Praxis medica cum theoria. [Tomus primus]

191쪽

3 6o Praxeos edicae, Libin Quibitas ex morbo partium inferiorum conualescen: fibus dolor capitis vehemens superuenerit, si non cedat excretio manifesta, iis in cerebro futurus est inscessus;materiae enim morbificae translationem ad cere brum significat. Qui in doloribus capitis aeruginosa Vomum ,& cum turditate vigilant ij cito vehementer insaniunt. 3 .Prorrh. Significat enim bilis adustae in cerebro collectionem, quae ventriculum in consensem trahat. Capitis dolores & sonitus aurium sine febre, aut ver tigo , aut surditas, aut manuum torpor, imminentem apoplexiam, aut epilepsiam significat. Hie. in Coacis. piunt enim ista symptomata a pituitae crassae copia in

cerebro cumulata.

Vtero gerentibus capitis dolores seporosis cum frauitate nentes, mali, L. Prorrh. Signisscant enim

umorum transfluxum ad cerebrum, qui cum multi

copiosi sint in muliere grauida ob purgationis

menstrua; desectum , hinc grauius malum metuemdum est.

Dolor capitis , qui I morbi principio non apparuit

agitato & perturbato corpore. obortus , imminen tem Crisin per haemorragiam, aut vomitum signi

ficatis

Curi igitur capitis dolor tum a frigida causa, min calida dependeat, ad utriusque oblationem curatio dirigenda est. Ad prioris curationem materia pituitosa prim istinuacuanda est conuenienti praeparatione adhibiti, Wsa periori capite dictum est. Deinde intemperies cere' bri stigida corrigenda , ac reliquiae humoris discutien dae sacculis supe lori etiam capite propositis, vel iii, qui in frigida cerebri intemperie descripti sum G .us calentibus confricetur caput deras in mane, 'q

192쪽

Cap. XVI. De Dolore capitis. I g rsesquihoram singulis diebus, dum doloris causa fuerit

exhausta.

. Post frictionem capi is per sacculori spergatur pul uis sequens,cotone lana superposita. V. c.moschat. caryophyli piperis , pJrethri, ana L. L saltare, baccarum lauri na 5.ij.sem sinapi, n sturtii contus. an. 3. vj. Fiat puluis,capiti inspergatur ut dictum est, mane pectatur ante Euri sacculorum, ut puluis pridie inspersus excidat. Vtilix etiam erunt errhina , sternutatoria & apophlegmatisint i quorum descriptiones supra, fuerunt

propositae. μVtilis etiam erit strupus magistratis,in hunc modum

V . Ras ligni guaiaci, & rady chinae in taleolas diuio, gna j.sS.Infundantur per horas xij.int . iv. aquae fontis. Bulliant ad mediae partis consumptionem , addendo sib finem fol. verbenae M. i. flor. stoechados Mmaior. a1na. P4. In colatura dissolue sacchari albi m. si Coquantur in sympum, & antequam sit perfecte coctus n eum coniice in nodulo, sennae mundat. Jjij.aga rici recenter trochiscati rh opt.J. iij.Capiat S.' vel iij.semel in septimana Consci em etiam plurimum pitulae sequentes,quae in Italia olim magno in pretio habitat sent tempore E stachi, Rudis 11 Academia Patauina professoris Practicae primarij, qui earum autor prae sicabatur , & pro magno seci elo habebat ; ideόque viai dumtaxat Pha

macopoeo conficiendas dederat ne aliis innotesceret ea m,descriptio,quam tamen mutuatus fuerat a 6eC-ςhero, qui eam poponii ex Andernaco. Illa autem l lis est.

193쪽

r 61 Praxeos Medicae , Lib. I. . J.6. Contundantur purgantia, & ponantur in vase Mitreo cum spiritu vim, ut octo digitos superemineat, ἰdigerantur per octo dies in loco calido , postea adii itur puluis diarrhod. Et infundantur adhuc per quatuor

dies.Mox colentur omnia, & Arriter exprimantur. Li quor expressus distilletur in balneo , donec in fundualembici extractum redeat ad eam crassitiem, quae pilii lis es rmandis idonea sit, quarum dosis est. Pin. Sequentes vero pitulae Fernelio tribuuntur, quarum se tantam vim experiendo cognouisse affirmabat , ut nullam cephalalgiam, aut hemicraniam offenderit i

quam non curauerit.

