장음표시 사용
171쪽
NEHESIUS PHILOSOPHvs T a V G D sit prouidentia, & per ea quae dicta sunt manifestum est . 8c per
quae deinceps dicemus. exarabimuS au/l tem nunc, quid sit prouidelia. Provideotia autem est ex deo erga ea quae sunt exorta obsersuatio. Definiunt autem ipsam hoc eti m paci o:Pro, uidentia est dei uoluntas ι qua quaecunque sunt omnia obuiam digestionem capiunt. Quὀd si dei uoluntas est prouidentia, omnis necessitas a recta ratione demanat, eadem speciosissima , 5 deo aptissima, 8c quo tantum quae fiunt ex sententia Procreentur, Ut ne meliorem quidem ordinem post sint accipere. atqui eoru quae sunt eundem eflectorem&prouisorem esse necesse est. nec ν enim consesquens, ne. decorum est, alium quidem essicere,sed alium eorum quae facta sint curam gerere. imbeciblis enim sit talia dispicere. Caeteriam, dc in animalisbus eorum quae dicta sunt , multa est expressio.
mne siquidem quod genuit,alumni eius p quod ge/nuit nutrimenti curam gerit . at homo etiam reii quorum omniu, quae ad uitam pertinent, eiS quam
maximὸ fieri possit prouides: quibus uerὰ minimὸ potest prouideri propter imbecillitatem,non prouident. Demonstratum ita est deum prouisore esie:
prouidentiam uerd, eius esse uoluntatem. QUIBUS IN REBUS SIT PROOVIDENTIA. CAP. XLIII. Q.VS D
172쪽
D E Nin T V R A H O H I N I S. 1v D sit prouidentia, quid sit, ha ctenus dictum: reliquum nunc est , ut quarum rerum sit prouidentia disputeis
muS: utrum eorum quae uniuersi , aut
singulorum: an 8c uniuersi, 8c singulorum. Plato igitur & ad uniuerim, 8c ad singula uult adminiustranda referri prouidentiam, prouidentiae ratiosnem in tria diuidens: primam quidem esse dei prismi,quem in primis ait prouidere, omnium rerum ideas proponendo: deinde mundum uniuersum, ut coeli globos, 8c stellas, & cuncta, quae sunt unis uersi, hoc est, genexa, essentias* 8c qualitatis N id genus aliorum,ac quae generibus subiiciuntur spescies ad atomos generandas, animalia , 8c plantas,8c omnia quae generationi corruptioni. obnoxia sunt. Secundo uerὰ loco deos, qui coelum circunsuertunt, prouidere. Aristoteles autem horum gesnerationem deputat Soli, zodiaco circulo: neca non rerum agendarum productionem,& finem, &ad uiuendum ordinem, naturalium. rerum, Zc materiosarum,& eorum quae instrumentalia bona nominantur, & his etiam opposita ab iisdem uult administrari. Tertiam uerd definit Plato prouideritiam: cui praeesse quosdam circa terram praefectos ait daemonas humanarum actionum custodes: sescundae , ac tertiae prouidentiae prima praeesse pro
uidentiaim: quippe qudd primi dei potestate cunacta administrentur praescribentis primis, secundis,
173쪽
174 NEMESIUS PHILOSOPHUs ac tertiis prouidentiis. Quddigitur ad deum cuniscia referat, quod , eius uolutate omnem asserat c5. poni prouidentiam,laudari certὸ dignum est. alii iud minime uerum,quod ait prouidentiam esse coe iium circumuersantes. non enim quod factum est, nomen habet prouidentiae , sed fati necessitatis. ut enim illa una figurabuntur, ita quae fiant,fieri necessitas ostendit,& ne aliter quidem contingere. eorum uexd quae prouidentia demanant,nihil ne icessitati obnoxium iandudum demonstratum est. Stoici autem philosephi fatum etiam quod in no σstra manu est asserentes,ne ullum quidem prouidestiae locum reliquerunt et sed ueritates,& quae ita nobis sunt,ut prius demonstratum est, extingunt, Democritus autem,&Epicurus,& Heraclitus,ne funiuersi,neque singulorum prouidentiam esse con, tendunt. Epicurus igitur dicebat,beatum quicquid incorruptibile, neque ipsum habet negotia, neque cuiquam ali j exhibet. proinde ira, neque gratia commouetur, neque haec alii praebet. quod
autem neque ira,neque gratia tangatur, ex eo cero
tum est, quδd talia imbecillitatis indicia sint. a diis enim ira ideo aliena est, quod expers sit consis 3.deo autem nihil sine consilio. proinde hi sua sequuntur
Principia. casti enim hoc uniuersiim constare rati non iniuria aiunt cuncta uacare prouidentia. Quis enim sit prouisor, ubi nullus sit creatore non duobium igitur,quin casu cuncta ferri necesse sit, quK a
174쪽
casu principio exoriantur. Horum itaque opinioni occurrere expedit: qua extincta, caetera ad proui.
