Vitae Italorum doctrina excellentium qui saeculis 17. et 18. floruerunt. Volumen 1. 20 auctore Angelo Fabronio Academiae Pisanae curatore

발행: 1782년

분량: 391페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

291쪽

praestantium cantorum unaquaeque tulerit aetas. Qui autem illa tempestate florebant scenici musici artificesque, in id curas

suas conVerterant ad unum omnes . ut as fectibus repraesentandis permovendisque animis eam artem adhiberent, in quo genere tantum effecerunt, ut eorum adhuc pervublata sint nomina . Quod mirabile omnino videri debet, illo ipso scilicet tempore simplicem quamdam ac naturalem elegantiam Sevim musices esse consectatos ; quo tempore plerique poetarum ab optima natura foedo desciverant , & corrupto prorsus fucat que scribendi genere delectabantur. Postreismo Venetiis id quoque ex usu est musicaemdiosis, quod ejus civitatis sorum maximum , quo cives advenaeque animi caussa d ambulatum confluunt, quodque totius orbis terrarum pulcherrimum facile ponitur, pubchris semper sere eantiunculis undique per sonet; quas quidem tanta elegantia modulantur Venetae mulieres propter & delicatissimum, quo pollent, aurium sensum & n

tivas quasdam Veneres maternae linguae ,

iit etsi infimi seneris sint M prope inexper- .

292쪽

MARCELLUs assurum una de sonorum musicorum natura diseserit; altera de variis systematis; tertia de singulis chordis , sive, ut ajiint, consonantiis , deque eorum tractatione . Vel ipsa epigrapheseu sententia, quam initio operis inscripsit, Auctoris philosophicum ingenium 8c doctrinam declarat, quippe cum ea sit Platonis:

nemo geometriae ignarus ingrediatur. Tanta autem eruditionis copia, eo ordine exemplorumque delectu totum opus commendatur

ut prodigii simile videri debeat ab adole scente esse prosectum . Atque eo magis dolendum est illud in manibus hominum nondum versari; quod si ex abdito bibliothe

carum in lucem erueretur, ingens profecto librorum musicorum copia, qua laborare co Pimus , accessione non inani cumularetur Cum vero ars nulla sit musicae arctiori

bus vinculis conjuncta, quam poesis , in hac quoque plurimum studii Μarcellus cm- sumebat, eamque brevi adeptus est condendi carminis iacultatem Sc famam , ut Arca des, quorum coetus in illis primordiis fi rebat maxime, eum plane dignum judie xent , quicum societatem inirent adversus

293쪽

α86 BENEDICTU ssaeculi barbariem, ad quam profligandam eo rum potissimum studia spectabant. Itaque in

eorum numerum omnium plausu relatus est , ,

inditumque ei nomen suit Diantis Sacraei. VII. Quamvis autem Benedictus musicae Sc poeseos cupiditate ita incensus sere. hatur, ut aegre ab earum gremio se avelli sineret , non ita tamen sibi indulsit, ut a majorum suorum Vestigiis excederet , atque se a negotiis publicis removeret. Intra annum aetatis suae vicesimum primum in foro esse, atque caussas de sensitare coepit. Quod sano munus Venetiis non mediocris esse negotii atque ingenii, constat inter omnes, qui plane mores ejus civitatis non ignorant; pe rinde enim ibi in foro curiaque dominatur ad hoc usque tempus eloquentia , ac olim dominatam esse legimus in Romana republica . Idem cum annos ageret quinque ic viginti, togam virilem lampsit. Ex quo tempore in judiciis 8c magistratibus Versatus est, idque semper e republicai quinquennio post

in quadraginta virales magistratus ingressus . est; quem quidem cursum circiter quatuor et decem annos sic tenuit, ut singularis

