장음표시 사용
271쪽
sectu vel natura. Quicumque alium lapidem ad hoc magisterium quaesierit, omnis eius operatio vana erit. QVOD LAPIS EST VILIS ET
Postquam dictum est d lapide & compositione, videndum est de eius vilitate & nobilitate. De eius vilitate dicit Morienus . Omnis res quq magno emitur precio, in huius operis artificio mendax & inutilis reperitur. Et Haly dicit: Inuenitur hic lapis apud pauperem & diuitem, & apud euntem & sedentem. Et in lib. Saturni, Quilibet cognoscit lapidem,& caeci cognoscunt & habere possunt. Et de precio huius inquit Rasis in lib. verbor. Laudetur qui creauit carissimum ex vilissimo. Et Lilium, ut Zi non ait : Hic autem lapis palam minimo emitur precio , quod si nouissent venditores,
ipsum in manibus tenerent,& nullo modo venderent. De v troque dicit Rasis ubi Capra: Ars ista longe caeteris praeferenda est, in qua est parua impensa , paruus labor, tempus breue, lucrum magnum , optanda securitas & hilaritatem comitantem largitas,& est lapis non lapis vilis ac preciosus, obscurus& electus, unius nominis &multorum nominum. Idem quoque lapis est preciosissimus, quia sine ipso non operatur natura. Sed quomodo idem potest esse vilissimus & preciosissimusZrespondendum est. Quia in se consideratus vilis est: quia etiam saepe in sterquilini js pro ij citur, & pro vili precio emitur: sed si consideratur quantum ad essedium , tunc est ple-ciosissimus, quia ex eo fit elixir nobilissimum. Et sic in eo sunt Omnia metalla in potentia, & praesert i m auram, quod est precto si stimum. Et hoc dupli ci ter: primo in potentia remota an te eius praeparationem: secundo in potentia propinquissima post eius perfectionem. Vnde secundum 'intentionem magistri Boni in V.Cap. Natura generat de ente in potentia, ensin actu in instanti, ut dicit Aristoteles in nono Metaphysices , praecedentibus tamen omnibus dispositionibus congruis, habilitantibus materiam ad formam suscipiendarn,&secundum quod materia diuersimode disponitur, alia & alia forma in eam introducitur. Omnis *ute generatio est expropio quis principijs,& vni uocis,ut patet in VIL Metaphr sic es.
272쪽
Sicia tergo illa o spiritus nat urar, scilicet sulphur &argentum vivum stant in poschia corpora . quia sunt principia corporum
metallorum,d e conuera O mas . aliter&forna aliter, ut patet
eculata fide in mineris Ei solis enim illis spicitibus natura facit actu corpora,& rcon re so. Et non commiscendo corpora spiritibus ut conne ita siritus ad corpora. Sic etiama Is generat clixir nece si rio ex ij Elem principiis proximis&Vni uocis , cX quibus auram gene atur: quia elixi rest forma auri proxima: aut principia auri fuit duosbli spiritus, Dilicet sulpitur de argentum uiuum Vlte issi, natura facit ex iis ipsis spiri bus, sine admixtione alicuius corpori si corpora fixa scilicet Sol: ita quod spiritus tales per cougruam dige-hionem recipiunt proprietatem, & naturant, &estem iam corporis,&ex solis se ipsis figuntur. Ergo etia ira ars ex solis spiritibus super igncm suum facit elixi r fi tum, Et sicut spiri us minerales non sunt vulgi, sed alterati, sic etiam spiritus artis. Et sicut natura de solis spiritibus iacit corpora in actu, eX his scilicet sipiritibus, quae si icit corpora in potentia, sic etiam ars debet facere. Et sicut natura nihil miscet suis principijs, quia impediret generationem, sic & ais. Et sicut natura duo habet principia, unum quod tenet naturam agentis, & aliud
quod tenet naturam materiae, seu patientis, sic etiam ars. Et
sicut natura haec principia sumi componit in certis mensuris& determinatis ponderibus, sic etiam ars debet componere, sed ars non potest scire debita pondera: rgo oportet quod ta 'quam ancilla talia accipiat a natura composita. Erit ergo una materia a natura ponderata, in qua ars operati debet, & illa
sussicit. Ex quibus concluditur quod oportet necessatio, quod omnes differentiae, quae sunt in auso minerali actu, sint quoque in lapide, & in elixit in potentia, & manifesten tur ita auro, quod fit per et ixir in actu, scilicet, quod sit graui mimum, citrinissimum, splendidissimum impassibile ab adurentibus, temperatissimum S maxime medicinale. Ex omnibus his vlterius concluditur: quod illi duo spiritus soli . natura commixti, scit. sulphur & argentum vivii sunt principia & materia metallorum , & sunt metalla in potentia: ergo etiam &ars exsplis eisdena principijs vel omnino subtilib. a natura comixtis
