장음표시 사용
301쪽
ris, qui vidit in carcere Ioseph spliae xasolis & splagram hinae. Et Artet' ait: Recipe masset ilia dc femina purgatos, & aequis poderib. simul funde : ita per feminam concipiat masculu, ut de masculo nihil videatur: deindς in laminas subtilillimas deducas: deinde scindatur, & in domum vitream ponantur. Rassis quoque in Turba ait: Fili j doctorinae introducite vitrucitrinum cum uxore sua in balneum post coniugium. & iterum in turba: Effodiatur ergo sepulcrum,& sepeliatur mulier cum viro mortuo in limo equino, id est, coquatur in ca lore humido, quous luc sponte iungantur, &c. Violenter ergo miscetur, sed sponte non per contritionem, sed per c lorem , non extra Vas , quia prius a natura permixti & con
iuncti sunt, sed in vase,quia ibi totaliter uniuntur. Et ideo in principio resident in fundo vasis sicut lapilli: unde Arnaldus ait: Recipe de aqua puri solis, & de aqua purae lunae simul mixtis & vnitis, & pone in vas vitreum extra solem : & tunc erunt sol &luna residentes sicut parui lapides. Ex his inicia ligitur, quod lapides imponi possunt in vitrum in numero quouis ad libitum. Et ideo vas sit concauum &bon ς cap
citatis. Secundum enim multitudinem materiae oportet v
sis multitudinem seu capacitatem statuere. Debet aute semiplenum latum esse: imo securius est, ut 3. tantum pars sit plena & duae vacuae, & minus etiam.& ideo dicitur in lib. Satur Pone vas cum materia in scutella habente cineres in spissi tudine 2 digitorum,& stet supra ignem in furnelio,& solum s. pars vasis sit cooperta cum cinerib. c5pressis,&firma bene vaS ne pendeat ad partem, &c. Qui amuis aute lapis possit innumero pari vel impari: tamen numerus impar magis est mysticus & diuinus. unde Raymund . de terminis satis expres se dicit. Pone aute as. sorbilia in vase clauso , & apta vas in
balneo philosophorum , ita quod calor solis ubique possit
vas circundare:& Senior sub figura vidit '. aquilas, & statua in medio super cathedram cum tabula marmorea in mani bies duas aves, unam cum alis & aliam sine alis : una tenebat rostro caudam alterius,&e couerso, &sphqram Alis sphqra iuriae, &c. Secundo quod Sol siue masculus ponatur integre. Ideo admonet Mundus in T urba: ista duo sapienter vasi ina ponite. Dicit aute, sapienter, quia cauendum es , ne casutum patur sphaera solis si aut e casu rumperetur, sol debet ite lato extrahi. Facile extrahitur si culmus vel calamus subtilis,
302쪽
politus tritici, abscissis nodis propellatur usq; ad ventrem vasis & inficiatur. Sic enim facile imponetur, si fiat cana vitrea subtilis,&c. Theophilus in Turba: Accipite magnesiam alba& aquam vivam masculo mixtam , & terite coquedo non cum anib. quo usq; fiat tenuis aqua. Et alius quidam philos ait. Oportet autem albumen cum Vitello integro ponere , & cito claudere: quia cito evanescit virtus spiritus nisi clausura retineatur. Vnde & Ioan. Teb. Ouum caue ne frangatur, adi ne interimatur in solari circulo,uitellum scias latitare, qui in otio rubificare nitorem vis rubedinis. Tertio quod nihil subiungatur, nec aqua nec puluis,sed solius in vas ponatur. Vnde Geber: Est enim unus lapis,una medicina in qua magisterium consistit: cui non addimus re extraneam,nec ab ea diminuimus, nisi φ in praeparatione eius superflua removemus .Et Diomedes in Turba ait: Venerabili utimini natura, quoniam natura no emendatur nisi in sua natura: quibus noli alienum introducere, nec pulverem nec ullam rem. Et Rosarius ait: Si aliud extraneum sibi addatur, statim corrumpitur Quarto priusquam imponatur superflua ab eo remoue tur. Et haec est eius mundatio, post primam eius purificationem, quae per