장음표시 사용
221쪽
Hee m. Ex hac communione iuris sicile est colligere naturae ius non simu ad Dcum,quam ad hominem restrei: quae quidem Deo posteris tu truditione di ciplinarum prior est,quoniam ea duce ad cognitioncm Deorum,hominumq; pera
uenimus. Eassi sons est Cr origo iuris humani,quia seminarium dedi erit tiara diuini prudens Cr sapiens magi diu. Hoc iure naturali quod scribit ipseseclinis
do de Legibus, dominos esse omnia rerum ac moderatores Deos per uasti m est ciuibus,E a quae gcruntur,eorum geri ditione ac numine,Eos optime de genere bominam mereri,qualis quisque t intueri. Hinc iusiurandia ine fugam in si manare, hinc uim omnem religionum,diuinaes lagis. I tim in eodem libro:
Lex est iustorum niustorums distinctio ad illam antiquistinam, Cr rerum Oamnium principem expressa natura ad quam leges hominum diriguntur, quae supplicio improbos afficiunt,Cr defindunt Cr turritur bonos. Cum uocat hic
legem,ad Deum Cr bominem pertinet, en refrtur ad naturam. Ergo nauar id est,recta rario iuris est er diuina Cr humana,nec ustiam scripci,sed antisnvs nonns in ta Lex alia diuina de cultu CT ceremonia Deorum, qualis est in iure pontilicio muri. Alia humana de communione Cr hominum societate, qualis cit in iure ciuili. Aequiras est duplex. Ahera directher veri,Cr iusti,C equi, r boni rarione di finditur,id est,altera dis pliciter illa ipsa uera iustiistia. Haec id significant ius directam,ucra iust Aquam,Cr bonum, nompe restim rationem impcrandi ars prohibendi. Altera est equiris, rem quiadem, sed non item simplex: quippe quae refcraro ad aliud, ut ad uicisitudinem referendae gratiae, e est,uelut ad talionem quandam, sine qua no esset aequitas Parere patri bene monenti equum simplicit iniuriam ulcisci,aequum videtur
comparuta ulterius iniquitate. Haec posterior aequius duplex. Altera gratia est in restrendo beneficio Altera ustis,quae uersatur in ulciscenda iniuria. Hanc libro de I nuentione appellat uindicationem, per quam,contumeliam Osindo do,aut ulciscendo propulsamus a nobis,m a nostris,qui chari nobis esse debet, Cr per quam peccata punimus. Eam naturae facit parte,quia a natura est aequi cis,ex aequitate manat ultio. Communia fiunt quaedam naturae atq; lagmutis, que diuina est Cr humana, utraqueste aequitatem, utras ad uic itudinem refrendae gratiae pertinet. Legis autem propria fiunt scriptaenea; enim ius nataturale scribi potest, sed si quid est commune, quod ab illo fonte derivatur, id
scriptum nomine Iegis appellatur. Lex praeterea ius gentium non scriptum comprehendit, Cr consuetudium, quia virlinque pro lage struatur, ac Icgis es
scriptae quidda si limum. lus gentium d nit Vlpianus,quo gentes humanae utunturi distret a naturali,quod hoc omnibus animalibus, illud seolis hominibvi intersie commune sit. Ex illo best discretae gentes. cgna condici distinctae possesiones agris remini positi aedificia coiloca comercim,venditiones,emptio
222쪽
nes, locationes, conductiones, obligationes institutae. magna pari horum est neque literis conlinetur. Ius consuetuditu hac modo a cicerone de finitur, quod uolundite omnium sine lege uetustis coprobauit quo quidem iure plurimum utuntur omnes. Ius legale scriptu aliud est priuatum, aliud p blicum. Publicum est, quod ad Ititum Reip. pertinet, vi sex ea qua tenentur omnes uisenatusconfustu de Heu riuiratis Ddus scietas cum externo populo. Etenim nes sex omnis p blica est,nes omne senatusco ustum publicum. Sed publicum ius ii sacri sun sacerdotibus, magistratibus,σ communione ciuium. Privatum ius,quod ad singulorum utilitatem pertinet ut tabulae, id est,omnes litera quibus inthi testimonium iuris noctri ut pactam,quod inter aliquos conauenit ut couentum, quod quid a pacto disrra ex Vlpiano colligi potest se n. do Pandectarum. Est,inquit, pactio duorum, pluriumue in idem placitum Crconsensus. conuentionis uerbum generale est ad omnia pertine de quibus neu gοcij contrahendi ransigendis cui sy cosientiunt,qui intersie agunt. Haec ille. Pactium Cr conuentam sepe conjunduntur. Stipulatio genus est obligationis ex interrogatione Cr reston Ane cotrahentium 'malum. de ea supra diximus. Ius legale non scripta duplex: Alteram consuetudine aut gentium,aut popualorum, aut singularum ciuitatum obtinetur. AIremm conventu hominum, Crquasi consensu valet. Ne mireris autem conuenm,CT ad scriptum genus,Cr ad
non scriptum reseri' quin sint alia conuenta scrip alia nusquam scripciscuter consuetudine aliae scriptae fiunt,aliae ueluti pre manus posteritati traduntur.
