장음표시 사용
261쪽
sara, a natu Ia etiam c5positam tali proportione, ut naturarmctallorum maxime sit conformiS,& optime coplexio inat arsimiliter est nanc eade res a natura composita: quia arS proportionem activoru & passivorum nescit: aut male scit c5- ponere utramque naturam,scIlicet agentis & patient1s bene proportionatormn , ut mutua actione Spastione alterentur, & ad altam formam disponantur: quarum una obtineat locum suophuris & masculi, altera locum argeti vivi, seu ferninae. Medicina enim , ut dicit Mamster Bonus in tertio capite, me tum locis icti et inter sulphur & argentu viuum cudebita proportione comi acta: lata sunt principia mepallo-ra Hoc modo & atatu qui est vit1mus finis & perfectus. a natura intentat: ideo medicina habere debet uniforme natat Ura CV V LOG crare Ino, tenen S proprietate &virtute sulphuris & argenti viai simul , C perficiens metalla imperfecta inversi auram. Sed uti ii materia ista, ex qua sieri deber et1x1r &tinc tura philosophorii, a principio per suam natura metalla
impere in auru non potesi, sicut nec aliqua res in m Udo m nes a sua natura quia natura tale materia nunqUam praeparauit. Et ideo necessc est 1lli ampl1us digerere per virtutem sulphuris aue et is & trans nutatis de sua propria forma In alia nobiliore forma, quς est rina auri. Et sol u. n. si1lphur habet potentia & virtute digerendi, ac tinge di materia sua, & non aliena : unde non pol est res transire de serma ad inrma nisi denudetur per alterationes congruas a prima forma lub qua crat Et sic quando elixir perlicitur forma sua, debet primo materia eius s0oliari ab omnibus accidentibus pr1oris for m P, & ad vitii a simpl1citatem reduci per operata On CS conuenientes , & tandem noua forma in momento indui, 'Uxconstituat elixis, habens potentIam Informandi OmnIa m talia. Ouare elixi r non erit eadem res , quae prIAS erat, nec
ad suartim partium , sed multo excellentioris natu ae & vir tutis ua ante' Est enim elixir no n solii qualitas, sed evam substesilia: Et id, o iunctum metallis, subito mutat ea in alia specie & natura. Et similiter etia haec res perfici non potest, nisi in loco apto & cum calore extrinseco movete, qui In Se- Dio artificis administradus est recte. Sed de his posterius icto
loco dicendum erit. Sic ergo medicina ista fieri oportet ex his rebus, quae metallorum liaturae conueniunt: nec heri potest sine commiaetione rei tingentis albae, vel rubea int. Π-
262쪽
sae, nec sine diuturnitate, & laboris instantia: qua omnis ilialius Cibstantia, & purissima, alba quidem in luna, citrina vero intensa in sole perficitur. Et cum hac absoluitur h uiux operis mysterium in medicinam, quae argento vivo maxime adhaeret & illud coagulat, ac conuertit in solificum vel lunt ficum. Ex hoc manifeste relinquitur, ut dicit Geber, ex quocunq; eliciatur licc medicina, oportet ipsam esse primo subtilissim g & purissir et silbstantiae ex natura sita illi adhaerentatis: secundo habere perfacilem liquefactionis remissionem admodum ceret: tertio fixam esse sirper ignis pugnam. Sunt ergo quinque conditiones, quas medicina habere debet, ut colligitur ex verbis Geberis. Prima est ut facile fundatur , & in profundo corporis alterandi , hoc est, per minima subito misceatur, ipsu perfecte S complete alterando. x Secunda est, ut illustret cu fulgore spleiade te in albu vel ci-
trinu. Hςe aute duo non faceret medicina, nisi subtiliareturvatae cum praeparatione certa & determinata: & nisi fulei- dissima seu fulgentissima ex 1llo substatia eliceretur cu modo suae separationis. Sic enim 1n fusione separat omnem terrestreitatem, sulphureitatem, & immunditiam de comixto. Tertia determinatam fusionem lunarem vel solarem adducat quod non faceret, nisi res tingens in perfectum albuvel rubeam, et misceretur.