Aloes opt.εg. pulla. electar. de gemmis, trium sinistros r.rubrari ana gr.iij. Cum strupo absinthi inuiolar. fiat massa. Detur 3 j. bis in hebdomada hora j.

vel ij. ante coenam. Ac denique in contumaci dolore & inueterat' omniaizonuenient remedia,quae pro curatione frigidae intemperiei cerebri fuerunt proposita. Inter quae non infimum locum obtinent emplastra epispastica Quibusntiam non conferentibus, nonnulli auu siim capiti ad mouere emplastrum de Virgo cum mercurio,qu H multis pituitosis humoribus pei sputa euasuaris,inueterat rtos capitis dolores interdum cistasse asserunt. Thermae sulphureae , ac bituminosae in hoc casa si ficatariae sint, tum balneo um lotione capitis. Hurimum etiam conferunt, in dolore inueterat decocta sudorifica,quibus multos fuisse liberatos, aput celeberrimos Auibres legere est. Quibus non conferentibus, Mercatus ad stibii usum

audet confugere, eumque cum elogio commendax I. I .de istem.-rbaeuratione cap. 8. In dolore autem diu turno plus praestat caput frequetius roborare,quam per

rinaciter Ucuationibus insistere. Ideo conferent pulsi

194쪽

Cap. XVL De D ' ore capitis. res & cucusae, aliaque Opicula frigidae intemperiei ce

rebri curatione propolita. 'Magis: tamen probantur mutueres, quia virtus pilai

non ita cerebro communica ur, & ex eiusdςm sorditie dolor excitari potest. Praeterea fieri poterit inunctio ex Ol. amygd. in quo serpillum lauri folia, mastiche,spica,mentii maiorana, thrmus,pulegium,n moschata, caryophilli, & cinamomum,aut borum nonnulla bullierint, addendo,dum fit ebullitio ita rubri parum. Vel sequens oleum arte chymic paratum componi potorit. V. rebinth.' .mastiches, nucis moschatae, cinamomi , ana 3. j. carJ0yhyil Redoar. Plangae, ladani, ana si .succi ebuli,&cucumer.agrest.ana 5.j.ol ch mom.& liliorum, an m. si .vini rubri m. j. g. serpilli vi-7 rid.M.j.Pulueranda puluerentur , & coniiciantur in retortam vitream, extrahaturque oleum , qu0 derasium caput illinatur. Oleum succini ad idem est effinx , eoque tempora inungere sufficiet. Dum praedicta remedia administratur, ab ipso etiam curationis initio spocifica remedia usexpari poterunt, quale est hoc φpith ma. i 2M. Ρulu.Zedoar.3. j.aquae betonicae,verbenae, sambi

Jci,ana j.j. Misce, applicetur cfide parti dolenti cum ' pannis scarlatini, Inter specifici doloris capitis, a Macumque causa

oriantur,principem locum obtinet versepa,cuius aqua destillata ,& capiti admouetur , & intus ac tun a. J.is. cum spiritus salis gutt. iij Imo vero ipse verbena Vitidis, de collo tantum suspensa, duos aegros sanauit apud Forestum , cum multa remedia frustra usurpata fuissent. I, R

195쪽

Z acutus Lusitanus Praxis Med.mirab.obseruat. . 8. Io.quatuor proponit remedia, experimentis ibidem ςnarratis connrmata ; nempe fonticulum in suci manu, hirudines temporibus assi as, apertionem venὰ frontis,& iuxta canthum oculi, quorum historias dicti, locis videre est.

Circa illas obseruationes haec nQtanda. Primδ,γ64 fonticulus inter pollicem & indicem admbtus, aliis ex perimentis comprobatus ea, & rebellem capitis d6lo

rem curauit. .

Secandb,in curatione quae per hirudines fit,Zacutum ou esse contentum duas vel tres admouere, ut vulgo solet fieri, sed decem aut duodecim circulariter tem poribus assigere , unde maxima sequitur sanguinuattractio, quae totam materiam morbificam exhaurire

pineae 'Tertio in curatione quae fit secta vena tantis, notandum est eam venam bis sectam fuisse, unde inuitiis primam sectionem fatis non profuisse; cum tamen pra- nostri rat eam operationem repetant, si prim

vice non successerit.

Causi, calida dolorem capitis primarium & essentialem essiciens , est sanguis, aut bilis. Eademque utrique Conueniunt remedia, sed magis minusve potentia, prumaiori vel minori caula essicacia. Primo igitur a phlebotomia incipiendum est , praemisso clystere , Maior tamen sanguinis copia educem da est, cum dolor fit a sanguine: minor, bile redun

Deinde medicamentum purgans bilem exhibendum l st: non solum quando bilis causta principalis rationem obtinet,sed etiam quando finguis luxuriat,euius posito enuior facile in bile ri vertitur Si unica evacuatione materia peccans sufficien t

196쪽

x VI. De Dolore i j

εducta non videatur, reperenda erit purgatio per debita interualla, . Postea admoueantur capita repellentia, & oxyrrho ilina; qualia in curatione ph endidis fuerunt proposi ita , mitiora eligendo. Ac consequenter animalia recenter mactat , aut eorum partes,ad materiae morbificae reliquias disi lueti das, & dolorem demulcendum,erunt utilissima. . In dolore ςapitis qui per febres continuas affligiti pulmo vervecinus ex recenter mactato animal, extractus ,& calide admotuS , dolorem potenter demul i

Ad idem valet cataplasma ex cucurbita contusa, Felsemperuiuo matote plantis pedum admotum Apertio saphenae,praemissa sufficienti phle tomia in brachio, capitis dolorem in febribus , iape in mo-

