장음표시 사용
181쪽
Praxeδs Medica, Li a per decocta,vel iuscula,ad multos dies Vsurpata.Interini
tamen roborantia medicamenta non erunt Omittenda.
Ad reuulsionem vero Umovebuntur cucurbitulae, &vesicatorium scapulis & ceruici, tum etiam cauteria oc cipiti, vel brachio. Zacutus Lusitanus lib. 2. Praxis ad mirandae, obseruat. 16o. cauterium retrb aures, tiaquam praestantissimum, ad omnes destillationes a capite ma nantes , remedium, plurimum commendat. Et nos influxionibus, oculorum praesertim, laudabiles effectus vidimus. Errhina, sternutatoria, apophlegmatismi, & masticatoria erunt usurpandasea tamen adhibit cautioiane,ut quando catarrhus in fauces, pulmones, aut ventriculum decumbit, errhina & sternutatoria tantum serpentur; quando vero in oculos dc nares influit, masticatoria & apophlegmatismi.
Horum omnium formulae capite praedito fuerunt propositae. In his tamen aduertendum,quando mareria tenuitatis cuiusdam particeps est, ne fortius resoluentia
Vsurpentur:his enim humoris impetus ad pectus & pulmonem , aliasque partes adauge i potest ; sed nonnulla
incrassantia, aut humoris impetum cohiMntia admisscenda, ut rosae rubrae, mastiche, coriandrum, nud Oschata,aliaqtie in catarrho calido fusius proponenda. In hunc sensiim errhinum in sequentem modum comp0' iai poterit.
Aquae maioranae iv. sicci het onicaesis sem. nigestae puluerat. 3.si. nuc. mosch. B. j. Fiat errhinum Pro ditioribus addi poterunt moschi, & ambrae griser, anagr. ij. Vela . Ligni guaiaci limitati J.j. aquae purae '.j. Insun drntur per noctem supra cineres calidos deinde co quantur ad mediae partis consumpi. addendo sab fili
Sic etias i masticatorium, subienui existetve mgxς
182쪽
Cap. X V De Catarrhao. II Ilia, vel fiet ex mastiche sola, Vel in hunc modum. Nucis mosch. 3.1. mastiches, gummi arabes i. a 3. g. Redigantur in puluerem, & cum aqua rosar. fiant troschisci masticatorij. Praestans sternutatorium componitur ex hellebori nigri, & sacchari partibus aequalibus, quod cerebrum potenter expurgat. Extractum nicorianae cum aqua vitae paratum, linguae impositum ad ipsi magnirudinem, magnam pituitae copiam instar apophlegmatisini per os educit. Verum si nimia copia usurpetur, aut si in ventriculum estiueresinatur, vomitum excitat etiam vehementem. Supra dictum est cauteria brachiis, occipiti, & pone aures iniusta plurimum conferre ; quod etiam effica citer praestant posteriori parti ceruicis & inter scapulas admota; quae hodie in marimo usu sunt, & a practicis nostris passim userpantur. Nouus etiam locus a quibusdam inuentus est; nempe in ceruice prope venas iugulares , in musculorum interstitio; & huius cauterii beneficio catarrhus inueteratus raucedinem efficiens inducibus curatus est. Tandem post conuenientes euacuationes, cerebrum roborantia & exsiccantia tam interna, quam externa,
erunt utilissima, ut optatae, pulueres, cucuta, sussitus prout in curatione frigidae intemperiei cerebri descripta
Notandum autem est, optatae praedictae ut aliis similibus, in catarrhi curatione conseruam resarum,nucem moschatam, & thus albissi. utiliter admisceri. ξ'coctum ligni lentiscini, in modum decocti sudorifici usurpatum, cerebrum exsiccat, & fluxionem co-
Praeterea sequentes morsissi ad hunc usum utilissimi
183쪽
I I 2 Praxeos Messicae, Lib. I. V.Sem. coriandri praeparati j.6. nuci mpsich. thu.ris,ana 3. iij. glycyrrhizae, masticheS,ana S.ih cubebar 5.j.conseruae rosar. rubr.J.j.sacchari albi in aqua rosar. diubluti f. x. Fiat confectio in rotuli , pond.5.
piat Vnam mane S vesperi. Trochisci sequentes valdo commendantur a Sole nandr0 cons. Iosect. quos ab antiqui ,tum Graecis, tum Arabibus mutuatur.
