장음표시 사용
131쪽
Ioo Praxm Mericae, L ib. I. Deinde pargatio solennis instituatur apozemate propbsito in 'cur tione frigidae inteinperiei celebri. Postea ad p rticulares cerebri euacutiones venien dum est,per errhina, steriautaroria ; & apophlegmati mos dicto loco propositos. isi citrbitulae tum siccae , tum scarificatae 'I Eictiones. lpastium extremarum, & apertio haemorrhoidum celebrentur reuulsionis gratia:
Vesicatoria & cauteria ad derivationem pplicentur; ltandemque adhibenda, quae cerebrum roborant, rapo res & huniores discurrunt, tam interna, quans ςxterna.
x 'o prata, puluis & cucufa, secundio forinulas di , loco descriptas. ue omittatur puluis digestiuus, qui ventritali imbecillitas ad huius thorbi generationem sepissiuae
''Ac leseque usurpanda ea remedia, quae proprietate specifica .rtiginem citrare aestimantur ; qualia sentea quae pro epopsia curanda fuerunt prppositaenimirum aquae antepilerticae,balsamum pro inunctimae narium, temporum, & vςrticis capitis, oleum succini , puluis excinnabari,&alia permulta. Laudatur etiam a Quercetano in Pharmacopaeaca' 2D. x edium stercore pavonis . cuius praepara' tionem,& utiendi modum apud Autorent videre est Si nimbus pertinaciter obsistat remediis propolin ad diaetam ex guaiaco veniendum est. Conterua sesum calendulae a boni ullis tanquam
specificum vertiginis maxime crininendatUE U- - Cauterium sincipiti admorum maximQZacuto Lusitano, lib. 1. Proli admirania , o fit Verbis.Vir quidam tembricos fertigine adeo me iam ν tuli cerebrum se e continuo ing 3 - ageretur cumque mpertus esset auxilia , ct de futura apoplexia tinet si est
132쪽
TRemor Graecis est motus uviu ra,rius deprauatus, quo membrum vicisssina e lauatur,& deprimitur; ex mutua iacultatis, & graui stetis: Iz
test illa contradict Micendiario iuduplicipet Aoniij derari posse, vel secundum seipsum, vel mdc 'cubitas.Si consideretur secundum seipsum, est dinauatus, quia non sit eo pacto quo deberes Sisicandia i facultatem, ea morus dimirinus,quia fit a faculi quae sitis fortes motus edere non potest. Instabit aliquisa facultate debili semperactionem fieri 9 non autem deprauatam. Re Onta daver esse si 'ta amo a solataealtate dependeat. Sed
tremor: fit partim a facultare,partim a graditaxe Partis, ideo est motus deprauatus. . Facultas riotrix membrum attollere , in eo stacontinere nititui; grauitas vero membriillud deorsimst primit, unde motus ille tremulus contin L.
133쪽
v Causa proxima tremoris est imbecillitas facultati, motrici seu potieis instrumenti proximi illius, nempe spiritus animalis,qui non sufficit ad moxum voluntarium
Desiliores fiunt spiritus , vel ob Virium proprium iipserum, vel ob neruorum desectum, qui sunt canti lles per quos illi deferantur , & actionei suas exer
. In spiritibus vitium residet, vel quando sessicienti copia non gene'antur,vel geniti dissipantiir. Non generantur in sufficienticopia et ob frigidon, cerebri intemperiem, ut senibus plerumque contingit, vel ob inopiam vitalium spirituum, qui sunt materia
animalium . Dissipantur vero spiritus I multis causis externis, ut immodicis euacuat hibus, venere immodera ,& im tempestiva olore magno,& diuturno,iei io cerore,& molis vehementioribus diuturnis.
