장음표시 사용
671쪽
A C. iora tantum, sed Vota & expectationem nostram, atque Christiani orbis si perabit. Pluribus me diffundere non possum, multis obrutus unum adii, cio. Me ad vacantem Archiepiscopatum Gneshens,m, & Primatialem Rem M. catustatvaniae dignitatem destinari. Seero non mihi deii turum Eminentiae Vrae benignum Patrocinium. Cujus me gratiae reverenter, & devotissime comendo.
COPIA LITERARUM SERENISSIMI IOANNIS III AD CAMDINALΕΜ ALTIERI RATIONE DECIMARUΜ ITALICΑ-RuM PRO SUBSIDIIS AD CONTINUANDUM BELLUM
identidem pulsare animum, pro obtinendis a sua Sanctitate ulterioribus, ac praesertim Decimarum Italicarum quam citissinis subsidisis, cum hostes Christiani Nominis Turcae dc Tartari, jam in Provincias Poloniat, & Vothyniae excurrentes, non pulsent tantum, sed ferro, & flamma grassentur, ingentem Christianae ple-h.s multitudinem in servitutem abducant, fortalicijs aliquot, peras motas tormentorum machinas, deditione occupatis, hollit iter ulterius progrediantur ac ipsemet Tartarorum Chamus cum Ottomanico Imperatore, & VeZyro conjunctus proxime imminere asse. ratur. Delegavimus iterum Generosum Chrillophorum Marini Esquitem Polonum, intimae Camerae Regiae Moretarium, ut Romam quam primum redux pro augendis pecuniarijs subsidijs, majori, quam tum fieri potest, conatu instet, & decenter rebus Poloniae afflictissimis tutelam a benignitate Pontificia, ac pacatissima urbe ac Italia imploret. Fieri tamen potest, ut ille forte venire Romam retardet. Eapropter amanter compellamus illustritatein Vram, velit calamitosissimi Regni Nostri statum, vivido ossicio Sanctirati Suae repraesentare, velit vanam, & inimicam evellere persuasionem, quasi pax is Nobis cum Turcis agitetur, eo consilio, ut contra Vicinum Princi spem armorum otiomani omnis furor quod ab omni veritate, honestate, & pietate Christiana alienum est divertatur, velit prospicere, ne derelicti a Principibus Christianis in hac egestate Nostra, desip ratione ultimi ad aliqua indecora transactionis media adigamur. Non deficit Nobis animus, & vires,si exercit9 noster numeraris p pte si pendijs sublevetur. Certum est ardere in hostem generosa pectora polonorum, Nobisque, qui in civili sorte nonnihil prospere gessimus, nunc in Regia fortuna crescere magnanimum impetum, ut inssgni bellico facinore primitias Regni Nostri exornemus, famamque, ac rerrorem nominis nostri in hostem proferamus. Ergo accingimus Iam nos quod DEUS Dominus Exercituum secundare dignetur) itineri bellico, in Russiam, unde sine experimento armorim minime redire licebit. Interest orbi Catholico non otiose eventum belli sipectare, sed opes suas pro communi causa sociare, & opportune obvi
672쪽
Nominatio is Archiepiscopum 6 I
are, ne per stragem, & ruinam Poloniae, ferocissimus hostis, ad excidium reliqui Christiani orbis invales L Compendium desiderii nostri est, ut illustritas vestra non tantum Suam Sanetitatem sed dc totum Collegium Cardinalium & opulentissimos Italiae Prinei pes,
ad serenda Nobis auxilia permovear, utque Decimarum promissum, in essectum anticipate quim primum deduci, authoritate sua procu ret. Quod summo conatu ab illustritate Vra contendentes, eidem
optimam valetudinem, & prospera quaevis a DEO precamur. &α
AD c ARDINALΕΜ ALTIERI PROCANCELLARII AVIS, TORIA DE NOMINATIONE SUA Ad Archi Episcop. Gnes.