294쪽

ΜARCELLUs 287 inentiae , fidei, prudentiae , aequitatis laudem tulerit. Deinde Polam annonae publicae curator, sive, ut ajunt, Provisor miti, tur . cujus caUi adspiratio humida atque imsalubris gravi adeo ipsum morbo affecit demtium, ut ejuS ex ore magna ex parte ceciderint . Usus excusatione valetudinis, in patriam remigravit, eique operam suam navare non destitit , quoad anno post Chrissum ortum MDCCXXXVIII. Brixiae Quaestor renunciatus est , quem magistratum sane perhonorificum Camertivum Veneti ainpellant . Eo prosectus. brevi tempore propter summam ejus 8c hiunanitatem & d ctrinam, in primisque propter eximiam opinionem virtutis, ita unus inter Omnes nωbllissimae illi civitati probatus suit , ita in

oculis omnium esse coepit, ut difficile esset intellectu, utrum eum magis vererentur an amarent. At qua in urbe libentius morabatur, quam usquam gentium, ibi qui repentini sunt casus humanae vitae mors eum nondum matura intercepit non sine magno rei litterariae detrimento , quae ex admira

bili ingenio tanti viri, qui nunquam cessare

295쪽

b88 BENEDICTU Sad extremum spiritum visus est, pulcherrimoqsibi fructus amplius pollicebatur , si modo longior ei vita suppeditasset. Nihilo tamen

secius monumentorum ingenii sui, quae scriptis commendavit Μarcellus , longe major est numerus , quam ut ab homine minime otioso, nec dum exacta aetate defuncto, e rectari posse videretur. Haec sunt partim mil- sica, alia sere ad usum artis musicae. Ad haec pertinent, ut a posterioribus exordiamur, albquot ejus sabulae tribus constantes actibus quaS , ut Vulgus , nos dramata appellabimus , communi fabulis dramaticis vocabulo. Vixdum primum & vicesimum annum attigerat, eum ad genus hoc scriptionis venit; quo anno illud editum esse constat, cui nomen est et Ia ride Risono uta . Reliquis id genus poematis recensendis, quae non solum in scenam multis in locis , sed etiam in lucem typis commissa prodierunt , in praesentia supersedemus, ad majora potioraque prope

rantes .

VIII. Nam cum singuIa Benedicti poemata operae pretium est legere, tum illa vel

maxime

296쪽

MARCELLUs maxime Iectu sunt dignissima , quae vulgus

appellat Cantate, nos Mele appellemus licet. Species haec est lyricae poesos omnino Veteribus incognita , quae maxime est apta

cautes , unde nomen, accepit, quaeque se

culo decimo septimo impolita 8c plane rudi dis apud Italos exorta , nostro hoc ineunte, per id scilicet tempus, qvo florebat Marcellus , jam ad summum persectionis evenerat Melos plerumque dispertitur in partes quatuor. Harum duae versibus hendecasyllabis constant, aliquot tamen heptasyllabis apte i terjectis, quae duo sunt penes nos carminum genera maxime illiistria; id autem caequod Itali dicunt recitatiro, ipse Latine na rationem dicam, siquidem illa adhibenda est.

musicis in eo moderatio vocis A cantus quae ad narrantis aut declamantis proniursationem propius accedat. Duae partes re liquae vocantur arie; possunt autem Latine cantiunculae nuncupari . Hae breviores sibi versus adsciscunt, atque adeo, si procoriora modo carmina excipias, reliquis dant locum metris numerosissimis , quorum una omnium

ditissima est Etruscorum lingua. Hoc igitur . IX. T

297쪽

, o BENEDICTU spoematis est ejusmodi, quo, ut dixi, ad eantum , cujus caussa inventa res est , reperiri nihil accomodatius possit , sed habet multas cautiones . Videndum est enim primum, ut

eantiunculae sententia non modo cum sententia narrationis quoquo modo cohaereat, verum inde etiam veluti erumpat atque eiasorescat, sic ut non appicta neque inserta, sed suo innata loco videatur. Adsit praeterea necesse est prudens judicium , quo ex metris omnibus ea potissimum deligantur , quae 8c rei cum majori evidentia repraesen tandae M asse stibus animi singulis iramndiae , amoris , laetitiae , miserationis exprimendis congruant; cum enim cantiunculae , ut paullo ante exposui, nulla ferine respuant Versuum genera, dissicile dictu est, quanta pro infinita propemodum varietate metrorum sit earum inter se dissimilitudo, & quam multiplex essed us. Danda vero generatim est opera tum in cantiunculis, tum etiam in narrationibus , ut te verba M sententiae tantui possint quam commodissime sociari ;nimirum sint hujusmodi, ut nunquam rem aliquam illustrem aut jucundam non audien-