dentiam esse demonstrandam dictis facilὸ coseque
mur. Peculiaribus itaque occasionibus horum res dargutionem obseruantes ad Aristotelis peruenias mus sententiam,necnon aliorum singularia improsuisa esse memorantium. Aris oteles enim a natura
sola singularia uoluit administrari , ueluti in sextonicomachiorum Ethicorum aperuit: hanc enim diuinam es e,& cunctis rebus genitis inesse,singulis naturaliter ad commodorum optionem, & laedenstium fugam se suggerendo. Vnumquodsue enim ut dictum est, animal sibi accommodatum deligit
nutrimentum,& commodum prosequitur, & lanas Orum medelas natura dictante cognoscit. Euripis
des autem, & Menander in quibusdam mentem, quam esse in quolibet xentur, aiunt singulis prouis dere: deum uerὰ nequaquam. Atqui eis duntaxat mens prouidet, quae in nostra potestate sunt. aut enim in obeundis rebus, aut in artibus, aut in spesculatione uersatur. prouidentia autem in iis quae in nostra potestate minime sunt:ssicut ditere & non diistere,& ualere & non ualere, quorum mens nihil potest,& ne natura quidem, ueluti Aristoteles ducit. certa siquidem naturae int opera. At quidnam ad mentem, aut ad naturam, homicidam aliquandoquidem poenas luere,aliquando uerὰ eflugere: nisi
quis dicat, quod tam mentis quam naturae est, id
175쪽
esse prouidentiae: secundum uerὰ fati. Qudd si quae
mente 8c natura exeunt, prouidentiae sunt: quae autem sequuntur, fati: quae in nobis dicuntur esse, plane extinguntur. At non ita habetiam quae meutis sunt ad agendum speculandum. uersata, ea in
nobis esse demonstratum est: nec cuncta quae ad prouidentiam attinent, naturae sunt: quanquam quae naturae iunt,ea a prouidentia gignuntur. mutita siquidem quae a prouidentia sunt, naturae opera non sunt,ueluti de caede demonstratum es .est enim natura prouideliae pars: non ob hoc tame ide quod Prouidentia. proinde hi naturae 8c menti, quae in singulis est, prouidentiam ascribunt. alii uerd eos rum quae fiunt diuturnitatis, deum inquiunt curam habere: &perinde praeteritorum nihil incusare, Neius solius esse prouidentiam: ad singulos uerdiano tum attinentia ferri ut euenerit,ac temere: dc ob hoc multas quidem iniquitates accidere, multas eX
caede contaminationes, &, ut uno complectar uerobo, omne flagitium hominibus in administrationishus ciuitatum accidere, & id temere: alios quidem iudicium etagere, alios uerὰ torqueri, neque id
iuxta bonum&aequum,neque omnino ut lex cum
diis sese exhibituram pollicetur. Vbi uerd neque leX, neque ratio dominatur, quonam pacto illic deum esse quisquam dixerit harum rerum curam ullam habentem et euenit siquidem probos saepissit me iniuria anici, & substerni, atque proculcari, Nmalis
176쪽
DE NATURA HOMINIS. 3γγmalis infinitis undi. agitari: malos uexd & uiolen, tos ad potentatus euehi tum opibus, tum magistra tibus, caeteris. huiusinodi uitae commodis. Enim uerὰ qui haec dicunt, multas mihi ad prouidentiam
cognoscendam alias uidentur speculationes ignos rare: in primis ueris animae immortalitatem. mors
talem enim ipsam arbitrati haec δc huiusnodi hominis uitae transcribunt. dein de bonis peruersia hasbent iudicia,utpote qui opibus affluentes,& siicces sibus euectos, & aliis materialibus bonis excellenstes, & gloria insignes, habitos felices, & beatos pustant. animae uero bona nullo loco habent. corpos ris bona plurimi fecerunt, necnon 8c externa exceblere putauerunt . atqui meliorum meliora utique
