장음표시 사용
41쪽
o generant.. Ergo viventia omnia formam ipsam in generatione commu- nicant. Hanc sententiam tuenturDan.
XIX Excipiunt : Viventia licet non χraducant formas, generant tamen simile sibi, dum materiam&i inpriessas ei dis positiones, ad formam aliunde inducen- dam aptas ei communicant, ThomasFrenus libro deformatione foetus quaest. 5. Gilb. Iacchams lib. s. Institui P sic cap.7. Respondeo: Negatur,vere generare illud , quod tantum materiam dat quocunque modo dispostam , ut ad formam recipiendam apta sit. Omnes enimillae dis positiones ad materiam pertinent , &quoniam viventia non communicant via
vendi principium , non poterpnt dici, quod secundum speciem sese multipli cent,quod sibi simile generent, quod ge-
Eerando conservent species. XX. Proinde Aristoteles bb. et Aeaninitia' text. 2o.doce animas quasdam
sese multiplicare, eo apsis cum fatetur, quod plantae nonnullae divinae &sejunctae videntur vivere propterea quoniam anima quae inest illis , actu quidem in planta quavis est una, potentia vero mul-ripter,atque idem in animalibus quibusdam esse concedit. Quodsi in plantis quae divis, vivunt,verum est, cur in aliis etiam quae semine propagantur, verum. Capyram non sit, ut anima quidem stactu una, S: potentia multiplex, utpote quae per semen aeque ac illa per corporis divisionem, sese multiplicare possunt Z Regerit Tienus: Aliter producibur nova s antae semine, aliter ex radice,surculis, frondi bus . Ex his non fitplanta nova, sed no-
a planta sunt, cum a planta resecantus sua,& a toto accipiunt vegetativam animam multiplicatam per divisonem, & non acquirunt eam per quam sese augent. Contra semen non est nova planta, quia animam non habet, sed evadit planta nova per animae superventum a plantae insitione in ten a , quae de novo producitur,t.1 qua 8.1.concla sis. Responaeo: Etsi alius adsensum videtur propa sationis modus, qui ex rad1ce & surculo est 1, & alius , qui ex semine est , tamen principalis causis ratione idem est, cum proveniat ab eadem animL Et quod in
semine animavere insit, firmiter concluditur ex operationibus facultatis formatricis , quae vcrobique sunt eaedem, tum in semine,tum in radice, surculis, ramis,
fio dibus, foliis. si quomodb radix vocaturplanta nova, eodem modo & planta nova dici semen potest. Utiique enim anima sua inest, sed perfectio ultima de- est, quae est ab organis. Denique si forma per decussionem solii, radicis, bulbi, rami multiplicatur , quare non etiam multiplicabitur in semine 3 Etsi enim somen non est pars plantae, uti radix & se
cuius sat tamen est fructus plantae , qui perinde animatus est,uti partes animatae sunt, imb animam nobiliore modo continet, utpote per quem anima semper&ubique propagari queat,quod in anim
42쪽
α6 usTITUTI 0NVM PIIII 1 castrulibus per desectas partes fieri non potest.