infusionem completur, nihil superfluum, nihil diminutum in nostro lapide reperitur. Effusio ergo eius est purgatio, in sua quippe natura Lapis purissimus est: unde in via uniuersali non fecimus mentionem de purificatione terrae nostrae albae & rubeae: eo quod satis purificatae &mundatae inueniantur venales: cius tamen purificatio sussita ciens est, ur educatur extra domum suam, & in alienam dotamum includatur. In propria domo generatur auis volans,&1n aliena domo lapis tingens, utraque auis volans ad regumensas & capita salit. Quia artem hanc apparentem, utraque auis, plumata ac deplumata dedit, hominumq; conso tia relinquere nescit. Pater eius pigros ad iob Orandum excitat , mater fatigatos laboribus pascit filios, delicatos recreat artus & ornat.Rumpe ergo domum, frange parietes, purissi-rnum inde extrahe succu cum sanguine ; coque ut edere pos sis. Vnde dicit Arnaldus in libro Secretorum: Purga lapidem tere portam: frange caniculam: elige carnem teneram,& habebis i em optimam. In una ergo re omnia membra latenti
303쪽
tent, omnia metalla lucent. Horum duo sunt artifices, duoi vasa, duo tempora, duo fructus, duo fines, una salus, &c.
C A P. XVII. Non solum oportet vas esse sortissimii, sed etiam clausuram munitissimam : quia sicut dictum est, nisi sp1-
ritus subtilissimi retineantur, totum magisterium p-ditur. Statim autem ut lapis impositus est vas, incipit propter angi iam carceris sudare, &subtil1ssimae partes exhalare, & quanto diutius coquitur, tanto spiritus magis multiplicantur, subtiliantur & fortificantur. Et ideo statim ab initio oportet vas claudere, & forti sigillo obstruere, ne fota res fugiant, & totum magisterium amittatur. Quid iuuaret fortissimum vas habere, & non esie clausuram eius firmam& optimaZNec etiam sufficit φ sit firma, nisi etiam sit solid:s
sima: q, tunc est, quando nullo modo est porosa. Omnes ergo philosophi fortem clausuram persuadent. Dicit ad hoc Mundus, vasis os firmiter claudite. Theopi ius ait:Vasis autem os firmiter claude, ne flores fugiant. Artephus, in domum vitream ponatur, & cum cemento sortissime cooperiatur,ne aer intret,& humiditas introclusa exeat.Et in libro Saturni dicitur: Pone lapidem nostrum cum tota substantia sua in vas nostrum, & claude Optime ne respirare posit. Et Morienus dicit: Claude os vasis cum bitumin/ne venti eua dant: In longum enim venti in vase multiplicantur &cali
dissimi efficiuntur, ita ut sit periculum vel quod vas frangatur, vel sigillum rumpatur. Vnde Haly figurative dicit de his
ventis: Scias quod radices suarum minerarum sunt in aere,&summitates in terra: & quando evelluntur a si is locis, auditur sonus terribilis, & erit timor magnus. Vade cito, quia cito evanescunt, &c. Et ideo dicitur in libro Saturni: Scias φtotum regimen in igne & vase consistit: quia si os vasis no est bene clausum, fumi qui sunt subtilissimi evadunt, & totum magisterium annullabitur. Est ergo duplex periculum si clausura non sit fortis, primo quod perdatur opus & labor, sicut dictum est: iacudo quod interficiat vel laedat artificem: quia a principio lapis est sicut loricti mortificans: in medio
304쪽
sicut spiritus vehemens & subtilis, omnia penetrans: in fine sicat medicina persectissime sanans. Vnde dicit Artephus: Duo sunt cauenda in Lapidis magisterio : primum ne igne