Quarta quod sit fixa, ita quod sequatur perpetua alteratio & immutabilis: quia non permaneret eius impressio nisi
Πgeretur. LQuinta quod causet pondus Job inram ὐ- milibus metallis H c autem sunt
263쪽
es noscere I facere hanc medicinam. CAP. IV:OVia vero superius notificatu est,Philosophos hanc amitem habuisse, quia omnes adserunt Lapidem Phil sophorum , & de eo miranda canunt scribendo: vide- dum est, utrum habuerint ipsam proprio ingenio, an diuino adminiculo. Pro quo sciendum , quod duo si uit,quae grauia& difficilia ad inuenienduscilicet materia ex qua generatur Elixir & eius regimen. In tanta enim reru multitudine dissitacile fuit cognolaere, quae res sit aptior huic operi, & naturae metallorulpinquior. Multo aute dissicilius est cognoscere& scire, qui sit modus agendi essicacior: sicut etiam dissicili' fuit cognoscere,quq merulla,& ex quibus principijs generatur,qua quo Ordine,& quomodo perficiuntur:& in utruque sua industria&inuestigatione inuenerunt. De primo dicit magister Bonus philosophus Cap. n. Cognitio causς materialis no est modicu munus introeuntibus artem istam.Haec
enim est, si antiqui philosophi priris quit siuerunt, ut in cognitione cause formalis deuenirent. Gia omnis forma habet propriam materia, ex qua extrahitur, sine cui' cognitIone vacui erant a cognitione, & per consequens ab arte & Operatione. Secudo dicit magister Bonus ibidem: Ph1losophi ingeniati sunt subtilissimo ingenio & wfundissimo intelle elucum operatione mirabili, si ablimi & occulta per quanda
digestione c ruam& appropriata extrahere argentia VIuuex arsenico, Q, est omnino ide cum argento vivo vulgi, ut cuseipso congeletur, sicut auru liquefactum, cu seipso solo coagulatur ab intrinseco suo sulphure: habet .n. istud argentuviuum ab intrinseco suo sulphur pr dictum sibi substant1ale&Fprium. Omne autem sulphur, aut sulphuris habens naturam , habet iuprietatem congelandi argentu viuu Ex hoc habetur, φ philosophi utrunque habuerunt, scilicet certa &propriam materia, & ipsius certu magisterium:ex qua & per
quod, lapide philosophoru,qui preciosior omniu lapida est,
veraciter composuerunt. Non tamen est dubium, quin curia.
maximis periculis,multis errorib',plurimis laboribus,multi eorum ad hoc secretum peruenerint, sicut Geber de se refert. De alijs quoque dicitur ab eodem: Voluerunt philoso-
264쪽
phi quaerentes hanc siilpi iuris diuisionem, quia dixerant, a senicii sulphur esse, vel co parem sulphuris, non aute argent ivlutura. Q tua in manifesto est sulphur, in Occulto Vero an gentum vultum, quando scilicet sublimatur nivis albedine, debeta. Iciat cum anxietate fatigare se,& laborare in investigando &ratiocinando, S experiendo sepius in cognitione is Auso cacilliae materiae, quae est In arsenico. Vnde philosophi manifeste posueruiat arsenicum, si te auripigmentum materiam lapidis. Occallum dicitur, quod est in re, in potentia, & primo intellectu comprehenditur: Maliis estum autem , quod
primo sensu comprehenditur, & est actu in re ipsa. Vnde philosi phi, scilicet, Hermes, Geber, Avicenna,&Rasiis dixerunt, habere naturam sulphuris potius, quam argenti vi lii , quamuis argentum vitium valde superce in eius compositione, Occultando quantum potuerunt Imaximum iccre tum quod ci inco. Et ideo de natura argenti vivi existentis
in ipso, nihil manifeste dixerunt, nisi procul quasi vilipei