Nimirum manet, quod dictum est, ex iisdem operationibus ejusdem animapraesentiam argui. XXI. Et sane Aenus animae praesentiam in semine dum fit confirmatio, recte fatetur , atqui ejus originem & propagationem non recte agnoscit,cum ait,
a projecta smine in terram provenire fommam, or produciplinam. Quod si enim viventium seminibus anima novae inducitur, merito quaeritur de principi , inducente,quodnam sit principium istud, quod semini in terram projecto, quod ovo gallinae incubantis, quod cani in utero existenti animam inducit 3 Nugium ille
potest nominare. Et quodcunque no minaverit, Deum, Solem,coelum , Spiritum universi,calorem terra uterique, G-mnia ista inquam , evertunt generatior
generantur, sed compositum: non fiunt, sed confiunt, no generantursedcongelae .rantur IladisseruntThomasde Aquino pari. I. SummaeTheori. quast. 9O,art. P. OCommem. ad lib. I. pusicorum text. 6 . Anic Bruvio Commetar a lib. I luscap. 9.qκψ 1.Franci sepToletus Comment. adsib. I. 0- scortiqua'. i'. Coni tacensest . quis. v. Krt. Joh Freitagius Gr5uingensis di sertat. deortuformarum ect.q.Verrumina nis est tergiversatio. Sive enim creen tur formae, sive generentur : sive, inquam inducantur, siveeducantur , sive traduia
cantur,perinde est,& sussicit, ut recte discatu p. formas produci & fieri argumentamur: Quodcunque modo ullo or il accipit , . neque ab aeterno exstitit,
illud fit atque producitur. Atqui sor
mae substantiales modo ullo ortum accipiunt, neq, ab aeterno existunt. Eigo mssunt atq; producuntur. Majoris com sequentia probatur Impossibile enim est, initium accipere ,& non seri. Deinde: Si formae non fiunt,nec generatio rerum secundum speciem suam in natura fieret .. Connexum paled : quia materia non constituit speciem, ergo necesse est , ut in generationibus specierum etiam se mae stant,quae species constituunt. Tem
tiis: Non pol sunt hoc dissileri Advers
riti cum toties dicunt,formas depende-
re a materiain esse fieri atque operari.. Si Formae dependent a materia in fieri. utique fiunt. Quicqiuid enim ab alio im fieri dependet illud fit. XXIlI. Conimbricenses reponunt Effectio cadit lum in rem per se subii stentem: Atqui forma nulla, praeter rationalem, per se subsistit. Ergo nulla, forma fit vel producitur. Responsita: Ne
gatur major. Si enim formae noni fiunt, quia per se non subsistunt, utique nec materia fiet, quia haec aiulto minus etiarni per se subsistit , velut pars compositii.
gnobilior. , Adebquc nihil fel in ge- .nerationibus, cum nihil praeter formam; & materiam insidia corporibus natura- libus . Denique, quomodo corpus is
tum fieri poterit, ubi nulla pars corpo
ris fieridicitur 3 Quin potius , ut aliquit
feri dicaturi nonρracisὶrequiritur esse com- pletumo quodpis esse si cit, ait celebris Scholae Thomisticae Doctor Mendora Dissuta .phys r. hec .a: Bene quoad res,
male quoad suos contribules . XXIV. Antonius Ruvio instat: Fie
43쪽
ut rerum ordinatur ad esse. Ergo ejus tantum Alfieri, cujus est esse. Forma vero est sine esse , estque ratio essendi in composito, quod proprie dicitur esse.E forma non fit sed compositu. Uodsi forma non fit,ergo nec fit ex materi nec privatione, sed compositum dicitur ex utraque fieri,ratione forma a qua habet esse,& cujus principia su ni materia, forma, privatio. Educi autem de potentia materiae, non est per se fieri,sed in actum
exire, tanquam rationem essendi compositi, quod per se generatur & fit. Dipondeo: Fallo dicitur, 'uodomat M.
contradictoria sunt, formam esse ratio- .nem essendi, di tamen Quod Non est,quomodo ratio essendi esse potes ρ Quod ipsum non habet esse , illud. nequaquam alii dare potest est e. Ergo dicterium Ruvionis jubente veritate invertimus : Forma est ratio essendi per quam compositum est. Ergo forma maxime est. Pergit Ruvio : Solum composi propriis disitur esseDiminguendum est inter esse completum & incompletum, hoc formis,illud composito damus. Ut ese aliquid fieri dicatur, non requiritur Praecise esse completum, verum sumit esse incompletum, quod supra dicebat Mendoga. Contradictorium hoc etiam est: C positum dieitur feri ratione forma. Sicona positum fit ratione formae , ut ait Ruvio,cur formam fieri negat λ Potius , quoniam compositum ratione formae fit,
ipsa etiam formast ropter quod enim aliquid tale est,illud magis tale est. Atquiropter formam dicitur compositumeri. Ergo orma ipsa fit, imo praecipue si unde etia pricipua compositi pars est.
