장음표시 사용
651쪽
A. 1674 Conspici, rapi fuit: idoneum ad omnia & barbarus probavit, nec a se amplius dimisit. Inter esigna Thracis in Daciam mota, suasiti, timor
intumescentis fluminis, ne post eluvione trajectum exercitus moraretur. Tormentorum loculamenta per currus distracta. In castris harbari st, ν εν ' eadaverum sanies & acervus, stragis acceptae argumentum. Re
Iieti & globorum plures acervi& sena tormenta. Neoecti funeris, & r
liquiarum caula, testina regressis, quam metus etiam nondum certo c
σῖγMM alitae pacis ursit. Posterus dies Scythas expulit, Turcae appendicem. Amnem jam traiecerant, cum Rex captivos ab iis repetisit. Affuit Npse inter illustrem equitum globum, peditum satellitia, cui Princeps Vallachiae captivae plebis agmina restituit. Ad quindena millia miserorum numerus pertigerat, quorum supellex ter mille curribus tracta. Libra=δra. Libcorum dein tumultus castra implevit: origo hujus proniora in Tudimust- ον- cam studia, cui comes ire intendit licentia. Data optio, & negare hanc
foederum lex vetuit; sed cum turbida sierunt, odia bilem 3 Exercitus e torsere. Tumultuantium signa exemit neci unius supplicium, quem summus Divini Exercitus Dux palo addixit, in plures minacior districto in scelus acinace. Locus dein certaminum Principi spectaculi, virtutisque materiem objecit caesbrum ibi cadavera, & quos in vinculis enecuit egestas: hos honore funeris impertit & vespillonum operam pretio parat. . At dum e castris reditum adornat, de Moschi eventibus edocetur. Ι genti Exercitu in DorosZencum ivit, trecenta fere Motaiorum, S. o iacorum millia copsis inerant: haec trans Borysthenem substitere: pausiarinum o Ora in lirino capiendo praemissa. Armis opponere arma gestibi; sed haec incolis excussit timor, nec arma agitarunt, sed jugum, quod obsidioni inter annorue inopiam praetulere: Cum Duce Moschasum, Cosac Tumi potius ageretur, cui se suri Dorostencus permitteret. Magis hic extimuit Civem, quam hostem, civi enim haud tuto fideret inter diabrionis vota. In hanc demum di ille animum deflexit, sed ante jureiuramo. . his securitatem pactus, quam Per fiatrem apud Duces advenas exegit...is M.f. Firmata sacramento securitas, tum CZechrino exuitur Doroiae us,j obis fidis. gum Urbs induit, pari jure tradita, atque antea tenebatur. Sic poenas e olvere coepit perduellio: nil tutum quippe sceleri, neo diu fixa huic d minatio. Ad castra barbara Nuntium Rex promovit una cum tabellariis Bizantio festinis: ibi de novo Dorostenci cum Moschis isdere pern stros pacis publicae arbitros Bassam admonet. Nec nostrae virtutis non admonitum voluit, quae literas cum tabest arsis interceptas, fide integra reddat, contra quam ille pristiterit arcanorum Zorariensium avidior, Iam aequi bonique interceptis nostrorum codicilli fovit facinusMos. 1i barbaros,& ad Danubium promovit. Longius tamen productum, ter, quod illos Danubio nonniu post sequimensem reddidit mira ad haec DEo coeli calamitate vexat , quam brumae vicinia parit. Transiimus deinimi poli Tyram,-aὸ Z oviam dies proximus nos defixit. Hic in intias sup - effusus cum Exercitu Princeps, qhue inter repetitos maclanarum t nitrus personuere solenni gratiarum carmine. Gratias elicuit tum salus Exercitus, ct elusa hostium vota inter cladium funesta, tum nova Roma, ni Antistici in Ecclesiae solium inauguratio, nempe Innocentii M. qui dictus antea Benedictus Odeschalcus Clementi X. successit non in vat, cani tantum Imperii clavum, sed in lonae rei studia. Nervum etiam armis nostratibus privato ab arario suffecit ante summae Cathedrie adistum in arma emerita profusior, quem morem tenebit deinceps amor nec aurum ferro contra barbaros deesse patietur. Idem dies cluplicem lega