Thuris masculi, succi liquiritiae nam 5 l. o j, Croci, myrrhae,ana B.j.Cum syrupo papau. serma troachiscos, vel pitulas uxgente catarrho exhibendas per interualla.Dosis erit B ii vel 5.6 Tabellae etiamnum sequentes vfitiesse poterunt. Puluer. electar.diambrae,&diamoschi dulcisona
piat unam mane & sero. Inter remedia interna, capite de intemperie frigidα cerebri descripta, summae est efficaciae ad catarrhi inuo Berati curationem, balsamum cephalicum ibidem post Optatam doscriptum , quod intus assumi poterit, Sin
Loec sulphuris, & flores eiusdem ad catarrhum exii candum maximMaudantur a Chymiatris ι xum etiam Galenici in tabellis flores saepissime usurpant. In recenti Catarrho aqua nucum cum hydrome hinexhibita Lora sonuit per triduum,eum valde imminuit. Adcohibendum ' catarinum utiliter admoueturcipiti raso cataplasna ex fermenti j jj oc carabes 5.i,
Compositum. Si vero aeger caput radprenoluerit, serpra ipsum capillitium aliquaex parte detinisum, cuius ex chamaepit. & carabe con tus apponi
Praetor iussitus praedicim , qui ex gumis Tac ν
184쪽
X V. De Catarum. IS 3Mea fit , summae est efficaciae; catarrhum enim exsic uat, eiusque motum C tb , neque vehemens est illus odor , ita ut conclauo aegrinantis eo sine molestia per fundi valear. r CCommodissimum etiam est caput exsiccare sacculi in furfure, milio, sale ; foliis salutae,betorticae, stoechados; . sceniculi, anisi, & similibus. Denique si affectus sit contumax, omnia conuenieneremedia, quae pro Bisidae Grebri intemperiei curatio ne fuerunt proposira. Calidus catarrhus curatur remediis materiam peccam tem euacuantibus ncrassantibin& uellentibus ; tum etiam partium mand num & rς ipi mium intempe riem corrigentibus,
. In hunς finem primo phlebotomia instituenda est si Caetera Consentiant, qua humor fluens reuellitur, eidu
Deinde humoris eiusdem portio educenda est blando cathartico, quod humores lo modo commoueat, in hunc aut similem modum. α Rhabaelecti B. iv. myrob lari citrinor, o amyg des. dulc. consticat. 3, si, antali citrini P. si, Infundam tur in aqua lactucae & portulacae. In expressione diΩ 'solue mannae granat. α syrup. rosar. solux. anas j. Fiat potio. Vel loco aquarum praedictarum potest fieri decoctio ex herbifrefrigerantibus, dc tarnarindis , cui purgantiδpraedicta permisceamur. Deinde humor alterandus do incrassandus est lesepis
185쪽
Vel loco decocti, aquae stillativae praedictarum het barum , vel emulsiones quataeor sem. frigidorum mes.substitui poterunt. Deinde purgatio paulo fortior Vsurpanda, addendo purgantibus praedictis sennam,catholicum, diaprunum &similia.
Leve ac blandum remedium incrassans, humori que acrimoniam demulcens, desumitur ex Vitellis ouo rum recentium, quorum duo in unciis quinque vel sex
aquae sontis dii luantur addendo sacchari albid j.
Coquantur parum sine ebullitione, semper moueodo, 'capiat calide quantum sene poterit, mane & sero per trianum. Ac tandem maiori humorum inc ssationi & su-xus cohibitioni incumbendum est , quod fiet sympo sequenti.
V. Syrupi violac. & de ros siccis, an a J sympi de
papauere S .g. Detur ex cochlearicta hora semni. .: In eundem finem v irpari poterit optata sequens. V. Conseruae rosar. . antiquae g. vj. pulueris electa diatrag. frig. 3 ij. boli armeni toti in aqua rosar. s. ij. Cum lyrupo rosar. siccarum, fiat optata ; capiat ad magnitudinem mellanae hora somni. Hordeatum sequens utilissimum etiam est. LHord. mundat. q. f. Maceretur per horas '.*ostea coquatur perfecte ,α traiiciatur. Deinde accipe amyg dulc. excori.iiij. sem. cucurbitae mundat. sem. melon J.j. papau. albi, lactuc. ana J.si.Contuis omnibus cum aqua hord. eliciatur lac, quod cum st ij. pulpae hord. permixtum coquatur parum,addendosa chari portionem. Bibat 3. x. aliquot matutinis super dormiendo ,& nonnunquam in introitu lecti. Tum
186쪽
etiam trochisci sequentes in ore frequenter erunt detinendi. Gummi tragacanthi & arabici, ana 3. ij. boli armen. terrae sigillat. lotor. in aqua rosac. ana 5. j. sem.
papau albi, succi liquiritiae, ana 5. g. facchari peni
diat. Cum mucilag. sem. cydon. extrach. cum aqua
rosar. fiant orbiculi parui, quos diu noctuque in ore
Spiritus sulphuris & vitrioli ad gutt. iij. vel iv. exhibitus mane, & sero cum liquore idoneo , contra omnes fluxiones magnas vires habet, praesertim vero eas quae a calida viscerum intemperie ducunt originem.