P Raeclarum amicitiae munus est, suorum incrementis studere, &,
quantum apud summos Principes gratia valeamus, amicorum pro- raminis vehendis honoribus experiri. Hac de causa Vestrie Eminent auia bu rum
xiliare sidiragium enixe efflagito, ut judicium Sacrae Regiae Mitis quod
in nominationem meae ad Archiepiseopatum Gnesnensem Persenae luculenter declaravit apud Sanctam Sedem promovere ussitato erga me benevolentiae affectu velit. Maturari autem negotium Ecclesiae ac Reip
blicae plurimum interesse, Eminentia Vestra facile reputabit, non in bens, quantum nocumenti suo illa P siile, haec Principe primo status &consiliorum orbata, accipere & pati possit; praesertim nondum coronato Seremo Rege, & Barbarorum armis initia Principatus ejus,& fortuis nam proculdubio jam jam exploraturis. Jam quod ad impenses circa expeditionem bullarum spectat, diminutionem earum ut commendatam 11bi Eminentia Vra praecipue habeat, vehementer rogo. Bona Archi - , Episcopalia partim externis bellis, partim civili licentia non tantum fit ligata, sed majori ex parte everse, minor proventus pollicentur, & a unde felicitatis capient, si onera domestica tolerare poterimi, ne dum externa di luere. Deinde si gloriari licet, Primatialis haec dignitas mihi contigit non inani ossiciorum usurpatione, aut plausu; labore dcco- stantia venit, post Interregna duo, tum scriptionibus meis, tum conm 'liis ad pacem animorum, & gloriam gentis feliciter efformata; post CD strenses binis cum Serelamo sichaele & Joanne Casimiro expeditionib', pruinas, post continuas vigilias unius Collegae, aetate invalidi, post ingentes as latus Regum duorum sumptus, ut praeteream Dioecesim Par chiarum restitutione amplificatam, insignem Basilicam Divi Jacobi a Calvini superstitionibus vindicatam, supplicationem festo Ssmi Corporis Christi fracta Horunensium contumacia publice inductam, & firmata. His ut modeste a jam promeritis singularem rei pectum apud Sanctitam Suam interventu Vrae Eminentiae me reperturum confido. Favebit Vra Eminentia Scrae Rae Mitis iudicio, S. honori meo, cujus partem solidam in eius nomen redundaturam, non est quod dubitet, mictuu eius in me propensionis uberes allaturam. i
Varsaviae ZO. Iunij. PLacuit superis, inclinare cor Regis, ut me, ex singulari sua es
mentia, ad tam lablimem proveheret dignitatem, indignissimo is Ἀμει Primatiale siubsellium, per nominationem dignatus esset destinalita re,
673쪽
.c. io 4 re, quod per Ablegatum, & literas meas pro iure & more vobis communico. Perpendo magnitudinem tanti oneris, Angelicis humerisibrmidandam; penses, tenuitatem meam, terrente me publica Patriae calamitate, quae principaliter Primatem tangit, & angit. Res quoque oeconomica bonore, dc subditora Archiepilaopatus non leves patitur immrius, & ruinas; committendo me tamen divinae voluntati, fortunae,& incomparabili Regnantis prudentiae, memor quo , a juventute sese me esse enutritum in gremio Uestri Capituli, in partem curarum adscitum aphe memoriae Primate Lubinscio, cuius Aulae Cancellarius quinquelinio fui, gliarus magna ex parte satus & Personarum Arelli- dioecesis; erigor in spem, me in hoc loco non praefuturum tantum, verum etiam profuturiim Ecclesiae DEi, & Reipub. Non tam ergo fiducia mea; quam comuni vestro labore S. subsidisis fretus, sorte mea isse giis liberis Electionis Canonicie, permitto, non dubius, me antiquum
confratrem, quasi unum ex vobis, favente & unanimi favore vestro prosequendum; de quo non ambigens fraterno me amori & benev
JAM altera dies in deliberatione abiit ratione comnationis; anilla intra septem hebdomadas absolvi debeat: vertam dilata est; uti & omnia negotia Reipub: di consilia, donec expeditio finiatur. Scopus hujus unicus est, utilitas publicia, ejusque conservatio &desensio. Solidum posuimus fundamentum boni publici in unanimi Electione Principis. Dedit nobila DEus Electum ex millibus; quem di- nillimum judicavimus, hunc Regem diximus; parem illi non vi-
eo. Quis non optaret; ut juxta antiquam formam ordinario cursu omneS res Statiis peragrrentur; verum in casibus extraordinarsis id currere nequit: quid autem magis extraordinarium, quam bellum Tin