XXV. Toletus urget: pormae omnes fiunt cum composito,& no seorsum, ergo proprie non producuntur, sed comia producunrur ad productionem compositi. Namq; actio determinatur primo dcconsequenter in ipse composito,sed velut per accidens in ipsa forma. Γυφθη Sive forma seorsum fiat, sive cum ipso composito fiat tamen fit:sive primo sive secundo, sive antecedenter sive cons quenter, sive per se sive per accidens fiat& producatur,tame fit & producitur. Nade illa quaecomproducuntur, quomodo negari possunt,quodproducanturὶComproduci & confieri, uti nomine ita reipsa inferunt 3c arguunt produci & fieri. Venae, Vasa,ungues, capilli, cutis & alia humani corporis membra non fiunt primo, versi secundo,quia cum ipso composto producuntur.itane vasa, venae, ungues,capi Lli,cutis non fiunt,n5 producuntur ξRur
sus: Ungues fiunt cum digitis,oculi coemcapite digiti cum manu. Ergo non sunt proprie, quia non fimat seomimis' Absuriadum l .Plane autem falsum est, quod for-
maper acciden velut producantur.Anteve tunt enim compositu,δc per se genera
tur a formis, non per accidens. Quodsi
accuratius in rena perscrutamur,advert mus, quod formae potiusprin o producantur , &viediante productione partium, formae videlicet & materiae cons quenter fiat compositum. XXVI. Generatur vero anima pertraductionem,ita ut generans genito Arma novam, specie eande, numero diversam comunicet, eamq; in semine tanqua vehiculo comodo traducat. Adeoq; materia
complectitur formam suam propriam,&
44쪽
forma conservat materiam si iam; neque posterius,quod propagetur individuuim hoc tantam, set etiain elaborat & effor- Actio enim est suppositorum. Recte igi-mat illam,ut porro in illa, velut domici- turdi eas,quod se multiplicent individualio suo habitare possit.. Ita docet opti at conservandas species, illa generant exmu Aristotelis Laterpres, Themistius. se, hae conservamur. Ita vivens seipsum: Commentariis. ι lib. Ibi anima , eumque propagat, id est,multiplicat, adeoque ge- sequunthii Julius Scaliger s. nera e & generari est proprium indivis se ibi. 2. Danies Sennertus tib i. Ditem. duorum,non vero specierum. 3 Prin-P p. . lib. s institat edicar .cap.ro. cipiat non generantur , sed principialaia ρrgulmentas nur Quaeci inqueformae nec Forina estprincipium. Ergb non ge-
educuntur,' aec inducuntur, illae tradu- neratur. Rei ondeo: Non mirius totuimucuntur.. Atqui formae rerum viventium generatur, quam partes ejus, hye quidem nec eductuatur, nec inducunturia Ergo, fiunt per generationem inchoatam, illus rinae illae traducuntur. . Rursum : Gene-- producitur in gelderatione Orisum ma-
rationi 1 instrumentum, est vehiculum ta, Qincquid generatur, illud gene-
formarum 'Atqui seni nest peneratio - ratur ex aliquo prae existente. Atqui se nis instruinentum. Ergo semen estvehiti mae non fiunt ex aliquo praeexistente
culum formarum. Eig0 fiunt per generationem. R XXVI I.. Hanc traductionem oppu- spondeo : Negatur minor. Forma propa-gnant Ii hannes Fernebi libJ,e abditis gatur ab alia, quae actu existit, & gene- rarum causis cap. 7.Ioh. Frestagius isserta, rantis forma ex sese propagat formana tirae de origineformarum,. Joh. Tei Eldus. geniti. 1)Si forma generantis propagau in libe&,tra Ex non-tra bux ichaia M., tarmam geniti,erit forma geniti compo,
senus in Collegis Physic Dil latet et, disi. 3 sita, quia habebitiormae aliquid a patre, Rationes adferunt: 0 Si rmae propa- aliquid a matre.. Respondeo : Non qui-