652쪽
lepytum a Manue Europae Regibus castris induxit, alterum a Rem Christianissimo, Marchionem de Betunc, Sororium R nar, alterum a Magno Angliae ac Britanniae Rege. Tentarat uterque antea Regis aditum, sed conatum omnem elusit late infusa viis barbaries. Nec tibicen melius rem gessit, quem Anglus ad Bassam destinarat, praeter cultum a pretio insignem comites illi addens ac interpretem. Laterae tibicini datae, legacta seno Britannue Rege missi, vota & degationis materiam conclusere. Liber ad Regia castra aditus potabatum. se Polonum inter, & Orientem pacis conciliandae arbitrum mitta Nondum ad Bassam penetrarat tibicen Anglicus, cum Scythae in obvium feruntur, cultus Ornatior illis p trandae taedis illecebra; nec datum orandi spatium: dempta tibicini ce Vix sociJsque: abjecta cadavera, & literae, me quibus barbaro spolia fuere potiora. Accessit cum Illustribus copiis & Dux Radgivilius Sacri Romani Imperii Princeps, ac Magni Ducatus Lilvaniae Procancellarius. Hunc demtim tam ardua finem vertente autumno accepere. Spectarunt tamen vel ardua erectam semper Principis nostri mentem, nec pericuti paventem, qua se inferret, malum exclusit consilio, per discrimina non imperio ivit, sed Miem illis imiscuit, sui securam. Non fregit o fidio ad viginti dies prolata, ubi diem nullum si non abn laurea, certe non sine nova industris, aut praeliaris ingensi laude exegit, tam op- Portuna gloriae secutus, auam temeraria praecavenS, nec arenam imperans, nisi quae lauream caret. Ille castris spatium, ille munimentis descripsit: instructa semper ab illo acies, aurora equitantem accepit, fer vesper dimisit. Acuebat & munere suo 1 virtutem, quos strenua reduces obtulissent, liberaliter muneratus. Quacunae iret aerarium pene ivit, quo Vel imperaret virtutem, vel reponeret. Etiam otia gregari Tum, aliorum , globis hostium tormentarisis expunxit, quibus collige dis impendi voluit, quidquid temporis a praeliandi usti vacuum supe
esset. Nes, is abs, praemio labor, pretium descripsit globi major vel minor moles. Sphaeris tamen incendiarisis, iisdem r netis pretium
majus. Non ergo jam timebantur, sed captabantur globi, ut Caperetur Priemium. Non minor pietas Principis in caesos eluxit, seu vulnus, seu funus curandum esset, aegris ex vulnere non corporis, non animi abesse
levamen Passus, quin eos insuper transferri alio vellet, ubi aegritudo non aegrius cubaret. Denique egit hic, ut alibi semper Princeps, quod a Magno Principe quidem requiras, sed simul ex gestorum modo in maximo mireris. Ad extremum indimis Comitsis mes, ubi pax iteruconclusa, & pacem firmatura Legatio. Hactenus bella Principis, quae ut in pacem desiere, & post tollam reas tu oleam pacis tesseram; sic Augustum, qui Romae Janiun Occi sit, Poloniae victrici referant, diuque 2spitem, diu felicem Europa, α orbe plaudentibus conservent.
GRATIARUΜ ACTIO REIPUBD A REGE JOANNE III.
PRO DipLO TE ELECTIONIS DICTA. Vatiaviae in Wnis plo S Ioannis per Ioannem minshi Palatinum Culmensem die A. Iunii.