Ex his omnibus eruuntur argumeri. Deinde lacus 6l communis, ae natura praea scriptum,ut nostros mores mess tueamur. quo genere distulandi uehementerest usus in oratione pro Cluentio. Indignitus, inquit, in ea ciuitate quae legibus teneatu discedi a legibus. Hoc enim uinculam eii huius dignitatis,qua fruimur in Rep. e fundamentil liberta tu, hic ytis aequitatis. mens,Cr animus,Cr conastium,er sententia ciuitatis posita est in legibus: ut corpora nostra ne mente, se ciuitis sine lege suis partibus er neruis, ac sanguine, er membris uti non potesti Legum ministri,magiuratus:legum interpretes, iudices .lagum denis idcirco omnes strui sunmus,ut liberi es posimus. Haec qui perpenderit, interuget qua oratione nostros mores egesq; defindere debeamus. N unc eae Exposin 'iuui Atus tractatione : nunc 'tam qualitatis quo G. v Ax . modo tramre conuenia docet. Quod diuiditur. Hoc nos quos superiis tramuimus: Cr iuriscon illorum autoritate usi diuisimus. Et ut dicitur)aequi. Ita siquidem loqui consueuerunt iuriston ulti. Sine literis. Quod appellatur ius non scriptum. nam ut elisin iurisconsulti diuidunt, aliud eil tu scriptum aliud non scriptum ac ut Graeci aiunt a uep 7s si, viis , , mutue Ius Dplex est, alterum non Dipti , legitimum alterum. E α Aut gen
223쪽
ra. TVLLII cIcERONI sAut gentium. Itaque Cr Paulus libro quarto ad sabinam, Ius inquit, pluribus moda dicitur. vno quide modo, i quod si per aequum ac bonum est, ius dicitum ut est ius naturale. Huro modo,quod omnibus, aut pluribus in qua cunque ciuitate utile est ut est ius ciuile. nec minus recte ius dicitur in ciuicite nos bra ius honorarium. Praetor quos ius red re dicitur etiam cum inique seceranit,relatione scilicet Aeti no ad id quod in Praetor fici sed ad Adid quod praeutorem accre conuenit. Alias lanificatione, ius dicitur locus in quo ius redditur, appellatione collata ab eo quod si in id ubi '. quem locu detreminare hoc moudo posumus: Ubicunque Praetor salua malewre imperii sui, siluoq; more in
iorum ius dicere connituit, is lacus recte ius appillatur.haec Paulus. Martianus autem libro primo institutio tuam: Nonnunquam, inquit, ius etiam pro necrfiatudine dicimus uelut,est nubi ius cognationi ues affinitatis. Iuris autem praecopm,ut Ulpianus inquit,sunt haec, Honeste uiuere, Alicram non laedere,Ius suum unicuique tribuere. Iuris prudentia est diuinariam Cr hamanarum rerum notistia ulli cr iniusti scientia. Aut gentium iure. Crc. Hoc cst,iure gentium, Cr iure ciuili,de quo supra abunde dictum. Publicum. Definit quod fit ius publicum. Pactum,conuentum,stipulatio. Ulpianus de pactis, Pactum autem,inquit,a pactione dicitur unde Cr pacii nomen appcllatum est. Est auatem pactio duorum, plurium ue in idem placitum Cr consensius. conuentionis verbum generale est,ad omnia pertinens de quibus negotij contrahendi trans Agendis caussa consentiunt, qui inter se agrat. nam scuti conuenire dicuntur qui ex diuosis locis in unum locum colliguntur, Cr ueniunt: ita qui ex diuersis
animι motibus in unum consentiunt,id est,in unam sentctiam concurrunt. Adeo autem conuentionis nomen generale est, ut eleganter dicat Paedius nullum esse contractiam nussam obligationem,quae non habeat in sie conventionem, siue re,
siue uerbis fui. nam C s Sipulatio quae verbis fit,nise habeat consiensium, nulla est.