Feruorum desectu vitiantur spiritus ; ad debiliores fiunt,cum illi vel fri da intemperie laborant vel mali gna quadrid qualitate inficiuntur, vel obstruuntur, vel
Frigida intemperie afficiuntur ab aere valde frigido, set alimentorum frigidorum & largo frigidast potu, mutatione stequentis, in aqua frigida ; & ain huius
Maligna qualitate assiciuntur ab via vij, hyoscya' , papaueris et ab hydrargyri vaporem , ξ ut in aurif bris contingit,&Jue venerea affectis , qui per cinnaba ris sessitum curati si1nto Sio in febri sanat ignis trem res ab eadem causa sepe contingunt;qui inmon ad ius conuulsivos potius referendi, & ab irritationς pyτrium neruosarum frequenter oriuntur Obsumntur non totaliter, ut in paralysi,sed multi
134쪽
Phrenitide. IO leuius,ab eadem tamen causa , humore nempe pituito- se neruos leuiter irrigante , qui a crapula, Anolentia aliisque causis produci solet. Denique a neruorum compressione potest interdui, fieri tremor,quando humores excrementitij in toto ha :bitu redundantes neruos comprimunt, & liberum spirituum animalium influxum impediunt. Hercules Saxonia praeter causas prQpositas,a Galeno mutuatas , alium trem0r magnoscit, a flatibus excit tum,&Cardanus alium qui a vellicatione partium neruosarum fiat.Verum in eo decipiuntur , qubd motus ab illis causis oriundi ad palpitationem, aut motum comuulsuum referri debeant. Diagnosis huius affectus nulla alia necessaria est, si- quidem tremor per seipsum pater. Causae vero illum producentes ex propriis signis dignoscendae sent; tum cauis externae quae processerunt diligenter inuestu gandae. Quod ab prognosim attinet; tremor per se pericumloliis non est , sed inclinante aetate adueniens, ad momtem usque aegrum Comitatur Per accidens tamen lethalis esse potest,quatenus paralysim;aut apoplexiam sepe
- Curatio tremorisaeadem instituenda est quae pro p ralysis curatione fuit pr posita ut eam hic frustra repetere non opus sit.
De Phremtide. Ρ enitis est inflammatio cerebri, & membranastim
eius cum delirio perpetuo,& febre acuta continuae,
135쪽
Inflammationis nomine verum tumorem intelli,
mus , qui vulgo systrophica inflammatio nominatui, ex s anguine extrarias ato,& in partis substantiam effuso oriunda. ille autem sanguis calidus, atque biliosus ea'& in cerebri membranis, ipsaque substantia erysipes ii exquisiuni,vel erysipelas pii lcgmonodes,Vel phlegm6
nem erysipelatodem inducit. Per delirium autem ratiocinationis errore praecipue intelligimus;nam imaginationis solius errorem sine vi tio ratiocinatricis in plarenitide contingere non posse
censemus, quidquid alij sentiant Galent authoritate persuast, qui lib. de anpἰ. disserent. proponit Theophili medici, qui tibicines quosdam an gulum dos is v bi decumbebat, occupasse , assid intionare putabat, atque illos se intueri rebatur parriti stantes, partim vero sedentes, & continuis exclamabat ut foras eiicerentur. In eoque dicit Galenus imagina. tionem fuisse laesam, illaesa ratiocinatione. Primo elam dicere possemus. Theophilum illum phrenitide non fuisse assectum , Galenus enim hunc morbum ipsi non ascribit , cujus verba haec sunt,de delirio verba faciens, quodnisus T heophilo medico aegrotant; contingit ; sed eum potius melancholia morbo affectum fuisse:quandoqui
dem melancholici non raro errant tantum circa mum
obiectum, & in reliquis constant & bene habent Sic De Theophilo dicit Galenus , quod in reliquis illi radentia supererat, & disputandes, & praesentes em cte noscendi. Verum ulterius dicimus in Theophilo,n9n selum imaginationem, sed etiam ratiocinationem fuisse laesam. Quia verb putabat tibicines adsiste ; eosque elici cupiebat. Nam quando sola imaginatio laeditur , ratio illaesa illum imaginationis errorem agiJO- scit, ut in vertigine contingit , in qua aegris videli rur OII a circumuolui. Attamen etatio cognoscip
136쪽
XI. De Phrenitide. Iosnon resera ita fieri , sed in eo imaginationem er-
Neque tamen recipiendaαst in hoc casu EustachbRudij sententia , qui statust nunquam fieri posse, ut
imamnatio laedatur, ratiocinatione illaesa Quia ratiocinatio circa phantas nata operatur ab imaginatione re
cesta,atque laeo si ratiocinationi Asarda phantasmata osterantur , necesse esse putat, ut intellectus praua illa phantasinata speculando , praue. quoque , & absilrde speculetur.Et hinc colligit Eustactatus Rudius, in vertiagine non esse imaginationem deprauatam, sed meram fieri & simplicem visionis hallucinationem. Dicimus enim intellectu de uno ad aliud discurrere, & circa spe dies memoria recentas etiam occupari. Atque adeo lices phantasia aliquid abstirdi menti offerat, attamen si spe