Potest etiam in minori dosi potui permisceri , quia
cum eo venas omnes pervadit, & motum humorum cohiber.
Crystallum etiam minerale ad eundem usum tulepis, aliisque remediis admisceri potest. His nihil proficientibus necessitas cogit uti narcoticis. Inter quae principatum obtinet laudanum opi tum, ad gr. iv. vel v. hora somni ohibendum Vel syriapi de papau. g. vel J.j. exhiberi poterit. Haec ab initio morbi v urpata miranda pristant. Egndem habet vim theriaca recens ad 9. j. vel 5. f. noou e hibita. Benedictus Fauenunus sequentibus pitulis usus est in catarrho salso, Relicissimo cum succestu. Succi glycyrrhietae 3.ij. aloes lotae 5.1. pilui .de cy- glossis 3.si. Cum strup. violac. fiat massa pitularum, qua capiat. B. i. hora semni. Trochisci Solenandri Iupra descripti erunt etsam utilissimi. , Huic Isui etiam maxime conferre potest diacodium ibum, in curatione phrenit. descriptum. Interim leuellenda est materia fluens per clysteres, cucurbit. frictiones ligavi as C tremorum, Omnium
187쪽
que potentissime per vesicatoria,posteriori ceruicis pisasti admota ; ac denique cauterium occipitio vel brachi6 catarrhus sit diuturnus. 'Ad c put etiam roborandum,fluxionem retinendam eiusque reliquias ablumendas conueniunt pulveres, cuia suis,& emplastra. Succini albi,sandarata Arab.mastiches, benjoini. nucis moschatae, ana thuris gran.Κermps, & rosar. rubrar. ana g. sentator. omnium, myrtili. & balaust
ana 3. q. Fiat puluis, qui inspergamir c iti hora somnii
mane pectine decutiendus. Gummi iuniperi P .ij.roar. rubras.P.ij myrtii 3.j macis , nucis moschat. ana B. j. thuris , sem. Paeoniae, cortic. papau.ana ΘJj.nuc. pressi. 9.g.Ρuluerisentur,&cum floccis panni coccinei, ac sindone rubra, fiat cucu se interpuncta perpetud gestand*. Mastiche cortici thuris,an 5.g. sandarac e,coralli rubri, rosar. rubrar. myrtili balaust .cortic. granacana j. ladani 3. ij. cerae, & olei rosacei q. c Fiat emplψε strum, a sic. suturae Loronali. Quia vero huiusnodi catarrhus a calida plerumque hepatis intemperie ducit originem , ideb remed quae illius intemperiςm ρmς anti erunt epam usu
Denique hoc in primis notatu dignissimum est,quod ςtiamnum supra in catarrhi frigidi curatione propos
eiuri est;qudd nimirum non rub humores excrementi iij, a partibps inferioribus ad cerebrum sublati, ca tarrhos eviciant,& motum acquirant praeternaturalem obstructis meatibus ordinariis , per quos expurgari labant. Et timc temporis opportun curatur cataribu apertione viarum, simulque blanda & continua purg/xione per jussul g, d octa , adstituta, W
188쪽
X VL De Dolore capitis. . IF γ
De Dolore capitis. Cyphalaigiae nomela pro omni dolore caprcis geniaraliter vitarpatur: sed in specie, & magis stricte,rscentem capitis dolorem significatu cephalaea vero in ueteratum , & hemicrania euri, qui dimidiam tantum capitis partem Occupat.
Sinit & aliae doloris capitis differentiae, quibus diui i ditur in internum & externum, sympathicum, & idio- pathicum ;& ex his denuo alius pungitiuus, alius teti-- tuus; alius grauativus, alius pulsasorius. Dolor capitis internus in meningibus locum habet, qui profundus est , & ad radices oculorum pertingita externus vero in pericranio situs pilorum radices inuerti non sinit, & ad capitis compressionem exacerbatur. Haec est Galeni dota ina,quam proponit 3.dect I.2.de comp. med.secundi locos c. 3. ubi disertὸ a it, dolorem capitis internum hoc peculiari signo distingui ab externo,quod in interno dolor ad radices oculorum
pertingat,in externo, vero minime. Et rationem reddit, quia tunicae oculorum a cerebri meningibus prodeant,
unde fit,vi dolor eo usque facilὸ propagetur. Attamen Fernelius huic dyctrinae contradicit lib. s. sia Pathologia asseritque externos etiam dolores ad radices oculorum pertingere, quod pericranium,cui
insident, oculorum cauum pertingat. Huic xespondet Rondeletius liba. meth. med. cap.
