Andreae Chrysostomi in Zaluskie Zaluski ... Episcopi, Sacri Romani Imperii Principis, ...Epistolarum historicofamiliarium tomus primus tertius Tomus 1

171쪽

A. 1669 . facies erit Comitiorum, consiliorum,judicioruin, quae hallu, 'ratio vari, , rum ec sensuum, di quantitatis non ad leges Pro diae obseevatae, in pu- , blim deformicas, quam difficilis instruendi, de iesibus, moribusque, de , planis a cedaria molestia . . At qui in Polona Nobilitate, omnes pari )ure agimus, pari sensuru, ne censemur. Principes pleraeque familiae, avitam magnitudinem, Ec a, Regibus deductum sanguinem Nobilitati Polonae ultro aequavere, mi Dacueruntq;. Quonam ergo modo Majestatem Regis Nobilis impleverit , Eo sane, quo magni imperatorta, Reges, Dynastae' media de turba mib., ritum lecti, oc rerum fastigio imirasiti. Joannes Balatius non Regium, sanguinem Stephano nostro stolide exprobravit, eui animose ille; Cla- ,rior, inquit, ego sum, quem Virtus, quam quem venter matris fecit Re-,gem; Austriaca terris, dotata ecelo proxima dom9, miti Habsburgido, Rudes pho sua primordia debet, qui primus Imperatorio nomine affutiit., Memini Nilhelmi ex Hollandia, Adolphi ex Nacivica, Guntheri ex, Sehwaridenburgiea, privatis domibus, ad imperij Augustum diadema, , electorum; Romani Pontificis, non a majorum ueris, oc avidis imagiis, nibus: Duces Venetiarum ex concivibus leguntur; in Polonia Equestris, Ordo Seminarium Senatus est; lnde ad Primatialem crucem. Cancella- ,rij sigillum, scipionem Mare halet, clavam belli, ad tiaras, Eurulesque, evectos submisse capite, ic de genu populus veneratur. Magni eorumo , animi magnis honoribus fiunt. Judices Genetales supremum ad Regni, Tribunal e media Nobilitate deligimus, qui MMestate fere Regia cle, cernunt, venerationi sunt, α, quos Praetores secimus, miramur.

, Angit plerosque, ne Piastus nimium tollendae, sortundis, honoribus. , potentia domui suae curam, di publicas opes impendat. Quid intole, rabilius, quam principem in externos suos spargere dc profundere Rem- , publicam; QAidquid polono accedet; illi hodie, mihi cras. Nostro so- , laetio Fratres nostri quaesitis fruentur, Generositas polona non Erin, da insepultas flagellat opes, sed splendide insumit, tenuioribus derivat, , divitias usu metitur. Legis deniq; sanctione beneficentiae Piastianae mo-,dus in populares cognatos circumscribi poterit, quem Rex alienigena, in sanguine propinquo junctos, titulis tumidos, ec immodi ea spirantes, non facile servaverit., Sed aemulatio inter partes piastum exeludit, tot viri Illustres, sua, quisq; decora serentes, unus alteri palmam de Regno, vix, ae ne vix por, rigit. Lith vanus polono, polonus Lith vano gradu non cedet; praever- , tere alius alium ad coronam aegre patietur. Paulus Pi assecius Episcopus, praemissi sis vir seribendIs temporibus suis verus,re fortis. Inviden-,tiae, inquit, vitio isti populi maxime indulgent, circa electionem Re-3gis, ut eum propterea externum esse malint , quam suum . quid ego, hic opponam nisi heroicum animum di in patriam, charitatem Ma-3gmis civis omnia infra Rempublicam ponit, omnia patriae vincit, amor cui concedere boni viri debemus, si Patriam non commoda n , stra fluxa, de mutatu levia, atque ad posteros non itura serib amamus, , Magnates temporaneos, Rempubr aeviternam oraculi sit. Concordiam, , unionem, sacra nomina, quod egregios de re ipsa libenter praestemus., Majores nostri,Craeo,Lesco,piasto protelariis civiis sumagia ultro deis, tulere. Avi nostri Ticiniu,Κostham ornamenta Senatus ad corona voea- ibant; nili civili animi moderatione alter alteri cedentes, mox discor

, dante Republiea quod in volumine legum memoratur 9 privati age'. pre nυn malui sient.