generat elixir, quod est aurum in potentia, praecedent ' tamen
congrua praeparatione. Et sunt utiq; illi spiritus per se solos cuip solis corpus in potentia. Sic ergo spiritus mercurialis, existes
273쪽
labie istum naturae,&spi litus sibi omnino similis, artis subiectum cum fuerit per artem sublimationis ingeniosam mundatus & purgatus E sordibus suis, & per congruum ignem venerit ad ortum: tunc est spiritus simplex fugiens in actu, quem philosophi praesciuerunt, & est corpus in potentia propinquistinia. Ergo oportet hunc nos perficere absq; additione alicuius extrinseci, & conuertere in corpus in actu, quod si teli-xir fixum &rubicundissimum sicut sanguis, & tunc est corpus solare philosophorum,& tinctura perennis, & hoc est aurum
lae sindus ait, AEs nostrum non sit tingens, antequa sit fugiens. 'Et hoc est shlphur philosophorum , &ipsorum aurum occultum in argento uiuo philosophorum. Vnde manifestu in est,quod non solum corpora metalloiu ex stas tantummodo spiritibus fiunt, sed fere omnium aliorum mineralium gene ratio est ex vaporibus proprijs, siue simplicibus, siue comixtis. Qui vapores omnium sunt de genere spirituum, quia fugiunt 'a calido, & tamen in fine digestionis figuntur a frigido constringente S figuntur per se cum suis corporibus occultis existentibus in eis in potentia, absq; per lxtione alterius corporis extrinseci cuiuscumq;: ex his patet preciositas lapidis, tameplura de hoc inferius a nobis declarabuntur.
proprium nomen h-bet, re tamen multu nominibuo appetiatur. CAp. IX. HIclapis benedictus, sicut una res est, ita etiam uno proprio nomine nominatur scilicet trisonis, nihilominus quasi infinitis,&omnium rerum nominibus. Et haec multitudo nominum a duobus pro celsit generibus homi num primo a Philosophis. Vnde Bonellus in Turba. HVic rei propter diuersos colores in operatione apparentes diuersa nomina imponendo psentant. Vnde id e Bonellus Invidi nomina multiplicauerunt, ut posteros seducerent,ut ait Hermogenes. Philosophi aute hunc lapide diuerso nomine & diuersimode appellant. Nunc enim nomine lapidis, nunc animalium: nunc aeris vel stant,vel ferri, vel plumbi: imo omnia corpo
ru nominibus nuncupauerunt, nunc spirituS , nunc corporis , nunc oui , nunc cuiusvis rei nomine ipsum appellanr, ut dicit Lilium. Et hoc fecerunt propter tres causas seu rationes. Prima est , propter colores in eius operat Ione,
274쪽
apparentes, & significantes varietatem &effectuum diuersi-
ratem. In ipsius enim operatione omnes colores, qui hodie in
mundo excogitari possunt, apparent. Ex ideo secundum diuersos colores in ipsi opcratione apparentes diuersificantur per philosophos eius nomina. Vnde dicit Morienus in tians titione noua quam fecit Castrensis: Sapientes hoc magisterium multum quaerunt&inue iliunt, amant & ornant, stulti
vero ipsum derident, & pro nihilo reputant. Ignorant enim quid hoc sit, & sunt multa nomina quibus appellant ipsum lapientes in locis suis: quorum unum est sperma, quod quan 'do vertitur in sanguinem mutatur, ac demum coagulatur αst quasi frustum carnis conaestum. Sunt etiam alia plura nomina, quorum omnium esst una radix, sed secundum diuersos effectus,&diuersos colores, ac diuersas naturas, nomina mutis a & diuersa nominant & imponunt. Secundo ratio est propter continentiam multarum rerum in se. Est enim ex omnibus quatuor clementis inc lapis confectus, ut superius dictum est. quare cuiuscunq; rei et mentatae nomine ipsum nominat. Sunt etiam in ea omnia metalla tu potentia, & multa mirabilia opera, de virtus stiri ruum di corporum, ac proprietas mi Deralium , vegetabilium &anim dium, etiam,& nobilitas omnium latii dum precio brum S. herbarum, & ideo omnium nomina sibi risi immerito vIurpat. Unde Pidi. goras in Turb. Ipse lupis est preciosissim iis, quia sine ipso non operatur natu-
a: cui a S lioianen est unum, tamen mulcis nominibus nomi- Namus cum, propter tu ae nati. r. aedignitatem seu excelletiam.
