장음표시 사용
181쪽
a. i669 sivisse, non humana indutaria opus, MnJOlers ingeniosia prens iis eum nobis struxit gradum, solius Domini ect assumptis nostra, inter prodigia orbu jure rece enaa . Porrῖ quo Vectu Regnum hoc, es notir6que Antecestores et Bas in tam propinqua vicinia compi
. . ctebatur, eundem erga nos velit continuare, enixius optamus. Non
desiderabis in Nobis Mnas V Ca area parem o ij, bona vicinitatis, es optimae eoriri ondentia misi titudinem. contendemm exemplo Majorum nostrorum, olim S nuper regnantium eam amicitiam, es foederum religionem sancte observare, quam non auuorum, Adseculorum diuturnitas, S constans ae illibata objermantia eum Serenissima Domo Austriaca validissime firmavit. Interim Ili V.C areae cum Ariama incolumitate belix es tranquillum imperium
CopIA LITERARUM AD PRINCIPEΜ LOTHARINGI E ΑPROCANCELLARIO REGNI VARSAVIA I Iulla Minni et inmicti animi documentum est, quod Serenitvi V.
Regia ortuna 1 e, es proximo rerum fastigio excidens tamen in gradu persi Ia neque iuriloa Er querelas victa erupati eo flanter toleret, quidquid Di.ini arbitrij ineluctabilis necesitas prater stem S vota decrevit. Euripum jure aliquis appellauit Comitia orum S populi favorem; sane his mirus fuit erga Serenitatem nisi obstinata Candidati aemulatio, tertio nee opinanti jacilem etiam aperuisset. Factum ent, Er quod in ectum reddi nequis, fortiter ferendum. Confidat Serenitas me serio a panibus ejus juise, nusio priuato eommodo, sed laudatissimis ejus uirtutibus fuisse addictum.
DEUM precor, felicitate Er ornamentis omnibus cumulatam revidat Serenitatem cujus ego memoriam non prius nisi eum uita di
. COPIA LITERARUM A SUMMO PONTIFICE AD SERENIM SIMUM REGEM POLONIT MICHAELEM
C Ari 'me in Christo Fili noster salutem S Apostolisam bene
dictionem. Ingenti sane gaudio Paternum animum nostrum eompleverat Venerabilis Fratris rchiepiseopi Corinthi Nun- id Apostolici relatio de Agiis Tuae persona concordibus Comitiorum motis in Polonia Regem mecta, deque flumina expectatione, quam eximia virtutes, quibus eadem destiali DEi munere flectate insigni, tur, E imprimis ardens Religionis Catholica delus excitaverant. Hu-josmodi mero laetitia, N Jes nune etiam nobis confirmatur, es augmtur ex literis tuis, Fuscepto statim Regni sceptro, summa eum filialis e ga Nos, S hane Sanctam Sedem pietatis, S obsequij signifeatisne perscriptis. Etenim recte, ac bapienter Actas Tua primoiata Prineiopatus is eris auffiicatur, S Regimina populorum ab ejM Sedis ratione, cui christM JEjus universas oves suas regendas commisitia
182쪽
ut bene no imperet hominiis qui bene non parra Deo. Bas pro eerto h bem egregia animipraeesse tui magnitudine, quo magis agnoscit in fui electione eonsti cae mirabiliter stissimi dextera adfuisse, eῖ certem -- ι identius, innixius ineumbere velle totis virib s, ut beneficij tanti lar . , gitori segratum, Es obsequente praebeat, omnibus Regis optimi partib implendis, ae potissmum S Religionis Orthodoxae, eui etiam Utius praelarissini Regni, fundamentales leges maxime innituntur, rebus, Errationibus universis omni sudio tuendis,*provehendis, cums non fine magno mentis nostrae gaudio intellexerimus, nonnulla haud par mi momenti commoda, es lucra, in istis Electionis Tua Comitijs adversi s Haereticos Religionis Catholica bono quaesita esse , vehementer a Te petimus, ut ea etiam, quantum maxime poteris, extenta, eram pliata penitus executioni demandentur. Utes praeterea etes imprimis
Acatholicis omnis aditus ad quastuns dignitates, S OIDia Regni pra cludatur. Et si vero cuncta hae, te pro Pectata pietate tua, areisque Regio Jonte essecturum fuisse non Abitam s, tamen, ut id is Terum
sns etiam atque etiam ctia temus, eum rei gravitaε, tum etiam
muneris nostri debitum a nobis exigit. Nos utis eharitatis Apostolisca documenta insigniora quaeque inchto Religiosissima, ae fortissma Gentis Moderatori debita, semper prolixe eumulateque praestabimi nati Tuae, esus expectatissma Φirtuti, S gubernio felices Iucos a Rege Regum DB, toto ex tarde peroptamus, ApoΗοθω- ben dictionem, quantum pietatis studio postolas, tanto beneuolenti ieordis assectu impertimur. Datum Roma apud S. Mariam M oorem sub Annulo Piscatoris. Die io Augusti. x IX.