dendo. Vnde Moricnus, Auripigmentimi conuertit aes inalbedinem , licet aliquantulum aes corrumpat . qualm corruptionem medicar iapientis est. Ars enicum enim in mani festo habet materiam sulphuream, volatilem, adustitiam: in occulto vero, argenteam , albam fixam, sub qua est rubedo aurea fixa Cum ergo hoc argentum vitium saerit spoliatum a suo sulphure, habet naturam suam occultam in se ipso. Et ideo sapientes conati sunt naturam argeti vitii occulti in arsenico cum suo occulto manifestare, de cum malam O ingenio ex eo suum sulphur Elixir facere. Vnde dicit Rasis in libro persecti magister ij: Non susticit lituus artis inquisitori, ee Operatori, rerum tantum manifestas &ar parcntes coma oscere naturas nihil enim in arte proficeret, nisi earundem interiores & Occultas absque errore congnosceret. Sed verba haeae non sunt intelligenda secundum stiperficiem, sed secundum significata per similitudinent. Et ideo
concludit Magister Bonus, sic naturam mineris metallorum generauit Auripigmentum, ex quo facit metalla: sic na tura inserta arti generauit Arsenicum extra mineras metallorum : quod alterius natura in aliud non transinutat, ut ars
accipiat ipsum & alteret, &transmutet ipsum in substantiam veram Elior. Quod si natura hoc non fecisset, ars Alchc misi' penit' vana citet & inutilis. amuis ergo philoso
265쪽
phi per suum ingenium, & laborem, & materiam ac opera tionem inuenerint , nihilominus tamen dicendum est, quod Deo reuelante vel inspirante utrumque habuerunt. iii a Deus, qui est omnium rerum prima causa, creator, &gubernator, per suam sapientiam & bonitatem, diuersis ii minibus dit Iersas tribuit gratias pro tempore & loco, secundum quod viderit expedire illis, quibus largitur. Quod non solum verum est de gratijs spiritualibus, quales habent pros ne salutem animae & virtutes, sed etiam de temporalibus, quae ad corpora ipsa, aut etiam res exteriores pertinent, qua lcs sunt diuitiae, honores, sanitas , fortitudo, & mechanicae artes. Sed inter alias artes omnes, excellentior est haec ars tamen propter philosophicam utilitatem: quia philosophiae
propinquior est: tum propter Operis facilitatem, quia non diu laborandii, nec grauiter: tum propter fiuctuum imme sitatem, quia innumera bona sequuntur. Hic etiam lapis inter omnes nobilior & mirabilior est, ideo non omnibus datur: quia meliora paucioribus coueniunt. Non omnibus dico, ut
noscant quid sit, S quomodo fiat: sed paucissimis datur quinor ut haec ut faciat. Quia De' ordinat omni a, ne sibi vel alijs noceant. Si malis daretur, multu nocete possent: si omnibus bonis, Oes no ben2 uterentur tanto munere. Sicuti illi primincibi philosophi, qui ad comunem utilitatem coserebant: ideo merito acceperunt hoc donu Dei, ut sibi sufficerent, &alijs beneficerent.Ideo dixit Calid ut habetur in trasatione Castrensis J Secretum Dei gloriosii maxime est soror ph1lo sophiae. Inspiratum autem est a Deo prophetis suis, & certis electis, credetib. in eum. Et Hermes iuxta principium: Huius aute artis scientia ab unius tantum Dei habes insp1 ratione. Et Morienus: Intelio omnis hominis, hanc diuinam scien tiam, quaerentis, aliud arbitrari non debet, nisi donum Dei altissimi & magni, qui suis seruis eam Ostendit: cuius nometa semper sit benedictu. Ite Geber ait: Ars nostra in potetia Dei reserantur, Qui cui vult eam largitur & subtrahit. Et Parmenides in Turba: Hoc aute specialiter est, cui Deus posse tribuit. Et Balgus in Turba: Reginae eius mat' est, tu aration
percipiatur, nisi ab inspiratione diuina detur: bppter φ dic ut omnes philosophi, quod est donum Dei: quia scienti illud& perficienti, & recipienti, Deus largitur & non iubtrahit; Scienti vero & perficienti, A non recipienti, illud Deus la
266쪽
gitur ac subtrahit: quia ab eius oculis evanescit, quod tunc retineri deberet. Item in libro Saturni: Multi habent lapita
dem nostrum & cognoscant, sed nesciunt eius victutem. Et si scirent eius virtutem, nihil valeret, nisi etiam scirento perationem eius. Operatio autem non potest sciri, nisi per
maximum donu Dei,vel per doctrinam peritissimi magistri:& totum id a voluntate diuina derivatur. PHILOSOPHI O CCULTAVERUNT
hunc dem re eius regimen. CAP. V.