Tertia caluacit propter occultationem eius Unde dicit Liliam : Si insipientes hunc lapidem cognoscerent, non vili ut faciunt precio ipsum vel iderent. Item Daucim philosophus in Morie n. Sapietes huius magisterij nomina & effectus eius atque consectiones, non ali de causa multiplicauerunt, nisi ut sapientes hoc magisterium instruerent, insipientes vero ponitus excaecaret. Quoniam sicut hoc magisterium unum proprium nomen habet, &hoc tale sibi deputatur: sic etiam ha bet unam confectionem &vnam viam linearem. Et ideo ut dicit Lilium) si vulgus sciret quantum thesaurum in manibus teneret, non vili penderet utique hanc rem vilissimam & precio lassimam. Sed hoc Deus a populo celauit, ne mundus deuastaretur.
275쪽
MVlti philosophorum libros legentes, & credentes lapidem philosophorum posse fieri, quaerunt &non it
ueniunt, laborant &errant, ac vitam suam perdunt, ac rerum substantiam. Cuius rei duplex est causa: prima proprij nominis occultatio, non enim nominant eum proprio nomine simpliciter, sed cum adiuncto. Vnde Lilium. Hunc lapidem Reges quaerentes non inuenerunt, nisi pauci: sc. ij,
quibus Deus reuelauit. Nam si aliquando philosophi, hanc
Iem proprio nomine vocant, semper eius nomini aliquid ficti addunt, quod est propterea ne notum fiat. Secunda nominum diuersorum multitudo. Vnde inli. Morient ait Ernech, Nihil aliud magisterij in errorem traxit, qua varietas & multitudo nominum, & quia in una sola confectione nomina sic mutant, sicut colores multi. Itaq; libroβ percurrentes, & varia nomina inuenientes, falsam concipiunt opinionem de lapidis materia, & diuersi diuertam, secundum quod eos fantasia propria,& non ratio naturalis instigat. Ex qua re contingit, quod aliqui in una materia laborant : alij in alia: oes
vero in materia no conuenienti, quorum multa sunt genera.