172쪽

, Sed i proeli vi erit, ut dognati Piasti comitia, conventus turbenc A. c. io , di permisti nobis populari arrha, Regis potentiae, ec licentiae vel incen-,tur. mod ego penitus non abnuo, neq; tamen prudentior aliquis abuu- ,riuerit, poste iisdem velut parariis, mediatoribus, Obliuibus Resem p , puta, populum Regi arciti sobligari, imo piasta nos cognatos metu pu- , blici odio, atq; cura conservandae Regiae dignitatis modeste acturos, ae, posse coereeri facilius speretur. , Ultimum adverto; a Repub: condita nunquam pleniore Iure, ec, absoluta magis libertate elestioni Iouum fuisse, quam nune videtur. PIa, itidas, Ludovicos. Jagiellonidas fata extinguebknt, scintillae tamen, aliquae Regi, Nominis prae oculis polonorum micabaci L. SuperabRut R. morte patrum Filiae, vel Sororini: Valuit Regiae 1tirpis amor, ne sexus, etiam, vel gradus inferior throno majoruni penitus exturbi retur. Heu, visis Regia princeps toro simul, ec throno dastellonem excepit. Hen friuus, ec Stephantis quaesiti, qui eum diademate Regio, Annae dastello niae matrimonio dotarentur. Hodie primum inexpectatam oecationems sata nobis expeditis omni nexu praebuere, de Regno nostro statuendi; cur, non faciamus, non probemus orbi, dc posteritati, an recte Polonus Re- .s Sem eligat, reae ne morem, legesque regnandi praescribat, si reate vi , ctus regnare noverit., Concludo verbis diserti olim Oratoris ad Equites Polonos: per DE-

, um immortalem vos rogo, di obtestor squites, ne id unquam in animum, inducatis, ut externum, quam vestrae gentis principem malitis. intol O rabile est mihi, credite, externi hominis imperium, praesertim, quo cura, noque lingua, neque mores, neque studia, aut voluntates nobis lunt ἀ- , munes, aut pares, qui etiam, si quid recte di praeclare secerit, non mis, bis, sed sibi, di nationi suae laudem quaeret, di parabit., Eequis ergo tandem ille piastus, sileam , an denotem censuram cen4, surae subvereor, veruntamen ego mihi judico, mihi erro . Michaelem Κω, ributhum Ducem Vimiovieeeium prae multis videri, Princeps a stirpe Viri, sint ovi euelae dom is, oc Loributhi Jagiellonibus agnati. Pareres illius heros, falatinus Russae, amor gentis, pater legionum, bellprum, de victoria , BereRecensis suis immortuus, castrilque lugubribus totius exercitias hu- , meris elatus, oc lachrymis defletus. Aula paterna polonae juventutis, de , sortium vetorum tyrocinium fuit. mater prisci, di Ruligioli moris. Iplia, Caroli poloniae Prindipis, dehine ab ejus morte Ludovicae Reginae Nutri- , tilis. ejusdem augusto ore, oc propensione privata non posthioendus ic=s piro visus. Iuvenis eminenti virtute, probitate, moderatione, prudens, lis teratus, linguarum externarum gnarus, inter angustias mutatae sotturiae . a exercitus, animo ad rem militarem Patri forcissimo non degener, quod a campo Regio ultra Borysthenem monstravit; numerosa cognatione d ν mus Vi ioviecula ad triumviros redijt non onerosus. De Regione ultra, Borysthenem magnam partem sua clim cura agitaret, vastum illud patrisi, monium sortibus, di militiae claris dispensaret, litem Zamoscensis haereis ditatis turbidam, dc Reipublieae molesta expediret, latus ingereret. Deni-.ν que pro regula regnandi, animo fixum teneret, quid aut voluerit sub alio, principe, aut noluerit., Aut ergo iste aut cera non defieit Iter. Caeterum quae candio, scripsi, ii Respubsea Domina campi Electoralis aliter eenseat, deleo, α, intellectum meum in obsequium publieae coneordiae libens captus.

ANDRE E '

173쪽

AD REGE Μ CASintam. Vactaviae 9. Augusti. EItingvi nsni am poterit grata in tarde meo benes ora mMajestatis Vestra reeordatio; nec per loci distantiam, innatδmurari obstrmantia; qua, ut Mast Istem Regnantis sancte v merebar, is, licet γntanea abdicatione, is suljectione avolutus, re tamen indelebilem,fidelis Nob equemissimiae sati Hestra, tam servitoris: fateor tamen eum ApoHolo, me esse fervum in utilem, cum praesertim in interesse, rasone provisionis, alii ue mihi propolisis, plene ad mentem Maresviis Hem a non infe iverim ssu enti liret eura es conatu ex parte mea adhibito. Tenet non δε lito memoria Majestas Vestra, Mele meum consilium, quo non sino inlidia populi, disjuadebam Majestati Vestra Regio decedere Ur no, nisi priud privatis retas compositis, praeferitas iter jum prosmisione stabilita: Non ex me culpa, quia etiamnum praevalueris in quorum contradictio, gratiarum M satis Hestrae oblitorum. De

titulo Regni Polonia certatum aeriter in senatus consilio, locum non . invenerunt justa rationes contra articulos Comitiolarum, Sobtemium Rebub: videbatur post publicum eo Mn in eonelata favensi νibus MajeHati Vestra termin s moderatior; sied quia MajeHas ροωι illum sibi tu diminutionem, assecura quod, sicut fui,sic ero m ιον Regnanti Principi, ad filialem Majestatis Hestra observantiam, nee huic deero ea a, ut eum pleno tituli Bera ad A estatem vesItram expediantur, pra=rtim eum sigilla Conelamis, in in iis qua ex mea cancellaria dabuntur, nunquam dignitati Vestra Majestatisaerogabos cujud nunc, eum debita submissione Regiam exosculor dem