De Actis eirea abdicationem Regis. JAm in propinctu itineris mei in Hollandiam, Belgium, de Galliam a
veniunt in manus benisissimae tuae, quibus multum, di supra merita meA tribuis, laudis, di tandem gratanter aecepta comitiorum S lemonis relatione tu petis, ego mandatum vice legis observare volo. Vis scilicet scire initium, a quo processit, cursum, quibus modis voraianuabatur, finem, ad quem non pervenerint magnae illius cogitati nis de Suctetare ad Poloniae sceptrum. vivente Rege, sormando. Deside ras informari de causis Abdicationis, de de modo, quomodo tandem pers
cta de quid intra id tempus, di mst subsecutum fuerit; suffieit tibi imperasese, gloria obsequi j mihi relicta. In hoo interim securum te Eminentissim. Princeps reddo, qubd nihil, nisi id, quod eompertum ex bonis Auctaribus, et possum dicere, stenae hujus Actoribus habui, sine eura verborum, remaut se habuit. scribo. Morte Reginae Ludovleae, quae durantibus Regni domitijs roma Mail evenerat, omnium serme opinio erat Reipublicae fortunam hactenus turbidam, ac deteriorem in melius mutatum iri. Nata plerique ipsa persuasion.
183쪽
ααl669 imputabant onmem infelicitata Matrimonio Regio, quM duam fratris uxorem dueere veritus non fuerit, exempla talis Matrimoni j perrara aettiastia eventu, de mutatione Reipublicae in principibus familijs est observare . Fi inestum Eeelesiae Angliae Matrimonium, quo Rex Henricus Vlli. dereli- - --.. ctam fratris sui uxorem Catholiuam, Caroli V. Materteram matrimonio si--μπ a bi eopulavit. par in licitas, ae imitatio in Regno Arragoniae, a Rege quo dam simili matrimonio cum Vi a fratris inito, quod fatalis mutatio, m. postremd ereptio illius Regni consecuta est. Nihil ego hio imminutum iveis rim supremae authoritati Sedis Apostolicae,eu dieatur dispensasse in tali Matrimonio Innoeentist X. petitioni Resiae indulgendo nescio tame qua verecundia id asserant. Populo Polono Asia matrimonia nullatens probat,licet pathm o nuntiare non audeat. Non ignotu est parentu memoriae nuptias figismum di cum Constantia altera sorore pro incestu habitas, quibus magni di incomrupti Senatores obnuntiare ausi, scripto ad Pontificem Clementem Oct vum. talem conjunctionem etiam in regibus equarum, Polonis turpem, de abominabilem videri, nee nisi eo vita suncto dispensatio obtineri poterat. lmprospero tamen sumessu, dc Matrimonij fructu, nam contemptus exindo Regis, de aecrescentibus alijs eausis arma in eum suscepta, di numerosa pro-Ies, quae in saeculum ferri per naturam videbatur, sterilis effecta Regiam stirpem finivit, an, occum uxore natam felicitatem Ioannis Casimiri Regis eidem inauspleato matrimonio attribuant seio ego quoque Georgij Osibi nil Caneellari j motu tractatum fuisse, cujus auctoritate Senatus consenserat, literasque ad Reginam dederat, ne maritum Regem abnueret, sed res instruct x fuit ambitione Reginae, quae Regi nubere non tantum percupiebat, sed molia peeuniarum vi sustentandae Regiae Electioni facta erat, juratamque fidem , Casmiro expoposcerat, ubi seeptri potitus fuisset, se non aliam in uxorem ducturum. Meminit quidam eonsilio Senatus se interfuisse, omnMumve ex composito, votis consentientibus, solum duntaxat Paulum Piasse. eium Episeopum Premistiensem. Annalium sul aevi scriptorem contrariam sententiam dixisse. di vatem non vanum suisse, eique tale matrimonium inriselix fututum, familiamque Regiam extinctum iri, praecipuum Authori funem esse debere, ut prole laseepta domus Regia lundetur, di sermonibus . privatis re agitata inter causas cladium publicarum reserre mihi visum, pri-t mario. Altera causa malorum ambitio Reginae Successorem Regno admois vere, bonis, malisque consilijs, de artibus molientis,cujus rei originem per texo. Bogustaus Lelegynius Thesaurarius Regni, vir ingeni j, de facundiae Princeps, de animum, consiliumque Reginae penetrans insinuaverat Regianae, quasi interrogaret primum, cur non Rege Iaboribus fracto, de ad seia nectutem vergente, de Succetare deliberaretur Reginaeque spem injecerat. facilis fieri posse, ut neptis ejus de qui neptem duxisset, vel adoptione, vel post Regiam mortem proximὴ ad coronam admoveretur, neque rem eam