g x formam, erg' est iij visibilis,quod ab- dem ex sed aformis duabus provenit fom. uardum est.. si londeo: Nega uir conse matertia non iiij ex materia, sed velutab quentia.. Neque enim: est multiplica, e sciente Essii iens est causi externa quae tio per divisionein , quae retum mate, non ingreditur res essentiam, itaque nec riatarum propria est 3 sed per emanatio- componit ,, sive una sive plures opeten nem, quam multiplicandi sese vim Deus: tuta Generantium formae vero nec ad alator Naturae impertivit serinis quando, materiam,necad formam, sed ad efficien- in prima rerum origine dixit : scitect Hiem causam pertinent,itaque formae ge- multiplicanum, Getae . t. II Ia 2 r. 8. 1 Si: nitorum ab utroque generante datae notuvlvens formae suae propagatione generat, perdunt simplicitatem. Deinde : Com-
propagabit individuum.. Falsum posto positio tantum diveris sipeciei rebus; rius, quia vivens propagi id speciem se ui competit, si veru ejusdem speciei speci,
vivens, non verue individuum, alias pro- dissimae res invicem copulantur, nulla o-
45쪽
LIBER I. CAPUT IV. sistaminis accenditur, aut lux validissima quae a candelis duabus in uno loco e ficitur,cona posita esse negantur.. c)Si formae generantium propagant geniti serinam, decedet aliquid formae gene tantis & sensinat illa. diminuetur.. Re stratio: Negatur consequentia. Formae non habent partes quantitativas, atque
iti nulli sui parte vel minui vel augeri
possunt , quando se multiplicant secundum leges a Deo in naturae institutione dictas. Quomodbarbor una mill e pol. ma educit , seminibus multis gravida, i quibus arbor similis provenire potest, &tamen Arma pomi arboris non, dimitinuitur, sed eadem tota manet. Et quomo. db candela una plures candelas admotas ex sese accendere potest, ut tamen flamma: ejus nihil decedat.. 7) Semen est
excrementum tertiae concoctionis, itaque non est olus praestantiae , ut sit commodum vehiculum sors nae.. Rupo deo: Semen non est excrementum sed infructus. Neque ex tertiae concoctionis reliquiis oritur , sedex sanguine venoso&arterioso, atque spiritibus vitali bus ita vallis suis impraegnatur . Itaque vehiculum idoneum; est formae traducendae in quovis animatorum' gςnere..
8 Forma est i limateriata, igitur in fieri& esse non dependet a semine , quod
materiatum est. Re pondeo : Negatur consequentia: Formae non repugnat ma- aiu qua adeoque potest traduci quamvis immateriata sit. . Tanto, magis quoque reqhitrit materiam in qua D cum forma sit, quae in fieri,in esse, in operati dependet a materia.
XXVIII. Estque pet Gemica pel Deci Pa. Generica est, qua aliquando infirmat dii
Tunc nimirum , quanta est sui juris , uti forma terrae, aeris, aquae , ignis qda Et manici ista quibus, velut subjectis propriis insunt.. Uatenus ver. fiunt in corporibus mixtis non tam per se regunt , quamleguntur ad formae superioris dominium,atque materiae vicem sustinent,. ut recte aitJac.Zabarclla libro de generat. ct corrupi.cap.2.. Forma superior est illa quam vocamus specificam, & vero formae genericae cum viventi insiunt , dant viventi esse subjective. Hoc est, quod vulgo dicunt, formam genericam adis equirem dare, sed imperfectum. Namque admateriam pertinet, quae demum mae addita existentiam desciibit, de speciem absol vid.
XXIX. Deci ea est , quasiemper in seminat.I Tunc nimirum, cum speciem e ficit, certarumque affectionum& effe- ctionum causa existit.. Per hanc leo rugit, canis latrat,homo ridet ac ratiocinatur. Suntque formarum specificarum tot disserentiae, quot corporum specie id illae quidem inter se differentes fac uia talibus atque eiacaciis. XXX. Estque vel ni aurialis vili vim ter talis.. Materialis est, quasemper a materia depen 1t.l Tales sunt formae vegetabilesin plantis, & sensitivae in brutis, quae ita: materiae fiunt immeris ,. ut sine ea existere non possint. De his formis:
acerrima controversia movetur : An sindi
substantia Z Respondeo : Negant Franc.