De horum numero faetunt mi illi,& magnς auctoritatis viri, Sin philosophia famosi, qui naturae principia uniuersaliter considerauerunt &non proxima. rt sciat ad generationem particularium considerandam descenderunt,&false de geti tione metallorum iudicaueriint: sicut etiam 4n principijsartis & eius operationibus fecerunt diue sis, Scideo semper sophistica opera fecerunt, α semper in sophisticis permanserui, nunquam peruenientes ad illam lapidis persectionem, quam philosophi intenderunt. Alij vero in artis & naturae veris principijs operati fuerunt, sed regimen artis verum &directum omnino ignorauerunt, & ideo non minus errauerunt. Cum ergo multi cognoscerent quod elixir est forma auri &argenti informans & transformans metalla imperfecta, existimauer ut, quod elixir deberet fieri ex principijs metallor v. Principia autem metallorum,sunt sulphur&argentum viuu. Ex qua vi concludebant, quod lapis philosophorum fieri habet ex altero horum aut ex ambobus simul: Quia eorundem
nominibus Philosophi lapidem nominant. Alij vero his ar-
276쪽
senicum addiderunt, alij ex marcha sita qualibet, aut thucia,
sui antimonio, aut reliquis mineralibus operationem fecerunt. Caeteri in rebus animalium, aut vegetabilium operationem saa in impenderunt, &Omnes delusi sunt propter viri usque defectum , scilicet materiae conuenientis & operationis debitae. quia nesciuerunt iudicium de proprajs & proximis principios, quae sunt tria, scilicet, argentum vivum & sulphur alterata, &in mensura debita commixta a natura, &calor mineralis digerens, & virtus loci qui est generationis principium, impressa caelestibus corporibus quorum quod- Iibet in corporibus generandis diuersitate inducit per se: plus
autem omnia simul. Ex primo sequitur diuersiitas elementorum , imo potius elementato ru, ex quibus metalla generantur Ex secundo diuersitas perfectionum . quia ex diuersa digestione, puriora, vel impuriora elementa metallor u generantur,& commiscentur, & commixta proprie tantur. Ex tertio vero diuersae species mineralium procreantur. Quamuis ergo metalla &marcha sitae habeant com muniter duo prima principia, scilicet sulphur &argentum viuu: tamen quia quantitas&mesura, ac mixtio &digestio in diuersis est valde diuer- fa , Diuersitas enim mixtionis & digestionis causat diuersia tem in materia diuersimode passibilemὶ etiam sic suerint eaedem qualitates elementorum , siue in simplicibus siue incompositis. Ideo metalla participant ad inuicem in communabus passionibus, quia tendunt ad unam formam finalem. Non autem aut Marcha sita, aut sulphur, aut argentum viuu in natura sua sunt principia coponentia metalla, sed unaveritia, natura confusa & mixta in debita mensura ex ipsis generata: alioquin natura no posset ipsa in unu locu coaceruare ad generatione complenda Qu)a nec natura minerat tu, nec etia vegetabiliu habet istos mot ' locales ad getae ratione. Ars autem habet in diuisione Sc coniunctione: oportet ergo quod ista tertia natura sapiat naturam quandam comunem
aberatam a natura componentium . quae pso ueniat ex eorum
diuersa commixtione & digestione, & in hac natura tertia est vis mineralis ad generationem compositi. Compositor uiri aut e duo sunt genera.Vnum quide cuius coponentia omnino sub ij ciuntur pro materia,& ex horu compositione fit nona form a diuersa a formis suorum simplicium: no autem manet in ipsis potentia ad ulteriorem formam metallicam, quae
277쪽
possit fieri per digestione naturae, ut sunt marcha sit , 2trameta & magnesia. auedam vero sunt, cuius componentia non
omnino sub ij ciuntur pro materia, sed unu est pro agente, &aliud pro materia. Et talia quide non manent sub illa forma, sub qua componentia fuerunt in prima copositione. Et ultra hoc per mutua actione &passionem possunt digeri, & transmutari de forma in s imam, tam diu, quous', ait inpat ultimam forma & psectione, l est forna a auli: & tunc agens sepa ratura mattria: & talis digestio est in generatione metallorii quoru materia est mixta ex duob. principij sin mineris, st. exstilphure & argento vivo, & no manet sub illa sorma sub qua est in prima copositione, ted agunt & patiuntur ad inuice co-