Quod olim ad s.lutem populi parandasq;vias Domino vox claman iis in deserto. id hodie fortunata resonat echo in diserto Diplinmate, quod Respub: in sinum reponit Electi sui JOANNIS II l. DEi gratia Regis Paeoniae oc M. D. L. Parat viam Domino ν non pridem AEC. 1674
653쪽
A. c. t674 dem Filio nune lam Patri, rartita,ri S. Fidei, liberinium, stri unarum ec salutis suae. Ibi mutus prae senio Pacor tabulae id impreffit. hic de terae L Eicligit ita, prius in mollibus cordibus , innocentis, . citi eum externa luctantis ambitione, gentis. deinde in Diplomate Joannes est, Ioannes Momen gratiae sortunate itiscribit. lia Sanctissima DEi Genitrix. MARIA , Mater salutis re misericordiae in sterili utero uix conceptum, vi litatione sincti ficat: hic serenissima Ludovica Maria , fons bo-Mitatis ἐκ olementiat, prima in orbe Herois, velut Heroicis nitructum artibus, primum ἐή, uum vaticin/mnia Ilibilis , Patriae defension s,triumphorum, α throni investit benedictione, ubi acl imaginem persem Num suarum , tutelae suae, et educationis Alumnam, Serenis1imam Mariam Casi miram, pelagus Angeliearum qualitatum, Pietatis e ' xemplum di speculum, propriis jungit manibus de desponset : in Matrem caenobiorum de Xenodociliorum, thesaurtim pupillorum, ec paupePum, quorum booo in partibus Rufliae propria manu ec sumptibus sul entat, . advocatam amictorum ec orphanornm, inclyto exercitui patronam, sui loco relinquit. Ait enim non vidit Sarista illa Reginarum Herois . desertum in hae patria omnibus quidem ijs, quibus perennant, α. florent. Regna, desertum tamen praecipue desectu viri bellatoris, post illas Ela voaquenses, Coriunenses, pietavicenses, Lborovienses, Batorienses , Rusanecenses, Scepelienses, Mohilovienses, Grodoeenses, Vothleenses, O-poezynenses. Craco vienses, Varia vienses, Gedanentes pugnas an fugasran non deiectum post avulsas vix non tres partes, poli fames, aegrit dines, peste , aliasq; plagas in metas an non delerium post Golemis hcnies, loco zonsilii, et uentos tumultus . oc probrosos di sordines r an non desertum post amisiun. pretiosum in Cameneuo lapidem cum P dolia' post violatas Ecelelias italusq; omnes Z Desertum tamen id ultraeaptum de historiarum fidem, plantat Electus noster. ec Dilectus Polo .nae fortitudinis Titus . fortunatior Regni labe tietis Stator Non redeo ad primordia aetatis ejus. quam aestu, ut Kempub: velut Madpetna ab incendio tueretur; algore, ut tepentem refoveret. inedia, ut esurientem refleeret; acie ec pulvere, ne reliquum splendoris amitteret, exercuit: Ultra Crimusti columnas, audacisq; triumphos, tanta magnanimitR-
te et liberalitate, licet tum adhue sine officiis, Solis nos Filios Imperia. in obsequio Reipis: continuit de rexit: Civitates de Fortalitia in spatio duorum mensium, in potestatem dc subjectionem Rei puta redegit;quae, Non uno petita Troja decennio, pertinax Uuraina tuebatur. I artaros virtutis polonae cotem quia anniversarios Reipub: hostes, ipsumq; Haisnum. non tantum in fugam agi, verum etiam usq; au defesionem manuum profligari docuit: imperatorem Turcarum terrorem orbis ita per inulit, ut post victoriam, obverso tergor demissis fascibus, facibus prae lueentibus: intra m horarum spatium, biduo equo non descendentem, fugere non puduerit. plane arcus ec lauros tenerior praesentat aetas,
et M.triumphos numerans, quot Respub: sub officio; hodie jam Regis nostri. censebat hostes: Unde invidiam gloria, Patriam vicit benessetis: Vivit inquam Patritio sanguine, primo Avi. supremi Ducis ec Canoellarii Regni, deinde Avuneuli, germaniq; fratris, qui pro Patria Dra seselliatvrunt, in victimam, corona Martyrij gloriaq; redimiti. Vieit magni sui Genitoris activitate ει gloria, quem saerosanctae pacis Magnum An- gemim Choei mensia castra, non multo vera post tempore, filium ejus, perfidiae altorem, publicae lalutis vindicem, Victorem orbis. supra eis empla
654쪽
Grytiaruna actio pro diplomate sal
xempla seculorum, sit spexerunt,oc hii torris tradiderunt. mi itaq; ad intaio