sunt bona. tanto igitur θέ uirtutes opibus,ti sanitas te,& caeteris id genus praecellunt, quanto anima exscellentior est corpore: tametsi solae & cum aliis bonis uirtutes beatum hominem essiciant: cum aliis quidem, ob amplitudinem: solae autem, propter sese per circunscriptionem. Eorum enim quae sunt, quaedam per circunscriptionem intelliguntur, ut binarum ulnarum : quaedam uerὰ ob amplitudisnem, ut acervus: ab aceruo enim si modios binos abstuleris, reliquu nihilominus tamen manet acersuus. ita si ab amplitudine beatitudinis, quae corpos
ris sunt bona, quae* externa si abstuleris, solas uirtutes reliqueris, ne minus quidem quod reliquumanet est beatum. siquidem uirtus per sese satis est T ad felic
177쪽
i 8 NEΜESIUS PHILOSOPHus ad selicitatem. omnis ergo bonus beatus, & omnis malus miser , etsi fortunae bona ad unum omnia etiam sit assecutus. Hoc igitur nescientes multi illos demum solos beatos arbitrantur, qui commodis
praestent corporis , qui , opibus sint affluentes. Hinc est quὀd prouidentia incusant, quae non mosdd quae in nobis comparent administrat, sed etiam quod nostri peculiaris praesagi j est. Nam cum nosuerit deus nunc probo, 8c bono conferre ut paupes rescat, ac quod ad opulentiam peruenturus suam atque aded optimam sit abiecturus atque corrus plurus opinionem, ipsum in paupertate detinet, uis pote quae ei utilis futura sit. ediuerso autem intelli , gens tapenumero diuitem atrociorem fore, si pecus D 3s indigeat, sicarium enim euasurum, Sc cruentis
caedibus gavisiarum, ut huiusmodi maioribus mastis insignem futurum, cognoscens, opibus ipsum frui sinit. An non saepissime nobis utilis paupertas fuit ad sepeliedos filios, ad fugiendos uernas et acer bior siquidem ipserum abolitione futura erat fastus, si modὰ flagitiosi forent filii, & uernae sicarii.
At nos futurorum omnium ignari ad praesentia duntaxat respicientes, quae eueniunt, neutiquam recite perpendimus, ac iudicamus. deo autem futura perinde ac & praesentia sunt. Verumenimuero lisc aduersiam cauillatores didia sint, aduersus quOS illud etiam scripturae dicere utique conuenerit, Ne
lutum loquatur aduersus plane* cotendat. Quidni
178쪽
DE NATURA HOMINIS. I auersiaiadus homo sit, qui deo leges audeat impo, nere , in prouidentiae opera inuectus humanis Itagumlationibus contradicere non ausus et Huiusmo, di igitur fluctuationes, ac ut uerius loquar, impie itates praetermittamuS, demonstremus , ut eis mi nimὸ recte uisum est,improuisa dici, quae ad unum,iquenque pertinent: uniuersa autem atque generas lia prouidentiam consecuta: nimirum causas duns taxat treis has,quod ad singula administranda nutila sit prouidentia, quispiam adduxerit: aut deum ignorare quΘd horum curam habere bonum sit: aut nolle : aut non posse . atqui tam ignorantia, quam inscitia a beata essentia prorsus alienissimum est. est siquidem ipsium, quicquid est cognitio,& sa pientia , 8c scientia. Quisnam homo adeo rerum ignarus est, ut nesciat cunctis singularibus absum ptis, uniuersa quoque absumptum iriet ex singula,
