장음표시 사용
111쪽
iure assirmatur, vel negatur, ad quoque assirmatur vel negatur de errore eodem ubivis ,
DISTINCTIO II. Inter ignorantiamjum'facti.
IN hae distinctione maxima latet utilitas. Re gula enim quoad ignorantiam juris es.' Dod ea excusationem neutIs N praebeat,
cum jus certum sit & definitum , i quod omnes iubditi scire possunt & debent, atque adeo eo rum ignorantia hac parte plane supina & fere . . affectata sit. Exceptio est in minoribus, arminis,milis bus & rusticis, de quibus StruV. S. I. C. .2δ. G. 36. modo obsermes, hanc exCeptionem solummodo in iis procedere, quae meri juris ciuilis, non autem, quae juris naturalis &' diuini positivi sunt, unde poena non mitigatur, quamuis interdum inquisiti in actis inquisitionalibus respondisse deprehendantur, Ste
enim in causa est, quod haec nesciant, nisi illi ipsi Praecepta siquidem juris ciuilis saepe multis subtilitatibus scatent, & sic a quolibet
comprehendi nequeunt, non autem leges di-
uinae, quae simplices sunt & intellcctu facil-
112쪽
. Distinguunt vero DD. utrum is, qui ignorantiam juris allegat, de damno vitando, an v ro de lucro captando certes.Poseriori casu eam nocere dicunt, non autem priori. Sed tamen etiam prior casus subdistinguendus. Aut scis licet, damnum revera fam passi sumus, rem nostram in alium transferendo,& tunc ignoran tia juris iterum nocet, id est, propter errorem, vel ignorantiam iuris non conceditur actio, ι.ro. C. de jur. Noct. ignori aut damnum nobis saltem imminet, ubi rem adhuc possidemus,&tunc talis ignorantia non nocet, sed nobis ex ceptio competit, i. 7. S .f. f. h. r. quae concili tio harum legum optima esse videtur, & sic melior, quam eorum, qui eo casu , ubi damni reparationem intendimus, nos de captando aliis quo luero sollicitos esse asserunt, quod funda mentis juris ipsique loquendi formae directo contrariatur. Unde etiam illi, qui ex errore juris aliquid solvit, condictio indebiti recte denegatur, prout contra dissentientes quibus
se etiam jungere voluit Dn. Beyer. Pos. e. idecondict. indes. flos etp.seqq. recte adstruit
Lauterbach. eo tit. Et licet ille excipiat,debere
in accipiente causam subesse,ob quam jura i
retentionem is stent; facili tamen negotio respondetur, eo ipso justam causam adesse,quod leges alteri hanc rem in poenam supinae α crassae negligentiae adimant, modo scilicet accipi- - ens etiam in errore fuerit. quod ubique sup-
- ponitur. His suppositis facito intellio potest,
113쪽
eur Ulpianus in l. S. 6. f. de hereae stetit.
- dixerit, quod is quoque fructus retineat, & pro v. f. possessore habendus siti, qui in jure erravit, V. g. qui putavit recte factum testamentum, cum inutile erat, &c. certat si quidem hie de damno imminente avertendo, non de δε-
mno Iam perpeso resarciendo δε ergo leges ipsi
ignoscunt. Vides ergo, in hac quoque materia Verum esse, quod alias dicunt ICti: Leges facilius exceptionem concedere, quam ac ionem, quam legum analogiam qui non obserἀVant, mirifice se torquere coguntur. jam ad ignorantiam facti progrediamur. Hic regula priori e diametro opposita deprehenditur. Ignorantia enim facti excusationem omninoprabet. Facta scilicet publice non promulgantur, ut leges, sed secreto & nobis in scis, qui omniscientia destituti sumus, expediuntur, ergo & a nobis exigi nequit, ut omni
um factorum notitiam habeamUs. r
Subdistingue autem inter facta propria &aliena. Regula nostra de alienis loquitur non de propriis. Haec enim ignorare velle iterum supini & affectati notam involvit. Quid ergo, si quis e. g. ex contractu emtionis ad pretium solvenoum obligatus esset, sed tamen, ubi solutionem differebat, se ex hoc capite a mora excusare vellet, quod hujus obligationis oblitus plane fuerit λ Non credo ipsi hoc pro futurum esse, quamvis enim oblitus fuisses, o livisci tamen non detbebat. . Exceptio admitti
114쪽
posset, si de facto antiquo ageretur, ubi exec tio contractus in multos annos dilata erat, hic enim excusationem forsan praeberet vulgatum illud: Memoriam hominum esse labilem. Et haec vera huius materiae fundamenta esse cre-- dimus 3 qui plures limitationes & sublimitationes, rem non eXplicantes, desiderat, is adire potest Halin. in not. ad mesenb. h. t. Nostrum non est, eiusmodi confusiones ulterius PrQpagara,
Lis. XX li I. Tm I. De sponsalibus.