pHilosophi occultauerunt hunc preciosum lapiderii du
pliciter. Primo de eo sub allegoria loquentes: unde Morienus in Castrensi. Sunt libri de hac scientia sub figura
compositi quorum pars maior obscura multum: ac sentcnths connexa, ut non nisi a sitis compositoribus possint intelligi: unde ipsum multis nominibuS nom nauerunt: qu C tamen sibi non conueniunt apud vulgares: situm aut propriunomen tacuerunt, quo apud vulgus nominatur. Quod si ali quando eum nominant suo proprio nomine, semper tamen aliquid addunt, vis c. intelligentes abstrahat, ne cognoscatur, ut dicit Lilium. Secundo varias operationes & pondera fingui. Vnde dicitur in turba: Philosophi multa ponui, quo ru nihil faciunt. Faciunt autem hoc propter duas causas. Pri mo ut reddant artifice in operando intelligente,& solicitii &Cautu. Oportet . n. artifice qui eoru libros legit, non se tu lite- attendat, sed rerum naturas co sideret. Omnes quippe sciunt, quod si metalla imperfecta debeant perfici, oportet lperficiantur a stilphure & argento uiuo: sed no omnes sciunt si, est illud argentu vitium,& quale. Et ideo multi ignorater operatur. Quare qui intromittit se huic operi, debet auctoritatibus & rationibus este falcitus, & castialiter operari, ut dicit magister Bonus cap. v. Oportet artifice altissimo intellectu uti, ut per sitim intellectu percipiat opera, quae sirint secundu naturam visi ii occulta, & percipiat Operatione diue sana, quς est si1pra naturam. Vnde Geber: Oportet artificem altissima perscrutatione adiuuari per doctrinam. Si enim s entiam quantu cunq; acquisierit, nisi ab industria naturata tuae cur, ad epulas tam preciosas non inuitabatur:& in pucto
267쪽
cto in errorem caderet, nisi perindustriam suam remedium adhibere sciat.Vnde Haly figurative loquitur de hoc puncto dicens: quod radices suarum minerarum sunt in aere, tissem mitates in terra. Et quando evelluntur a si iis loci et, auditur sonus terribilis,& sequitur timor magnus. QR re vade cito, quia
Secundo ne mali homines hac scientiam sibi usuroent. Vnde scribitur in libro Saturni : Lapis noster benedictus ab omnibus est notus. Nam in vijs pro ij citur,& quihbet ipsum habere potest. Propter quod antiqui philosophi ai conderunt, iam ipsum lapidem , quam viam suam & magistcrium cius. Nec miretis, quod philosophi finem N principium magisterij praetermiserunt, medium latum prosequentes. Nam si totum fuisset traditum manifeste, quidam impij eam indigne v-surpassent. Item , alius philo Cophus inquit, te adhortari non
praeterriatiam,vi nemini,qUamvis tibi carissimo, nostrorum occultorum thesauros aperias, ne rubeas & albas rosas nostri viridari j, olidae&scerentes caprae depascant. Et id ro etiam nos debemus similiter occultare , & nulli etiam amicorum notificare, ne diuinum furorem contra nos excitemus. Vnde magister Bonus, Manus explico, quod in armario cordis vestri secretius occultare velitis: quod similiter intelligenti, Scintelligere volenti, sub poena anathematis diuinae irae narrare velitis: sicuti praecepit Hermes &Aristoteles, &alij quamplurimi philosophi. OD LAPIS PHILOSOPHORUM, Ex
senasia re, I non expluribus conficitur. C A P. VI
I Lm deinceps videndum est, si hic sapis est simplex, vel ex
pluribus compositus. Et dicendum est, quod lapis philosophoru, ex natura suae originis est una simplex res indiuidua. Quia sicut a natura generatus est , ita solus in hoc magisterium intrat sine additione alicuius alteri US rei, extra naturam suae speciei existentis Et hoc omnes philosophi affirmat, dicit enim Mundus in Turba: Nolite compositionis pluralitatem curare : neque ea quae philosophi in suis libris posuerunt. Veritatis namque arcanum, natura una est,&illud inventre suo occultum non videtur, neque scitur nisi a sapien-bus. Et in libro Saturni Ista scientia nihil aliud est, quam pexsecta inspitatio Dei: quia totum magisterium in una re con-