46쪽
don pari. I. Phyrsica contractae cap. 3M .H. ta,iii qu forma producitur. Acti seqq. Iohan. Phocytides Hol ardai' num principium est totum compositium
Physica generali c. . 8. HenricusRegius in non vero forma, alioquin omnia com- fundamentis P ficis cap. a. DavidG6rlatus posita easdem haberent operationes, χ- in Cossuto Philosophico Exercitat.14. At - cundum illud: lim qua idem semper facieque ex horum mente formae illae sunt mea ide. 6 Quicquid in alio existit depende ra accidentia. Nos argumentamur a ter, illud est accidens. Atqui formae ina-Quodcunque dat esse, distingui, operari, teriales existunt in materia dependenter. illud est substantia. Atqui formae mate- Ergdsunt accidentia. σ)Fornacessebstan-riales dant plantis de brutis esse, distin- tiales corporum naturalium generantur. Di, operari. Ergd formae materiales stini Atqui formae materiales non generan- substantiae. i Minor probatur : 1 Quodsi tur. Ergo non sunt substantiae. Haec illi. formae illae non essent substantiae,corpo- Restondeo : i) Definitionem illam retira animata essent Entia per accidens a) nendo, perstat ratio immota. Naturae Quodcunq; composito dat speciem lin- statutum est, ut ex duobus actu existe gularem,illud est substantia. Atqui sor- tibus produeatur compositum. Verumina dat composito, ut illud sit species sin- accidens non habet nis existentiam diagularis. Ergo forma est substantia. 3) minutam. a Compositumquidem ha-Quodcunque ex sese generat , &gene- beta se actumentitativum, attamen for-rando conservat speciem , illud est sub- malis actus prior est natura , adeoque stantia. Atqui formae materiales ex k- non potest inesse alii principio quam for- se generant & generando conservant mae, atq; ei tali ut substantiast. 3 Ge speciem. Ergo formae materiales sunt ratio inchoata est actio quaedam, adeoque
substantiae. )Quodcunque certarum non frustra quaeratur , a quo principio actionum plincipium est , illud substan- semen foveam j, R ad generationem tia est. Atqui formae materiales certarum consummatain perducaturΘ Formae illud actionum principia sunt. Ergo formae opus est, quae si accidens esset, substantia materiales substantiae sunt. non produceret. Actionum princi XXXI. Excipiunt Bass&Gortius: 1) pium est quidem compositum .itavero Ens per accidens illud est, quod constat compositi partes aliae operetur,aliae eo
ex iis quae non naturaliter ordinantur. petentur. Pars quae operatur forma est; Atqui serma & materia,quia naturaliter quae cooperatur,materia est.Et quia se ordinantur ad constituendum corpus na- ma operatur,substantia est; accidens non turale, non faciunt ens per accidens. 2 est,quoda se nullas operandi vires habet. Forma non dat composito naturali, ut Dicunt, omnia tam sita easdem balare
illud sit species singularis, verum hoc ma- peratione .Falsum lNon solum edimvariae teria facit. li) Generatio consummata formarum dotes sunt,sed variae quoq; in qua producitur compositum, conser- nimatorusormae,a quib' variae operatio-vat speciem, non vero generatio inchoa- nes proventuti s)No omne illud accides
47쪽
est, quod in alio existit dependenter,sed quod id subjecto inest , ut ejus Operationibus de pelidenter inserviat. Hoc modo formae materiales non sunt in sub jecto, quandod se existunt, & in materia operantur, non per modum instruumenti, sed uti cauta principales s)Quad formae omnes, sive materiales illae sive immatericles sint, generentur, abunde in praecedentibus dictum est. .