tincte, quousq; generatur noua forma, sic. corporis imperfecti. & tunc agens nondu separatu est a materia, sed si cor inuet trudi gestio usq; ad ultimia, quousq; sc. agens totaliter separetur a materia, tunc igitur generatur, noua forma, sic. metalli psecti,q est forma auri Ex quib. patet, v omnia mineralia LintcOposua ex sitis elementi in quantitatib. determinatis,&mesiaris comixtis: ita uel miscibiliu unum no est prius nec posteria
altero: sed simul &semel est generatio simpliciu &compositorum &e conuerso. Sicut era a fit in generatione laotis, quod est compositu ex istb. substat ijs,sc. caseo, butyro&scro:&e Osugeneratio est simul cum lacte. Ex his cocluditui quodcu metalla sint composita solii ex duabat, sic. argeto vitio &siris hu-re,& similiter eorundem minerae,& ars debeat imitari natura
Omnino neccssarium est quod procedat ex ijsdem principi j s. ex quib. natura omnino aut simili ad generationem elix iris,& eadem pondera obseruet. Ex quibus patet, quod qui in solo sulphure laborant in vanu laborant. Primo quidem quia sulphur quantulacunq; depuretur per sublimarionem , non potest esse de compositione &substantia auri, nec potest subqci pro materia, quia nullum agens subi j citur pro materia. Secundo quia sulphur solum no habet materiam inquam agat per digestionem continuam, ex qua ultimate formam, sicut de potentia materiae extrahat. Quia si hoc fieri posset, vide ut quod maxime hoc fieri deberet in minera, in qua ad persecti One medicinae reduceretur. Et post qua subito commisceretur etiam vivo, dc subito coagularet in metallum, quod non sit. Tertio vero quia sulphur figi non potest, nisi calci natum nec
calcinatur nisi per sublimationem, quod utrunq; est difficita
278쪽
valde, quia est combustibile. Multo aute difficilius est ipsum tingere tinctura perfecta: impostabile autem fulgete qualen Elyxir requirit. Alij vero qui in lo argento vivo laborant, plus errant, quemadmodum Aldimarus inquit: Qui primo ipsum sublimat, & postea in octuaginta diebus fixat lento igne, quousq;
habeat fusionem metallicam sed vana est haec medicina, qex sola materia patiente sine sulphure agente non perficitur, etiam cum argentum vivum multam habeat impuritatem &grossitiem,per se diseri non potest. Alij autem ex argento vivo & stilphure simul mixtis conati facere lapidem: quod non minus impossibile est. Primo siue quodlibet pro se digerat, siue simul commixta, non poterit consequi intentionem naturae. Secundo quia quanta sit eorum mensura neces aria, tam in mineralibus, quam in metallis nemo scire potest. Tertio quum quodlibet per se sit disesicilis praeparationis, commixtis ambobus simul erunt magis dissici limae. Alij autem laborant in solo amo, sed hec hi secundum inistentionem philosophorum faciunt. Primo, quia licet suum
sulphvr sit tingens suum argentum vivum, de cuius potentia extractum est, non tamen est sufficiens ad genera n luna aliud aurum, aut ad augendum &multiplicandum suam tinctula, eum sita timstura sit ultimus gradus in metallis. Secudo, quia opus philosophorum non est sumtuosum, apud illos scilicet, qui recte viam naturae & regimen debitum inuestigatura t. Et de hac inquit Geber: Non oportet tua bona consumere quia vili precio, si artis principia non ignoraueris, quae tibi ii ademus, ad completum peruenies magisterium. Aurum est autem sumtuosum: &sic pauperes cogerentur hoc gloriosum opus postponere λ Et cum oposteat artificem pluries errare, pauper non posset iterato pluries etiam Opus re incipere. sicut exigit ars ista. Et sicia 1, qui ad artis operatione istam & Intelligentiam perfectana adpropinq iant, propter maxima paupertatem operari non possent. De quibus dicit Geber: Hi tamen ultima paupertate depressi, ex dispensationis indigetia, coguntur hoc gloriosum opus postponere. Ergo paupertas non prohibet ab operatione lapidis, sed ultimata. Et sic oportet, quod ab exordio operationis, materia artis su una & vilis, in qua sit virtus corporis, spiritus & animae similis materiae
279쪽
minerali. Alij vero laboran t cum Mercurio & leve, ac sermeto solis, vel lunae, quod ex hoc sumunt, quia philosophi lapidem frequenter ses vocant, scd decipiuntur. Primo quia philosophi loquuntur de aere philosophorum , quod etia aurum nostrum , vel physicum dicitur: sit militer ferrum, vel plumbu .