P. S. Terrares a Tartamis es Cosaeis pereesium Poloniam, vix vis Wr a non refidente infortunio, quale sub tempus funeris S M. Regina a eiderat. Nuntiat Supremus Regni Mare chalcus , Dux Exercitus Nuradisum Gitanum, conjuncto robore eum Cosaeis, congiituisse, Tartaros aut ad praedandum dimittere, aut nostrum aggredi retia

sum. Deertum id quidem adhue,std quia raro apud nos falsificantinmala, magna est motus hostilis probabilitas: Ad actum csronati

nis, prodeunt litera Restium pro communi motu, nepio utrum tanta

promptitudo fit futura, quanta fuit sub Varsamiam, quomodove illa suscipiet nobilitas, qua sperabat pacifeandos per elationem Cosiares , extra-Boristhenesses. Declaramis Majestvi Regia per univer sia, malle se asserre Coronationem, quam ιHAi Rethbliea tempore,

triumphare .

Io Ianuarij. T Ardius Excellentiae vestrae literis Lutetiae parillarum ad diem p m

ctobris datis respondeo, moram hane Generalis Statuum Regni con- . vocatio, socio protractior interjecit, quo consilia sua in quintam usque

174쪽

, sque hebdomodam produxit, quorum eum non postremum elrea delibe- - aed . , rationem de admittendis sub tempus interregni externorum Principum Le- , Satis verteretur, differendum omnino fuit responsum, ne citra intentia, 1 nem ordinationis Statuum a me daretur. Postquam itaque ijsdem Statibus futurae Electionis diem adam Maji dicere placuit; intervenien-itium quoque Legatorum praesentia, eo usque dimerenda venit, quibus ut, tempore Comitia Electionis proxime ammedente, tam literis pastus, quam, etiam hospiti j ab Electionis loco, cui Vari avia destinata est competenu, distantia separato provideam. publiea authoritate injunctum habeo; qua , equidem in re officium meum Excellentiae vestrae uesiderari non patiar, , , scilicet ut vicino Electioni tempora, cum de literis passus, tum etiam h et, spiiij mmmoditate, eidem sit prospectum,quatenus Exeellentiae vestrae com, stare possit, quanti semper Rierit, ae sit apud Polonam gentem Christiam, nissimi Regis Majestas, eaque omnia quae ad exhibitionem devotissimis cultus, ae venerationis nostrae, erga ejus Majestatem quoquo modo sp , ctare possunt. Promptissima interim studia, di officia mea Excellentiae v vestrae desero Datum Variaviae . s

A, quae mihi oretenus Reverendus pater Riehard Meietatis JESU S

i renitatis vestrae a Saeris Consessionibus ejus nomine detulit, lubena . accepi, nec invitus postulatis ejusdem satisfacere adnitar, ut cum o futurae Electionis novi Regis terminus approximaverit utpote cui secun- , da Maji dies publicorum eomitiorum plaeito praefixa tam de literis lia, beri passus, quam de commoditate hospiti j v loco, Electionis non deo , dissiti Serenitatis vestrae Legato prospiciatur, cujus magnis conatibus ut, coeli indulgentia faventer adspiret, voveo, unaque propensissimorum serin, vitiorum meorum ossiuia Serenitati Vesteae defero. Datum vari aviae

Varsavia 2I. Iuni, R equiris mo, sive jure tuo imperas vir doctissime, ut tibi aliquid

de rebus polonicis nunciem, quod α obligatio meis quam tibi pr liteor per novem menses in domo tua munem requiri L, ec mate- .ria ipsa tam Perampla satis argumenti suppeditat.

. Quam moesta de dolenda orbitas Patriae nostrae Regio capite dimi-Mutae nuperrime fuit, tam laeta exorta ei facies die decima nona Juvijsiam serenissimum Principem ac D. MICHAELEM Korybutum D . cem Nisi, ioviectum e gremio Nobilitatis polonae favor popularia assium-ipsit, oc Augusto Regio Throno imposuit. Regem prosecto natii sum , i claritudine agnati Jagiellonibus sanguinis, ad incredibili problinte, prin dentia, di virtutibus inelytum, quem non ambitus ullus, sed Divina s .la prudentia eb Majestatis evexit. Ut verb rem, uti acta est, solas, sustinus tibi id ipsunt exprimo.

175쪽

.c. iω9 EmmERIS ELECTIONIS SERENISSIΜI PRINCIPIS MI. CHAELIS, DEI GRATIA REGIS POLONIT.