ribus enim constant, quae uniuersum constituunt. exaequat igitur species simul omnibus particulari bus, &cum eis conuertit, ut pariter corrumpa tur, Sc pariter conseruentur. nec quicquam proh Dbet cuncta indiuidua aboleri, ubi superne nulla de huiusmodi cura habeatur: quibus abolitis, uniuerssa quoque profligantur. Qudd si hoc solum aiunt
prouidere, ne cuncta particulatim eX tinguantur,
qud species conseruentur, se profectd ipsi latent, quod in singularibus aliquam eise asserant prouis dentiam. his nanque rebus, ut ipsi aiunt,prouidens et a species
179쪽
18o NEMESIUS PHILOSOPHvs species & genera custodit. At inquiunt non certe ignarum esse, Merom nolle prouidere. Quod si non uult, id sane duabus fit de causis: aut propter ineratiam, aut quod minime decorum uideatur . Sed
quisnam, quaeso, tam amens, ut inertiam deo imuputet et Rursus ab altero horum oboritur inertia, aut a uoluptate, aut a metu. nam aut alicuius uoluuptate illecti pigrescimus: aut metu perculsi obtorupescimus, ac retrahimur. horum autem neutrum
fas est de deo persentiscere. Sin igitur desinant iners tiam, ut debent, deo imputare: at illud asserant deo nequaquam decorum uideri, indignum , tam im. mensae beatitudini ad tam pusilla, S friuola proscuranda sese demittere, Sc ferme inuitescere inter syluos as 8c assensorias obscoenitates : ac per hoc ipsum nolle assirment, ignorant binas se perturbastiones perniciossisimas deo confingere, sia perbiam, 8c inquinationem. aut enim propter sirperbiam creo ator a dominatu se abdicat, atque a singulorum administratione immunem facit: quod dictu abstix. dissimum sit, aut inquinationem declinat, atque auersatur, ut ipsi aiunt. QuΘd si a solaribus rad is naturam ad omne humidum trahendum habentis bus, solem aiunt non inquinari , 8c ne quidem rasdios ipsos, clim in coeno Sc cloacis illuxerint: sed intactos, Sc puros permanere: quidnam est quod in his peragendis deum putent uilesceres Non est,
non est humanae naturae deum cognoscere : sunt enim
180쪽
DE NATURA HOHINIS. x si enim haec hominum opinamenta. intractabile siti quidem, Sc incorruptibile, Sc incontaminabile, Nomni alteratione melius quicquid diuinum consti tit. inquinatio nanque,& cuncta huiusmodi inuerosionis quaedam opera sunt. Caeterum,quonam pascto absurdissimum non sit, artificem quidem, cusiuscunque artis ille sit, & praesertim medicum cusrare quae in uniuerso sunt, Sc particularibus non attendere et Proinde ne minimum quidem expers
artis 8c curae esse permittit, illud intelligens, quddsi totum, partem quoque procurarit: deum uerdipsorum creatorem artificum quae uelit imperitius Procurare censuerimus c atqui uult ne igitur quisdem, sed nequit et sed qui potes: hoc non eregione ferri ita definitum imbecillum deum faciendo , ac impotem ad benefaciendum et alioqui non possie in diuiduis deum prouidere, duobus modis id quisipiam dixerit: aut ipsum non esse suapte natura ido, neum: aut singularia ipsa non esse prouidentiae caupacta. at quὀd ipse sit ad prouidendum idoneus,ne ipsi quidem dissilentur, dum ipsissim aiunt uniuerso prouidere. alioqui inferiora, ac deteriora ad stipes
Tiora, ac eXcellentiora administranda peruenire imupossibile est. sed ediuerso excellentiorum potentia ad perfecta usque, ac ea quae sensus sunt expertia, descendit conservanda. diuina siquidem uoluntate cuncta artantur, atque cohibentur: 8c hinc diutur nitatem ac salutem exhauriunt. Qudd autem indista 3 uiduo