Secundo, quia aes vulgare habet multas sulphureitates impuras, inficientes & corrumpentes medicinas, quae in purgationibus omnino auferri non possunt, vel vix. Tale autem sulphur non est deessentia auri. Aurum quoq; est ex naturis lucidissimis 3 purissi. &eius partes sunt unius substantiae & naturae, Sc non diuessae. Tertio, quamuis auri fermentum commisceatur, tamen aurum non potest ars tantum sua virtute
persicere, quantum per ipsum a sua virtute diminui. Id in dicendum est de omnibus qui operantur in alijs mctallis, qui inutiliter laborant, & post longum laborem nihil aut parum inueniunt. Quare ut dicitur ab Arnaldo in libro eius testata menti: tales sic. Operationes sunt valde prolixae, fastidiosae, &magnarum expetasarum, &quandoq; propter unum defectu, totum negotium perditur. Et licet bene incipiamus, aut di mittimus, aut negligentes sumus. Qi te etiamsi ex metallis posset fieri lapis, conjultius dimittitur opus, quam inchoatur, vel incipitur. Abj vero sunt qui laborant cum salib. atramentis &aluia minibus soluetes cum ipsis aut eorum aquis sblem, aut luna, sulcet tera metalla, &postea destillant&cogelant distatutas calces. Et hi adhuc grauius errant: quia hae res longius absunt
A liqui vero magis veritati appropinquant. qui scilicet cuargento vivo & auro laborant vel argento. ideo quia aurum
est corpus nobilissimum: & argentum uiuum nobilissimus spiritus, &per ambo tu comixtionem ac digestionem potest extrahi anima. Sed nec hi secundam intentionem philosophorum agunt, sed decipiuntur in nominibus quibus utun tur philosophi. Scito quod haec ars mystica est. ipsi autem sp plicant nomina ad ipsas res sicut sonant. Philosophi enim cude argent G vivo vel auro loquuntur, volunt dicta sua intelligi de argento uiuo philosophorum,ut de auro philosophoru .
Quia aurum philosophorum est sulphur philosophorum: φextrahitur de argento uiuo philosophoru. Oportet ergo occulta nomina in dictis philosophorum considerare non ipsis significata, volentem non errare. Alij
280쪽
Alii vero laborant in arsenico vel auripigmento: quia mitramque compositum est a natura eX duobus principiis mines alious, scilicet argeto vivo & sulphure, quod ostendit sub li sitatio splendens Si tingens in albedinem: silmiliter liquefactio metallica. Quod autem tingat argentum vivum habet asiilphure coagulante ipsum & digerente. Vnde si primo arsenicum decoquatur in acutis rEbus, sicut in aceto, urina id a-Ie, &postea sublimetur cum calcibus metallorum & alibus, essicit ut albissimum sicut nix, & trans parens sicut crystallus. Similiter arsenicum est valde ponderosiam &inflammabile, sed pondus non potest habere nisi ab argento vivo, inflammationem vero a sulphure. Ergo arsenicum erit subiectum,& principium apud naturam in generatione Auri &apud artem in generatione Elix iris, ut dicit magister Bonus capites. Sed hi grauissime errant. Primo quia natura arsenici est volatilis Sc adustitia. Secundo quia est dissicilis fixionis & fusionis. Tertio quia solum dealbatur in minori opere: graue autem est citrinitatem ex occulto cius extrahere, quamuis in natura sua stilphur habeat, ratione cuius fixari post et, δc rube- fieri, quod etiam argento vivo suo per minima inseparabilirer coniunctum est, & ipsum coagulat,&aliquantulum digerit. Quarto, quia quamuis philosophi videantur ipsum asserere materiam lapidis, tame loquuntur de ipso sub metapho r. a quod ostendut alia verba eorundem philosophoria, quq de arsenico vulgi veri fi pati non possunt. Loqciuntur enim philosophi de alia re, quae se habet in sua comparatione & proprietatibus ad modum arsenici. Et hoc vocatur arsenicum, quandoque etiam auripigmentum: Quia sicut Arsenlaum primo est citcinum, postea eius manifestatur occultum, quod est argentum vivum occultum cum suo sulphu e occulto: sic etiam illa res de qua lapis philosophorum fit, primo in operatione citri natur & nigrescit, postea albescit, in qua albedine est occulta rubedo: de qua re superius clarius dictum est. Alii vero laborant in marcha sita, thucia, magnesia, antimonio & similib. sed vane. Primo, quia a marcha sitae substatia remouetur sulphur totaliter per ignem lentum,& suum argentum vivum remanet in fundo vasis mortificatum, qua uis postea cu ignitione fortiori sublimetur in Aludet, sed sulphur in generatione metalli est necessariu usq; ad complementu digestio uis. Ergo etiam in generatione elixiris. Secundo quia