I oeo. de ante hac in udito, in nostro praesertim Septemtrione exemisi plo. sceptrum di Regni coronam JOANNECAS IMIR Oi6 Septem.

dris anno i668 abdicante nemo non speradat viduam poloniam, R .geque orbam ingentibus fore obnoXiam turbis, indeque enatis perieuliM. Scissa erat, de in partes distracta Respublica. Non deerant, qui sparge , dis per halce terras turbarum saeibu , venalem praestabant operam. Ne , que ita pridem motu civili conousa ob proscriptionem magni civis G , orgij Lubomi cij. Gallis ad eam flarimam sarmenta ministrantibus, cre-- , debatur quidlnam interventurum quieti, tranquillitati adversum. Eu , nit enim verb summa, di omnibus memoranda seculis, non absque aperis . , to divinae benignitatis Pavore, tanta malacia, tam tranquillus, pacatusque. Regni, annexarumque provinciarum status, ut qui haec Meuratius literis . consignabunt, trahent secuturam posteritatem in admirationem, gentem, libertari innutritam, etiam extra illius orbitam insolentius aliquando proin, rumpentem, praefervidis Gallicarum partium studiis irritatam, anno im, tegrq internis, extemisque vacuam turbamentis, absque Rege, solarum, legum praeseriptis parentem, meritissima Allayonia agitasse. Seu metus, , qui lictor legum, seu naturae mansuetioris genius, nec insueta genti P , lonae moderatio praestiterit, alij expendant. Arma externa nihil hostile mois, , liebantur, dempta Drahimii dooecupatione ab Electore Brandeburgico.

. Regi haec praefectura Demetrij Ducis Nimiovieeeij Belsensis Palatini, . Campestria militiae praesecti iuris erat. Eam in Pactis Brandeburgentibus, oerto titulo sibi destinatana Elector Brandeburgicus insperato invasit, sum, isque adscripsit titulis, doeuitque eum transitum rerum sibi per oppo , tunum, idquet aequius, quod validius, ec subinde jus Principum in armis. Convocatio Ordinum Regni indicta. a Regni Primate Nicolao praZmorio, , Archiepistopo Gnesnensa. haud discordibus Procerum, Nuntiorum terr , stritim, expedita sententijs in anno sequenti conventui Electionis diem inis, dixit adam Maji. Confluxit non infrequens Senatus, Equestris ordo in hoo, publici eonsilij theatrum, vota, studia disparaverant Candidati. Compluis, res quidem ij numerabantur, verum duo inter illos eminebant Principes, Neoburgicus, de Lotharingicus, indolem, mentem tantae molis capacem, dum utriusque pensant Regni Status, operosum videbatur decernere, quise, nam horum thronum, oc sceptrum capesseret. Validior, potentior Sena , tus pars, quae Condaeo adhaerebat. Eodem excluso eum Gallia, studia, sua addixerat Neoburgico. Lotharingum Nobilitas, di pars Senatus, fidei, , amorisque in patriam gnara impensius praeoptabant. Advenerat interim, , dc prope Variaviam . constiterat Nobilitas Palatinatuum Regni vocata, , ad expeditionem bellicam Generalem eorum palatinatuum, qui Vari aviae, propiores; utriusque Poloniae Majoris ec minoris. Palatinatus Russi eidem eonfines ultra Vistulam haerebant, biduo, aut quatridum, ante synam Majl circa orsaviam una, ec alia leuca eastra metati. Tan- , tum temporis insumptum nullo operae pretio, impotentius serebant. , , Nonnullorum popul ri mee acrius carpebantur proniores affectus in

, partes Gallicas, de quae loeum implebant, Neoburgicas , Lotharingum, passim spirabat potior pars nobilitatis. Dies tandem is. Junij superve--,nit Sacta octavae s. Antonii ad recuperanda deperdita singularis patro , ni in eandem ineiderat, per vigiliam SSmi Corporis Christi Stephantis, Wierebovius Episcopus vigilans, de circa publicam integritatem, solici, tus Pastor, per omnes Ecclesias civitatis Variaviensis publicas indixerat

176쪽

Relatis de comisiis elictionis. My

, supplicationes, matutina imo omnia ejus diei natis e sacrificia, negotio A. cadis, tanti momenti addixerat. Verbi etiam Dei Praedicatoribus niandave ἔrat, Ut tam gravem, Oc tantι momenti consulistionem, in qua publicae, utis vertebantur cardines, populo ardentius recommendarent. PMιtuit certe affectus Matholicae pietatis, ec ni iter leordiae Domini multae, praesentis limum interitum a re Polona depulerunt. Sacram scribenti- bus historiam ubexior ingeretur materies quantum Valeat, quamq; sit bellicax in omni discrimine justorum oratio. Ea igitur die is. Junia e tris,ca octavam antemeridianam proficiscuntur in campum at ui ex Sena