incendatur: secundum ne exhalet: quia laederet laborantem,& multas in ea infirmitates induceret, &c. Quare necesse est, vas fortissime claudere, & cum una clausura & non cum pluribus. Et qui hoc ignorat, errat ut caecus. Claude ergo firmiter os vasis cum sigillo Hermetis ut respirare non possit. Spiritus enim promptus est ad fugiendum, quando est verberatus indocte. Ergo aliqui fecerunt, qui sigillauerunt vasa cum argilla impasta cum tale: alij etiam cum alijs, ut de cerusta, minio, bolo armeno, & impastata fortiter cum vernice liquida supra marmorem: & omnes tandem fuerunt decepti: Ego autem dico tibi, quod cum nulla rc fortiori potest sigillari vas, nisi cum vitro. Stude ergo ad inueniendum hoc sigillum secretum: quia sine illo magisterium perfici non potest. Et de hoc est duplex modus: primus est per tortura colli. Ponitur enim tegula perforata ad collum bocciae, seu vasis,& super ipsam tegulam ponitur cinis cu carbonibus, quousque collum sit ignitum, postea cum tenaculis ignitis, seu forcipe ferrea, collum comprimitur & torquetur, ut docet tractatus Lucis. Et hoc proprie sigillum Hermetis est. Sed
tunc oportet collum esse longum latis, & cum maxima cautela ignire, ita ut materia inferius manens, nullo modo destruatur per ignem aut laedatur. Secundus modus est sic: ut
collum in sup emo bene calefiat, & postea super ponatur Sccircumducatur vitrum forti igne liquefactum. Et tunc vitru
forti igne liquefactum infra os colli per duos digitos debet
habere circulum vitreum aliud, in loco in quo ponitur Mlembicli, non minus magnum vel altum, quod apte intret
in os inferioris urinalis per oppositum, quam in aliis distillationibus, ut docetur in via uniuersali, dc postea cum vitro liquefacto, ut praedixi, cla videre in
305쪽
CAP. XVIII. Non minus furnus est conueniens, in quo vas cum materia statuatur, & igne decoquatur. Supra enim est dictum, quod eo tum regimen magisterij & nostri operis in igne, in vase & in clausura: quia sine istis perfici magisterium non potest,ut aperte dicitur in libro Saturni: Ignis debitus certe administrari non potest, nisi in furno ad hoc apto. Oportet ergo siccundum dictum Morient in translatione noxia, quod artifex sciat ignis qualitatem & suae fornacis:& similiter ignis ascensionem : in qua videlicet parte foria cis, seu in quo loco ignis debet accendi,&c. Et circa hoc tria oportet attendere : primo fornacis debitam dispositioneni& conuenientem 1gnis proportionem, ut videlicet , non sit nimis magnus, nec nimis paruus, non nimis altus, non nimis depressus, & ut parietes non sint nimis grossi, feri spis si, nec minus tenues: sed taliter instructus, ut sis Hicieii retri calorem & continuum rec1piat & seruet ac ministret. Magnus enim iurnus & paruus vel grossi is & tenuis, no eodem calore et qualiter & continue calefiunt.Vnde Morien. ait: bisupra fornace philosophorii construas, in quo igne p ilo
phicu accendas: aut.n. eius materia ex stercore erit Copotita,
aut ex folijs olivaru,q, nihil aliud est: quam ut ignem aequalem in combustione durare. Quaerat secundo, ut calor a qualiter tangat vas ubique in altitudine mater1ς. Vnde dicit Mireris : Sepelias autem vas in ignea natura. Natura autem ignea subtus & undique in circuitu posita, ipsum vaS In medio positum duobus oportet te natara: igneae digit1s vel tribus cooperire donec mellis colorem, vel sulphuris rubr1, vel vermilionis induatur. Et Raynnandus de Terminis : Aptavas in balneo philosophorum , ita quod calor solis ubique circa vas possit circundare .Et ibidem ubi supra dicit Mireris: Et hoc totum fit in igne in vitreo vase, quod vas figuli contIneat. Et in Soliloquio philosophicodic: tur: Colloca phiala vitream inter cineres cribratos, superfurnum sibi aptum. Et in lib. Saturni ait: Pone vas in furno,& cum cinere iubius& ad latera, & sint duae partes vasis discoopertae desuper, &tertia pars coorerin, α commoda bene ignem in Ia AO. z
306쪽