sed conuentionum pleraeque in aliud nomen transeunt, veluti in emptionem,inlocationem, in pignusuel in stipulationem. Paulus autem libro i t. Labeo ait, inquit, conuenire posse uel re, vel pcr epistolam, vel per nuntium inter a enistes: sied etiam dicito consiensu conuenire intciliguntur. Cr ideo si debitori meo reddiderim cautionem, iudetur internos conuenisse ne peterem, profuturamq; ei conuentior us exceptionem placuit. Naturali iure praescriptum est. MandalumqEtutum. Caesar in commentarijs: Quid feri oporteret, non minus
commota ipsi sibi praescribere,quam ab alijs doceri poterant.
Et quoniam breuiter aperti sontes sunt quasi quis
dam aequitatis, meditata nobis ad hoc causiarii geo esse
224쪽
nus esse debebunt ea, quae diceda erunt in orationis bus,de natura,de legibus, de more maioris,de proinpulsanda iniuria,de ulciscenda, de omni parte iuris. Si iniprudcter, aut necessitate, aut casu quippiam se rartes quatim
cerit luod non concederetur rjs, qui sua sponte,& uoluntate secissent, ad eius faeli deprecatione ignos scendi petenda uenia est, quae sumetur ex pleriique
A p E R T sint fontes aequiritis,unde liceat haurire probationem,si mo set κου. do exercitalis, aculas antecesserit. Nihil enim stre loci constrant imperiatis,er inexercitatu: nee aurum dimen uenis includi profuerit,nisi collegerit β.dientιs inductria. Ergo exere seditione est opus, ut discamus a philosophia, quaesis naturae vis, π ratio,quodnam sit consilium legum. Hoc autem suppeditabiit libri Platonis. Dicedum de more maiorum ex Iibris de Repub.atq; historijs Di e dum de propulsanda iniuria, de ulci ceda, de omni parte iuris Cr id quid ex Iure ciuili. Inq; fiententia Ciceronis est,nermnem optime posse tracilare qua lintem,qui nesciat philosophiam eam quae est de infici js,de Legibus e Repu. de iume ciuili Nec satis est isti nouisse nisi meditando, cir exercendo produxeris in contentionem. pars est iuridicialis 'tus, in qua festum per se improbabile assi ptis extrinsiccus auxiliis tuc aer. Asumimus aut imprudentiam,quae ignoα ratione lapsa es haut necesitatem, quae uim attulit aut couem,qui sine hominu inconsilio acciditfctumq; deprecamurim amolimur ex aequitate,quae pensitatis omnibus suum cuis reddit iustitiae pondus. Haec exposivimus loco superiore,ubi qualit tem partiebatur. De naturae subaudi maiorum. Ad eius facti deprecationem. Dc qim c. v λ ι ι ,. parte super Dis in diuisisne assumptiuae confitutionis diximus.