itoribus, ec Equestri ordine haud frequentes. Ii praecipui comparuerunt, Stephanus Nieret. vi Episcopus posnanientis, Andreas Ull ovius Cul- , mensis, Regni Procaneellarius, si mirus Paetus, Episcopus Samositiae. Hi erant Ordinis Sacri. Ex Senatu profano ij visebantur praecipui, Mi- ,ehael Pacius Castellanus Vilneniis Supremus militiae in M. L. Ducatu: Praesectus. Demetrius Dux inita iovieeius, Belgentis Palatinus, Magister, uitum, seu campestri, militiae in Regno Prini eius. Hiq; praecipui, aliis recensendis supersedeo. Equestris ordo irequentior advenerat,nea diu morati compellant Pot eium Subdapiferum Regni, Di restorem, seu Maresuhanum Equestris Ordinis, ut Sessionem auspicari Lur. Con- . sedit ille in sua equestri sella, indicto l. silentio proposuit, ac petiit, ein, orbitantias legum, Jurium Regni vix inchoatas continuari. Major p . tiorque pars in eam ivit sententiam, seponendam eam seliciori tem--pori materiam. Unum duntaxat superesse, ec quam celerrime , uti nam ec feliciter asgrediendum, Regis electionε, obtestatiq; nu latenus .ex campo se hodie discet Turos, nisi dicto electo Rege . palatinatus inte- ,rim Craeoviensis, Sandona triensis, Pomaniensis, Calissiensis, Siradiensis, . Leneicientis,CujRViensis,Mamulae, non longe aberant,ec in sui a circuis, iis consilia agitabant de Candidatis ambientibus, acie instructa, more, militari ad campum actui designatum propius adventabant: seu lanis,guore aliquo, seu stimulatione privata attinebatur in falatio Regio Varin, saviensi, Gnei neniis Archiepiscopus. Illius nempe muneris consiliis in , mnibus, vaeante Regno praeesse: Haee illi ab antiquo praerogativa, ec si, ille absit, aut aliquo arctetur impedimento, Cujavientis Episcopus ipsi , in supplet vices; neque is tum aderat praesens. Res deliberationi subi .cta, quinam eae l. stis Spiritus Regni Ordinibus tam arduo muneri se ae , cingentibus, Archiepiscopo absente imploraret auxilium. Solers, ec, prompta Andreae ollaeo vij prudentia suggedit medium. Episcopum P . aniensem lovi pastorem per comm E id muneris expleturum. Neq; iis cunctatus processit ad medium uirculi, flexisque reverenter in fabulo, genibus, quod illi loco copiosum inerat, orsus S. Spiritus invocationem, ritu Ecclesiae Catholicae usitato. Pastorem grex secutus, omnes quo , quot aderant Senatoria ordinis prociderunt in genua. tanti momenti, consultationi prospere inchoandae, felicius perficiendae caelestem implo, rarunt opem. Hisce peractis tantificalem benedi Etionem omnibus e- .

. largitus, aftuiq; bene precatus. Episcopus D aniensis solvit sessionem.; Nobilitas quae sub signis militaribus ad generalem vocata expeditionem, advenerat ad suos Palatinatus, maneipia dilapsa, Lituant, Rutheni, ec, aliqui ex Russiae palκtinatibus, qui necdum cum suis comparebant le- Q. ,gionibus in fossa substiterant, de novo Prineipe consultaturi. Sparso, , diffusoq; per adjacentes fossae campos Eqiaestri ordine. dus Candidati, , Neoburgus oc tharingus studi vota fatigabant. Neo erat Palatina, tus, qui in unum inclinaret Candidatum. lilia placebλῖ Neobursus, hi h

177쪽

, Lothaeingum praeferebam. Ad ipium meridiem trahitur eonsultatio, ,ec imminentes Dominos vario seiasu differunt. In Palatinatu Calime , si do nes Opalenius Palatinus pro Neoburso ferventius intervenit, δε- . ventioresque eidem nobilitatis conciliat calculos. Principem senecta, s debilitate pedum fruerum, prole Humerosa auctum , dum non omne :opriabant, i inb ud Romanae Olim Legiones Galbam fastidiunt; Sinniuauso Cri eius Succamerarius Calissiensis enodanctae diffleuitati medium sus- gerit. nimirum Pastposito utro l. Candidatorum eligand btium.Qt em- nam illum iliciuirentibus Pia itum Principem popularem Michaelem. Dueem Nimioviectum sceptro, clarono Regio dignum, qui sueeedat,ssiae a sit: excepta sententia eventu prospero. Incurrit omnium muliε, animis . prinoeps suventutis polonae decora, florenti )uventa. Adesse illi vigos rem maximis quibus'. parem . morum animi celebratam moderatio-anem oris, fortitudinis paternae vivam radiare estigiem. Licuit illi dum . infesta fic Leva galli Zantis aulae probos cives urgerent fata, inter abr aptam contumaciam , di deforme obsequium pergere iter . perieulis ec, ambitione vaeuum. Crediderim Andreae Ullaovij summae integritatis, Anti stitis, de ei vilis prudentiae conspicui Censuram seu judicium deCa .didatis publici juris factum multum attulisse mamenti, popularis Prinicipis electioni. Lectum illud opus a multis rectum indidis sensum, oc, probiiffime dixerim, Polonam fundavit felicitatem. Ubi innotui L caete . rix Palatii ktibus Calimensem nobilitatem, in Prinei pem populare eo . tulisse suffragra, non diu morati Prinei m Wisnioviecium Regem P , lanis proe lamant. Aderat praesens in eampo Serenissimus Iam noster. , Nobilitati Palatinatus Sendomi riensis immisius, de eligendo Principe, consultabat; ec praeter spem dc vota, parem cum Magno Theodosio se, gnoscit Brient:

Digna legi virtus ultra st purpura Iuppim

Ouulis, S βlus meruit regnare rogatus.

, Caeterorum Palatinatuum Nobilitas ijsdem votis. st ijs in primipem, Micha in conspiravit, passimque circa vallum, fossam, gregariae multi studinis voces resonabant: RAM Rex ebael. L vani in fossa itidem do, elige o principe consultabant, eumque allabantes erebri Nuntij signifi- . extent principem Michaesem electum a polona Nobilitate Regem, ambi- , gebant, num Polonis accederent, novitas quaepiam videbatur, dc mori, patrio injuria, Principem legere intermissis solennitatibus. Oratores duoru. Candidatorum pro suis perorarunt principibus, causamque egerunt. Prin. . cipis Mi CHAEUS, causae patronus nemo comparet. Ubi hoc Regni pro- , cancellario innotuit, capit in arena consilium, di pro ea, quae optimo An- , tistiti exacta rerum civilium peritia. init modum confieiendi negotij. m, communicat cum Joanne Gembicio Episcopo Ploeensi, edocet haererct, Lilvanos in vado, cunctari circa Regis electionem, quandoquidem nu , la compareat. uti moris . legatio a principe candidato. Suasit efficaciter, Proeaneellarius, ssumpta persona Legatorum principis Michaesis ad cir- , culum eorum aceessere. Prael utus uti gradu superior Episcopus Ploce , sis, tum pbst Regni Proeancellarius. Rem ex animi sententia confecere., Utvani cum Polonis pro ea necessitudine, quae utrisque inter se inde

, cedit, nerlibenter sociavere suffragia; Rutheni disjuncti elemonem p , regerunt. Pata infossa cum Regni procancellario; DEialinij aliqui ex , Culmensi, Marisburgens 1 Nobilitate deliberationi de eligendo principa, insistebant. pars in eampo ultra fossam ad aemulationem cum Regni N . bilitate, seu aliqua interveniente similiate, Equestres consultabatu. Ade-