nostilia, primus reliquis praeivit valla, ut orba, majestate, sceptra su-siuntaret. an non julie voto totiusChristianitatis primus at thronum eis bi, reesio fulgere paludamento, ec corona gloriae meruit redimiri Voto inelyti Senatus citra exemplum tam numerose congregati, toti Usq. eques L. is ordinis, qui nec Martiarum expeditionum peritiorem , Deo mericorum magnitudine, aut patrij status notitia inveniens perfectiorent, hune Dominum ec Monarcham suum nutu monstravit ; qui zum Turonensi praesule Leehiam agone laborantem, velut illum malis Vestitum mendi eum veste contegeret inauditae victorie ς Volo insuperiatorum, quae eum in natali horoscopo Regem indigitarunt, velut mar- viale cor mentum, terrore orientis de flagellum Constantinopoleos eduri carunc; nee sine mytterio post Serenissimos Joannem Casi mirum, ecLudovicam Mariam interposuerunt Superi lultrum vicissitudinum . 1 torum moram; ut enim liberum nobis dederunt arbitrium, ita voluerunt, ii ne coactione, libere nostros luitraremus defectus di errores , dein mum q. la peremus. Erraverat quidem etiam Electus populus in amue te, sua pertinae iter in Saulem vota dirigendo: vertam correxit errore min Elelilone Davidis, laeundum eor Dhi Viri, quod nihil irritat magis,
quam Pisuperum oppressio. F ciamus comparationem numerosiorum nunc, quam olim fuerunt exercituum. ec castrorum, tum non tanta e-Sς stas, oppressio, devastatio, ec rapinae militum grassabuntur. Joannes ς it nomen gratiae , qui disciplinam militarem io orbitam restituet ι fortunamque Reipublicae ad pristinum D Eo favente redueet statum, in splendorem. Utiq; abyssium audiciorum DEi, per media, quae bonitas ejus ordinat ad praeuestinata perpendimus, cx eisque sanetam ejus Voluntatem assequimur; κltiore ergo pensemus reflexione, quod iacui, R dum plane die oc hora post decursum anni, Superi nos orbitate Invol-Vo unt, lux die ec hora in commotionem a fundamento urium ec libertatum nostrarum, juramentum I.ublicii factum; ita in crastinum Past decursum ejusdem anni, tanta nos sub Choc imo D Eus recreavid Victoria, ut Patrem patriae velut digito indicaret. Verum ipsι quoq; illum in lege pacificationi, sibi indigitavit Respub: quando eum eo jam PQ ne perdita, vita di salute cariora, jurium M li rtatum illi decora , rediere. Ideo Moldavi ec Valachi. Dominum adorarunt, ut gens nonra Sratorem ae Sospitatorem universae agnosceretChristianitatis: super te ea , mos erat Heroibus Duces suos ad thronum deterre, hio genti litium scutum Electi nostri attollit collapsam patu in , protegit ab ambiLione. . On Vulsionem compagis nostrae, intendente. Fulgere incipit post nubila Phaebus, eum magna spe desideratae paeis ; quando sine turbinibus, tonitruis, incendiis, caedibus in horisonte nostro, oritur tam beneficumsidas, quod omnibus statibus, panem non fulmina promittat. Spiritum Paraclitum per festa Pentecostes expectavimus o supplicibus votis in v o vimus ; de eeee individuae Triadis eolligimus Mnelicia . ubi Ecclesiastica. solemnia at Electum nostrum. Sub
sub aenigmate saeratissimo Filio DEi, Salvatoris mundi, his cis celebrat Beelesia; iisdem Filius ec Pater quia pridem Servator Dpuit m m, aenigmate augustissimo ad conservandam salutem Toramento se obstringit. Sabbathum olim dixi φκ , '
Iie Choei mensem: Sabbathum praecedens festivitatem Triados divinissimae diversitatem unit linguarum, Electoq; nostro sicrifcRt, ut sen-
655쪽
Azr6 4 vis Solavonicae, tribus ordinibus antiquitus constanti, nune interim Orbatis duobus, pro tertio ac supremo, omnipotens Trias Joannem ill . superaddat. In triduo lub Ch imo divina bonitas terret, rumpi L, Dan orientalem potentiam; in triduo tres iti tot enim dividimur magnas eonjungit nationes . in unamq; colligit vocem, oc ad Regem D minum, Filium ec Patrem dirigit, primo tam libere concordis, san La dein Ilberatione firmatae Electionis exemplo, summa mansuetudine Regis,ae moderatione temperatae: ut ostendat amoris vim esse maximam, metus imbecillem. Imb dum in solem hune, plane justitiae nuper, triduana a te nominatione, nunc biseptimanaria ante Regni sponsationem, deliberatione honoratum, irruissent umbrae passionum, en, quomodo DE suum tuetur Partum,intra triduum quali fatuos ignes, errantes illas extinguit stellas, ut Electo audendat diem gloriae. Non ergo vana esse potest talium inuidentiarum conjunctura : ter centenis, imb utinam termillenis annis, mille enim anni in conspectu Domini sicut dies hesteria na, quae praeteriit triduum hoo omina dur regnaturum. Semen de domo lacob, cu)us melliflua eloquentia , dum tergiminis vicibus Mares. chalcu ageret Nuntioru, salutarib ' in senatu consiliis, infracto labore in