Expositum est,ut potui breuissime, de omni controuersiarii genere, nisi praeterea tu quid requiris. C. F. illud equidem quod iam unum restare uideo, quale sit,cum disceptatio ucr fatur in scriptis. C. P. Rediὸ intelligis: eo enim exposito, munus promissi omne consecero. Sunt igitur ambigui duobus ad
225쪽
uersariis praecepta communia. Vterque enim hane significationem qua utetur, ipse dignam scriptoris prudentia esse defendet. Vterque id quod aduersa rius ex ambigue scripto intelligedum esse dicet; aut absurdum,aut inutile, aut iniquit, aut turpe este dessendet, aut etiam discrepare cum ceteris scriptis, uel aliorum, uel maxime si poterit eiusdem:quanach dessendet ipse,eam rem,& sentetiam quemvis prudens tem,& iustum homine, si integrum daretur, scripturum fuisse, sed planius: eam* sententia quam signis ficari posse dicet, nihil habere, aut captionis, aut uist 3: contrariam autem si probarit, sore ut multa uistia,stulta,iniqua,contraria consequantur.
a x R g a. LEGALES IUM rationalibus qui m continentur. Diuiduntur timenis traditione praeceptorii,ut sit procliuior ac mollior omnis uia docendi. Quuatuor fit, numerari solentimus ex ambiguo,alter ex scripto,eT voluntate,alius ex eontrariis legibus,quartus ἡ Hrogiseo. Paulo ante treis modo aciebat, proteriens Hrogismum: quod hic etiam acit, quia farogi mus est ambiguituis:
ut,sit ne amatorium venenum.Sitne idem occidere reo,quod lapide.secundo de Oratore unum facit omnino ambiguam. nec enim est una ratio docend nee teritur semper eadem via. Primus est jtitus ambigui, dicitur amphibologia, quum uoces aut singulae,aut coniunera diu sos intesiectus habent. Utamur eius exemplo, Putersimilias quum filium haeream faceret, vasorum argenteorum centum pondo uxori suae sis legauit, Haeres mcus, uxori meae vasorum arge reorum pondo centum, quae uolet dato. Posi mortem eius vasa magnisce, Crpretio e caelata petit a fila materi illest quae ipse uolet debere dicit. His duoribus aduersariis praecepta communis, uterque enim hunc significationem, qua utetur ipse dignum scriptoris pr*dentia dindet: ut heres contendet resistini sibi liberam dandi potestitem, quia uidebat testisor homo prudens oriri posse ea de re controuersiam. Mulier aut , Nihil attinui se ascribi, quae uolet, si haeredis permitteret voluntati. eo enim non ascripto,nihil inese dubitationis, quin haeres quae ipsi vellet,darct:idcirco prudenter ascripsi e. Vterque alterius
improbabit sententiam, ut quia sit a serta,er dibanae ut inutilis,aut inta
226쪽
qua, t etiam turpis,ut hie haeres. Enimuero ab indura est id arbitrari paria, nati omnium rerum Disse potessum, forum delectum fUuli': turpe, uetea rem domumquo se recipiant hostiles, ornamentis, uasis, nudassee: iniquum, plus habere iuris eam, quae rem percipit extra sortem, quam qui Iegitimavi est haeres: inutile uero muturi,quae uidua fiala nihil posthac elegantium uaborum in medio sit habitura. contra nitetur mulier e diueuis locis. Vterque dicet Aterius sententiam discrepare cum caeterii scriptuinci aliorum, ues eiusdem. Vt si dicat haeres, t6timento contineri sententiam, qua pater filio demundat o amnem rerum suarum ordinatione,Wfat, quod haeredi usum lucrit ex quo bonoq; id non pon e rarum haberi, si mulier excipiat,quae uolet: Vterque lauda bit hominem,ut luctum,ut prudentem qui salis caucrat quid , sed qui tamen, si integrum daretur, scriptum es t planius,ne cui praeberetur ansa calaemniandi: uterque tandem βιam sententiam dicet nihil habere aut captionis, aut viiij. contrariam autem si probarit, fore ut multa uitia consequantur. Mid porro optionis aut uiti, est eunt pro arbitrio vasa dares ius omnia iure, lage, testiae mento,si sunt cui pater reliquit omnem rei familiaris adnuisistratione quam multa siequuntur incommoda si testimenti ratio ureditur sa iure suo depelletur haeres, stultitiae pater accusabitur,qui domum spoliarit ornamentis. iniquus esse vidcbitur lio, cui maxime cautum uolebat contraria scripsisse,ac Mirase araguetur,quo iudicato nihil oberit quo minus omnia rescindantur. Hactenus dellacis ambiguiruisqui finitimi sunt aequitati, Cr ex parte uergunt ad loquendi