178쪽

, rant Palatini,Culmensis, Joannes Gninini, Pomeraniae, Ioannes pgico Shi, A. i669. nec infrequens hs adhaeserat nobilitas. Joannes NyZdga Uarmiensis, piscopus Prussiae Terrarum Praeses fortuito ut asserebat, ad hoc super- , vcnerat consilium. Rheda vectus substiterat in eaque sedens illos Eque astres alloquebatur, Procancellarius Regni ex aliorum sensu, VilcZevium' , Notarium Mariaeburgensem, misit invitatum illos ad fostlim, minimh. nim decere, ut Equestres in campo consultent, qui sine militaribus signis'. venere variaviam, Ut vanos in fossa coeptam consultationem terminare, . , quidni di idem faetant. Reponebant illi numerum minorem majori ag- s gruesandum, de eum pauci stubstiterint in laisa, satius adjungant se illis, numeri plenioris. Iterum iterumque missi aliqui a Regni Prou ancellario, , nullo fructu rediere. Denunciari tandem illis curat Proeancellarius K:- , Sem electum, indigenam Prineipem MICHAELEM. Vix creuitum ab ilis, iis risuque Nuncius exceptus. varmiensis Episcopus his auditis suasit ad a, Disam profectionem , illudque tacite inseruit, ubi vis imperii valet, inain, nia transmittantur. Dies jam urgebat in occasum, Nobilitas quae cum H, Senatoribus sollam implebat, urgebat eolligi, publiearique suffragia, adi , que electionis terminari. Aberat Gnesneniis Archiepiseopus, neque sper ', batur in eampum venturus Mareschalcus Major Regni Sobiei eius, neq;, is in fossa vi sinatur. Potoeius uirculi Equestris Moderator aberat. Eorum sabsentia ne actum protraheret, conclusum; Mareschalet Equestris, uti an- , Le factum, suppleat vices Stanislaus Lubomirsutus capitaneus Seepucien- , sis par muneri. Minor Mareschalcus Joannes Branielus supervenerat. Cuis, javiensis episcopus vetere lege Archiepp. absentis in nominatione, corciis . natione principum, uti a tarnkovio factum obit munus. Sessione incho, ata substitutus Equestris circuli Director proponit, postulatque vota, sun, fragia electi Principis declarent, actumque hune feliciter concludant. Ain, derat princeps MICHAEL, praesens consederat inter Senatores, di mut- . . rus palatinatus Cracoviensis. Lex illa ne Candidatus intersit electioni . . nee quidquam obfuit. Rutheni etiam supervenerunt Senatorii de Eque , stris Ordinis Campestres, ingenti eum applausu singuli palatinatus stia, explicabant suffragia. populus, qui intra, di extra in magna aderat fre-.quentia, ad cujusvis Palatinatus declarata suffragia proclamabat: Vi at, Rex: Properabat jam Electio ad exitum, cum nunciatur adventare Ar- , chiepiscopum una cum Mareschaleo Regni Sobi escio Is uterque in Ne . burgicum pronior ferebatur aegreque forsan illis erat, sua non provenira . , destinata. Cum illis etiam supervenit potocius Equestris Ordinis Mar . schalcus. Fama serebat Sobiescium suasisse Arehiepiseopo, ne ad fossam, properaret. Dum tamen crebri accurrunt Nuntii confirmantque brevi, Regem ab Episcopo Cinaviae nominandum, paucorum palatinatuum min, p ' ite publicanda suffragia, velociori cursu adactis equis advolat Archi., ei .ιmpus. Benὶ memini Brasiaviensis Palatinus sua denuntiabat suffragia. , Potoeius moleste tulit, suam ab alio usurpari provinciam, jamque propo, metam operi consistenti accessit. Et circa nonam a meridie actus felicissi- , mo consummatur eventu. Nominavit Archiepiscopus G ne ensis sine pro . . lixa. di longiori prolocutione Serenissimum Principem MICHAELEM ., Mareschalcos utriusque gentis compellavit, ut nominationem hane pra, munera suo publieam saperent. Aberat uterque Lilvanus, Duo Regni a , derant, Major assiimendo , altiori voce denunciavit electum concordibus

' , votis Serenissimum principem MICHAELEM nominatum ab Archiepi- Misaa. scopo Gnesnensi, eumque pro Rege vero, ac debitε electo, nominato ab Rex mam ' , omnibus debere recognosel. His actis Archiepiseopus gratiarum actoria, inchoavit hymnum Fb ardentissimὸ h Senacii, uitum ordine turbaque

179쪽

A. 1669 , deeantato, Serenissimus Princeps ad rhedam ab Archiepiseopo incitatus,d , ductus ad palatium Urbanum Variaciense. Nobilitas, quae campos opple- , verat, propiorque folia aderat. Eitulis ferreis saepius displosis, more mise, litis bene exercitati publico ancillabatur gaudio. Maehinae interim belliis, eae sere tota nocte detonantes longe lateque publicae laetitiae porrigebant . , sensum. Porro omina, di quae augustam hanc praecesserunt electionem. , alij jam satis memorant, ego strictim attingo. Aquila ita pervolantem fossae,

. iuri , aedificioque ubi Senatus consultabat, multi conspexere. candidam colum-

sectio, , bam, eidem insidentem aedificia narratum . plerisque. Optimum Pontifiee , Clementem lX, eadem die Junij electum Reique Christianae felicissis, mum prosuisse, nimis quam notum, supplicationes ab eodem Sanctissimo .pro Statu Regni poloniae, Romae, Vari aviae indictas, eadem die electio. , nis desiisse prosperi ominis loco habetur , quasi jam propitium, di venim, gnum Numen exauditis orationibus, voti ream, voti compotem absolve- . , ret Poloniam. Examen apum, quod . viris nobilibus ianuieten. Palatinari, accepi, ante illorum aciem provolasse, die conatu abactum cecidisse, temporum sub novo erindipe, non vanum erediderim praesa, gium, virgineas hasce volucres multorum praenunciasse felieitatem coma, misisti splurR recenseri exempla. Memorat Iulius Capitolinus Antonini Pii, Statuas illi excitatas apum examina replevisse. Oecurrit mihi di illud pro- , digium, quod Annalium Eccle: illustris scriptor Bhronius ad annum 67a, memorat, de Wamba, seu Jamba Hispaniarum Rege, e vertice ejus cum, sacro ungeretur Chrismate, a QMirleo Toletano Archipraesule Apis egre-D Jamba , di visa in sublime evolavit, tanquam praenuntia ipsius suavissimae guberris iapsi , nationis. Hoe idem nobis portendi, cur desperemus miti juxta ac placi Ego is do regimine quassatum tot proeellis recreabit Regnum. Princeps noster, concussae ac lacerae Reip. 4n sinum suum eonfugienti, imb colatae a DEO' , hominibusque c utor Christianis Stoani Sophi verbis sed in sinum di ut, foveatur sollieitam intendet curam, suscepit imperiu, postquam alium su- , scepti poenitebat. Justus, ae legitimus princeps in eo summo fastigio non, magnus magis, quam bonus audire desiderabit duasque res diversissimas, potentiam, di modestiam miscebit. Populus per tot annos haud molliter, habitum non audebit ad duriora vetaere, verum haee debitus, ec reverens, uti subditi erga principem exprimit cultus. Narrationem continuo. Comin, pertum mihi relatumque 1 Religioso patre Cypriano sodalitio nudipedum, S. Francisci presbytero die electionis venisse ad templum ejus ordinis, Serenissimum principem MICHAELEM, rem divinam faeiebat idem Pa- , ter ad aram B. Antoni j, prope rein sacram audiebat Serenissimus Prinis, ceps qua finita J uti mandatum erat ab Episeopo distaniensi brevi semmone populum commonefeeit serventioris per diem hodiernam devoti , nis. Instare nimirum diem dicendo, eligendo principi, periclitari publi , integritatem, illaque addidit Sacrae Seripturae verba. Deuteron: AVII n.

