecti ad altetrum, vi secti radiae intentusnes , de hac diuisione nulla est dubitatio.Qtraria diuisio,ens reale prima sua di-iiisione diuiditur inens quantum, non quantum . De hac divis one est nia rana controuersia inter Theologos' sed haec quastio est mero Theologica: quia cxcl-tatii propter relationes originis constituentes Diuinas personas,quae sectandum
Scotum, DC di in perfectionem, nec
imperfectionen, in qua re loquitur Scotus iniquaestione Quod liberali itaque de hac re ei it sermo in proprio loco, Deo dante hic enii praeter institutum tra
Alia diuisio est, Ens aliud est finitum mi uid infinitum .sterum, en alii id est absolutum, Maliud est respectivum
quae duae diuitiones conceduntur ab Om
Alia diuisio est. Relatio est duplex
alia intrinsecus adueniens, halia ex trinsecus adueniens. Relatio intrinsecus adueniens est, quae rositis extremi sine se, statim consurgit viriti te extremorum, ut sunt rines relatu ines de quarto Prae dicat ento, scilicet, ta Praedicamento, Ad aliquid. Relatio extrinsecus adueniens, si, quae positis extremis inesse, non stat uir, surgit, sed requiritu res qua catl-
912쪽
qua causa externa, ut prasentia corporis iis ei in platea, non enim statim cum positum est corpus meum in esse, posita est I latea inesse, insurgit relatio praesentia-itatis in corpore meo ad plateam: sed requiritur aliqua causia externa, ut puta motus corporis mei ad plateam, .huiusmodi sunt sex vltima taedicam Enta. De his Relationibus extrinsecus adtienientibus , est maxima contentio inter Scotistas, Malios, an dentur. Sed de hoc habebimus paesticularem Disputationem
in Quaestionibus Metaphysicalibus Vide
filia diuisio est. En finitum diuiditur in Stibstantiam, occidens, siue in decem Praedicamenta; nota, qti cumen finitum diuiditur in Substantiam, Accidens, Subsit antia non complectitur Deum : quia Deus non est in genere, ut suo loco diximus. Substantia autem qua est in genere, vel es comple a vi compositum , et incompleta, ut materia, forma, qtia sitiat partes substantia: compositae.
Accidens etiam dilobus modis accipitur; Vno modo pro omni eo , quod licet sit idem realiter cum aliquo tamen non est de definitione illius, ut propria p.issio resperetu subiecti. Secundo modo accipitur acciden pro eo, quod accidentaliter perficit aliquid, iam in se perfecit imis sentialiter, toc est proprie accidolis quod definit ut ex se illud, quod adest, Mabest, praeter subiecti corruptio-
Res etiam duobus modis potest accipi , Vno modo, ut venit a reor reris, quod est opinor, uic omne quod est res rea liter existens in rerum in Hura, siue silens
opinabilesio habens esse solum obiectitaue potest dici res Alio modo potesta
capi res, prout venit a ratuS, rata, ratum,
quod est firmum, sic solum ens quod habet esse extra causas suas, est res Multas alias diuis ones pertinent et ad Uni- uocationem Elatis, hic ponunt Scoti luce, quarum aliquas non puto recte adductas esse alias vero puto superuacaneas, de quibus omnibus abunde loquuti sumus in Theoremate de Uni uocatione Entis,had hunc nactatum non speetant.
Est denique una diuisio, quiae multum The. inseruit huic nostro instituto, scilicet, iis . quod En diuiditur in En simplex,&in Ensmmpositu in i Simplex dicular multis modis. Primo modo dicitur simplexi quod io Orion est Coinpositum, nec componi bile, ' b- hoc modo soliis Deus dicitur simplex quia est summe simplex, omne aliud a Deo est compositum, ut compositio opponitur summae simplicitati. Secundo modo dicitur simplex, quod non habet conceptum quid ditati trum,&quali ricativum id est quod non constat ex aliquo, quod habeat rationet necne risu&alio quod habeat rationem differentiae dimetentia enim qtiat incat substantialiter ipsum genus hoc modo illud dicitur simplex, quod liabet conc
pium simpliciter simplicem, id est quod
non est rei lubile in alios conceptu ipsum explicitares,Gderinientes ut sunt Ens, tali iones Entis, nodi intrinseci, udi serentia ultimae , de qui biis loqui ii sumus in Theorem ite Ndod Deus The . non est in genere Ista autem, quo sunt bo. simpliciter implici i, actu si inplici distincte possunt cognosci unde vel totaliter Iciuntur, vel totali tetrignorantures quia
non habent liqti id tecundum iod poscsint sciri, aliquid feci indum quod possint ignorari, quae autem opponialitur lini simplicitati sunt illa, qua constant ex generet, miti ercntia,&ex conceptu determinabili,& deterini natiuo.
