장음표시 사용
331쪽
Tob,secerunt me &plasmauerunt me totum in circuitu. Et paulo post. Nonne sicut lac mulsiste me,& sicut caseum me coagulasti Pelle & carne vestisti me, ossibus & neruis compegisti me. Et ad Hieremiam prophe tamsic dominus loquitur:Priusquam te sommarem in utero noui te, & antequam exires de vulva sanctificaui te, Haec & plura alia ostendunt nullam virtutem formativam in semine inhaerere. Verum neque pro contra- Argumen liria sententia desunt magni ponderis arsu D in ς0 menta.Primum enim si DEVS corpora no. i
minum format, neque filii figura est a paren
te deducta, unde tanta liberorum ad parentes similitudo'Deinde cum Deus nulla tem- poris mora indigeat, ut materiam euincere, si
& pro suo libitu immutare positi, mirum ' l
esset, quare tam lente procederet in humani lcorporis ex semine structura. Tertio, cum DEO aeque facile sit ex lapidibus, quam si mine humanum genus propagare, cur non nisi ex semine id facit'Cur tempus sermati- onis masculi semper aequMongum i Quare idem ordo obserάatur in cuiusque partis gu neratione, cum Deo aeque promptum foret . ab hepate, quam a corde inciperet Denique unec sacrae literae ab huiusmodi animalium generatione abhorrere videntur. Nam sep- rem illorum Maccabaeorum mater suos filita
332쪽
os ad perserendampro iustitia mortem an inmatu ra nescio,inquit,qualiter in utero meo
apparuistis. Neque enim ego spiritum & nimam donavi vobis & vitam, & singulo' Tum membra non ego ipsa compegi: sed nim creator mundi, qui formauit hominis natiuitatem,quique omnium inuenit origi
a. Macet. 7. nem&c. En videtur hoc loco scriptura sa-ὶ cra, non aliter Deo membrorum figuratio
nem tribuere, nisi quia formauit hominis 'stox, II, natiuitatem. Eodem pertinet, quod Paulus in actis ait: DE Vbi ex uno formasse omnet hominum genus. Hoc onim quomodo V rum sit noli facilenntelligetur, nisi corpora Ialtem filio lim parentibus accepta seratur. sun igitur tam multis utrinque nodis pera' plexa sit haec quaestio, ne rem ex se manis alam minus firmis rationibus incertam ess- ciamus, haud consultum videtur, ex artificiosa corporis humani fabrica specialem idiuidentiam corroborare: aut sanὶ ita cause, id faciendum,ut offendicula, quae minus firmam videri hanc argumentationem iaciunt, vel tollantur,vel euitentur. Euitari autem poterunt , si media quaedam via inter duas priores multis scopulis impeditas aperiatur. Ea porro erit, neque prorsus nogare sDeum aliquid opis ad sermationem stetu- um consare, neque nullas parenti in eo
333쪽
scio partes relinquere. In particulari vero suam cuique prouinciam assignare, & quid DEUS; quidue parentes faciant decernere, nec facile nec necessarium existit. Sufficit Gnim in genere intelligi, non esse absurdum nec impossibile utriusque con munem esse hanc actionem, ac eo modo fieri, ut soboles non raro parentem aliqua siti parte reserat. Id autem sic declaratur Qui solam natur/m huic operi praeficiunt, ij cum rogiatur,qu re cum natura specifica in omni semine ea dem sit, non etiam omnium hominum ea dem sorma, eademque membrorum deli neatio existati nihil aliud respondere pota sunt, quam circunstantias quae ad naturam communem adiunctae, eam indiuiduam faciunt. non solum in causa esse, ut non cun Ais sit eadem vultus & caeterarum partium
habitudo, sed etiam efficere, ut fit si sint pa- sentibus similes. Si ergo illi huius rei non aliam possunt rationem reddere, quid mirum, si sub uno humani generis plaste Deo,
propter particulares proximarum causa rum circunsi nitas, maneat quaedam paren
tum & filiorum similitudo'Posita etiam in ai propinquarum causarum cooperatione, t non amplius negotium secessent, quae praete- rea obiecta suerunt. Nam quia non pro sua
334쪽