cies antea perceptae in memoria adhuc retineantur, de rationi offerantur, ideo errorem illum phantasiae cognoscere , & corrigere potest si nempe iudicet abserda illa phantas nata , quae illi ab imaginatione deprauata
offeruntur,neque loco, neque tempori, neque dis cir constantiis,quae adhuc in memoria habentur,& vera esse icit conuenire. Sic in vertigine ratio bene se habens rerum omnium externarum quae visui offeruntur,ut parietum , laquearium , & pauimentorum circumuolim
tionem impossibilem esse iudicat atque adeo falsδ im ginationi repraesentati. Sic Philosophus ille, qui a cane 'xabido demorsiis fuerat, dum illi imaginatio laedi incipiebat,balneum ingressurus , saltam eanis i aginem in
balneo percimiebat, quem tamen imaginationis erro-iem ratio adhuc integra redarguens, haec illi verba sit -lleaitaalli, scani Gm balneo 3 Et statim in balneum se Conlzcit,cuius ope a morbi imminentis, nempe hydrinpii obiae periculo liberatus est. Phrenitidis species dLae sunt praecipuae. Vera nempe,
137쪽
1 os Praxeos Medicae, Lib. I. . & legitima, quae proposita definitione exprimitur.Ahi non vera,& spuria, quae paraphrenitiS appellatur. Veii phrenitis alia est in dispositione , quae frequentisi iest; alia vero in habitu, quae hectica nominatur, in quibiliosi humores altius in cerebro figuntur, & plures iblius partes occupant, ac tincturae instax adhaerent. pa raphrenitis vero fit dnm calida intemperies cerebro communicatur, vel a toto corpore, Vt in febribus at
dentibus contingit; vel ex cuiusdam partis inflamma tione,ventriculi v.g.hepathis, pulmonis, & potissim. diaphragmatis,quod inflammatione affectum delirium verae phrenitidis aemulam, scilicet perpetuum excitare solet. inod fit ex magno consensa qui inter cerebruiu& diaphruma intercedit, propter neruos insignes qui ad illud feruntur, & ex motu perpetuo diaphra ad
cuius ratione perpetuos vapores ad cerebrsi transiescit. Causa verae phrenitidis est sanguinis biliosus,cui etiam bilis excrementitia viplurimum admixta est; re pro variis illius gradibus, maiori scilicet , vel minori feruore, aut adustione, grauiorem aut leuiorem phrenitidem producit; sic bilis pallida omnium mitissimam , adusta
vero ferinam excitat phrenitidem. Vt Mia fiat inflammatio cerebri, & membranarum; oportet sanguinem illum biliosum extrinasari; & in di--ctarum partium substantiam effundi,quod duobus prae cipue modis fieri consueuit, vel cerebro primario aikcio,vel secundario. Primario assicitur cerebrum, quando immediam Causa aliqua externaincalescit, ut radiis solatibus, meri postu, ira , & similibus, vi sanguis in venis cerebri
commotus extra vasa feratur ; quod etiam a vulnere,
percussione,contusione capitis fieri potest. Et phreniri hoc modo genita primaria phrenitis dici potest. e secundaria vero phrenitis illa est, quae febribus i
138쪽
gen iis et malignis succedit,qUando humoris morbia fiet portio ad cerebrum detruditur. . Fit enim plerumque in huiusmodi febribus, ut natu in a ea ae morbificae malitia persurbata, illius portio nem ad viscus aliquod deponat:vnde Videmus Heuriti des , per neumonias , anginas, hepatides, aliarum que parcium inflammationes illis febribus superuenire. Ita ti humores illi ad cerebrum transivitiantur , veram phrenitidem efficiunt ; & tunc febris delirium praecedit: in primariis vero delirium ab initio cum febre appa
Signa phreni idem imminentem indicantia sunt, vigiliae , somni turbulenti, sermo immodicus, urina primum crassa, mox tenuis, & diaphana; calor capitis. Haec enim indicant materiam calidam ad caput ferri. Oculi immutantur, quia laesi cerebro spiritu animali destituuntur. lor circa occiput persentitur, quia venae iugulares ad eam partem seruntur, &sanguinem bili sum refundunt. Praesentem vero phrenitidem indicant,delirium assi duum, quis cerebrum indesinenter assicitur: vigilae turbulentae , ab intempςrio csida cerebri phoductae; re iratio magna & rara , quia phrenitici respirare obliuiscuntur. Cum enim per obfiuionem, aut maximam, mentis occupationem abinfinitis phantasinatis, quae in imaginatione delira representantur, & spiritus animales avocant, rara fiat respiratio, magnitudine raritas comperisatur. In phrenitide etiam sitis nulla est, aut saltem perexigua, quamuis praesentes sint intensae sitis cauis, quia mens aegrotat,& quia animales spirituum ob sim cerebrum non mittunt rinios sussicientes ad eos ventri-ςRE superius, ad quod stis pertinet. Pulsus paruus est, quia cor compatitur:durus,aut membranam inflamma- celer de frequens , propter magn*m necessitate*;
139쪽
I o8 Praxeos Medicae , Lib. I.