Tertio modo aliquid dicitur simplex, quia non est composit tim ex re, re, cuiusmodi sunt omnia Accidentia; Materia prima Forma substantialis; compositio huic opposita est compositio ex materia,
Quarto modo simplex dicitur illud,
quod non est mixtum , ut Celum Nila tuor elementa; qir licet composita exm .iteria, Mibrma, tamen sunt simplicia: quia non sunt mixta Mixtio autem est compositio, huic simplacitati opposita. Tandem duplex est adlluc composi Du tio, scilicet, compositio ex his,&compo plextio cum his icompositio ex his facit com com positum essentiale, ut Socrates constans si ex anima, corpore dicitur esse compo
913쪽
situm ex iis, scilicet, ex materia, forma: quia materia,& brina faciunt unum per se. Compositio cum his est compo. 1ltro munio eorum, quae non faciunt v-nuin per se, sed unum per accidens, ut substantia cum albedine in homine, ves ubstantia cum substantia, vel accidens cum accidente Et haec distincti cst notandas quia tollit multas ambi uita
Solent etiam Scotist ponere hic aliam
diuitionem entis, in dependens, non ependens ' sic introdiicere, ii esti nem,an depe lenti Oeatura ad Deum distinguatur realiter ab ipta Creatura: lea quia haec quaestio non pertinet ad propolitum nostrum, Mi spiriatur a lieologistia r. Sentem. distinc . r. ideo illam Cinitio Omitto etiam diuisionem entis in neces rarium, contingens, quaesti ne motas ab alijs circa piam, ut non pertinentes ad hanc materiam , alias uiuisiones entis, difficult.ites circa ipsas,quia de his traci ibimus in Metaphy
pomtur communiter sententia Scotistarum, de numero distinctionum, et identitatum Cap. VII. HI praemium, quorum cognitioi
nihil aliuat ad dilucidandum hanc materiam , ad propositum prmcipale est accedendum. Primo auten adducam o-Plmonem communem cotistarum denumero distinchaonum , ridentitatum principalit imita te definitionibus carundem. Secundo dicam uid sentio. Quoad Primana,Antonius Si rectus,qui vocani Magister Formalitatum, Matronus, Trobetia, Valonus, quos omnes sere Iii sequuntur, asserunt septem esse identitates, distinctiones illis respondentes- non solum enim admittunt distincti , nem formalem, quae mediat inter distinctionem realem rationis, sed voltini Proer eas tres dari alias quattuor, sciliet diuinctionem ex natura rei distinctionem essentialem;distinctionem se toris nubiective; distinctionem se totis, di obiective.
Declarant ergo has distinctiones, per
ordinent; Primo loco ponunt dulinctio m. Rem de dentitatem rationis, Huns
tilne declaiant per duas Cones ride t
Prima illa sunt idem et .itione, quaelia et dent concepturia Oliam norimis stlnc una, parte Intellectiis, ut homo est idem sibi ipsi, omiua , qui sui in tertio modo dicendi per se, i Poster cap. . Secunda Conclusio Illa distin uul tur ratione , quae distinguuntur per mctum collativum intellectus pneciso velut alii dicunt, per totam operationem intellectus ut in omlai propositione initia praedicatur idem deicipi subiectum,
praedic Irim distinguuntur ratione , C. ,
Homo ost Homo, hic ex parte rei, miser hos duos terminos nulla est anerentia sedit incoli ino idem , solum ex parte intellectus distinguuti ur et tila visum est piaedicati ina, alterum est subiectit in Ecdictis deducitur, iiiod distinctio
ratiotia cadit interentia rationis interso, &mici entiar. Vionis, rentia realia, ut
genus, species dii inguuntur ratione item genti, &animal;quia ambo, vel a
terum e t tremortim, est eris rationis;
nota quod haec est distinctio rationis ratiocinantis,non rationis ratiocinabilis,li-uc riationis ratiocinatae, quia haec a Scitistis appellatur distinctio formalis,& ex natura rei, uitanen est discrimen, quod
Sed aliqui ob ij ciunt contra hanc diis stinc ne nam videria vana: quia omnis distinctio quae non sortitur robura re, videtur vana, Illinctio ista rationis est
Secundo , Intel Jectus intelligens rena aliter quam sit, est falsus: ergo si Intellectus intelligat rem eue distua alia , non sit distincta, intellectus alta intelli
Respondetur coin muniter ad prim i , a s quod distinctio rationis est vana, si non
sortitur robur a re vel a non repugnanti arci
Per idem ad secundum;nam intelliae id regem aliter quam sit, contingit duobas modis Viro modo, quod intelligat rem sub modo repugnans , sic Intellectus est falsus;Alio modo,quod intelligat rem alio modo,qcrum est, sed non sub modo
914쪽
repugnanti, Te non est falsus Uo dicere possumus, ibi od sicut driplex est res, scilicet, realis, Grationis distinctio rationis fiunt robur ab ente rationis, sicut realis ab ente reali, ter hoc patet etiam ad secundum argumentum , quod si Intellectiis intelligatens rationis cimedistinctum ratione, non fit distinctum rati ne, est talsus Intellectus, sed si Intellectus intelligatens rationis esse distinctu mi tione, licet ex parte rei nulla sit distinctio, dum in Id ex parte rationis adsit liae distinctiori non est falsus Intelle