rentum ad sobolis generationem utitur, n5 requiri debet, quid ipse per se facere posset,sςd quid naturae, cui suas vires attemper ire 'solet,conueniat. Atque hoc modo i ipsum corporis humani tam fabre constructi opis .cem usque in praesens manere dicamus, facite nos ab omnibus, quae contra obijciuntur expediemus: id quod ij, qtii prorsus contendunt sine Deo gign animalia, nunquam facturi sunι Quod cum probe sciret Averrois naturae usque ad impietatem admirator,ses.sus est opus naturae esse opus intelligentiae non errantis. De coeli motore loquitur ille quidem; sed testor omnes veritatis studio sos an non multo difficilius intellectu sit. quomodo per coelum in orbem conuersunt rude semen ad tantam elegantiam efforme- . tur, quam quomodo parens vim semini imprimat, qua seipsum illi assimilet. Vt igitur semel finem huic argumento imponam,aio, cum prouidentissime animalium corpora fabricari cernamus, vel eam prouidentiam in mente diuina residere,& obtinuimus sin- .gularia a Deo curari, vel in bruta & rationis experte natura, & hoc perinde absurdum
est, atque si dicatur videndi sensum extra o culos subsistere.' casia quadam m=Humirim,
335쪽
c LIBER IIII. 337ni, ex quibus appareat u Iprouidentiam
ex rebus humanis sumuntur transeamus, alia quaedam diui inae prouidentiae in sublunari mundi parte documenta asseris re decrevimus. Diligeter autem cauebimus, ut notha a germanis discernamus, quod mi- .nime committendum sit, ut in causa DEI, non aliter,atque si is mendacio nostro indita geret, friuolis argumetis certemus. Primum
igitur Chrysostomus homil io.ad populum Chrysost.
Antiochenum argumentum diuinae prouidentiae vult esse, quod terraiquae aquas pondere vincit, i dem superemineat, ac veluti leuior innatet. Verum quia certum non est terram in aqliis natare imo qui, probabilis videtur terram in medio & infimo totius mundi loco existere, aquas vero in eius cauernis velut receptaculis contineri, ae multo esse terra minorem ι idcirco non magnO- ipere hoc urgendum. Quemadmodum ne
que illud recte ab ipso pro miraculo cel bratur, quod rad ij solis, quos ignitos vult esse, descendunt, cum alias insuperum i cum ibleat ignis conteadae. 'Nam
336쪽
sir DE PROVIDENTIA Disi Nam res)onderi posset,al iud ignem,liud radium esse, & ignem quidem ii, sirpe .
rum locum serri, radios vero cuiuscunque .corporis lucidi tam deorsum , quam sursum emitti. Alijs non leue prouidentiae D E I ad omnia pertingentis argumentum videtur, quod Oceanus quem ipsi terra sublimio rem existimant, suis limitibus se cohibens in continentem non effundatur. Sea ij honsatis firmis rationibus probant,aquas in m dio oceano instar montis aceruatas consist re . Nam quod S. Basilius de Ses stri affert. voluisse ipsum ex rubro ad Aegyptium ma re fossam perducere, & coactum esse incerto desistere, quod intelligeret Aegyptum esse rubro mari depressiorem, atque ideo non potuisse illi absque periculo accessum ad eam patefieri, nihil aliud ostendit, quam i littora esse mediterraneis illius regionis lota cis ed tiora i cuius rei Aristoteles rationem morolog- vult esse, quod Aegypti magna pars sit Nilio. Ultimo interluentis opus. Cumque prius loca a continente remotiora fluminis aggestione siccata essent, etiam quicquid in medid rea linquebatur , pelago seclusum, paulatim et resectum esse quidem, sed littorum altitu- A terrae su dinem minimE aequasse. Ivlatim igitur &l
uitalia δ' gRMςΠxum velut incertum relinqui
maxime cum in lunae desectu umbra terrae
337쪽
semper rotunda appareat,id quod fieri non posset,s aqua in medio mari contra natura tem suam grauitatem suspensa penderet. Plus momenti habet, quod ijs locis, quae ab
animantibus incoluntur terra aquarum eleis mento superemineat. Cum enim si Vtrunq; elementum suae naturi permitteretur,terra,' pro sua ad insimum locum propensione, no: posset una sui parte quam alia longius a centro abesse; id quia non fit, quam aliam hic causam tanti miraculi singemui, quam D um ' Nec dici potes semel ita in mundi primordio terram DEI imperio extra aquas protuberasse, deinceps vero sine speciali eta ius cura in tali statu permanere. Nam Vt concedatur globum terrae ad tempus eius- modi figuram posse citra DEI opem retii nere, quia tamen ea naturali ipsius ponderi aduertitur, sine vi maiore perpetua esse ne- quit. Vel igitur aliquando infra aquas terra: subsidebit, ac uiuentia cuncta suffocari ne cesse erit, vel si id Philosophus admittere nolit, ktpote mundum statuens immort