in via uniuersali dicitur: Cineres sint sub vitro adlspissituding nius digiti tantum : deinde ad ignem temperatum sub vasse
terreo quod cineres continet. Vnise Lilium: Dracone autem in vase sepulto, ignis trium seu sfrorum siccorum subtilium in fovea fornacis accendatur. Morien. quoque ait Cauendo etiam , ne flamma ignis ullatenus praedicturas contingat: nam omnia in damnum verterentur, &c. Vnde Lilium : Fiat autem sub vasculo ignis carbon una paucorum ad vasis probationem & calefactionem, & plus plurium graduum, igne
augmentando continua ipsum usque ad I s. dies , ut fornax Optime desiccetur, & probetur an vas sit in igne duraturum Si aute fornax per se absq; igne desiccata esset, tunc sufficiet praedictum ignem carbonum fieri tantu per octo dies. Tertio vase in furno posito, non remoueatur, nec aliquo modo tangatur, donec opus sit completum Vnde dicit Morienus in Castrensi: Vas aute suo fornaci inuiolabiliter, ut ait Hermes, fir miterque adhaereat, donec totum tempus ferme tationis Etheb compleatur. Et in lib. Saturni dicitur: Non autem potest tangi aqua nostra sine damno, nisi quando est facta: quia antea est veneno a & foetida: & multi philosophi dixerunt, quod toxicum mortificans. His ergo consideratis construe sornacem, sicut docetur in libro intae essentiae, aut sicut dicit Saturnus: In primis habens bonam terram, argillam scilicet, quam impasta cum stercore equino sicco, & parum de subtili arena, ut melius teneat calorem ignis. Alij impastant cum argilla optime cribota, & cum stercore equino sicco, admiscendo capillos hominum incisos minutim aut cimaturam pannorum. Altitudo furni sit unius cubiti & trium digitorum & fornax sit rotunda, & in medio fiat selarium cum decem foraminibus: Habeat autem dua portas, unam supra solarium, per quam ignis imponatur:& alteram inferius prope terram, per quam recipiat aerem: Vas autem cum materia pone in scutella terrea habente cineres ad spissitudinem duorum digitorum,&stet scutella supra ignem in furnelio & rege ipsum ut sit lentus & continuus , & firma bene vas, ne pendeat ad partem aliquam, &s tum tertia pars vasis sit cooperta cum cineribus compressis. Et Lucas ait, in quibus, scilicet vase & fornace, qcteterenda est potius visio siue depictio, quam scriptura. Item facta sor-η-ce caput eius totum liniatur extrinsecus cum aqua ubi sit
307쪽
ΡHILOSOPH. 29 Pealx viva comperta subtilis. Alumen faecum vini, sal praepa
ratum , &puluis corticum otiorum crudorum . Furnus quoque stet in loco luminoso, securo a ventis & alijs incommodis : Sine hoc ergo Athanore nihil fit: quia sine eo calor tam necessarius generationi lapidis, nec conseruari, nec continuari potest in temparamento congruo, sicut ars requirit. UOD IN NOSTRO REGIMINE NON EST alia operatiρ manualis nisii ignAs C A P. XIX.
I Ana ante dictum est, quod ignis est necessarius in magisterio lapidis, sed nondum declaratum est, utrum alia r quiratur operatio: qualis est: calcinatio,sublimatio, des illatio, elementoram separatio, incineratio,& similes oper tiones multae, luit fieri dictitur in lapidis regimine, ac multet reiterationes ac pondera & tempora distincta, sed si quiurecte philosophorum dicta perspexerit, inueniet quod in tanto magisterio, sola esst una operatio & una confectio: αOmnes aliae operationes de quibus loquuntur, igne tantum peraguntur & perficitatur. Dicit enim magister Bonus in II capitulo : Omnes ponunt quod sit unum tempus dete minatum & continuum dec0ctionis ad perficiendum elixit album & rubeum, quamuis quandoque tempora varient &interrumpant in doctrina ad errorem idiotarum. Et flamis in Turb. Philosophi multa ponunt, quorum nihil faciunt.