298쪽

MARCELLUS 29rtihus subjihiant, sic ut musco, tanquam pictori , idoneum semper in promptu sit argumentum M ad ornandum & ad repraesentandum. Quae autem Verba nullam rem , nullam imaginem .ante oculoS ponunt, aut

per se nihil significant, sed vel numero e plendo , vel etiam aliis verbis jungendiscopulandisque inter se unice inserviunt, quaeque proinde servilia, aut fortasse melius amailiaria possis appellare; ea profecto cum in omni poematum genere, lyricorum praesertim , parce admodum admittenda sunt in impetu enim o aestu animi, quo rapti videri volunt poetae lyrici , nexus perquirere &concinnare frigidum est tum non est credibile, quantopero, si saepius usurpentur, incantu displiceant; quippe cum eorum inani

tas Sc otiosus rumor aut magis in cantu aut certe majori cum molestia, quam in nudae ac

simplicis orationis cursu deprehenditur. Haec si tecum ipse reputes diligentius non erit tibi dubium , quin multum illis Graeciae poetis adjumenti attulerit pervetus consuetudo , qua sua quisque poemata in circulis conviviisque ad tibicinum aut ad chordarum s

299쪽

331 BENEDICTU sgrum canebat; qua quidem consuetudine ἰsquid vel minimum in scribendo peccaverant, facile sentiebant, excitabanturque adversus suos vividiori spiritu sundendos Manimandos. Quid magis ad cantum, quid magis ad harmoniam idoneum carminibus Homeri y Omnia luculenta Sc splendida; nihil in eis otiose , nihil perturbate , aut praepostere dielum , nihil quod relanguescere sinat audientium animos; nihil aut longius ductum, aut latius explicatum, aut copiosius ornatum, quam fuerit ad rem lis subjiciendam, clariusque exprimendam necesse. Tam nullae sententiae ancipites sunt,

aut involutae, ne suspensae quidem , quod genus sententiae , si quando in aliis poetis

occurrunt, illud fere evenit, ut ante Ver horum vim sentire nequeamus, quam ad extremum illud, quo rei perceptio claudi tur, perventum est. Haec vitia, quantulacumque sunt, quae summatim attigimus , Homero canenti haud quaquam levia, neque contemnenda videri debuerunt. Ita se ab aliis

absinere didicit. At multo factum est aliter ab aliis poetis, qui praestanti licet ingenio

300쪽

ΜARCELLUS as praediti ea minime effugerunt; effugissent autem, mea quidem sententia, procul dubio , si semel induxissent in animum suos ut

versus antea canerent . quam in lucem emitterent . Ac si volumus caussas diligentius Perquirere, quarum veluti conspiratione Se consensu fortunatissimo effectum est, ut remotissimis illis temporibus , quibus magna humani generis pars e barbarie atque inscitia se nondum emerserat, divinus repente Homerus extiterit, exemplar scilicet po seos absolutissimum expletumque in omnibus suis numeris Sc partibus, in quo non

umbra quaedam, sed solida & expressa es figies , ac ipsa pene facies pulchritudinis cerni licet; si inquam volumus hujusce rei

caussas perquirere , nae hanc unam, intoralias plurimas, verissimam esse reperiemus, quam diximus, consuetudinem canendi , leeam quidem, ut mihi videtur, non minimi momenti. Sed illuc revertor. Est igitur Μωlos opus plurimae dissicultatis atque artis, in quo usu saepe venit, quod est apud Horatium, ut in vitium ducat culpae fuga, ut scilicet si poeticae studes elegautiae, Musis

SEARCH

MENU NAVIGATION