Secunda distinctio, Mi sentitas principalis est identitas, distinctio ex nati ira rei, qua declaratur per duas Conclusio
Prima est. Illa sunt idem ex natura rei, de quibus duo praedic ria Opposita seclum opere intellechus, veri sicari no possunt. Secunda Couclusio. Illa distinguuntur in naturaiti,de quibus duo sit radictoria veriti cantur scchisbopeio intellectus: addunt exemplum de crinito, isti initione: quia scelus opere inici lectus,derinitio est constitutiva, delinitum est constitutum illa vero sunt idem ex naturaret, inter tia cessantco Cratione intelle Scus,nulla cadit distinctio ex parte rei. Tertia instinctio Midentitas principalis est formalis Pro intelligentia cuius est notandii via i diuisio,quam omnes Scotina ponunt, nos pluries ii pra religimus, nempequod formale venit a forma, sed forma accipitur pluribus modis Primo modo accipitur pro uter, a te compositi, quae cum materia constituit
Alio modo accipitur pro forma totius, de qua diximus in lirarem a te de toto, partibus alio modo accipitin pro accidente, ut albedo dicitur Drma accidentali , alio modo accipitur pro intelligentia separata, quia intelligentiae dicuntur formae abstrachar nullo horum modorum accipitur in proposito formM Denique accipitur forma pro quacumquetr tione sub qua ex natura rei aliquid potest concipi, quod est idem quod realitas siue formalitas ct hoc modo capiti irinpraesenti di ab hac forma descendit ita
male, Menique identitat, distinctio
formaris. His sic lantibus ponitur prima Con iclusio a Mag. Formalitatum. Illa sunt i si C. denas rinaliter, quorum unum includi alterum in sua ratione formali, per se primo modosin teIligunt autem ianc dei initionem an hoc sensu, quod tu etiora sint idem suis superioribus quia inferi ra includunt superiora in primo modo dicendi per se at nolunt superiora esse sic idem formaliter suis in urioribus, quia stiperiora non includunt inferiora in sua
Secunda Conclusio. Illa distinguuntiar et ei formaliter se litae habent aliam in aliam crus.formali larum, tiarum neutra includit
alteram in sua ratione formali, per se primo modo, quar ae iam intelligunt in
Qua ita identitas, .distinctio princi DL
palis est realis, qui similiter explicatur alis duabus Conclusionibus. Prima est. Illa H. sunt idem realiter, quae sic se habet, quod realis unum non potest esse sine altero absque
contradictione, dummodolia: imponi clasbilitas non proueniat a causa extrini ca,&'uod visuri respectu alterius non sit originans,&aliud originatu &quod i sint in pluribus robus distinctis realiter. Ponitur prima particilla condition lis, ad denotandum quod aliqua distingi iuntur realiter, sitamen unum non potes s parari ab altero, propter Causiam externam illa coniunge te simul, ut turris eius motus motus enim Caeli, secundi Philosophia, non potest separari a C lo, tamen est realiter distinc us a Celo. Sicunda particula ponitur propter Diti in aspersonas 'tiarum una non potest
ab altera separari, retamen distingi hin-tur maliret. Sed hoc est peculiare personarum in Trinitate. Tertia conditio ponitur propter Relationes, ut patet nitas iliatio, quae diastinguuntur realitor, tamen nata non
potest esse sine altera, sta meri de his est inanifestu, quod distingui intur realiter , quia sunt in sibi ectis realiter diuersis. Secunda Conclusio est. Illa sim distinc arca liter, quorum vntim potest manere sine altero sine vin tradictiones vel sunt
915쪽
ut in diis resis icbus realiter distinctis; vae mina est producens;&aliud est yr
Plinia Conclusio probatur a Scoto longo sermone, in Sentontiarum, distinctione .quaestione c. praesertim sic. Nihil
est idem realitera, sine quo A potest esse realiter sine contradictione , quia aliter idem simul est et, non esset, quod videtur esse oppositum primi principii, tuo contiadictoria non possitiat inesse eidem, secundum idem Ex quo primo principio , videtur statim concludi diuersitas entii inta quia si de aliquibus dicantur contradictoria, eo modo quo dicuntur de eis, videntur non esse idem; confirmatur ratio quia Sista propositio nege-xura protervo, illa sunt Ustincta realiter, quorum unum potest manere sine altero, non videtur relinqui unde possit distinctio entium probari diceret enim pro cruus, qUOd Socrates, Ilato sunt idem realiter, vi arguas contra Socra- res potest eue sine Platone, ergo distinguuntur realiter negaret hanc consequentiam quia negat propositionem cui innititur, nempe, quod illa, quorum v- num potest esse sine altero, distinguat turrealitcr. Contra definitionem hanc arguit Caietanus,&alij, quorum confutationem trabes in 1. Sentent .dist. S. c. I.