difficilem factu ostendebat, qudo in consilio Reipublicae jam stetisset. dmiperatis nune Poloniae rebus, ut Moschoviae Dueis filius, ae deinde RahocqPrineipis Transylvaniae spes ostentaretur; pergratus is sermo Reginae atque Thelaurario ad potentiam, et gratiam valido, qui partibus Suetieis dato nomine, non tantiam gradum honoris desiderat, sed quaesito favore Regi nae adeo evectus erat, ut potentia de gratia plurimum in Aula valeret, nihilque ei roganti negaretur, pro domo sua, pro amicis, di clientibus, is demum, qui illum obtineret, quanquam Rege adeo dissicili, de Reginae, mi omnia permiscebat, id unum neganti obfirmaverat Regem moniti sui, praecipv. Cardinalis Vidonus, Legatum pontificium agens, quod Lesezynius ex Cauvino Sectario Catholicus male pius habebatur, expugnavit Regina laehrymis et blanditi js Regem, qui Legato, di Episcopia in eo tamen favit,ut magis
184쪽
actis eires asidieationem Regli ' HI
magis praEmovio Ecclesiastico crederet, Leseaynius tamen eoeptum eonsilia A. Qi66sum impigre exequitur,oc Episcopo, ac Palatino possianiensi in partes tracto, Lubomi eium jam praeoccupaverat impetratio armorum, minore Praefectura morie Lanchoroni j vacante, non sine injuria Cetarnecij , qui for- mtissimε gessit re contra Suecos, vireute id meruerat, di activitatem contraxe rata elocata filia Lesezynio incisori Regni, lud Lubomiericius magno pr. mici alliciendus, de obtinendus Reginae videbatur facilior CBarnecio milli ri viro, qui Reginae fidem, de civium servitio paratus, servitium addixerat. lnvidit praematura mors Pro-Cancellario LeleZynio, ne coeptam telam per texerat Parea, vitam ejus, simul de curam celeriore fato praecidente ι non tamen abrupta cura, , consilium pbit inauspicate a Nepota coeptum,pari studio, de valido conatu Vencesta Archi- Episcopus G mentis, alisque promovere, seriptoque concepto, allaborante Andrea Morcityn Referendario Regni, cujus ingenio, di fide Regina utebatur, illud manibus suis, di juramento firmabat, ignaro penitus Rege, quod plane compertum ha-huit Andreas Ollaow hi nunc pro-Caneellarius Regni, nam clam tractatu paeis ad Olivam, praesens Gedani ageret, a Cancellario PraZmovio imultatus fuit, qui illum uno arbitro Palatino Siraulensi, primum eum hon
re allocutus,prudentiam, de dexteritatem ejus Regnantibus placere,dignum que videri,cui magnoru negotioru arcana, di cunae concrederentur, posse dari casu Legationis mittendae,quam ille ex fide,de comodo Re p. subiret,gratu da ccret,ae virtute ej9 magni aruant,de conscientia se ligari,simulq; producto stris pio illud legendu exhibuit,quod subseriptione firmari,di juramento, verbis conceptis,exeptis tantom viroru non abnueret, monuit; verum percurrens ille stris
Him temone,respondit de se modesse,privatu se asere,nec ullo in Rep. gradu magno honori aestim re regnantiu ,α vinistroru Regni conceptam fiduciam, tamen reverentia notarum legum deterreri se, quominus scripto ac j ramento fidem obliget, servaturum tamen secretum. Ad ea Cancellariisus non indignam moram alicuous diei, nee roganti illi permisit. Sed cum difficultas ab illo iniecta suspieioni locum daret, ac vereri coepissent Mi nil tri, ne Regi, cui tune ab epistolis, oc alis tractatuum curis interiori admissione erat, rem totam detegeret, commotior ad haee Regina Caneellarium suum,ec illum advocari jubet, ec quaenam, istud, haec temeristasi te unum contra insurgere, improbare, quod prima nomina,Senatu consultum, ec saluti publicae percommodum ducant, atq; ea forte ea
n fuit, ne scena detegeretur, resq; in deterius apud facilem primb occupanti principem abiret, ut illi per Senatores Regina mentionem deSli deessere faceret, ec ubi concedentem quaerit . scriptum illud non san. nocivum Regi, wut Reipub: praesentaret, agitatum deinde quonam potiore modo ordinum Regni consensus obtineretur, Majoris poloniae Semnatores, Re praecipuos Nobilitatis, Rex ec Regina CZqstochoviam ev eant, cunctiq; ad obsequium ruentes, scripto illi nomina, di juratam ex formula fissem dederunt. Alterum huic Cermanum scriptum Lub mirsicius trahendis in consensum, ec subscriptionem Cracoviensibus Minoris Poloniae nobilibus aeceperat, non irriti studi)s. certatim subscribentibus. α authoritatem, ec gratiam ejus sequebantur. Eadem dilige tia actum Samborio a Regina in captandis nominibus, de juramentis no bilium, atq; hoe vel fundamento jacto, res in Conventibus Palatinatuum