lem,DEI prouidentia illam sustentari dicat
necesse est. Praeterea quod elementa quum Ab alelo per anni tempus maximo infesta esse debe- neis die .rent, unius animalculi causa deposita feritate mitescant, eidemque copiam suos pullos
sin'vIlon Eotio educandi praestenti dubio procul
338쪽
aio DE ;PROVIDENTIA DE procul clarissimum est diuinae prouidentiae argumentum.Est autem hoc animal auicula quam Graeci alcyonem vocant. Hanc enim doctissimi naturalis historiae scriptores tr dunt sub ipsum brumae tempus oua sua in littore ponere, ac post septem dierum incubationem pullos excludere,alijsqi totidem diebys illos educare. Per totos vero illos quatuordecim diesmare tranquillum esse. eaque de causa hos dies a nautis alcyonios vocari. Testis huius rei praeter alios plurimos est: etiam Aristotelesinam eius libr.f. de historia animalium haec sunt verba. Alcyonparit circa solstitium hibernum. Quare cumierenum est solstitium, septem qui praece dunt,& septem qui sequuntur dies alcyonii Vocantur,quemadmodum & Simonides cecinit sic inquiens: uando hiberno mense Iupiter tranquiliat diu
quatuordecim, Veniliatium hoc tempus appeιlant, terrectra Sacrum,nutritiuno versicoloris 4Alcyonis.
Et paulo post. Circa haec igitur loca non semper alcyonii dies contingunt selstitii
tempore.In Siculo vero mari propemodum semper. Haec Aristoteles.In miraculis etiam veteres computarunt vultuum in tanta hominum copia diuersitatem, atque idcirco
non leue momentum adstabiliendam singu
339쪽
ἀνεφiκlοι, inquit Gregorius Nariangenus Vatione a. de theologia.Id est,quomodo stabiles sermς &characteribus disserunt,cum- : sue tanta sit earum multitudo , proprie- . . tates innumerabiles existunt.' Et alius: Quis, inquit, videns formasin tot milibus .. hominum discrepantes, & nusquam per o- hinia conuenientes, non hoc opus ad miretur Et causam secum reputans, comperiet prouidentiae imputandum. quod tanta sormarum in hominibus diuersitas sit. Conssidera enim si eundem perpetuo characterem seruarent, quanta omnium rerum confuso sequereturi, quanta ignorantia homines occuparet, dum neque domesticum,neque alienum cognoscerent, neque hostem dc malum ab amico & bono discernerent. Haud dubium, quin, ut Anaxagoras didebat, omnia in unum permista essent. Si enim ita seres haberet, nihil obstaret, quo minus quis seroribus aut matribus consuesceret, aut praedaretur, aut in propatulo iniuriam irro. garet,si latum in praesens effugereti Etenim postea conspectus non agnosceretur. Sic ille. Non ausim tamen hanc rationem inter paumario reponere , Nam pertinacior quispia
340쪽
Ab eo intersecti ad praesentiam h micidae is anguine
am illa negaret quicquam miraculi esse, --rum idcirco tantam vultuum in hominibus diuersitatem irrueniri, quod causae plueticu lares & circunstantiae in singulis diuersae reperiantur. Magis ad rem facit, quod muli
rum annorum experimentis compertum est eos,qui morte violenta consumpti sunt,etiamsi aliquot ab eorum caede dies pr,terietarint, imo si aquis suffocati sint,ad praesentiam vel cognatorum vel homicidae sangustinem profundere. Huius enim,quae naturalis ratio reddeturi An, quod nonnullos dixisse video, existimabimus aliquem cadaueribus inesse sensum, quo suae caedis auctores ab M
lijs hominibus discernant 8 Atqui hoc nemo dicturus est, nisi ipsis cadaueribus stupidior sit. Restat igitur, ut occulta DEI potestateres a Imibus naturae tam aliena fieri dicatum, partim ut quati sanguinis vinculu sit satien- . dum intelligamus, partim ut homicidii a ctores hoc modo prodantur. Iam enim alia quoties tali miraculo deprehensum esse con stat, num ij, quos fama publica notabat homicidii rei essent. His non immerito illud quis adiecerit, quod capilli ' quos resectos sperpetuo repululare videmus, si crescere p-. mittantur,non nisi ad certam longitudineri. perueniant. Huius enim rei ratio non potess esse diateriae defectus,nam alioqui renai cem: tibus