XXXII Ialtat : Operationes sensitivae & vegetabiles in brutis& plantis non nisi ob partium accura .
tam constructionem,quemadmodum in horologiis, sunt, ut quantitas, motuS, locus eis dent omnja ista, neque opus sit
anima subsistente. Respondeo: At quam ille statuet causam naturalem constructionis ejus organicae in plantis & bruetis, aqua illa sunt &diriguntur Anse- ipsas formant partes corporis hujus p an motus, locus, quantitas a se existunt, isi agunt, a sese desinunt Z Cuni ratione insanit, qui dicit, esse aliquid causam sui ipsus, ct partes a partibus informari. Atqui sicut lyrarron docet Musicum,neque forceps fabrum, uti loquitur Galenus lib. r. de usu palmum cap. s. Sed est uterque ipsorum arti sex per e m qua praeditus est,rationem,ita etiam in plantis&btutis inest causa essiciens organorum, quae & facit illa, & influit in illa. Nempe forma vegetans & sensitiva, quaesrgana ipsa usibus suis idonea format, perq ie illa functiones suas exercet promovetque. Certe horologium non agit,nisi a ratisnali causasormetur δc re .g tηr,ut agat..CIPVTIV. XXXIII. materialis est, qua aliquando a materia non dependet, J Talis est:
forma hominis, quae potest sine corpore . durare in statu separ ato. Utraque veris forma tota est in toto composito , quia omnes compositi totius partes informat In parte vero qualibe forma utraque t ta non est. Materialis erum ad extensione materiae extenditur, ita ut haec pars in hac parte & pars alia in alia parte detur. Res probatur argumento.Quaecunqua formae extensae sunt ad extensionem materiae, illae non sunt totae in qualibet totius parte. Atqui λrmae matericles extentie sunt ad exuensionem materiae.. Ergo formae materiales non sunt totae
in qualibet totius parte. Major patet, quia extensio nihil aliud est quam partis extra partem positio. Minor ex divi sibilitate constat. Esse enim divisibiles formas illas , veritas monstrat. Ramus ab arbore praesectus,inque aliam stirpem traductus facile coalescit, atque fruinus profert. In verme disiecto,po tio capiti adhaerens movetur cum capiate, portio altera cauda: adhaerens mota vetur una cum cauda. Lumbricus ih muia
tas partes divisus, & sensum & animam in omnibus portionibus longo tempore
conservat, ninc acuto ferro compuncta particulassese movet, ut non moveantur partes aliae non tactae. Forma im- materialis citra extensionem & divisionem est , ut pluribus docebimus infra sib. 9. cap. q. Itaque recte dicitur,quodi rota iit in toto , & tota ire qualibet parte corporis i
48쪽
su MMARIA. /a. De nitio Naturae. 8. Natura est 'misium interram ct G-
. Refestitur Scribonius. . Resellitur BOOm. 6. Refellitur Zeisoldus.
Solpunturinstantis. est causia interna , qua corpus naturalesiubsistit atque agit. Doctores Scholastici vocant aliam Naturam naturantem, aliam natiuatam, Joh. At tensiaigminico Theolog. pag. J8o. Ro-dollas Goclenius in Lexico Philosophi pig. 7 7 Naturans est ipse Deus, qui res naturalescreavit, onservat, dirigit. O- vidius: Hanc Deiu O melior litem Natura diremit, lib. i.Metamorph. Naturata est universum illud opificium manuumDei, quod ab eo productum viribus infinitis, hactenus pari virtute conservatur, divinae potentiae ingens testimonium , Dei
potestas vicaria. Itaque magnam re rum parentem laudabant Cicero inparadoxis A put ejus lib. h. Metamorphos Et Senecae verba sint: Nihil aliud est natura quam Deus, & divina quaedam ratio to ii mundo, ejusque partibus iudita;lib. . de beneficiis cap. 7. Adeoque in Epicuris hola non poterant dissileri,n ruram rum irina mente coortam,Lucretius lib.I. de natura. Confirmant hoc literae sacrae,
. II. Cugsa interna. J Natura omnium consensu principium internum est, n exterruim. Neque etiam a materi u &forma differt re, sed ratione. Scholastruci Doctores, A tbertus Magnus, Thomas AquinasJob. Scotus Commentariis ad lib. s. sientent. dist. a. quaesi. 2. Hemaeus quos lib.2. quaest. Iq.Capreolus,Jandunus, Bu laetus, Johan. Bacorius C mentarina lib. a. b co valide restitant, decemendo, quod natura, principium illud rerum Daturalium efficiens procreans & consem ans,realiter differata materia & forma. Eos prolatis rationibus defendere laborant Philippus de Trinitatie in Summa
philosophica lib. i. Pl 'sica pag. a 6q seqq.