Ra dolorem pericriij oculi cauum non dolore, lieet illud eo usque pertingat, proptere1 quod pericranij ε'lor a seigore externo utplurimum oritur, quia pars stigida a simili facillime patitur qualitate. Illud autem
189쪽
frigus id oculi cauum non potest peruenire,quia a calore oculorum spiritibus & sanguine conseruatur. Si Veth interdum ab aestu, aut simili causa dolor capitis enernus excitetur,tunc cutem capitis tantum assici afirmit non autem pericranium in profundiori loco sit . 'Verum haec Rondeleui doctrina non omnem omni nδ tollit dissicultatem. Lices enim omnia, quae ille ad struit, ips1 concederetur, tamen si dolor excitetur ab aliquo tumore iuxta pericranium collecto, aut ab alii
causa continuum soluente, nulla ratio erit,ctu: dolor aὸ oculi cauum non ferarur.
Dicere possumus ad Galeni defensionem, duplici ra tione hoc signiam fuisse a Galeno propositum. Primδquia membrana, quae a pericranio ad oculi cauum setitur,est hebetioris sensus, atque ita non compatitur dolori pericranij,nisi admodum obtuse: tunicae vero Oc Ii , quae prodeunt meningibus sunt exquisitissim suasis, atque adeo insignenter dolent. Deinde membrina illa, quae a pericranio oritur, non ita intrinsece & proe unde attingit oculum versus neruos opticos, sicut tunucae,quae a meningibus procedunt. Vnde fit, ut dolor ille externus non possit sese extendere ad fundamenta oculorum, ut loquitur Galenus.
Idiopathicus dolor stabilis est & permanens,nec a Drum partium sequitur affectus: sympathicus vero ab alterius partis affectu dependet, ita ut, dum affectus ille suscipit incrementum, dolor capitis intendatur; dum vero remittitur, conquiescat. Ille autem sympathicus dolor fit vel ex consensu totius corporis, sicut in febri bus contingit ; vel determinatae partis, puta ventriculi, hepatis, lienis vel uteri. Quaenam vero sit illa pars,quae dolorem capiti com municet , ex cuiusque partis affectae propriis indici facile innotescet.
190쪽
Cap.X VI. De Dolore captiss. I Dolor pungitiuus ab acri &bilioso humore, vel v
.pore membrahaS feriente excitatur. Grauatiuus ac
pioso humore,crassis,frigido,pituita scilicer, vel melam cholia,partes sensiiles comprimente. Tensiiuus fit a flati bus aut humoribus mitioribus intra membranas sese insinuantibus , easque distendentibus. Pulsatoris deni que fit a tenui biliosoque sanguine , vel spiritu redun
dante; quo turgentes ac distentae arteriae vehementius pulsant, membranasque concutiunt, sicque partes vici
nas percutiendo sensum pulsationis in iis essiciunt, vi
filius docetur a Galeno 2.de Ioc. Q. cap. 3.
Et supra propositis causae praecipuae doloris capitis
satis declarantur,quae in uniuersum ad solutionem contatinui, tanquam ad causam proximam & immediatam, referuntur. Quaecunque igitur continui solutionem manifestam vel occuliam inferre possunt, ea capitis dolorem etiam inducere apta nata sunt. ,
Signa etiam diagnostica tum specierum doloris c pitis , tum causarum eas producentium ex superioriabus desumi positant, ut prognostica tantum exponenda supersint. Dolor capitis externus perpetuo miniis periculoses& curatu facilior est interno. Dolor capitis in se e acuta cum urina tenui & alba, periculosus. Significat enim raptum materiae biliosae ad Cerebrum, unde phrenitidis perieulunt, impendet. Dolor capitis fortis, subito delitescens, nulla iubtaquente euacuatione, aut morbi imminutione, lethalis. Significat enim facultatis animalis abolitionem , quae obiectum dolorificum amplius non sentiat In vehementi capitis dolore extrema frigescere ma lum ; ex doloris enim vehementia magna sit caloris retrachio ad partem affectam, unde periculum imminerinflammationi S.