DISTINCTIO I. Inter sponsalia depraesenti ire defuturo. HAEc distine to ex iure canonico de
sumta est, & apud eos quoque, qui lingua latina utuntur , non parum utilitatis habet. Scilicet sponsalia depraesienti di cuntur, quae verbis praesentiS temporis celebrantur, V. g. Duto te in uxorem dc haec si mam obligationem produeunt. Sponsalia der futuro autem ρppellant, ubi promissio per verba futuri temporis expeditur, v. g. Ducam rein uxorem, & haec praeparatoria potius sponsaliorum, iquam ipsa sponsalia dici merentur, quia nullum plane effectum post se trahunt, v.
115쪽
IllustriThomasius m Diss. Lipsis vallit. - iug.invι farent.contr.9.1T esset.Erotem ur. Canon. lik 4. Tici. qu. 3. sed haec quidem in verbis differentia apud Germanos locum non invenit, postquam iam ipse Lutherus in ιibello
id mill dich nehine η quemadmodum etiam in .
aliis casibus eodem' recidit, sive v. g. quis di
enitent nisi forsan sponsus verba Ita forma
puberum solum ad sponsalia de futuro perti. nent. Communis' quidem DDi confusio huc quoque sponsalia conditionalia refert, cui seno tenti ae ipsum Schilterum in Insiit. iur. cason. II . . Tit. IO. S. 3. necnon Huberum Digres P. i. t, a. c. 7. circ. n. accessisse valde miror; sed coecus etiam hic, ni fallor, Videre posset, utramque sponsaliorum speciem toto Coelo a se in invicem distare, cum sponsalia defuturo nullam
plane; ea autem, quae sub conditione celerubrantur, obligationem aa expectandum conditionis eventum inferant, & sic pendente conditione neutri ex contrahentibus facultas poenitendi competat, Vid. Dn. Thomasius lol. promta δ. . Existimant quidem nonnulli eruditi Viri, hodie quoque illum actum, ubi prima promissio fit de ineundo matrimonio, nostri vocant
116쪽
Sa.SGorty cum sponsalibus canonist,
rum de futuro convenire, verum cum & hic jam adsit purus consensus, & solennitates po- stea adhiberi solitae, v. g. annuli traditio,co vivium, publicae gratulationes, &c. non pertia. neant ad essentiam sponsaliorum, hinc illi opi. nioni subscribere nullo modo possumus. Dis TINCTIO II.
Inter sponsalia publica ae in estina.
D talica sunt, quae coram testibus, accedente parentum consensu, celebrantur. Clandestina autem iterum duplicis sunt generis: aut enim testumpraesentia, aut testibus praesentiabus starentum consensus deficit. Haec neuti-- quam confundi debent, quod quidem saepe aDD. fieri consuevit. Usus in eo consistit: Publica firmam producunt obligationem ad matrimonium ineun- .dum, quia juxta formam in legibus praeseriis piam celebrata fuerunt.
Cundesina, ubi salum testes insunt, pari
ter contrahentes obligant dure communi, secus enim apud Saxones, niΚ quod probatio difficilior reddatur, vid. Heigiu . I. gari aδ. ubi tamen multos scrupulos sine necessitate movet. Melius procedit Illustr. Stro. in not. a run
nem)us Ecclesiasii. a. e. I6. f. n.verb. de his constet. Verum clandestina, qua remum consensim H i dest
117쪽
destituuntur, nulla sunt, quia forma ,ih Iegia hus & divinis & naturalibus rςquisita, deficit. Parentibus enim & hac parte liberi reverentiam exhibere tenentur. Apposite Catullus: Virginitas non tota tua est,e arte parentum es, Tertia pars matri data, pars dara renia patri, Tertia sola tua eis, aeoli pugnare duobus.
v. Heigius a. qu. 22. Num. sy. Obtinet hoc, si sponsalia ante consummationem impugnantur, si tamen consummatio accessit, aliud saepe obtinet, vid. xit.seqv. Dist. n. an bene, an male, non disputo.
DISTINCTIO II LInter sponsalia pura et conditionalia.