Terrarum propositum; Indictisq; publieis comitiis Ordinum Regni, decreto successionem stabilire visum, neq, alienis auribus, ec animia multis in Conventibus propositio haec aeceptata suit, nec annuebant rectis de
Prudentibus Civibus Rempub: sterilitate Regia in casum dari, qu am sub
185쪽
. Gi66o interregno vicini Principes it diis, aut potentia distracturi essent, aut
irruptionibus Barbari, iuratiq; hostes, simul cives male concordes aemu latione, aut externorum corruptelis, dii tracturi praesumebantur. valuis etiam dexteritas Miuiitrorum Regis, ec Regi irae, prout quis impigre, aucia languiue bonis artibus, Ac iama virtutis gratus, aut math in populo mincaptus negotium promovebat, destruebatue. Multi non improsperh rem M.ter unda pud populares suos, sed privato more Conventu Sa adhoviensi propolitioni a sversos, validis rationibus, ec propitiis flectendo, ut in sententiam irent. α articulcis Palatinatuum, Consilium eligendi succeu res vivente Rege probarent. Sed in Conventibus aliorum Palatinatuum inversa res agitata fuit, praesertim S redae praecipuo turbatore consilij,
' qui nomine Stan illai Potoeci, Palatini Craeoviensis dira quaevis imprecabatur , ejufinodi materiam electionis libertati adversam a Palatino ju- . dieari asserebat, ex Gallicis, atq; aulae factionibus; subseeuta dein C in δε VRr Viensia, quae Condaeana, vulgus, indiscreto,. Patris, Filiique δειρσμὸνi nomine appellavit, quibus nihil non actu, pro admittenda, de consensu --ον. publico firmanda Succetaris electione, Rex ipse frequentissimi Senatu consilio habito, omnium animis prius dispositis, primus locutus est; Finito Regio sermone, primus sententia in dixit Veneessaus Leseunski Aristari-Epileopus G ne mensis, quem secuti Senatores, effusi in laudes, oc grates, Regem Patrem Patriae vocantes, affectum ejus vere Iasielloni eum ad idera tollentes, omnes in sententiam ivere, proponendum Equestri Ordini, atq; his Comitiis consilium maturandum; solus Thomas LetaeZynni Episcopus Chelmensis collaudato Rese eb flexit, ut consuleret, ta tum negotium tantisper differendum, donec Reipe paX oc securitas, praesertim a Moschis undiq; stabiliretur. Haec res magnae invidiae Episcopo fuit, tanquam omnibus exprobranti, quod unus ab universo Senatu dis-ιentiret. interea Comitiis serventibus omnia negotia publica posthaberi, sola materia Electionis in conclavi Nuntiorum fervere, studia in contraria Rempubet standi, aliis pulcherrimum, aliis deterrimum consilium videri, pulsare ubique Reginae emissarios, nocte , dieq; Iimina Palatii. Moribus. peeunia, spe, blandimentis, minis, prout opportunior quisque uidebatur. pertrahi, ut Condaeanis actibus commendaret promovendae elestionis operam , amicos pararet, firniaretq; , adversarios retunderet, aut partibus lucraretur, I bomirscius toto Comitiorum cursu silentium tenuit, ae ne verbo Suecesseris electionem, quam initio strenue fovebat, auxitq., amicorum opera juvit, sive re desperata, authoritatem suam indiserimen mittere. ecpericulum facere dignitatis noluerit, sive aliqua offensio in Reginam, animum ejus mutaverit. Compertum hiseo Stani suum l obirVedium Palatinum Pomeraniae suspicacem animum M aniersei j percurrisse, quo cum habito sermone de consiliis Reginae,affirmavit, supremam Exercitus praefecturam cierne eclo pro Lubomter scio, sibi vero gubernationem Aulae, dc Camerae destinatam esse, quando Dux Ambianus rerum dilaniae potietur, idq: sibi fida relatione Garneuetj- Ptime constare, quae relatio adeo Lu mir scit animo haesit, ut Reginae dubiam, imo falsam fidem reputans, amicos suos Intueri, nee ullatenus hisce Comiti', electionis eonsensum praebere voluerit, remittebant e iam boni gerique cives de studio partium, ec consitorum Reginae, seu prava accomm atione; displicebat multis, rem non recte, nec ordina- a te tractari, paucos eligendi Regis authoritatem assectare, etiam leviores homines; illos teneriori admissione haberi, peeunia, honoribus, augeri,
auios praestantiorea inferius ei. Gallicam factionem rerum potiri, impetus
186쪽
De actis e rea abdicationem Re s.