Obiectiones Caietani, aliorum contia desinitionem distinctionis, sidentitatis realis liabentur in secundo Sentei tiarum distinct. 8. cap. I.
t. di Quin a distinctio,& identitas est esse-si,2 tialis Sed est hic notandum, ne in aequietio uoco laboremus, quod identitas essentialis capitur dupliciter vino ni odo pro illa
identitate, qua aliqtui dentificantur uni essentiae singulari, sic inter identitatem essetit asem, realem tuitia est di ferentia, praeterquam in Diuinis, quia tres personae Diuine sunt eaedem realiteryn iis sentie singularissimae, ter consequens dicuntur esse idem essentialiter, tamen inter se distinguuntur realiter increa luris vero, quae s in eadem uni essentit singulari, sunt etiam idem realiter, absque ullo dubio. Alio modo illa dici intur esse idem est sentialiter, tuae sunt de Oentia alictuuS,
si ueniit e concurrunt latrinsece ad constia tuendum essentiam alicuius, sic animal, &rationala sunt idem essentialiter: quia sunt deessentia hominis. Sed in pne senti maxime loquimur secundum priumum modum, tunc est Prima Conclusio; Illa sunt idem esisentialiter, qu identificantur, ni essentia singulari,Secunda Conclusio Illa distinguuntur essentialiter, quae non identificantur alicui uni essentiae singulari.
Secta distinctio identitas est secto cuitis stibiective, de qua int duo modi di flincendi. Primus. Illa dicuntur etsi idem se totis subiective, qua quid ditatiue conti niunt in aliqua realitate potentiali, contrahibili per realitatem dit ferenti e
quae vero non conueniunt in tali realit
te quid litatiue, dis Liguuntur se totis subiective . Alius Idas dicendi est,
quod illa sunt idem se totis subiective quorum realitates potiunt simul esse in eadem re: vel per identitatem realem,vel per modum informantis, vel intomiabilis &peroppositum illa distinguuntur
se totis subiective,quorum realitates non posisunt esse simul si eodem numero altero praedictorum modorum; in hoc
sensu omnia quae sunt in eodem indiuiduo, siue sint superiora, siue accidentia absoluta, siue respectivia ,sint idem se totis si ibiective, Me conuersi, duo contraria, vel opposita relativa,distinguuntur se totis subiective, qui non possunt esse in eodem subiecto.
Septima distinctio, ridentitas est se,.
totis obiective, quae declaratur per duas sim . Coclusiones, quarum Prinia est. Illa sunt
idem se totis obiecime, de quibus potest piaedicari aliquod praedicatum quiddilatiue, siue illud sit limitatum, siue illi mutatum,sive dicat realitatem potentialem, siue non . Seoinda Conclusio Illa distinguuntur se totis obiective, de quibus non
potest predicari tale pri aedicatum quid-ditatium ex quo deducunt,quod Deus,&Creatura,&omnia Praedicaminia sunt idem se totis obiective passione vero entis, Multimae differentia , ct ipsunt ens, sunt diuersa se totis obiective quia necens, nec ullum pi dicatum est, quod de
illis quidditatiue in aedicat . Hec Obim,
916쪽
imini ter a Scotistis tractantibus de Formalitatibus acceptantur,e pro veris ad-
elicitur communis stulentia circcassignationem identitatis et distinctionis formatis di quis fit germanu
snsus ad me litem Scotideclaratur. iap. UID.DVo su et quae ipse nunquam probare potui in hac communi sententia Scotistarunt. Prirnum est, intellectiis definitionis identitatis si distinctionis forinalis, quem ipsi asterunt. Secundum est nuria erus distinctionum, ridentitatum principalium Quoad Piimum, ut
innotescat voritas, examinare necesse est
sentem iam Sirecti, alio tum uiri quenti viij,& ordini fundamcnta, quae ut pateant, scienduri est, quod Scotus i. Sentent. s. i. illae L . in cori se quaesiti. H. H. loquens de delatitate, distincti
ne rinali, si bet haec verba Voco autem identitatera formiem usu illud, quod dicitur sic icem, includit illud, cui sic est Adem in sua ratione frames percon equens per primo modo mi hoc idem repetit in