nonnihil undosus,quia cerebrum assicitur. Febris etiam eis continua, quia inflammatio cersiri necessario se brem accersit.Lingua denique aspera,& admodum ni gra, vel citrina , propter vapores bilioses illius humi
Hectica phrenitis ex eo dignoscitur, iuxta Hippocet
praeceptum I. prorrhet. text. 3; .quod in ea delirium sit mite, &obscurum, aegri non loquantur, & quieti m neant, atque dormire videantur.
Phrenitis vera a paraphrenitide distinguitur , ex eo quod affectus qui hanc producit, multo citius manis statur, quam delirium, de eo in grauescente, vel mites cente delirium intenditur, vel Minuitur'; lino per vices intermittit,& non est continuum. At vero paraphrenitis ex septi transuersi inflammatione orta, in qua de i lirium est continuum , aliis signis dissingui ruri Quod: nimirsim in vera phreniti de respiratio estutagna deor Drae , in ista vero parua & frequens. Parua quidem, propterea quod diaphragma inflammatiorie obsessum, non potest facile extendi ει dilatisi; frequens a vero plex necessitatem, ut frequentia paruitas compem set .Deinde in vera phrenitide vox est grauis,&in ea motantes admodum vociferantur; in hac vero vox acuta , quia respirationis organum est impeditum.hAς denique in septi transaersi inflammatione E pochon-dria sunt sta sum reuulsa ecund-Hippocrat.m Com s. Et ratio , quia diaphragma inferiori partς tegiti sinembrana, a peritonae , mutuata, atque ira dum im flammatur,peritonaeum retrahit, dc cum pethonae M pochondriae Causarum denique signa ex humoris in toto corpore praed61ninio um etiam ex modo deliri, anuiuari poterunt. Pallida etiam bilis phrenitidem incit mitiorem,saua ferociorem, adusta ferocissimam. Sanguis vos,
140쪽
biliosus , omnium mitissimam & Cum usu coniun
prognosis huius affectus, ut plurimum lethalis est; pauci enim euaduns, quia pars nobilis grauissime assi
Maximam tamen solutionis spem praebent delirium cum risu ,omnium Φmptomatum Vehementia minor, virium constantia , tum si post summum morbi vigo rem insignis aliqua euacuatio contingat, per sudores, luemorrhagiam, alui fluxum. Lethalem vero affectum ostendunt, lingua & manus tremulae, stridor dentium, conuulfio,rigor in principio morbi apparens,& quando aegri floccos& facinas . colligunt, festu eas carpunt. Ethsdem efficaciae sunt
ad prognosim lethalem efficiendam , stilla sanguinis
nigri e naribus emanans, albae deiectiones, urinae albae& pellucidae Haec enim omnia significant magnam corebri oppressionem, vel bilis a toro corpore iii partem
Ad huius assectu curationem Anguis ad caput asi fluens euacuandus, reuellendus, derivandus , repelli lendus, intercipiendus; qui iam affluxit euacuminuti& discutiendus est. Partis intemperies corrigenda ,rOμbur illius 3c totius corporis conisaandum. Haec omnia praestari poterunt sequentibus remediis. Ante omnia mox ab initio, & quacunque diei hora quia morbus est acutissimus , venae sectio instituendo praemisso clystere, ex cephalica:vel si magna adst mminis copia, ex basilica, vel mediana orim nn, vi post aliquot horas ex Cephalica Sieronensium, vel locinoram, vel haemorrhoidum Wppressione inulum oriatur saphenain pede RPς xj - π -P0stea da cephalicam veniendum,ut quod in capitQ ςζptum est, vel proxime in id mouetur, educi valeat.