eastris, floruit Resputa Efflorebit iterum selieiter sub sortunatis Fili Imperiis, cujus gentilitio scuto Polona Aquila insedit ad quietem: ab humeris verb praepetis Lilvaniae Equitis, non vano omine idem insigne pendens, pollicetur; sub hoe signo, quidquid a corpore Reipub: avulsum est, assequendum ac restituendum, reducet ad compa8em grandes provincias, asseret Dice celas; restituet Ecclesiis fidem , altaribus sacrificia, pauperibus panem, pacem patriae, omnibus opes, securitatem; restituet aurea.Vladistat tempora, redibuntq; Saturnia regna; ubi ex voto omniti bonis omnes saturabimur: magnis e altis instruet nidu, aequabitosta viu .ec de lutea in marmorea transformabit pol. ec Litu. sicut vero suos Octavio fuisse codicillos,non ta redituu ex orbe, quam bene merit ru, memorant fasti, ita in corde Augusti nostri,indelebiles manebunt cois die illi senatus inclyti, vigilantium Pastorum, ae praesertim eorum QR-pitis, qui pro Priniatiali labore primitias reserat gratiarum: manebunt codicilli strenui in sago, in toga perspicacis equestris ordinis magni laeorum Mareschalel, qui Patrem familias in Senatu, in castris egit Commilitonem. Seeura itaq; ad se liciter Electum, velut suum nuper Directorem Senatus, Duces re Ministri ad Collegam, Equestris Ordo aecedet ad Condivem, qui euivis loquetur sine sermonis interprete; secur, etiam Gregarius ad Commili onem, quem in praelio primum spectabat: Experietur quisq; id ab eo. ad quod se Sacramento ad aras obstringithoeq; Diploma in paternum . cum gratitudine, ac gratiarum actione suseipit finum i omnibus Reipub: statibus singullsve ejus civibus per hodiernam desponsationem spondet amorem, gratitudinem, respectum de
RATIONES OB QUAS PROTESTATIONES POST NOΜLNATIONEΜ VALERE NEQUEUNT.
MOHUla non lieet salvo statu res conelusas evertere, de per hoe pacatum Reipubl: statum concutere, di Rempublicam discrimini exponere., ado. mia Electio, nulla, praeter Vladistat, tam papatὲ, ae moderisna peracta est; quia licet fuerint schisenata in votis pro Candidatis; ecpraeseris
656쪽
Ore protestas Ones post nominationem non valeant. 6Ny
praesertim magna contradictio pro M. D. L. aecellerunt tamen etiκm A. 1674ni ad unionem, persuasi non coacti . . potiori vero, omnes Regni Palatinatus uno sere nutu Candidatos nominatos reliquerunt, modernunt vero Dominum nominarunt.
stio Requisiti terna interpellatione de consensu, nemine contradicente, omnes in nominationem consenserunt.
to tacta conventa conscripta , de quo testatur diploma manibus Senatorum lubscriptuni, ec a Deputatis cujusvis Palatinatus Resi redditum cum submittione di sponsione obesientiae ec fidelitatis erga Electum. Elt ergo is non crimen tantum , sed scelus maximia in velle tu bare Rem ρuo: his illiciti inventionibus. Xto attinet serupulum illum , qui palsim volitat, quod Rex promiterit Exercitui solvere pro duobus trimo litibus; id non e it in pactis eonventis: liuat enim id propolitum fuerit a privatis, Rex ἔamen vomputaIis the lauris. agnitaq; eorum insuri cientia in id contentire non potuit, quoa eo allat ex pactis, super quae Rex juravit; in quibus id non invenitur,liret scrupulo itisi ine lint conscripta di jurat . oto Diversum habemus exemplum in Eleelit ne praeteriti Domini, ubi ad Senatum exploliones fiebant, ad alsorum latera selopeda uirigesbantur, nullam concedendo persitationem aut deliberationem, oc Lanaen movestia lenatus ea fuit, ut noluerint protrahere interregnum Reipuli: Pzricillosum . maluerintve dissimulatis injuriis concludet e Electionem, quam contradicendo Rempube confundere.