eodem .serit. lili in S. q. . . ad quaestionem Vmagis si declarat his verbis Hoc declaro: qtita ivcludere formaliter est includet paliquid in ratiove sua essentiali: ita quod si Definitio includentis assignetur inclum esset desinitio die pars ce&titionis. x aec definitio sit nata a Scoto, ita intelligitur a Maeistro Formalitatum, quem seqiauntur Maii titilis Valonus, alij; quod illud, quod includita laterum, sit idem mi maliter includenti: unde deducunt hoc Corro laritim Q iodin serius est idem forni aliter sitio superiosi; quia includit superi is in primo in do per se sediti peritis non est idem somitialiter suo inferiori, ut honines ideira formaliter animali, sed animal non ostidem formaliter homini' quia animal hion includit hominem in sua definitionem ali Antonius Trom ita vero in suis Formalitatibus contradicit Magistro Formalitati ital,&ex opposito utili, quod
superiuriit idem Hrinaliter ins tori, no
autem inferius superiori; hic fit magna contentio inter malistas. Ego autem hanc pugnam semper inanem existimaui , recutram opinionem voeam esse arbitror . Probo itaque esse impossibile, quod si superius sit mi in formaliter inferiori, inferius non sit idem formaliter superiori, S. e conuel sc , quod si ita serius est idem Drma lita superiori , est impossibile , quod supcitus non sit idem formaliter inferiori, primo sic Identitas, aequaliatas, simili itido, ex Aristotele s. Meta- physice capitulo de Ad aliquid, lex EO.&ex Scoto in expositio ite ibidem, scitati latio nos primi modi, iundantur super unum sat Relatiores pii mi modi sunt mutuae, ita quod unum extremum refertur ad alierum , alterum ad prinitim , si Iumenim Relationes terti modi sunt nomuitiae, ut scientia, scibile, ut ibidem tradit Aristoteles aperte, Scotus in eX- positione. ergo identitas in quocumque sit, crit mutuarat per Magi stiriam Forna litatu in inferius est iden Formaliter superiori ergo superius quo lite est idoni in seriori alioquin idem ita non esseti
Sed respondet Asa urit sus apud Valo Misanem, quod non valet consi lucratia: Re thulationes primi modi sitan mutilae, eigo si re fui uis est idem ruri nassiet supersori
mutuo superius quo iii incide in fieri ri Rati,nc gationis est: quia inquitior na aliter est dictio distratiens, sic non valet, quod si est relatio ex una parte sitqtioque ecasia, reonsoquenter sit mu
Sed re vera laaec responsio estinera rara . sio argitinenti: quias u emi maliter sit di ctio distrahens, siue non hoc non tollit, quin identitas formalis sit relatio primii nodis Similitor distinc io formalis, quae fundatur super unum, etiam est mutua cxii istotele, Scoto,in illos. Metaphysicesti vel enim concedunt identit attinmrmalem eis relationem primi modi; vel non si negant, contradicunt Aristoteli ricoto, qui ponit identitatem, a qm liti, em,&similitudinena quae fundat tur super unum in primo modo relatiuorum,si concedunt, quod competit ge-
917쪽
neri, competit quoque speciebus ita relationes primi modi cui mutuae ex Aristotele ibi, ut dictum est , distinguuntur a relationibus terti inodi per noc, quod illae sunt mutuae ista nequaquam, eigo identitas brmalis est mutua. Princ- re t dicere, quod formesi ter sit dictio distra laens est mera euasio quia formaliter est dictio,in modus metaticans identitatem in distinctionem ; nam plures sunt specus identitatum, ut paIeteXe rum opinionibus, scilicet rationis ex natura rei,&c.ut ergo intelligatur quaenam identitas sit haec dicitur identitas, iistinctio Crinalis P terea,dictio distrahens, est quae diminuit, desiniit rem cui adiungitur,ut si dicam, homo piatui, vel homo mortuus nam laec dictio, mortuus,destruit hominem; nam homo mortuit , non est amplius homo; at haec dictio forinaliter non deiti uit identitatem, nec distinctionem, sed solum specificat; alioquin si destrueret identitatem, tabstinctionem, identitas brin uis, distinctio formalis, non essent vera identitaS, , nec vera distinctio, sicut homo mortuus, non est verus homo.Ali cresponsio eiusdem adducta a Ualone, scilicet, quod in inferior est relatio identitatis formaliter, in superiori vero est terminatiue, similiter est falsa et quia tunc haec relatio identitatis formalis,non esset primi modi, quia non esset mutua, quod est contra Aristotelem, ut dictum
Valonus cognoscens has resiponsiones non satisfacere, ipse aliter soluere nitiatur,&ait,quod idelitas est relatio mutuati, quotiescumque in utroque intremo
est eadem ratio fundandi, sed in proposito non est eadem ratio in inserios , superiori , quia supcrius non habet eandem rationem fundandi quam habet iri