P a statim obligationem producunt, & in illis facultas poenitendi utrique parti sim pliciter est praescissa. Ast in conuitionalibus es
fectus usque ad eventum futurum in suspenso manet, ac quamvis nec pendente conditione Poenitere liceat, a Contrario tamen, ea pen dente, etiam ad consummationem agi non potest, quod in omnibus conventionibus con
ditionalius ita observatur, vid. Carprov. D ri se . Eccl. lib. a. Des n. SI . Ceterum omnis conditio possibilis licite adjicitur , quamvis spem lucri contineat, v. g. si sponsus ossicium aliquod consecutus fuerit, aut sponsa aliquot - mille
118쪽
mille thalerorum attulerit dotis nomine, Car- pzov. t. c. Defi eta. Schilter. Insis. Fur. Canon. tib. a. Tit. Io. S. .
Sed quid de conditione impossibili vel turpi
statuendum , si ea forsan sponsalibus adjecta deprehendatur 3 Sedes hujus materiae est incois. X. de condit. avos ubi Papa Gregorius IX. distinguit, I. utrum conditio adjecta sit fac Io impossibilis, an turpis, & a. an haec turpitudo impingat conara leges quascunas e, utri
vero contra leges maIrimoniales in s erae. - . Si conditio contra leges matrimoniales impingit, V. g. si generationem prolis evites: do nec inveniam aliam honore vel facultatibus ditiovem: aut si pro quaestu adulterandam te tradas ; tunc ipso Papa fatetur, matrimonii contractum, quantumcunque sit favorabilis, effectu carere, & hactenus bene decidit. Sed videbimus ulterius. Scilicet, si conditio eontra leges quascM - .
que i ingat, v. g. si furtum, homicidium, vim& similia commiseris: item facto es imp - bilis, v. g. si coelum digito tetigeris, &c. tune
Papa has conditiones in favorem matrimonii pro non adjectis habendas esse pronimciat, quod Desset. Erotem fur. Canon. l. 4. tim.' 3. exinde deducere nititur, quia etiam in ultimis voluntatibus ejusmodi conditiones pro non. adjectis haberi solent. I '. iErgo de jure canonico maximus usus di stinctionis inter diversas hasce conditionum
119쪽
impossibilium speetes deprehenditur. Sed quid apud Evangelieos Θ.Certe si Carpetovisum aliosque nonnullos inspicimus, jurisprum dentia Evangelicoram ab hypothesibus Pontifieiorum nihil peculiare habebit, nam & illo incit Pras . MM. lib. 2. Def. 24. eadem re petit quae Papa dixit, & non minus, quam hic. favorem matrimonii crepat, add. Schilter ac Lm. tu. N S. M. Verum enim vero cum haec dispositio juris canonici plane irrationabilis sit . eum scilicet consensum inducat, ubi talis non est, & homines invitos etiam : ad nuptias co-gat', quod ipsum detestatur jus divinum, naturale& positivum; DD. autem nostri in ea sint inione, & recte quidem, jus s cataonicum Evangelieos non obligare, neque inter eos pro recepto haberi posse , nisi quatenus cum' jure divina congruitst hinc iuri canonico in hac materia autoritas aliqua apud Evangelicos tri-hui nulla ratione potest, quodi sum non solum rationibus coneludentibus , sed aut ha- tibus etiam & Theologorum & torum Pr testantium fuse ostendimus in pecul. Dissertan
dri conditioribus si obesuram impossibia
sus,hic Hada ante duos anxos habita, quo nos,
'DISTINCTIO IV. . Inter arctam sponsalitiam ponsa5tiam
120쪽
esto attonis plerumque offertur a sponso sponsae&vice versa, quo pertinent annuli, &c. Sponsauriam largitatem aute sponsius sponsae tempore intermedio post celebrata scilicetoo alia usqse ad nuptias offerre solet adeinticiendum scilicet, ut creditur vulgo, sponta a
Morgen ba denique a spanso sponta altero nuptiarum die in pretium delibatae virgini, talis dari consueuit. Usus in eo consistit; Arrham retinant quidem desponsati, si matrimonium subsequitur: ast si iron sequitur, tunc distinguendum, cuiuΕ culpa hoc fiat. Si cui α oponsi subest, tunc sponsa itidem arrhas, quas accepit, retinet, sin ορ- tunc haec acceptas duplicatas restituit' sis neutrius, tunc simpliciter restituantur, v. l. 3. Us; desponsalib. Hodie usus practicus longe diversus obtinet. Consistoriales enim' sibi communiter arrhas vindicare solent,si inter desponsatos litigia oriantur, & sponsalia celebrata iterum rescindantur. .
Circa bponsali iam largitatem distinguitur
in t. I6. c. de donat.pro . nupt. an matrimonio non subsequente Uculum intervenerit,an non. Priori casu dimidiam retinebat sponsa,ρο- steriori nihil. Et hic perinde esse dicunt, sive oscula praecedan donationem, sive sequantur, modo post jam inita sponsalia dentur, iBarbosa in rubr. g. solui. matrimi. 2.num.Π2.