Quale sit,cum disceptatio. Supra diximus in diuisione statuum alios dia c. ei rationalis,alios legitimos. De rationalibus, an sit,quid sit, cr quale sit ba
ctenus dictum. Sequuntur legitimi, qui ex scriptu eliciuntur. Ambigui. Amabiguum,hoc est,amphibologiam primo tractat. Lex omnis, inquit Quintilia nus,aut tribuit,aut adimit,aut puni aut iubet, aut uetat, aut permittit. Litem habet aut propter seipsam aut propter alteram. Quaenio est aut in scripto,aut inuoluntate. Inscripto,aut apertum est,aut obscurum,aut ambiguum. Quod de Iegibus dico,idem uolo accipi de tutimentis,pactis, stipulationibus,omni denique scripto,idem de voce. De ambiguo porro aliquanto post inquit, Amphia logiae species sunt innumerabiles adeo ut philosophorum quibusdam nullam uideatur esse uerbum, quod non plura signiscet, genera admodum pauca. aut enim uocibus accidit singulis,aut coniunctιs. singula astrrunt errorem cum pluribus rebus aut hominibus eade appcllatio est, μωννια, dicitur,ut gallus. V tri enim auem,an gentem,an nomen, Prtunam corporis signiscet,incertum est. Idem aliquanto post, in coniunctis, inquit,plus ambigilitatis. ' autem per c sus:ut, Aio te Aeacida Romanos uincere possc: π quae sequuntur.
227쪽
Cum aute aliud script0r sensisse uidetur Sc aliud
scripsisse,qui scripto nitetur, eum re exposita recitatione uti oportebit deinde instare aduersario,iteras Te,renouare,intcrrogare num aut scriptu neges,aut contra factum inficietur. Post,iudicem ad uim scris pii uocet.Hac confirmatione usus,amplificet rem legem laudando,audaciam p confutet eius, qui,cum palam contra fecerit, idq; fateatur, adsit tamen,fas
ctumcν defendat. Deinde infirmet dessentione: cum aduersarius aliud uoluisse, aliud seiasisse scriptore, aliud scripsis te dicat, no esse seret una a quoquam potius latoris sensum, quam a lege explicari. Cur ita scripserit, si ita non senserit Cur cum ea quae plane scripta sint, neglexerit: quae nunqua scripta sint, proferat et Cur prudentissimos in 1cribendo uiros summae stultitie putet cile damnandos Quid impedierit scriptorem,quo minus exciperet illud quod aducrsarius tanqualia si exceptum ellet, ita dicit se secutum: Utetur exemplis iis, quibus idem scri,ptor: aut si id non potem, quibus es', quod excispiendum putarint,exceperint. cauaerenda etiam ratio est, si qua poterit inueniri, quare non sit excesptum: aut iniqua lex,aut inutilis sutura dicetur, aut alia cauila obtempcrandi, alia abrogandi: disicia, tire aduersar' uocem, atque legis. Dcinde ampli, sicandi caulla, de conservandis legibus, de pericusio rerum publicarum, atque Privatarum, cum Rolqs locis, tum in peroraiado in ime, grauiter erit, uehemei
228쪽
ALTER Hlstitus legatis ex scripto ex sententia, quum aliud scriptorsen ille uitatur, cr aliudso ipsi ste. Paterfamilias qui grauidam, ut putabat,
uxorem relinqueret, hoc modo te)hamentum condidit, si posthumus meus ad annos tutelae suae peruenerit Deredem aciet,quem uolet. Si antequam in tuteaeum suam uenerιt,moriatur, Marcum curium secundam haeredem instituo. Pater decesit. posthumus non est natus. curias init haereditatem. contra petit coponius agnatus. apud centumuiros Scaevola coponii causam agit: Crassus autem M. in . Scaevola ex scripto testimentoriam iura destridit : crassus ex sententia. Fingamuη igitur uti Scaevolam ea ratione dicendi, quam cιμα