Sed nec ipsa est alicuius momenti: qti lia: idcntitas fundatur in unitate formali, siue formalitatis alicuiuS, quae est una, eadem in duobus alioquin si non est in utroque illorum, alterum non potost dici cile idem illi quoniam nunquam erit illi idem formaliter, nisi in v-nitate formali conueniat cum illo est erugo eadem ratio fundandi in utroque
Praeterea, aequalita S, similitudo Iulei Ptitas, sunt eiusdem rationis quia usi in primo modo, fundantur supc unumst at non est intelligibile, quod aequalitas
.similitudo non sint in a. laeta non
nim est intelligibile, quod Socrates sit similis Petro,. tamen et Sin CC dem genere similitudinis non sit similis Socrati, idem de aequalitate ergo etiam non est
intelligibile, quod in serius, ut homo sit iadem animati,&animal non sit idem homini, eodem genere identitatis: a per istos homo ei utem brmaliter animali, crgo animal itoque erit idem formaliter homini, quia aequalitas, similitudo identitas fiant cui suem rationis, modi, nempe primi. . Praeterea confirmatur quia nulla duo reperiti pol sciat, que Esiunt illem di maliter quoniam nulla duo reperiri possi sunt, quae se numio includant in suis definitionibetis quid luatiuis .in primo modo . Solum enim inferius includit superius at superius non incitidi inferius, tamen hoc consequens est absu dum: tria quod competit generi, mi n- petit quoque speciebus; at identitati in genere competit numittas,quia est in primo modo relativorum ergo etiam competeie debet suis speciebus ergo uidelmutatis drmali, que est species identatis: ceterae etiam species identitati sunt mi tuq ut identitas realis ex natura rei,&C. ergo,&. identitas sol malis debet esse nim
Praeterea, sequeretur, quod sicut in scarius est idem superior mi maliter, sed sum periti non cit idem sormaliter inferiori, ita sonerius distingueretur formaliter ab inferiori: Sed inferius non distingueretur mi maliter superiori, quod implicat contra lichionem. nsequentia est euidens: quia non esse idem serinaliter,e distingui formaliter equipollent. Pre terea,vbi est fundamentum relationis, ibi est relatio, quando relatio est intrinsecus adtaciliens, ut est identitas m malis' sed in utroque extremo illoriam,quq dioin tu ridem si, aliter,est funda mentum identitatis formalis, scilicet,unitat aer .lis, ergo identitas sonoalis est
918쪽
rebitio intuita, Ministroque extremo Minor probatur: quia inferius non potest e se idem tarmaliter superiori, nec uniue
saliter aliqiud potest esse idem alicui, nisi conueniat cum illo in aliqua unitate; si ergo inferius est idem ibim aliter sup
riori, neccile est, quod in rius, lup rius conueniant in aliqua unitate forma ii, quia si superius nihil habet commune cum ii aferiori in quolibet genere Unitatis Ormalis, nunqtiam inferius poterit essse idem illi superiori si enim est illi idem, necesseestri quod in aliqua formalitatest idem Ex hoc clare patet,quod in vir clueextremo est fundamentum identitatis, scilicet unitas formalis, siue unitas alicuius formalitatis, ergo identitas formalis est mutua, hin utroque extrem,mn-
Contra eos etiam est locus Scoti in Reportatis 1. libro, distinctione s. qu estiOn 1. quein locum citant pro se Mauritius, V. lonus; postquam enim Scotus dixit, quod homo est idem formaliter animali,paulo infra ait homo , animal sunt idom, idciuitate non ad rquata intelligit desidentitatemrmali, ut infra patebit ecce quod putat Scotus, quod identitas sit mutua , quia dicit de utroque illa esse idem cisti enim nolunt , quod possit dici, homo , inimal sunt idem firmaliter quia haec propositio, secundum eos est falsic quia animal non est id ei hominici sed volunt quod dicamus , homo est idem animali tantum at Scotus ait de utroquet quod sunt i
Clin. Reiecta igitur haec expositione , quae
'racto prorsus vana est,licet ex verbis Scoti prinio aspecti habeat magnam probabilitatem, ego puto germaini insensum distinctionis,&idetustatis firmatis esse hunc , Illa sunt idem rinaliter quae habenti dem definitionem, siue eandem conceptibilitatem ex parte rei; illa vero distinguu-tur formaliter, quae non habent eandem definitionem , nec conceptibilitatem ex
parte rei. Agnoscunt Magister Formalitat tim, reui sequaces, hunc sensum distinctionis Midentitatis tarmalis sed aiunt, hoc esse improprie , Mabusive ut identitate Ormali at ex dictis alis patet .
quod eorum expositio,, sensus cst ima proprius, falsust, hunc autem esse germanilm,nuia probabimus.