petu, non consilio rem agi, salutem,ec decus Patriae nihili aestimari, imb A. Qi66; aperto diserimine involvi, Caelum, ec Tartara misceri, nec frustra iuspiavio fuit; nam eodem tempore coepit inter Gallos, atq; Suecos tractatus, ec conclusum fuit, ut Sueci duodeeim millia militum aere Gallico aues rarent, ad juvandas in Polonia electionis partes, quas Rex, α major pars Senatus sultineret, seditio etiam exercitus polonici id temporis coorta, non tantum penitus neglecta fuit, sed in prosperis ducebatur, quali re hus Gallicis promovendis opportune eveniret, nam turbata Republica eceoniusa, creditum fuit, elefitionem pro remedio acceptatum iri; Remp: iin summis angustiis quaerendo ex Gallia subsidio aequieturam, ec militem aus imper ij iacile conue Turum, si pecuniam larga manu numerares, sed res longe aliter accidit, nam rigidus stipendiorum exactor Lubomi r se ius,an potius alioru Civili instinBu,quam aliarum factionu odio, nihil magis, quam elestionem Succetaris impugnare, ad speciem tuundae li est ἔα,υhertatis inducere, denique ferocia, ac minis, ae Reipublicae perieulis cessom id emeere coepit, ut promotis Suecesseris, vivente Rege, lege publica dam Minnaretur, hostiumque loco essent, qui moliri ultra pro Gallo ad Coronam e- g vehendo minimum auderent, neque tamen destitere a consilio, quibus promotio Condaei, savori apud Reginam, oc incremento dignitatum fuit, illi l- . terum bono animo Reginam esse, eonstantia, di conatu, praemijs, pecuniaque omnia superari, caeteraque grata auribus loquebantur, oc quia unus praecipue Lubo mirscius, in Comitijs negotium eorrupisset, ex quo obniti Rem .inae partib9 intelligebatur, cum beneficiis summis in eum, Domumq;, ae Clis entes ejus collatis, nihil prosectum esset, alia via eum adoriri, ae crimini-hus oriems, judicioque sudvertore magnum civem,oc labefactare Daserunt. Ergo quaesitae juris causae, verba pro crimine aecepta, comparata aecusatio, Iaesae M tis crimini dies dicta, comitijs Generalibus proscriptionis sententia Iata, ec publicata, exinde quid turbarum di tumultuum secutum sit, quae 'vastitas, quae caedes, de quantum malorum ille tumultus invexerit, notius est, quam ut recenseam. Composito tandem domestico tumultu, di Lub Hirseio in gratiam avellere coepto, Regina Lubomirsutum adversis, uti xistimabat, de magno casu frastum, ae potentiae suae vim expertum, iterum Pertentat,viamque hanc unicam reparandae gratiae, dc dignitatis habiturum. Neq; ille abnuerat,quod viro magno,summisq; in Polonia honoribus claro, qui hello dc factione, di Mareschaleatus,& Praefecturae exercitus ereptas digni. tates minime dubitaverat, privati nomen re sortuna aegrὶ tolerabatur, neque sperare eminentem in patria loeum poterat, nisi beneficio Reginae, cu- .jus arbitrio totus Rex regebatur, ergo subjirere animum fortunae, di Regi nae obseeundare certus, illis tantum proposuit, ut novis Ambiani Ducis
Pater, de princeps Condaeus studijs ad Coronam poloniae promoveretur, sive claritudinem viri bellici respiciebat, sive ne Reginae concederet, tanquavictus, oc coactus, ac ne destrueret fidem apud populares, favori Reginae tribuens, quae Condaeano principe, dominandi avida, Condaeum veterem . aetatis, de experientiae non facilem ab obsequio habitura credebatur dam proo posito a Lubomirscio Condaeo Regina aequiescebat, Lubomirseium magni Deere, de firmandae ejus pro Condaeo constantiae, fideique ergo, Andream Morintynum Referendarium Regni sibi addictum, atque dexteritate, di confidentia in animo Lubomirseij validum, quem, rogandorum auxiliorum em , in Galliam ablegaverat. Vraus laviam iter flectere jussit, sed adventa te Morlatyno, gravi morbo eorreptus, ae paucis horis vix superstes vivere simul, de negotia vitae curare desijt, cujus morte resurgere iterum res Gallicae. oc remoto ill*, tanquam obiee, largiorem animum sumere coepe
runt, jamque notis artibus Reginae blandiri, spem lavete pronam, di in Proclivi
187쪽
A. i669 proelivi viam promotioni. Condael ostendere, cum brevi interjectu temporis quinque mensium spatio interjecto, vis statim Lubomirsch R inam traxit, eidem cogitationi di curae plane immortuam, quae mihi altius repetenda videbantur, ut causam Moris spei de Republica exponerem, prius h fonte ipsis rursu di peracre fine abdieationis ordiendo. Vix enim una vel altera hora a mone Reginae abierat. Rex luctu recens di gravis Legato Gal. Φεβ. ' Melaravit, abiturum se Regno adstantibus plurimis. Nicolao PraZm - - .io Arehi Episeopo G mensi, Pro Caneellario Regni Claristophoro Paeto Cancellario Lilvaniae, qui omnes in lachrymas emuli Regem ad retinendum imperium, nec nisi eum vita finiendum cohortabantur. proximo die a morte Reginae, Rex verborum solatia nomine Senatus. Δc Equestris Or-t dinis admisit, ae