Interim reuulsicines per cucurbitulas , tam siccas ;quam scarificatas , & frictiones extremorum erunt ce- randae. Ac toto morbi decurse, 1 aluus non sit fluida, clyst res empli lantes efrigerantes,& leniter purgantes alte nis diebus erunt iniiciendi. Tum etiam derivatio recte & utiliter celebratur post generales evacuationes & reuulsiones, secta vena fron-- iis, aut ei admotis hyrudinibus, de vesicatoriis cer/dici Upseitis. . Dum haec tantilota humorvin massa erit temperanda tulepis,emulsionibus & iusculis,in curatione phrenitidis propositis Si denique dolor Vald, v geat , ad narcoticia veniendum est, tam externa quam interna prout in dicta curatione phrenitidis issupata stini:

. Apertio venarum frontis , dc hirudines temporiburi

197쪽

ex Zacuto Lusitano supra commendatae,hic etiam conaferre poterunt. Paraeus lib. I s.cap. 4. hemicraniam desperatam arte riotomia, in temporibus celebrata curatam esse refert: nullumquo in ea periculum esse testatur. Aperitur arietaria ut in plebotomia, ti sanguinis imeetu ac sinu pro silientis h.vj. detrahendae. Mox appolitis, Ut decet, plagulis delegatio facienda, & per quatriduum detinenda. Eandem dicit Botallus in vetustis capitis doloribus

. quasi iraculo conferre. Nos etiam illius usu atrocissi mam hemicraniam curauimus, & nullum in ea arteria rum apertione periculum esse aduertimus. Vulneri emplastram admouendum est, ex thm e,-ssicheruolo armeno & pilis leporinis albumine ouisubia actis. Deinde fascia admouenda, qualis in vulneribus capitis concinnari solet. In omni desore capitis, a quacumque causa fiat , si aliis remediis non cesserit , & doloris atrocitas ad extrema confugere cogat, vesicatorium toti capiti admotum , derasis capillitio, curationem Asbluere pocterit.

Cauterium suturae coronali is motum dolorem ca- pitis contumacem aliquando radicillis abstulit. Multo maioris est efficaciae, si temporibus admoueatu de quo vide Poterium obseruationum centur. 3. cap.8.α obseruationes nostias publico communicatas.

198쪽

ut nos,

fieri dii erit, 'in assequi mi am mctationem istam nanos es sui maximὸ ac

199쪽

atit illi adiacee ibus , citra uuam aut δε perexiguam visionis iasionem , contingunt . Laeviditur autem' visio imminoid , abollie , de . prauatri bolita τυηλ ρτης craus Me tas Latinis , nominatur. ImmiNuta vero , promarus imminutionis gradisus, . ct modis, um

muties vel ertina. Caecitas vela neruorrem opticorum obstructi

ne absoluta, ct tunc i mauroses nominatur, mel a se si ne integra,vel aliis humorum ex tunicarum vitiis grauioribus exoritur. Ambδο- pia, quae Latinis visus obscuritas, hebetu do , vel caligo nominatur,in qua obiecta nonsatis late es persemicue cernuntur, in quacumque dia

Bantia posita , ab iisdem caecitatis causis pro dueitur , sed leuioribus , ct imperfectu ut neruorum opticorum obstructione imperfecta suisse ooe teai spirituum inopia , vel crastiebes aliis huiuymodi. Iovia , Latinii li is Ras dicitur , in qua obucta oon nisi propin qua fere oculis admota cernuntur, disi ita

et ero misi,M P vel saltem Amperfecte a ut ita, risecti nurus , or amicos praetereuntes non agno stant. Fitqρο secundum Galeni or omnium orio recen rem doctrinam , a paucitate θιααὐ- spmius visery,qui illius non eget me ν

200쪽

ΡRAEFATIO. I 69rona ad persecte et stostem efficien bam , sed ab ea di patur. Gnir vero , quis ritus habent cr 's , remotμ melius vident, quia spiritui ille crassus maiori indiget colluctra tione , - in maiori me ij illuminati eoia reperitur. Verism haec doctrina falsi ma ebellica ignorantia oriunda o ex illius theore malis apertς demonstratur , ex humoris ery-

simi stitu diuerso , has mssionum diuersitates emergere. Cum enim species obieciorum per Dramidem recipiantur in cyUallino hamore , ad quem conss vramidis protenditur, si crystallimu ad anteriora ct versus pupillam magis vergat , obiecta remotiora metius τι- dentur , quia ut conus p)ramidis ad costa unum perueniat, in eo serminetur , obiecta remotiora esse necesse es. Si enim ad oculum magis accedant , conus p ramidis crUallinum a greditur, se obiecta magis confuse per cipiuntur : contra vero si crystallinus in profundo oculi magis situs stri is ab muea tunita

magis remotus, obiecta debeuet oculis esse misianiora . ut conus Dramidis ad eum accedere valeat : inde patet motiam non aliter fieri, q*am ex seu crUallini pressundiori, atqse it ectum hunc esse connaturalem , nequet reme inii superabilem. A eam ve Ny myopia con---