Bened. Pereritis lib. 7. Plutostpb. naturai. cap.18 seqq. Johρn Casus lib. 1. Commen tar. by coriag. J . eqq. Marcus Fridericus mendetinus in Conterinplationibει Physicis si I. i. pari. i. cap. 3. ist. 9 3O. Nos brevia umento consti ingemus: Raaecunque definitione, proprietatibus, ca
sis differunt,illa realiter differunt. Atqui Natura definitione, causis, proprietatibus differunt a forma & materia. Ergo ista realiter differunt. Respondeo: Et major falsa est, de minor. Falsiam est , quod realiter differant ea, qu, definitione differunt. Definitio nullam certam differentiam facit, sed tantum destribit, quid res sit. Falsum est, quod proprie- 'tatibus & causis differant. Potius inferimus: Quaecunque internis proprie. talibus &effectionibus convertuntur,
49쪽
r IsER I. illa non differunt realiter. Atqui N tura internis proprietatibus & effectio
nibus cum materia & forma convertitur: Ergo non differunt realiter. Rur-him : Nulla pars definiens differt realiter a definito. Atqui materia & forma
sunt pars definiens naturam. Ergo materia & forma non differunt realiter a natura. Major probatur, quia partes definientes sunt internae respectu definiti, quod explicatis notionibus describunt. Regerit Cous : Partes definientesmnas una pice non differunt a definito : seorsum verbsumptae differunt realiter a definito, Apag. 66. Respondeo: Natura valet eo sentu , ut complectatur partes suas constitutivas,non vero eas a se invicem separet. Nimirum omne genitum proprie nec forma est , n ec materia sola est,sed corpusanimatum ex utraque causi interna consistens,& ab utriusq; virib' operationum suarum compos effectrum.
III. Quandoquidem igitur Natura esst rerum naturalium principium internum, a quo sunt , per quod agunt & patiuntur, otiosi valde animi censentur esse illi Aristotelis Interpretes,qui anxiis litibus invicem confligunt : an natura sit principiam activumvelp pum3 Pluribus
exponunt Zabarella libro de Natura cap. a. s. 4 J. 6. Pererius lib. 7. Philos naturalis cap.l7. Petrus Fonseca lib. s. 31etobscap. 4q is r. Ant. Ruvio Conimbricenses V. 2 Physic. cap. i. quaest. 3. n. Oviedo in
Cursia Philos Diseat. phys 6. sierit. a. Arriagaivosi su philo Distute f. 6se Z.I. Petrus Mendoeta Disput. p f7. est.2. Joh.Pon-cius in Cursu Philo Disputat. Phys 7 qV . r.Andr. Caesalpinus lib. Peripatet. AprTRhet. I.Archang.Mercenarius rinio 2. Dilucidat. Peripatet g. 'sqq. Gilb. Ia chaeus lib. a. Institat. phoc. cap. 3. O 4. Franciscus Bonamicus M. 3. de motu cap. ys. 7. Didacus Masius lib. a physicorum pag. 3oq. seqq. Philippus de Trinitate in Summa Philosophica tib a. t sica. pag. 8r eqq. Alii Naturam principium activum tantum faciunt , idque resipectu formae ; alii passivum tantum , idque resipectu materiae ; alii passivum tantum, sed respectu formae & materiae;
alii activum & passivum simul, sed respectu solius formae ; alli activum S passivum secundum materiam & formam, sed secundum materiam passivum tam tum, secundum formam vero & adtivum& passivum ; alii a stivum secundum se mam , passivum secundum materiam, Haec ultima sententia est optima,uti bene disceptat sublimis Philoiphus Nicol. Taurelius lib.3. Alpium Caesarum quast. I. Etenim natura corporea nulla est sitie forma,unde sunt actiόnes, & sine mate- ria, unde sunt passiones. Non igitur quae conjuncta sunt, debent separari. IV. Error est Guilli. Scribonii lib. r. Pusica M. I. quinaturam sive rem naturalem dividi ut alia sit formata tantum,'
alia materiata. Formatam esse ait, naturam simplicissimam , quae per sese mae solius proprietate absque corpore consistit. Ed refert Spiritum. Ubi recte monet , quod ne quidem animo fingi possit natura sive res aliqua n turalis materiae expers, & solitis forma compos,quando forma tanthm est pars dimidia naturae, atque ideo natura semper adjungat partem alteram,id est, ma-E teriam
50쪽
teriam. argumentamur: Quodcunque informat,requirit aliud quod informet.Atqui sorma informat.Ergo formarequirit aliud. quod insormet. Major constat i-hil agit in seipsum. Minor per se vera est. V. Proinde nec Bodino fidem committimus, qui lib. I. Matri natura pag. 72. . disserit, materiatum aliquid esse, quod non habeat ormam. Repetimus argumentum: Ruodcunque naturale est, illud materiam &formam simul implicat. Atqui
corpus materiatum est corpus naturale.