mo Nemo die at id enim falsum omnino eventus docuit conjurationςs futile contra praeteritum Dominum , per quas Dominio extur-b retiar, nunquam enim id in te fuit, nisi in figmento defuncti Regis qui vindieativi eum esset ingenij, per sua sub ei a concitabat cives , ocevet tebat ita statum Reipub: ut nee mica prisci moris aut libertatis rem ADCret, ut testatur constitutio reconciliationis. LIuamvis isitur juxta Ur-mentum Regis juraq; noli ra licuit renuntiare legi de praeitanda Obcdientia, eaq; se ex vinculare . tamen magni in Repub: Cives maluertant corrigere, quam ad ea . quae agere quidem licite, cum aliqua tamen ei pub: turbatione, poterant, descendere; Regemq., inaudito non tantiam in Regno Poloniae; verum etiam nee in ullo orbis angulo, a condito orbe. exemptri, deponere: a potiori verb nunc velle turbare, ex nullo scindamento Rempubi est grande nefas, de infandum crimen. Ab minari itaq; qui vis vir honesti amans hasce debet incon Venieritias, eceis Ob Vistre, nec talibus praebere aurem protestationibus. Rex enim Rei-Plibi praestare non tenetur. nisi quod pactis conventis uti conclusum ;Dori Vc b quod quispiam in suo fabricavit c. pite ae suggestione externa; Deo aliud nisi id , quod est in pactis conuentis, quivis nobilium exiget
AD SACRAM CAESAREAΜ MAIESTATEM. IOANNIS III.
6. Iuni j QUAE a tu si cutis Reeno Populoque Polono eum Maje te fe-pra ejusdemque Dominiis Leaerum bona vicinitatis, amicitia ecessitudinum intercedunt vincula, eorum rationibus absundi nos pro bicere existimamus, Dum 'Maresati HBra quod meo
657쪽
AEci 74 Ax jadetulit fama,signi fleam, nimiri; quod per eoneordia vota odi dinu Regni Sceptru, concordibM A fragijs, nobu ultro delatumsit, non ingrate jam excepi se Majestatem Vestram eum Nuntium, quin imὸ veterem, benevoli, S propensi animi sensum, erga nos S Regnum notirum demon Ira se, satis abunde ex ore Legati MajeBatu Veo Ara Hdirimus, quo nomine es benetolo ossicio, animum nostru jectati Vesra, plurimum istanctum esse fatemur, minime dubitantes, eadem studiorum Er propensionis indicia, qua nostris constabant
Pradeesoribus Majectatem V ram nobiseum continuaturam, cui nos omni oceasione liberuer Si merito paria reponemus. Interim Majestati Vestra pro 'errimossucesus cum longaeis incolumitate a DEO apprecamur.
Serenissimo IOANNE III ipso die denuntiationis.
Post Vcula pedum Sanctitatis Vestrae meique ae Regni II Dominiorum meorum, filialem commendationem. Praeter stem omnino meam, S consilia humana accidit, ut viduato throno
Regio Senat s Populusque Polomis in me Rudia Edi s ragia bisa,
ultro verterit, meque in ea=vo Electorali, more Patrio liberis S rem cordibus mocibus RegemJuum dixerit, ac elegerit. Non ignotum has
. beo, quam 'ilicita S vere paterna cura, Sanmtas Vesra erga Regnum hoe Orthodoxum Uisiatur. Cum Pontisicia bonitaii non satis mi um malis nostris illachrimari, S etotis duntaxat ealamitates --yras prosequi, sed angustias etiam nostras benefica re gere dextera elementia Sanctitatis Vestra dignata est. Ego quὰm procul ambitu thronum Regium hodierna die constendi, tam libenter, S meritis, . mo bolims Divina voluntatis nutui, qua tot populorum animos sora erga me indignum dii Osuit, Regis fortunam meam ad criptum eo. Pseque dum humeros, licet impar tanta molisuppono, Sanctitatem 'ram, Chrimani S Poloni Orbis amantismum Patrem demisso cultu, s filiali obsequio inprimis eteneror. Benedieat miti anima tua, ut Polo aquila vergens jam senectus, in latam iterum jus mentutem meis aus=iciis, renovetur, religio catholica, per Regnum hoe lateque iugulas Promineias proferatur, acerrimi tot hostes eum quibus pro Deo S Patria dimicandum erit,dextera Excelsi frangantur. Caeterum felix ae Hiuturnum rei Christiana Imperium SanGrati Vestra movendo Pontificiam ejusdem benedictionem humillimὸ
Sanctitatis Vestra obedientissimus Alius. JOANNES Rex Poloniae.