, XU. Cum eonstitues Regem, quem Dominus D s tuus elegerit de numero, statrum tuorum, non poterit interius gentis hominem Regem facere, qui no.

, sit frater ruun Haee praescia voce ab eo dicta Patre haud ambigo, de lis, psemet confirmat eventus. Sed haee, de alia sat jam eruditorum notata, calamis, qui tot gratulationibus insti Regni fatigarunt praela , ut retroe, acta tempora volventi, Nihil simile superiores viderint principes. A alma, lini j ad mam Julij protramam Regij juramenti tempus, di traditio, nomine ordinum diplomatis, ac illud nomine ordinum Regni offerebat. Potoeius. Respondit Resa elem nomine Joannes Gniusti P latinus Ces.

a mensis.

180쪽

- COPIA LITERARUM AD SANCTISSIMuM PATREM.

I AAEL DEI GRATIA REX POLONIAE eta

Post silla beatorum pedum Sanctitatis Vectra, mei, Regnique

mei humillimam commendatioMm. Ad anxias Atis V cur 1, quarum non minor pars Regni Polonia orbitas Sanctitatem Vexercebat, e fui pertinere Sanctitati V. eum differre Nuntium, me totius libera Gentis remordibus si ragiis, ad Thronum Regni POh,

nia iρ 'unij electum tandem hesterna γ. Diij die post capitulationem

eonelu am, es juramentum religissὸ peractum, sceptrum Polanum maximis studiis, es votis externorum Principum petitum feliciter capessivisse. Mirabitur Orbis me Regni indigenam, nullis fultum exterorum commendationibus, ab omni remotum ambitu, concordi Ordinum Regni moee ad onus regendi, regnandis in Polonia resumptum,man s Domini fecit hae, suus Dii s dextera Excelsi Atque, dum 'humemor impares licet tanta suppono moli, Sanctitatem V amantissimum Chri Hiani Orbis, es Polonia Parentem demisso eultu, SMiali obsequio teneror, beat imisq) 6nsdem advolutus pedibus, patemnam supplex sagiso benedictionem. Minimo fliorum suorum Sanctiatas P . eam non gratetur impertiri. Benedicat mihi Anima Tua, usPolona Aquila juventus meis sub assticiis renovetur, Religio Cath lira per Regnum, annexas se provincias, Et major gloria DS pro ratur, validum hoc Chrisianitatis antemurale terrori sit, S formis disi iis hostibus, eum quibus a tot annis gravi Saneipiti dimicat bel- A. Hae Sanctitati P . nuntiare suadet, o erga Sanctitatem V mea summa devotio, tumue Antecelsorum meorum erga Sanctam Sede=neonstans, Spe elucta remerentia. O s impulsu, dum haeseribo, moRegnums meum Janct imis orationibus, tum S Paterna dancti--rati, et . protectioni diligenter commendo. 3

Lisoania Erci salutem, id fraterni amoris eontinuum increamentum. Pro eo benevoli animi studio, quo in vicinum Ibi 'Ania Regnum Majestas V. C. sarea propendet, non ngratum aeictimamus Majestati V. aec disse Nuntium, de nostra ad thronum Regium evectione. R d licet fama ἐκά notum, movemur tamen of sest nostri ratione S summo erga amisissimum, S inel tum Primcipem re 'ectu, ut ex nobis etiam Assii κ. is testat, nos in eampo. ubertatis Polona eonsensu omnium ordinum die Una Diiij in Re gem acclamatos tandem die γma Junii post Capitulationem conesusam, S juramentum religiosὸ praestitum, Aeptrum selicitis uem rapo