Quando Scotus dicit L. Sentent dist. r. quest . . H. H. alibi, ut citauimus supia(voco identitatem formalem , ubi illud
quod dicitur sic idem , includit illud cui sic est idem in ratione sua Vrinali, serconsequens in primo modo dicendi per
se sensus est, voco identitatem tam Iem,illam identitatem in qua aliqua conuenire dicuntur, quia habent eandem definitionem in primo modo dicendi per se, quae ergo habent eandem definitionem sunt idem formaliter quando enim linta liqua duo, que habeant eandem definiationemruti id litatiuam, ut Socrates,& Plato, unum inccludit alterum in sua rationemrmali, in primo modo dicendi peri et qui idefinitio quid litatiua unius est de-nnitio quid dicativa alteriussi verum est notandum, tio thecidentitas Hrmalis est duplex, ut notat Scotus egregie in Re portatis, distin .s 3 quaest. r. Alia enunesta lentitas forinalis adaequatari Alia est id uinitas Imrinalis in ad aequata identitas rinalis adaequata,est, quando dei initio unius,nil aliud continet,nisi illud , quod continetur in definitione alterius;
inadaequata velo est, quando unum continet aliquid quod continetur indefinia tionc alterius sed tamen vel aliquid adiungit , vel aliquid minuit, tunc ista duo dici intur idem Crinaliter, sed inadaequat et&adducit exemptu Scotus in Reportatis, quod Aduersari habent semper priae manibus, nec illi id uitelligunt,ut ii ino, animal sunt idem formaliter, sed in adaequr tuta quia definitio animalis est ea de qua definitio hinnitus: definitio hominis est eadem, quae definitio anim iis, sed in ad ove quia ut ibi inquit Scotus, desiliuio hominis plus includit, qua definitio animalis, scilicet, rationale ania malis etia definitio habet aliquid, quodno habet definitio io minis,scilicet, communicabilitatem pluribus speciebus; ecce
rem Optime declarata a Scoto homo,&animatiunt idem Ormaliter quia includunt eandem desinitionem, siue eandem conceptibilitate ex parte rei praetcr opus uitellaetus nam homo est substantia an
919쪽
mata sensibilis etiam animal est substantia animata sensibilis: si in tergo idem mmmaliteri quia unum includit aliud in sua ratione rinali mutuo;at non sunt idem Crinaliter adaequale quia anim.il includit aliqii id , quod non includitur in homine, scilicet, communicabilitatem ad plures species Letiam homo includit aliquid, quod non includitur in animais, sci
licet rationalitatem ergo homo, &animal non sunt idem adaequa terebrmal er. Hoc idem habes apud Scotuliari Sentent. dilh. 3.3uaest. I .F. Adilla: stilonem respondeo, ubi declarat, quomodo emanationes flarmaliter primo se totis, differant ubi deci arat quomodo aliqua primo fior- maliter diri erunt, almua vero Ormiliter distbiant, sed non primo ,his verbis. Distingui autem primo brinaliter, non est distingtii per aliquod inclusum in uno aliquo, mi maliquo conuenire , sed se toto forinaliter distingua etiam si petr imposssibile omne aliud aratione sua circumscribat utinae vide ibi. Si vero animal nia hil includeret, nisi quod includit homo,&homo nil ut includeret, nisi illud praecise , quod in cludit a ni mas effetit idem maliteir, adaequate: dat exemplum Scotus ibidem de definitione,&cleri nito, nihil enim clati litur in definito, quod non claudatur in definitione , nec aliquidi nittir in dufinitione, quod illud totum iidcontineatur in definito.
Hoc est illud idem, quod dicit Scotus
in I. Selitentiartim distinctione i. qua,
itione . respondendo ad quaesitum includere formaliter est includere aliquid in sua ratione essentiali, ita quod si desinitio inchidentis assignetan, inclusum est tora definitiori vel pars detinitionis quem locum Aduersivit non possunt declarare: quia si intestigatur ut ipsi dicunt, scilicet, quod inferius tantum est idem brinaliter sitio superiori, tamquam inclusum est tota definitio , quia superius nunquam est tota dennitio inferioris, sed semper est
Seniis germanus ergo est, quod quando est identitas formalis adaequata , imclusum est tota definitio quia includens nil ali id includit, nisi inclusum,ut definitum nil aliud continet,nisi definitionem
&sic de aliis inando velo aliquari LII
habent eandem de itionem, unum potest diei tota definitio alterius m maias signetur unius desistitio est to Al definitio
Sed quando non est identitas mi malis
adaequata, tunc inclusum est pars desini tionis alterius, ut definitio animalis, est
pars det initioni hominis, rede finitio hominis ei pars definitionis animalis, ut declaratum est.