tium de nostea ad ΝΠ num Regium evectione. Sceptra NCoronas rasitus dari, quis jam vel nostro argumento dubitare
658쪽
Intimatis electionu regia 62ς audeas, eum nos nihil ultra eietilem modum spirantes aut 1 erantes, λβ ad Regalis dignitatis Iastigium pervenerimus. DG haud ausiὸ nutus moluntas hac operata est, es'iolius Domini assumptis nostra. Non enim impetus aliquis aut inco ultus favor, verum in tr
duum protracta, matureque librata Hectoris populi; ragia sceptruhoe Nobis dederunt. Peracto felieiter Electionis negotio, in Oampo Vasatiensi die ai A ij, tandem tradito nobiου, ab Ordinibus Regni Diplomate die, ni, Pactorum Conmentorum, Jeu Capitulationis
articulos ad sacras aras solenni juramento firmavimus, ac regimen essesere incoepimus. ωod licet jam satis compertum, tamen elisamper Ablegatum nos ruin Venerabilem Andream Talus i Abbate, Cratoviensem Canonicum, decenter Majesati Hestra repraesentandum ducimus, quo nostram addictissmam moluntatem, einem eonte lemur, ef mutuam propensioris erga Nos animi, amicitiata Budiorum Majestatis Vestra mirem proSoeemus, de cujus erga Nos since propensione, uti minimi aintigimus, ita nos omni occ Aone paria reposituros pollicentes, quod superest Majestati Vestra
optimam valetudinem ur proJerrimos rerum successus animitus aDm precamur. Bonus Fracer
JOANNES Rex. AD REGEM SVECIT POST ELECTIONEM SERANISSIM JOANNIS III. SCeptra et Coronas ealitus dari,si dees*ent alia, fateremur experimento. Non volentis, neque currenti, studium, 1M DEI mi e. ventis in nobis veneramur opera, dum Lyci diebus, liberis, aeemeordibus Populorum NoHrorum 1 ragiis, ad Regiam mehimur dignitatem. Cuiuo rei nuntium tanto libentius Majestati Vestra, praebentibus mittimus literis, quanto tertius pollicemur de Regio suo affectu, Electionem nostram pergratam eidem fore, utpote eam, qua primarios conatus noctros ad illud praecipui diademate Regio adstrimgere videtur, ut Patriam hane tot malis quassatam, periculosis belli Lure ciJubducamus procellis, tamque grata eticinis reddamus Prinseipibus, ut post tot nubila, tranquillitate publica ty finitimorum re- rescat amicitiis. Ω-d ut ex animo movemus, ita ea de Maj Hate Vectra Nobis promittimus, qua a τὰ nitate Polona recinoia
Majestas k6Bra,sa Regis Nostro practolatur assectu. Felicissismum interea suorum Populorum Regimen, fg longaevam ΣΟΣ - felicitatem.
COPIA LITER ARuM IOANNIS III, AD REGEM
DANIAE, ANGLI E & HISPANIAE. SI privata sortis hominum prostera es adversa eommunia ex ph
659쪽
RIO REGNI. 6. Iuni j. REpeistas literas Regias ad Suam Sanctitatem ex Cancella lata
gni inaugurationis hesternae ad thronum , post praestitum seolenne juramentum denuntiatorias Eminentiae Vestrae transmidito, minime dubitans , cura, & officiὁ Em: Vrae illas Sua: Saniritati decenter exhibitum iri. Possum afirmare Suam Μajestatem Regs am, amicum, & addi istissimum esse Em: urar, cujus Princeps familia,contestata erga res Poloniae propensio, continuus favor, & labor, atque erga me singularis gratia, jure meritissimo omnem meretur reo spectum. De caetero datum eis a Rege negotium Episcopo Ga coviensi, ut per prudentem mediationem Eminentissimi Cardinalis Vi doni armorum Poloniae postpositorum controversia aliqua convenienti ratione componatur, quo transacto certo confidat Em: Vra , Regem meum summae prudentiat, & humanitatis omnia benevoli animi indicia Em: Vrat demonstraturum. Ego praecipde majorem inmodu laetabor, cum primum praetacta disserentia,vel per hoc ipsum medium si utrumque stemma,& Polonicum,& Portugallicum e vestibulo portat palari j Em: vrae tollatur θ compossitam inaudiero. De Turca crebri Nuntij asserunt illum trajecto Danubii ponte, Duce supremo veZyro limitibus Poloniae appropinquare; Nostro Exercitui animus, & vires non desunt, praesertim tanti Regis ausipiciis, nisi maximae aerarij publici angiistiae conssiliis bellicis obstarent, & desperatione undique auxiliorum, quae nobis ab omnibus Principibus Chrisitianis prorsus denegatae sunt, audacia frangeretur. Sane Christianistatis iistererat Regem nostrum prudentia, & fortitudine incomparabilem ad bellum sacrum animari, & subsidiis fulciri. Deseribi enim non potest, quant1 authoritate, & terrore, ac nominis fama, ille to. to oriente praepolleat, quem etiam insignis ejus moderatio, quod Regnu divinitus oblatum acceptare non properaverit, & vix rogatus acceptaverit, admirandum facit. De reliquo Em: Vrat devotissimam ossiciorum meorum promptitudinem commendo.