Reipublicae curas comitijs praeseri, nequis recentis luctus, . oc Reginae mentionem dicendo faceret, doloremque importuno solatio ma gis irritaret Comitia demum quinque anterioribus abruptis selicem finem' habuere, quibus peractis vaeuus curarum Princeps, exequendis, quae Regina mandaverat, sua, di Executorum, diligentia intendebat, jacere dehinc sermones nonnulli de Matrimonio, seu amores erga principem, oc eu-ras Reipublieae, di tota Europa Matrimonia ostentare, Principes Deminas in ore habere coeperunt, Rese adeo faelli, dissiciliq; ut pictos vultus unius alteriusve principis Reminae non respueret,i md parietibus appendi palam ju- heret; secretiy tamen, e certiori fide. consorte qualemcunq; proscriberet,& is caelibi vitae obligaret, neq; haec privatis duntaxat modis, summis etiamm, Principibus, pen-Ministros suos se atrimonium suadentibus, negando re-.-- e ad spondit; neq; ipsis Sumi pontificis literat die accepti pontificat 9 manu pro-- - -pti pria paterne seriptae monuerunt Regem, adeo a Matrimonio alienu, ut σε liberior ageret, tentariq; frustra desineret, Praesessturas omnes vul- D Oeconomias futurae Reginae paratas, praeeipiti largitione, nee sinh uispendio rerum suarum poterat enim privatis rationibus, earum retentioni consulere dispensavit, donavitq;. Seripto etiam viginti rationes Composuit, quibus evinceret Matrimonium neq; sibi, neq; Reipublicae e Rusu commodo futurum; quod ubi firmum. fixumq; in animo Regis Le-εatus Gallicus intellexit, frustra proposito Matrimonio cum Ducis Ne burgiel filia admodum juveni, acceptis novis , Rege Christianissimo ma datis declaravit. Regi, de Ministris Regni, Galliam a promovendo adsti ronam Condaeo principe jam ex nune penitus desistere , ac omne studi--M Y 'λ, ς natum, di favorem in Neoburgicum transferre, eundem amnit nomine, de non ignotis poloniae decoribus, dotibusq; sceptris dignis e. impense commendare. Datum id a Rege Christianissimo amicitiae Ele-etoris Brande burgiet, pro Neoburgi eo principe mittentis, quo Electorema partibus sibi adversis averteret, a Belgicis suis rebus ex vovo succede libus irruptione stabita validas Civitates, Arcesque occupaverat, oc tot campo victor volitabat, consociaret; non medioeriter ea propositio Aulam permovit, hactenus de Neoburgieo intactam, silentemq; , sed vacuum non fuit, studia , de artes offerre Regi, ac praecipius Aulae, funeri Reginali intendentibus,cui ia Septembri, dies Cradoviae indicta fuit, s mul terror tono sparsus irruptionis Tartaricae cogitationem omnem in se verterat, oecupabatque . quippe Solianus Galga uictus Frater Tartarorum Chami, ec belli Ducis, postquam tres per menses in Vλmyna moratus, Tartaros suos resecisset Authore ec socio Dorolaynho Cosae rum Ductore, in Russiam praesidio vaeuam impetum fecit, nacta occasi ne, qubd miles numerandis stipendiis Leopolim commeans castra negle-Hui haberetis ac relinqueret. praecipui autem militiae specie ollach sm.
188쪽
De actis e rea abdicat onem Regis In
premi erga Reginani obtendu literaruin, quibus pro more Cancellariae, serratoria dignitate, aut ostiuiis civilibus, bellicisque in ligniores vovabantur. Cracciviam discesserunt, quorum tamen importunam, neu tempe stivam pietatem Rex ingrato vultu excepit, reprenenditque, conitat Supremum Regni Maresetialeum, armorumq; Praesesium c minor praes ctura armorum nondum collata eraz, cujus impetrandae ergo rrinceps Demetrius Visii iovi eccius Crauoviam itidem advenerat ) nullum Tribunum, ae ne Centurionem, vix tres vlee-Centuriones, dilapso l. praestantiori milite, parvam manum, oc rara signa in caltris deprehendille. Tam Sravi, nee opinato periculo consilij fuit, Caltris militem non continere, ne ab ingenti hostium numero cingeretur, α re militari, annonaq; Imparatus, ruinae exponeretur, sed potius per castella, locaque opportuna
distribui, imponique, quo facilius numerosi hostis impetus eludi, ac incautorum Scytharum terga, ac latera carpi possent. Ipse Sobiescius belli Dux, lecta trium millium manu versus Camenectam flexit, retrahendo is longioribus in viscera Regni Incursionibus holtem, simul Ostentando terrori, aliis Tartaris, Vallae liis, Turcisq; , ne major belli moles cresceret auxiliis Soliano, ec DorosZynho amuentibus, quae lama seliuium rerum de facili exeire poterat, atq, id corri iiij vane per Poloniam agita. tum eventu salutare fuit. Nam Tartarus incertus quid ageret, qud tenderet, Castella, ac munimenta adoriri non ausus, ae ubicunque praedabundus nostris math militantibus in Sobi estitim a tergo minantem, iram, vimq; totam eonvertit, quem podajeecius oppido copiis omnibus instru- operiri, atq; obsidione frangere visum , Juvit oc natura loei, dc forintuna polona, ut pauci ingentem multitudinem hostium sustinerent, pr