268쪽
dicitur Adrop. Similiter Morienus in Castrensi: Ha ius relinquit primas principalis substantia,&materia est v na,ia de ea est unum,ia cum ea fit uuam , vel aliquid aliud sibi
additur,vel minuitur. Et Hermes, quom Oao ex uno omnia
procedunt,& sic hoc magisterium ex una fit substantia atqae materia. Et Morie n. inquit, multiplicia sunt eiusdem radicis nomina, sed unam radicem huius magis et ij substantiam abs-q te materia inuenies. Et Senior. Natura coniungit natura,& natura gaudet natura,& tamen non est nisi unica natura, Agenus unum,&substantia una, ac essentia una. Item Alphidius in Turba ,Vnus est lapis,una natura, una compositio, atque v-num vas ad album & rubrum simul faciendum. Et ideo concludit Rosarius: Oportet inquisitorem huius artis constantis esse voluntatis inopere, ut non modo hoc, modo illud attentare praesumat: quoniam in rerum multitudine ars nostra non perficitur. Est enim lapis unus, via una linearis, medicina una,
cui nihil additur extranei, nec minuitur, nisi quod superficia in eius praeparatio de remouentur. Quoniam si aliquid extraneum sibi apponerctur, statim corrumperetur,& non fieret ex
eo quod quaeritur. VOD LAPIS NO STER UNUS ExI STENS,
plures in se res comιnet. CAP. VII.
QVamvis autem lapis unus sit in substantia & natura, est
tamen ex pluribus rebus compositus, ex quibus sa a persectio causatur, non solum ii cili multae res aliae in extraneo occulto, sed & in manifesto partibus suis distinctus : Vnum enim continet,seu coniungit, duo componunt medicinam: itaque sunt uno in corpore iuncta tria,ut ait quidam philosophus. Hercules in Morieno Castrensi: Hoc magisterium ex una propria radice procedit, quae postmodum in plures res expanditur,&iterum ad unum reuertitur. Et iterum ibidem ait quidam sapiens, Propria creatio hominis est sperma, & ex uno homine mulier extracta est. Ex quibus scilicet, mare & Ω-mina , multi filij & filiae in colore & aspectu dissimiles nati
sunt,& continue nascuntur. Primum ergo continet duo: unde Parmen. in Turb. Natura natura laetatur: natura natura vin-
sit,&superat. Vndes ripiunx est. Propter hoc relinquet homo partem
269쪽
Fatrem & matrem sua, & adhat rebit uxori suae,& crunt duo in earne una. Et ista duo sunt Sol&Luna. Et Mori nus ubi supra: Non studeas hoc magisteri una circa quaelibet alia quaerere ,&quaerendo errare . quoniam ad eius effectum non peruenie usq; dum Sol oc Luna in unum corpus tedigantur. Et Allia usait: Qui veritatem vult sequi, accipiat Solis ardore in & Lunae sputu . Et Hamis in Tuiba : Sa sumseris sulphur & argentu vi-uu, quodlibet sicut est in natura sua, opor tet te illa comiscere, quia proportione debitam ingentia humanam penitus igno rat, & postea coquere in solidaria massam, φ nihil valet. ideo inveniemus quaedam corpora, m 'Lib. praedicta duo, scilicet sulphur & argetum viraum sunt debito modo adunata, & hoc est secretu morim ii . & propter hoc dicit Arnat 3. Iste lapis vocatur Mirius,id est Mercurius sulphureus. Ite in libro Saturni: Lapis noster qui est Mercurius philosophoru, non inuen Hur in cauernis, sed est corpus & spi litus. Secundo lapis continet tria. Ioannes Teb. Tota sortitudo artis deprehenditur tantum in tribus, scilicet Sole, Luna & Merciuio, cum suae praeparationis causis : quia in his duobus corporibus solum i ea peritur sulphur sapientum , utrumque scilicet album & ru-heum , in quibus natura sagax continet semen suuna. ct in his tantum insunt radi j tingentes cum adiutono nostri Solis. Lapis autem Mercuri j complectitur utrumque. Et alibi . Q cum trinus sit in personis, huius rei vertam nomen est, Alaberis, vel albar aeris, quod ex tribus com ponitiar, scilicet terra , aqua & igne, quemadmodum & ouu D quod rubrum, de