AD CARDINALm REGNI PROTECTOREM.
LEgi epistolam Em: Vrae Regiae Mii, in qua publicam ursi
laetitiam ob Nuntium felicis Electionis, ac simul de honore Capellat Pontificiae aliisq; ceremoniis, & solennitatibus extra-. ordinariis mihi communicare dignata est. Gratissime id a Rege aeceptum , qui omnibus argumentis suam propensionem Emin: vra contestari cupit, modo armorii asta differentia qu ni primit compon,
tur. Ex Cancellaria Regni pridem seripta est publiea epistola denum tiatoria Electionis ad Summum Pontificem iacen: Reginae Christiu
660쪽
AEC. wJq nae, idem etiam honor motu Em: Vrae habetur, cuius Majestati ego
me pridem profiteor. Nominationem meam ad Archiepiscopatum Gnesnensem cum processii formato per Extraordinarium Cursorem mitis, ac totum negotium Em. Vrae comperto aliis mihi in Episcopatus Culmensis ante I4. annos expeditione patrocinio,& promoti. oni commendo. Pecuniam proxima polia ad manus Em: Vrae dirigam. Dominum Carolum Monsium amicum postponere non possum, quominus isti expeditioni manum admoveat, sed cum totali depem dentia ab Em: Vra. Confido plurimum eam gratiam accedente Au
thoritate Em. Vrae mihi concessum iri a sacro Cardinalium Colles gio, quam Antecedaneus meus Archiepiscopus Gnesnensis Casim,
rus CZartoryshi expertus est. Parcausia mea est, atque etiam ob summos per octennium Cancellariatus labores, sumptus, incommoda
viarum & castrorum, acob incumbentem Primatialis dignitatis, &curarum molem, praesertim quando Rex in icnginquas oras, belligerendi causia proficiscetur, possum majori ratione,& respectu gratiam istam .emereri. D. Episcopus Cracoviensis haud dubie tentaturus eli aliquid in Curia Romana contra Primatialem dignitatem, di vereor ne Carolus Μonsius pro eo satagat. Ego ut verum fatear non accelerarem nimis in urgenda expeditione Bullarum Adichiepiscopatus, multae enim utilitates di muso sigillo Regni deperiabunt, quae in coronationibus Regum, Privilegiorum confirmationi-hus, & diversis promotionibus insigniter Cancestarijs obvenire sostent. Sed majoris momenti duco honorem Coronationis Regiae Archiepiscopo Gnesinensi competentem, deinde tranquillitatis publicae: Gravis exorireturControversia, inter Episeopum Cracoviensem&Cu-javiensem, maximaq; fieret Senatus, ac nobilitatis Majoris Poloniae oppositio, cum jus coronationis absente Archiepiscopo, seu vacante
Archiepiscopatu Gneinensi, non Episcopo Cra coviensi ex Minoti polonia, sed primo Episcopo ex Polonia Majori de jure, & consuetudine competat. Prolixius deinceps super his informabo Em. Vram. Bres ve Pontificium cum annexis epistolis Pp. Bernardinis in manus tra didi, atq; ut duodecim scuta impensa pro expeditione remitterent admonui. Inclusas epistolas meas, ad Eminentissimos Cardinales, rogo ut Em. Vra per aliquem ex suis domesticis reddi demandet, me-- aeque audaciae, quod humanitate abutar, condonare benigne velit.' Interim devotissimam obsequiorum meorum promptitudinem Eme Vestrae reverenter addico.
COpIA LITERARUM AD SUPREMUM VEZYRUM 13 Iunii.
1 Ametsi jam fama ipsa satis compertum esse Excel. Vrae exis
stimo de Electione novi Regis Poloniae, feliciter peradta,nemspe omnium Procerum, & populorum vastissimi Regni Poloniae dc M. D. L. atque Minerarum provinciarum concordibus vos.