Quoniam unus modus, una res esst: non ergo teras manitanec coquas, nec fundas quouis modo cum illis quae praecipiunt medici: quoniam medicina una esst quam tincturam puram appellauerunt. Plumbum nostrum quando putrescit vocatur aes: quando finit humiditas argen. viui exaltati, vocant putrefactionem, sed post egressionem nigredinis ad ci- trinum colorem, dicunt eam Aurum: sed quando fuerit extinctura tertia dicitur flos auri: quando ex quarta,fermentum dicitur: sed quando ultima dicitur venenum tinctQ-rum. Ibidem: Sapientes libros sub figura componunt,Vt insit pientes penitus excalcent. Dico autem quod sapientib. una est confectio, una via,una res,vnum reginae: cuius confectio est naturarum mutatio,scilicet calidi cum frigido & hum1di
308쪽
res in Tur. dicunt: Vna dispositione totum magisterium terminatur a qua tanquam a radice sumunt quaelibet vires Ec tincturam. Philosophus autem opus diuisit, dicens: Coiaque , contere, rei tera: & non te taedeat & videas ne oberres. Nam commiscere, coquere, sublimare, assare, calcinare, dealbare, terere, aquare & tingere, plura sunt nomina eorum: tamen regimen unum tantum est. Et dicunt quidam si philosophi scirent, quod una combustio . i. unus modus coquedi sibi sufficeret, non toties dicta eorum rei terarent: quod tamen ideo secerunt, ut teratur & regatur compositum, & iugiter coquatur, & ne nos taedeat commouerunt. Est ergo actio una , quae est coquere, ut ait Theopliti. & etiam Geber in lib. radicum, si patienter continueque decoque, unde totum regimen cum igne. Dicitur enim in Tur. manuum contritione non indigetis: quoniam contritio fit cum igne: vnde cum omnia conuersa suerint in aqua diligenter contrita
sunt.Et Alphid. Cum solatinus, sine interuallo temporis cal- cinamus, sublimamus, separamus & componimus: & inter solutionem & compositionem corporis & spiritus non interuenit spacium temporis. Vnde solutio nostra physica, est vera compositio. Et in lib. Satur. Volo te docere i nem n stram ubi iacet tota perfectio : quia cum igne opus perficitur , sed manibus perfici non potest: quia cum igne teritur, cum igne putrescit, & cum igne destillatur, cum igne pii satur & sublimatur, cum igne soluitur & coagulatur & cal- cinatur, cum igne fit volatile de fixu: etiam ad hunc sensum,
oportet intelligere etiam elemetorum separationem, mundationem , rei terationem & coniunctionem. Vnde oportet
clementa amaena suprema, & ia purificata supra leuem igne incendi, quousque colungantur & conleplentur se, &pat latim comburantur, quousque in illo leui igne exiccentur. Et oportet reablui & mundificari, ac igne dealbari, quous
que omnis res fiat unus color. Item in Turb. Scientia nostra quatuor elementorum & qualitatum eorum ad inuicem con Iersio. Conuerte ergo elementa,& quod quaeris inuenies. Nota etiam quod non est separatio elementorum
quatuor, sicut idiotae & imperiti intelligunt, sed in natura
clementorum est quoddam arcanam absconditum, duo- Ium sic. elementorum, Quorum opus,& virtus sentitur, quae
sidat ter a d aqua alia vero duo e emeta, scilicet ignis & aer
309쪽
non tanguntur, nec videntur, nisi in priori b. elementis, quaestini terra & aqua: quoniam ignis in decoctione peruertit
eoru colores. Terra est maior omnium elementoru,& ex ea