Ergo materiam & formam stimul impii cat. Excipit B ruimur i Formae omnes ira turales corporibus annexae sunt, & cum destructione subjecti prorsus intereunt,- materia veroalias& alsas formas susci rit.Verius ergo est, materiam per se su sistere, omni forma spoliatam , cum sit formarum & accidentium commune subjeinum. Rest deo: Formae materiales destruuntur quidem cusubj ecti iniecitu, di materia resolvitur in varias naturas, equibus per missionem coaluerat, inde vero non sequitur, minima illa naturae, equibus materiatum componitur , esse tantum materiata,& formis pio priis ca rere. Qiuod formas suas h abeant, ostendunt, satis per operationes in coen posito,
in quo agunt evi enter, quanquam sub
formae novae dominio comprimantur.
Quia ergb nihil componitur, nisi ex illo quod est Ens actu, naturae minima etiam talia suerint.&suam formam h ibebunt, per quam subsisterit, r)Terra, tua interpretanti'r materiam, dicitur hiisse inanu crvacuata est formarum omni u expers , Genesi. a. Re pondeo : Terram nominat
Salior facta notiori nobio n0mine . quod istud Elementu in Chao prae domi innabatar, antequa sapientissimus Universis opifex singula vitibus augeret, locisque suis digereret. Haec erat informuta est,
nondum habebat flores, bruta,homineri necdum a supernatantium aquaru onere liberata erat. Carebat miratribabebat vero formam suam , per quam subsistebat, uti corpus naturale. 3j Videtur cinis . stirpiunt, animantium, layidum,n etallo-rum,& terrae ipsi' exustae quodammodo materia prima, cum omnium una sit at-que eadem, omni forma & formarum se-minibus spoliata. Resyndeo: Cinis post 'exusta corpora mista in se terram , de principia quaedam occulta, a quibus saporem habet, retinet, adeoque minima pars ejus cum materiam tum formam suam habet, quanquam forma specifica post destructum subjectum una perieritis- Ι erram uri & exurendo destrui poste , verum forte non est. Vl. Qua corpuι naturale.IInstat Zeiuol.
dus, ut veritatem definitionis evertate Dantur corpora naturalia, qHae nGn patiuntur,videlicet coelum & stellae; neque enim corpus aliquod est , a quo coelum &stelle*atiantur,:n TMortiti sic a Di=.IO. nulli. 7. Respondeo: Ccelsi est materia- tu, stellae sunt materiatae, adeoq; suas habet passiones. De coelo probatur: Qxiod cuinq; dividitur, illud patitur. Atqui coetu dividitur. Ergo coelia paditur. Major constat:dividi est pati.Minor: Stellς decurru τin coelo, oriuntur,occi sunt, motuq, illo coeleste aura prorsum retrorsu impellunduti pisces natando aqua, aves volando ad rem promovent, comoventq). Rursum