speri'; eruptionibus adeo fatigarent, ut pacem ultro victus inopia commeatus offerret, itum facile in conditiones pacis, quae summa aut horitate, di honore Poloniae sunt conclusae, abolitis omni dus, quae inimica inter generant, fidem, α societatem a Polonis Tartari petiere, inutuoque Sobiescius, Sullanus pacta juramento sacraverunt, eadem fauilitate ac subjemone subditorum in morem Cosaci praestitere, ec post eorum satisfamonem praetervecto Sobie scio, festiva tormentorum, oc bombardaru explosione applauserunt. Ubi parentatu Regin e honori, solenni diem proximam consilio Rex Senatoribus designavit, aderat frequens, ec lectissimus Senatus magna expectatione anxius, de se eum diversa volutans, vivifiea fama, non intra tantum Poloniam, sed per vicinas Gentes grande aliquid agitatum iri, neu sinh cura habuit Caesar delatum rumorem hunc, qui per Legatum suum Comitem SZawmud, ec per literas com pellavit praecipuos Senwtorec, viderintne quid haec Respub, ae bona Ut cinia incommodi pateretur praebuit materiem , de causam suspicandi fama, Regem Craeoviae ex Regio Throno in privati sortem iturum, suriaq; Abdicatione Condaeo facile, ec planum iter iacturum; Haee res consilio avidas omnium aures elusit, neq; amplitis retulit ad Senatum,quhm de periculo a Tartaris, de de tempore Comitiorum habendorum. Itum in sententias. ut Comitia mense Aprili celebrarentur , ae gratiantibus Tartaris motae universae Nobilitatis vires opponerentur, de cimitiis hahendis non difficile assensit Rex, tanquam ultra ea distulerit, commOV
ri Nobilitatem formidini fuit, ne nimium coacta gravior in Regem, de Aula, suspieionu invidiaeq; plena quam in hora incumbat; Uictus tamen Rex consensu multorum nihil aliud quaesivit, nisi in Nobilitate reponeis re periclitantem Rempub, deseri Russiae oras, campos Vastari , turbam Africolarum servituti barbarae exponi, clamitantium edictum jam in ia
189쪽
tinere substituit, ae omnes palatinaciis sub praesidio Reipub, ex lege a
mali accurrerunt, sed ram transactione, quam memoravi, Pohuccensi, cura omnis, metu'. belli evanuit, N. Rex magnarum curarum vacuus, per leviora Ot ij, e venacus emem traxita Secuta interim coautia sunt,
plena diis uti, turbarumqή, ec acerbius in iactiones Gallicas. in Legatum Gallicum toto comitiorum tempore. eum a multis, tum praecipue a Ma Dς-rim lino D biecto Uexillisero Sendomi riensi homine, audacis, α Ob laterum ' firmitatem, robustumq; os, validi inter Populares eloquij, quem sinci
δ' 'v' Reipublieae. propria causa, de ossensio stimulabat, quod laesion*m
quandam ex contractu cum Regina de arenda praesecturae is in ieensis ante irruptione Suetivam praetendens satisfieri sibi numerata decem millium pecunia, dum obtinuisset,eausam Legato imputaret, hine ille vehementius instare, urgere, concitare, pestem patriae aliisq; probris comis Pellare, o re, terrereq. Regem, Senatum, ut seclusa mora ab Aula R Ua dimoveretur; Rex contra respondere coepit, rus sibi in Legatos principa esse, si a Dominora suorum mandatis, nutuq. duntaxat penderent, obtendere amicitiam, oc officia Regis Galliae,dignitatem suam, securitatem Remi in eo verti. ne seribendo facilem se declararet, ne partem dedecoris in se recipiat, tanquam juris Gentium minus gnarus, inobser-' vansq;, ac ob periculum negationis , ac ne Legatum nullius facti conistra Regem, contra se, contra Rempubl: compertum delatione, minus aequa, ac invidiosa praegravaret, praebuit tamen aliquid oecasionis Lega tus, minime tempori serviendo, qui flagrante invidia palam ventitare, intens umq. Nuntiorum oculos versando in Camera Regis, chartarum4udo in seram noctem exercendo everberare, Re velut provocare odium, sermone'; veritus non fuit, ita per certamina verborum sex septimanis frustra tritis ,Nuntiis relegationem legati, et generalem Nobilitatis eu eationem insolentii.s postulantibus, Rege contra obnitente, negantequci. Comitia dimuxere, ec male asseεtis animis discessum est, arripuit augen-- dae invidiae occasionem Detbi euius ex principis Neoburgiei Legato viso,qui sera nocte i colum fama clarum adeundo, principem suum Regno pervi icationem vacatum, impensius, incautiusq; jam solutis Comitiis commenda vorat, quod in biculum acrem Virum n agis accendit, Aegem que ipsum math habuit, evulgatum arcanum , quod tam Legatus partim megando, partim aliter interpretando, scripto apud Regem ex uosavit. Hoc principio late emanavit fama, Regem Regno abdicaturum. quod DebHeius publico suo coram actis Radon iensibus Manifesto. M Re- qatione affirmavit. Sed Rex abdicandi certus, adeo secretum coluit, alias dictorum, factorumq; apertior, ut nulli etiam fidissimorum cogitatione euam palam saceret, subnse'. intimorum animos teneret, nam quaedam .neglectui ostendebat, tanquam coronam politurus, quaedam inspeciem aeterntim mansuri, e parando, fabricando, diligentius longe e Tabat, crebrescente undique lauru abdieationis Pro Cancellarius nactua occasionem discessus tui in Episcopatum, cum Rex Bialam ad principem Radetiwithmi, Palat mum Uilnensem. mox pro Cancellarium , Crodnam discessionem pararet, ad exeroendam venationem , quaesitavi a Rege iis centia Regi ex Bit, rumorem valesuere abdicationis, literaa undiq; a ferri. sbi nece litatem esse, ut compellantibus respondeat, ignorari P