ro praescribit, quojicilius precepta uideamus. ubi fecerit aditum causae, rem
omnem, ut ripasit, exponet: deinde utetur recitatione te, timenti, quo rec
tuo i tabit aduersario, hoc ni, urgebit aduersarium quid audiat: quid sie tia : quid iudicet: quid uelit. Iterabit eam partem, qua scriptum est Marcumcurium haeredem instituis posthumus ante annos tutelae suae decesibet, quod
in ea uersatiar omnis controuersi togabit,num aut scriptim neget, quum sit in manibus remmenturas Numstrerit contra remanentum curiasqui adierit haereditatems Post, iudicem ad uim scripti Dcet, hoc est, triare argumentati nem, qua demonstretur a uerbo recedi non oportere: quod Aquiliat iurisco sustus Ciceroni restondit. Hae confirmatione usus amplificet rem lege laudaαια:quod scripti findit, id amplisime commenda: ut mirere posit, dicat
hic tu entum bene prudentem; constitutum: omnia quaesita, omnia ex plorata, omnia meditata, omnia sapienter se colossis. Ex eo loco deueniat
ad M. curi j audaciam, qui quum palam contra 'erit, ias sateatur, adsit numen,'ctum, dindat: quid autem amplifcando sumi oporteat er augeri,. tum exercitatio um ciceronis oratio pro cecinna μbmustrabit. Post infra mei donsionem, non essestrendum, a quoquam potius latoris sens , quum a lege explicari: hoc est, indignum uideri, a quopiam homine, neque ita Dacto, neque probo scriptoris sensim ad libidinem deprauari: scriptim reli qui,eius uiri prudentiam negligi,in quo stet aduersarii praesidii .cu inquit, is, ipsis non ita sensit i cur plane π dilucide scripta negliguntur, ut tua nusquam scripta,ez eadem absurda comprobentios cur prudentis mos in sci iabendo uiros μη ae stultitiae puris esse damnandos qui te hominem imperitum sapere arbitrariss Qiud impediebat testimenti scriptorem, quo minus excipe. ret illud, quod latearis resccutam uis forte posthumus nullus nasceretur, haeres innitueretur curriss uidesne ut aliae testamenti partes optime descriptae sintsul excipienda exceperit ut iungenda collinxeriisquod quum in hac parte non
229쪽
xis n. TV II cIcERONI sese Hum eontendis, uniuersum testimentum praua interpremtione dissolui
Ad haec rationem quaere quamobrem no sit exceptum, quis uidebat homo μαpiens, sit nullus ectet posthumus, fore ut agnati quod maxime uolebat, lege te,nerent haereditatem. Si quis autem natus eset,quoniam curius iat beneficia pa
teras contulisse ut dignus haeredinte censeretur. Dicet etiam aliam ea Jam obtemperandi,aliam abrogadi: obtemperamus ad percipiendam bonumismagamus ad eui dum malam: aduersarium obtemperare nolis, quia non putet
in rem suam luturum. Non esse committendum si obtemperare nolit, ut abro ut scriptum. Tandem amplificandi caussa de construandis legibus, de pericuisti rerum publicarim atq; priuamum, si leges CT scripta contemnantur, eum in alijs Iocιs,tum in peroratione maxime, grauiter erit uehementers dicensi: quod pro cluentio Cr cecinna facere uidemus. c. v A A. Cum autem aliud scriptor. Statum tangi qui ex scripto σ sententia nominatur. Renouare. Id est,repetere sepius ut aselus moueat. Conare id est, ἡ diuerso. Amplificeti Quasi in locum communem descen dens. Quibus es a. subaudi, usi sunt. Inuidiosa querela. Quintili niu,I nuidia nanque,inquit, altera inuidum,altera invidiosium Acit,hoc autem hominis illud rei es L Si scripta inter se aiisentienti Hismtus ex contraririjs legibus nominatur.