alia procedunt, & ad ipsam vertuntur: & nisi iungantur ista quatuor elementa, nihil operamur. Est ergo lapis unus quatuor habens colores secundu quatuor elemeta. Ite in Turb. Conuerte elementa, &quod quaeris inuenies. Conuertere autem elemeta, est facere humidu siccum, & fugiens lixum. Quia peracta dispositione dimittatur in igne, quousq; corpus annuetur in spiritum , & rarum tingens remaneat. Et Ras dicit in s. lib. verbor. Spiritus iste vertitur in corpus r& tunc facta est amicitia inter frigidum &humidum, inter calidum & siccum. Et hoc sit virtute Dei & temperamen coignis, & moderantia terminorum ignis, &c. Et in hoc sit conuersio tincturarum ad inuicem : quia ut dicitur in lib. septuaginta praeceptorum. Quicumq; sciuerit conuertere auram in argentum, sciet etia conuertere argentum in auram. Et Rosar. dicit, oportet elementa ad inuicem conuertere ilest, circulariter, quod est calidi & humidi cum frigido & l caco subtili dispositione admirabilis coniunctio, ut dicit Morien. Aer enim & aqua in humiditate conueniunt, derra de ignis in siccitate. Et ideo haec ad inuicem facile conuertuntur, & tardius ad inuicem separantum. Ignis vero ScaqUI,
terra & aer ad inuice non couertuntur, nisi primo inaei ', S terra primo in aqua conuertantur, vel econuerso. Cir ergo
dum in calidum, tunc totum lidebis magisterium clementorum. Ergo separatio non est realis, sed est tincturarium, Senaturarum transmutatio.Vnde dicitur in lib. Saturni, Azo abluit serdes a Latone: & Laton & Agocli semper sunt timui, & nunquam separantur, imo semper manent simul coniuncti: sed propter diuersitate colorum philosophi nominauerunt multis nominibus. Et hoc modo oportet, quod operator pondera elementorum, & terminos teri peramenti ignis sciat, ut dicit magister Bonus in v. cari-tulo : non quod haec pondera trutina artifici sint nota sedetur tifex debet cognoscere, quod quando elementa omnia sint , & apparuerint munda ad oculum in uno elemento, tunc natura ponderauit in illo uno elemento omnia elementa secundum naturalem & veram proportione. Et ideo
310쪽
nisi artifex cognouerit tempus determinatum mundificatNonis istorum elementorum, necessario ignorabit eorum po-dera & ipsorum compositionem. Et per consequens nihil nouit. Et ideo dicitur in Lumine luminum: pondus a me moria nunquam labatur. Ex hac aute determinatione opus reddit hir grauissimum. Quantum enim ad actum coquendi, dicitur opus mulierum ; quia sic etiam leuissimum: sed quatum ad regiminis moderantiam & terminorum ignis , tunc est grauissimam. Vnde Morien. loquens de binis confectionib dicit: Haec autem compositio non fit man1bus : de cuius
grataitate quarnplurimi sapientes stini conquesti. Vnde philosophi nihil suarum rerum posuerunt, nisi secundum prindicta pondera, nec aliud occultauerunt. Si ergo, ut dicit magister Bon. in v. capitulo. Credimus quod omnes modi op rationum, quos describit Geber, concurrant simul in uno vase, absque manuum ulla contritione, quia solus ignis est
conterens totam materiam ad utramque tincturam simi ilperficiendam. In hac autem trituratione oportet artificet n.
vii manibas & oculi4 valde sepe, tanquam iuuantibus natu-xam & ministransib. naturae. Non tamen propterea quod
manibus teratur, sed quia non peruenitur ad rei scientiam, nisi per visione rei, ut dicitur in comento Stolicarii. Et ideo dicit Geb. Nisi artifex habeat si1a psecta organa, no poterit ad huius operis complementum per se venire, si puta sit ca
cus aut in extremis truncatus: d tertium instrumentum est
ultra praedicta duo, altissimus intellectus: ut sic. per suum intellectum comprehendat ex visis opera, quae sunt secundum naturam occulta, & percipiat operationem diuinarn, quae supra naturam. Nisi enim naturali industria iuuetur, qua truncumque per doctrinam eius scientiam acquisierit, ad epulas tam preciosas non inuitabitur , ut dicit Geb. nec inpuricto errorem suum emendaret, cui remedium adhibere ignoraret.Ex his euidenter apparet, quod Lapis noster solius
ignis regimine indiget, quia in se habet naturas integras ac perfectas,quibus sibi sussicit,& seipsum soluit,ac seipsum co-gulat,seipsum dealbat, seipsum rubificat,seipsam gubernare
facit. Omnia tamen haec perficiuntur mediante igne. Ignis enim primum aquam extrahit, & mediante aqua & igne omnia complentur.Ideo dicit Morien. AZOch&ignis Lato nem abluunt & mundificant, de eius obscuritatem penitus