Viso quid sit identitas Ormalis, ex Opposito patet quid sit distinctio formalis: ipsa enim est quoque duplex scilicet, di Lainstinctio serinalis adequata; distinctio io formalis inadaequata; distinctio Crinalis adaequata est, quando unum in sua ra itus tionemrmali, in primo modo dicendi per se, non includit ullo pacto alterum ,
nec ut totum, nec ut partem, Qualitas, Relatio; denique, tacomitino diue
sam desii tioneiar, reconceptibilitate ni habent, Distinctio ibi mali inade luata
est, quando aliqua duo in aliquibus praedicatis, iii lditatiuis rmalibus conia ueluunt, in aliqui biis distinguuntur, ut homo, animal, sicuti enim dicun-
fur idem formaliter in adriuare, ita pocstant distingui sormaliter inadequatoqilia in aliquibus predicatis, formalitatibus contientiani, in aliquibus distin guunttir, sic non sunt idem ada quate
Ex his patet, quomodo Scotus intelligat essentiam Diuinam, Relationes, siue Proprietates personales in Diuinis diastingui mrmaliter , est enim hec ratio: quia si Essentia Diuina definitur, Melatio quoque definiatus nullo pacto forma lite conuenitim Qtiando alitem Scotus in reportatis, distinc t. 33. ari Essentiam &Relationes non esse dona ad qtiare non loquitur in hoc sensu, in quo nos nucIoquimur sed sensus eius est, quod non sunt idem ad quate absoluteri quia licet sint idem realiter , tamen non sunt idem formaliter,usic non scitat ad uatb de id est, absoluto: quia non sunt ident ranaitier, licet sint idem realiter quia hab
rent definitiones omnino diuersas, quarunt una non cluderet a iam dat iram, nec inadequatcietenim Essenta Di ilitia,
920쪽
N Relation es, in nullo predicato conu niunt, sed sunt omnino diuerta formali ter,nedum adaequate, sed etia inadaequate. Item Attributa Diuina quia nulla definitio unius adaequale est definitio alterius neque ullum praedicatum quid ditatiuum unius Attributi, vel saltem non omnia includuntur in desinitione quid ditalitia alterius Attributi propter hoc distinguuntur formaliter habent enim ex parte reiceii ante omni opere intellecturum, diuersias conceptibilitates , siue quidditates:& propter hoc dicuntur diuersiaio
maliter.Sed de his fusius alias in Theolo-T inputatur de numero dictinctionum,
identitatum principalium. cap. IX.
SEcundum principale dubium , pro
pter quod sententia communis mihi non probatur, est circa numerurn disti imctionum principalium, Midentitatum. In primis arbitror , quod distinctio rin iis , ex natura rei, sint via amet distinctio, identitas. Quod probo ex definitione distinctionis, identitatis,ex natura rei superius allata , quam omnes Sc tistar concedunt;Quae definitio est lis Illa sunt idem ex natura rei, de quibus duo praedicata opposita secluso opere intellectiis,vetificari non posIunt Illa velodistinguuntur Ex naturare , de quibus duo praedicata opposita erificari poscsu nauatori a d finitio veri ficatui sorum de iis,quae habent eas lem definitiones.&formalitates, siue conceptibilitates ex parte rei.
Secunda definitio, ilicet, te initio distinctionis ex natura rei verificatur solum de iis, quae Libent diuersias fiorinalitates, ocule finitiones ex parte rei, quarum una non includit alteram in sua ratione br-mani, ergo identitas ex natura rei, disti iachio ex nati ira ei sunt Idem quod idelitas tibi malis, distinctio sol malis A suinptum patet: quia cui estini idem formal Her adaequato, habent omnino eaderra dicata, quae competunt ni competunt Salteriri quae vero distinguunturior maliter sunt quae iube: diuertas quid
ditates,& consequenter dei lusi erificantur praedicata opposita. Accedit, quod nunquam Scotus dixit x, distine onem formalem distingui a distinctione ex natura rei neque enim assignant locum Formalistar ex dictis autem Scoti colligitur oppositum quia r. Sent. distinct.1.loco citato,ait, quod distinctio ista, quae est inter Essentiam, Relati
nes, quam vocat formalam, ut supra ostendimus, est minima distinctio in suo ordine, id est inter omnes,quae precedunt operationem intellectus, propter hoc arcesserem manifestum, Diaetcreari in odem loco ait Scotus , squod haec distinctio formalis, appe latur ab alijs distinctio rationis, non ut ratio accipitur ut formatur ab intellectit, sed ut accipitur pro quid litate rein secundum quod quidditas est obiectium intellectiis; at mi malistae dum loquuntii de distin-inione ex natura rei, dicunt,quod ab aliis appellatur distinctio rationis non ratiocinantis, sed ratiocinatae, quod est minuma interdi itinctiones ex parte retri ergo haec distinctio ex natura rei estide quod distinctio formalisti item Scotus ibidem magis declarando h anc distriactionem formalem daabet haec verba. Breviter dico, . quod in Essentia Dinina ante actuti intellectus est entitas ne extitas haec non esiformaliter illa, ita quod intecterem paternus considerans A. et considerans B habet ex natura rei rade illa compositiost vera g. non esi formaliter B, non autem praecise ex aliquo actu intellectus circa B, Ex his aperte patet, quod apud Scorum, idem est distri acti noti. id emitas formalis, quod distinctiori
non identitas ex natura res . Hoc idem s. patet ex communi modo loquendi, quo utitur Scottis , aliquando enim indi serenter vocat distinctioneam, formalem distinctionem ex natu Iarei, e con
Sexto ultimodistinc D formalis a fi dii inter diuersas formalitates, realitates sed distinctio ex natura rei se habet
hoc modo,Crgo sunt v nulla, bdem. A cedit, quod tim Scotistae volimi dedi arare iistinctionem edi natura rei adducunt excparitim de desinuione, &definito: at