Ille autem qui se sentetia legis,uoluntateq3 defen
det,in cosilio, atq; in mente scriptoris,no in uerbis,
ac literis uim legis posita esse defendet, quodl nishil exceperit in lege laudabit, ne diuerticula peccatis
.darentur,atq3 ut ex facto cuius o iudex legis mente interpretaretur. Dcinde crit utendum exemplis, in
quibus omnis aequitas perturbetur, si uerbis legum ac non sententi js pareatur. Deinde genus eiusmodi calliditatis,& calumniae retrahatur in odium lucti, cis,cum quadam inuidiosa querela. Et si incidet imis prudentiae caussa, quae non ad delicium, sed ad c sum, necessitatem ue pertineat, quod genus paul dantὸ attigii nus,eriti j fidem aequitatis sentent is constra acerbitatem uerborum deprecandum. a
230쪽
o, A possent arte leges ct scripα di sed si uerbo' da putemus, Deae seviter quidem,sed apene mansbauit. E contrario suggerit argumenta illi qui e sententia lega er uolunate destudet, qiuae prope olivita tracti ιit in oratione pro cecinitit. Primum est,ia consilio atque tu mente scriptoris, non in uerbos aelitem uiri Iegis esseponendari. An hoc, inquit, dubium est,quin neque uerborum tanta copia)it non modo in nostra lingua, q- dicitur ese inops, sed ne in alia quidem ulla,res ut omata suis cereis ac proprijs uocoulis non nenturines uero quicquam opus sit uerbri, cum ea res cuius caussa uerba quaesita sint, intelligatur. Altera eli, quod nihil exceptum sit id esse laudandum, ne diueristicula peccatu darentur, ars ut exsecto cuiusq; iudex legri mentem interpreis tuetur, hoc l, spe laniam linis uoluntatem, ne omne scriptum facile conuellip sit. Idcin, Quia magistratim edictum quod foedus,aut pactio s quod, ut ad priuatas res redeam, remmentums Pe iudicia aut stipulationes, aut pacti crconuenti formaea non in prinari Cr conuelli potest, si ad uerba rem deflectere
uelimus consilum autem eorum qui scripserunt Cr rationem Cr autoritatem relinquamus. Teniam est,utendam exemplιi in quibus omnis squiris peris turbetur,si uerbis legum ac non sententi js pareatur. I dem, Actio est in autorem praesientem his uerbιs, an quidem te in iure conlisio. Huc actione Appiusiae eccus uti non posset, si tam uere homines uerba confectarentur, quam rem euias uerba sunt non conlucrarent. Testimento si rectatus haeres ei et pupilistus cornelius,ns iam annos viginti haberet, uobis interpretibus amitteret Maereditatem. alia sunt apud eum permulta. artum est,genus elusimodi catidicitu er calumniae retrahendum in odium iudicis cu quadam inuidiosa quere D. Idem, Ais illud in tota doliisne tua,mihi maxime morum uidebatur, te diacere Iurisconsultorum autoritati obtemperare non oponere. quod ego tametsi non nunc primum, neque in hac caussa solum audio, tamen admodum mirabar aera te quamobrem diceretur. Nam caeteri tum ad istim hortationem decurrunt,
quum se in caussa putant habere aequum ex bonum quod defindunt. Si contra verbis cir literis er ut dici solet) summo iure cotensiuiti solent eiusmodi iniis quinti Cr boni Cr aequi nome dignitatem, opponere. tum illud quod dicitur
irridentitum aucupia uerborum, Cr literarum tendiculas in inuidiam uocant, tam uoci strantur ex aequo Cr bono,non ex caelido uersutost; iure rem iudicari
oportere,fcriptum sequi calumniatoris esse bonis iudicii uoluntate scriptoris, autori rems delindere. Est etiam quum peccet aliquis imprudentia. Quicunq; in forum tulerit ensicis, det staretia ducenta. Peregrinus qui de lege nihil a Asbet,ensiem tulit. is imprudentia lapsius est,non ad desidum, sed ad ea wm neacquiems, isi creatur periculum, deprecandu Cr auertendam erit ex aequistitis sententiis contra acerbitatem verborum quirus nitetur accusator.