aquam, & corticem continet. Deinde ex dictis ilibris unum
quidem sit, quod est pullus, qui gallma alente exi . Sim)liter
hoc compositum regimine fit, dc piat re factione, ex qua sit aer qui est spiritus,&c. Item lapis philosophorum est unus inti nitate,& trinus in unitate, quia in se habet co ipsas, is imam Aspiritum. Corpus stat, anima vivificat, spiritus tingit. item Bonus Cap. Σ. Materia ab ea ordio operationis debet esse una absolute , in qua sit virtus corporis , spriuus & anilia et: suo itis materiae minerali. Vnde Lilium, uti e sola res est, habens in se corpus, anima & spiritu simul tingentia. In cui his operatione non est neces arium alique i co adiuuans , ain a ira, ni culans : in cuius figura Ezechiel vidit rotam in rota , bc spiri tum vitae qui erat in medio Iotarum, Et pro sic a cti.
270쪽
busdam vocatur Deus terrestris. Sed abstu ut per haec derogemus honori diuino: quod Deo proprie conuenit attribuamus creaturae, nisi per similitudinem. Per haec ergo exprimitur natura lapidis , compossitio, & virtus inaestimabilis. Tertio
lapis continet quatuor : Quia ex quatuor elementis componitur, inon solum sicut caeterae reS omnes habent elementa
quatuor sibi mutuo c5 mixta,veru etiam diuisa locis,&in suis sphaeris distincta. Vnde dixit Hirmes in Morieno Castrensii: quatuor ex uno omnia procedunt: ideo sic magisterium ex v-na sit substantia atque materia. Et licet quatuor elementa in uno corpore sint iuncta,vel unita, & disiuncta per totum corpus diffusa: tamen diuersum habent colorem & dominium. Et Astanus in eodem ait : QRettuor elementa scit. caliditas,&humiditas, siccitas&Rigiditas ex uno fonte sunt& procedunt Radices sunt aqua & terra. Quae autem ex his cotti posita
sunt, sunt ignis&aer. Er Mundus in Turb. Natura non laetatur, natura naturam continet, natura naturam vincit & supcrat:& tamen sunt diuersae naturae nec plures: verum una natura habens in se quatuor naturas,& res suas, quibus sibi ipsi sufficit. Et in lib. Saturni dicitur: Lapis noster est triangulus tu es.se,&quadrangulus in qualitate. Et haec quatuor elementa in lapide sunt in cius occulto corpore, valde proportionata bene,& hominis complexioni valde conuenientissima. Vnde in via uniuersali dicitur,in hac re sunt quatuor elementa, optime per naturam proportionata, ibique figens & fixum tingens,&tinctum,album & rubeum, masculus & femina simul composita, &duorum spermatum in hoc opere non oportet esset quietem, donec permisceantur. Propter quod hic lapis maximam similitudinem habet cum ouo. Dicit enim Pan dulphus in Turb: Ouum continet quatuor elementa, scit .co licem, scit. terra, album e quod est aqua, pellicula quae est aer, vitellum quod est ignis: sic etiam lapis continet eodem ordine quatuor elementa. Et haec est causa quare philosophi hanc artem nominauerunt Ouum. Non tamen ut dicit Lissum; vocant ouum simpliciter, sed cum additione. Nominant enim lapidem ouum philosophorum, propter similitudinem quam habet cum ouo. Imo propter haec praedicta assimilatur Mundo. Vnde Morienus : In hoc lapide quatuor continentur elementa. Assimilatur enim mundo & mundi composition nec
in hoc mundo alius lapis repetitur, qui huic assimilatur in ef-