mitus , Megarim omnia imh rubore, ac bonae fidei periculo non pota, Non curiosa levitate areana laruia i , sed ne radiimus sit, qui nesciat, quem si ire penitus in Magistratu positum, lex, mosvis Patrius jubeant, simul ue RHi visum consiluim ministret. orare supplicem, ut firmum . an Marsiu
190쪽
De assis eirea abdicat onem Regis. N
.anumq; potiti sit de abdicando Regno consiliu , verbo induat Oblig re a. c. i66s fidem juratam illibente Rage, nemini se magnitudinem secreti revelat rum, adeo Rex per benigne Pr Cancellarium ample flens, deq; in se eriis amore, ec fide egregie judicans nihil aliud reposuit, nisi ut in destinatam diem Maai Uaria viam rediret, consilium quiadam secum ,Iuxta ac uum fidissimis, Primariisque Senatus eb temporis habiturus, aderat in diem
frequens Senatus aegrde silentium tolerans, quod praeeoeior fama, sermonesque vulgi rumpebant, abdicationem parare, horam vix ante vocato pro-Cancellario, quid proponendum esset secretius intimavit, confusoq; rei novitate, α ibrii suae indolente, ec praesente Pr Cancellario tam infelicis vocis mi ni ster io praeberetur, bono animo rem exequi jussit, dir- 'eumsteterat interim Cameram Regiam Senatus de Aulae expestatio, magni seoreti impatiens, intentiq; in vultum Pr Cancellari j altae re subitae cogitationis manifestum observabant, quem simul multorum interrogatio, ec promissi secreti fides, simul praemeditandi sermonis eura aegre habebant, utque secreto propiori scandalo timul consuleret, res ectempus suasit, progrediente in publicum Rege, factoq; Senatu Kex Pr
Cancellarium voce appellavit, eumq; curuli accedentem in aurem monuit, imperata exponeret, quoque certiori fide, re memoria exequeretur, ac ne in suspicionem male observatae legis veniret, quae Ele Elicinis, vivente Rege, conatum, de consilium, quocunque colore severε interdixit, scriptum conceptum in manus eidem tradidit, ergo Pro-Cancellarius 'de Regis in Senatum amore ec fiducia , de Senatus erga Regem constan- ponisisti fide oc obsequio, arduis, extremisq; rebus testato, collectoanjmo simul magnum hune diem, qualis a condita Polonia nondu illuxit, appellans, quaeq; alia pro tempore, re causa locutus in testionem se dedit. Audita propositione Regia Senatus omnis, viscopi, Palatini Castella- -- nique, di Regni Osficiales , lachrymis non tenuere, ae versi ad Archi-E- moνum iu piscopum primatem, qui ore omnium loqueretur, ae triste, di inauditum fa- ἀο ρεμα. einus disi adere verbis, nutuque indicat; locutus ille magna gravitate; postrem b fletu verba praepediente, e curuli prorumpens, atque ad genua Regis flexus orabat, Rempublicam tot malis afflictam postremo malo tum no puniret, ne gentem toties sanguinis pro sua M te prodigam abjiceret, ne pro inclyto Rege, tot Regum, Caesarumque progenie vagus, de erro audire mallet, ne tot populos Christianos sub ilium Barbaris daret, adesse praestantea helli Duces, quibus rem armorum, adesse egregios Ministros, quibus neg tia togae, statusque relinqueret, ipse liberali frueretur otio, si conscientiae stimuli perurgeant, neque satis confiij, aut remedij ex domesticis Episcopis, di Theologis, summo saerorum Regi, dc Christi vicario detegeret, arbitruinque conscientiae ab eo servandae salutis rationem ediscere ne gravetor, harumagno motu,' nee minore pietate orantem Archiepiscopum Senatores, ex ordine quisque succedentes, ae genibus nixi veneratione, lachrymis, ae precibus juverunt, sed immoto adeo principe,ut discedere ad Senatorium locum jussis, ae imperato silentio responderet, Regia dicendi gravitate , qua in Rex Sesa, consilijs utebatur, aliter sibi aeternas rationes constare non posse, nisi pri- tor ν ι Vatis, splendidis, di fallacibus nuntium remitteret, Rempublieam in tran--δε illo protuna esse, neque publico detrimento fore, quin magis commodo, si stactus, fetisque aetate, laboribus valido, ae rerum eapaci locum relinqueret, satis sibi viginti per annos varia fortuna regnatum, atque ventura esse horam, ut regnare desinat, quidni sponte agat, quod cogente fato sem- per metuendum, semel faciendum, multis taedio, ae plerumque per infortunia Reipublicae regnari, quid si mutatio personae res in melius mutet, sortunaque sub novo Principe post tot tristia rerum laetior arridebit, quem ca-O suin