cicum est ' dum jam Annibal ad portas. Αd rationes consiliariorum tres modi porrecti sunt peragendae coronationis: primus ut Varsaviae abQlvatur; secundus ut septem hebdomadis abhinc Cracoviae: mea vero sententia est; ut ritu & more solenni quantocius, nec septem hebdomadae expectentur. DEum testor, me hac in parte minime respectu duci; cum jam per voluntatem mi, gratiam autem Regis, ad dignitatem destinatus sim Primatialem; quod etsi mihi non obtigisset, non tamen taedio, versando cum tanto Principe, qualis sapie tissimus REx est, assicerer. Necessario expediri debent publica negotia; igitur etiam necessaria sunt Comna & Sigillum: existimo tamen temperamentum quoddam dari posse, ut commationes jurium, Mareschalcales Scipiones , Clavae & alia ossicia tantisper suspe i dantur: nec interim opto; ut iudicia & jurisdictiones cessent; Regnum enim sine iustitia latrocinium est: tot in carceribus gemunt, & cO- plurium injuriae invocant vindictam. od autem fuerim Author se tentiae de differenda coronatione, ratio fuit; quod omnia consilia nostra in eo fundanda erant: an bellum cum Turcis sit. Non decepit nos aut fefellit firma assertio Principis: statutum ab omnibus est: idem omnium affectus fuit. Hesterna die a Rege audii, Dominum Steri s, ramini non redire. Pro certa re habeo bellum ad nos ire. Intelligit' id Rin se ideo electum esse; ut nos defendat ab Othominica potentia. Era
674쪽
cibiarium auxiliar una postulatio Or
pressit hoc secreto suo, se non ingente ambitu suscepisse coronam. Ne- A. C. Sincessarium igitur est quia agere potest; etiam de distantibus consilia Mgitare; deliberandum de SEocraWa, de Chocimo, de tot innocentibus Christianis animabus. Novi casus, novae leges. Nihil prorsus utiquis, 'se reflectere potest sub tempus electionis cogitavimus de defensione.
Quo in hὰ - permanserit; certe exercitus non conveniet. Si cui in capite liuec alte han et impressio, Elemonem perperam factam; multum ille fallitur, qui in ejusinodi sententia est: divinum lila opuS fuit, non humanum: Spiritus S. direxit vota dc voces, occupat eam fortu- ' - , nam REx dignitate sua; etsi id non speraveram. Aulio quorundam v Ces esse male ominatas; quibus in antecessum jactare aude it se digressuros fine pactis: in cinus vero id detrimentum verget, si non strum, nobis id nocebit. &c.
PRAESCRIPTUM LEGATIONIS GENEROSO VLADISLAo
Skoratreaski vexillifero Palatinatus Posnaniensis Ablegito extraordinario ad Serenissimum Electorem Brandeburgicuiti Q Uam celerrime poterit Generosus Ablegatus extraordinarius, iter sibi demandatum maturabit, & Berotinum, vel ubi tum Serenissimus Elector Brandeburgicus residebit, sine omni protelatione contendet. LVbi quainprimum advenerit, nactus facultatem conveniendi,&al- CV σα avo loquendi Serenissimum Electorem praesentibus literis Regiis, felicem Electionem Sua: Majestatis in Regem Poloniae denuntiabit, constans studium, fraternam amicitiam, Regiam propensionem luculenter & decem ter contestabitur; alteras mox literas Regias reddet, & apponet pericula quorum bene gnarus, & quae ad praesens totam urgent Rempublicam, Cum potensiimus orientis hostis, validissimo succinctus exercitu, finib'Regni immineat. Tantae moli belli sustinendae, aut reprimendae, imp rem se prorsus agnoscit Polonia, vicinorum Principum opem, auxilia implorat. Inter eos primo reponit loco Serenissimum Elee orem ad quem Prospera S. adversa nostra, quasi communia spectant, amici vicini Prin- cipis suppetias, in tam flagranti requirit distrimine, & cum certo intel- . . lexerit Sua Majestas, copias auxiliares, vigore Pactorum Bigodstiensium ει ultimaris per Ablegatum Polonicum Dnum Moralyn traetationis prinstandas intra Duralem Prusiam paratas promptata referri, referet Suae Seremtati Ablegatus noster, seripsisse Majestatem Nostram, ad IllustriGsimum Dominum Ducem de Croge Gubernatorem Prussae, ut quamprimum eas in Poloniam ordinet, aderit praestb Commissarius Regius in mnibus MaQviae, qui easdem copias excipiendi, & commodiore reactu deducendi fimgetur officio. Porro ficta Sacra Regia Maiestas Suar Serenitatis propensione,&am, cuia majores copias, videlicet duorum vel trium millium peditum, o tinere a Sua Serenitate contendit, prout ea de re cum Legato Electorali Dno libero Barone Hoverbek contulit & spem obtinuit. Sustentationgautem dictorum militum, ut pro uno saltem mense ex aerario proprio Serenissimus Elector provideat, angustias rationum nostrarum repraesem tando, instabit Generosus Ablegatus; porro ad ulteriore eo dem auxiliarium sustentationem Theaurus Regni obligabimr. De modo eorundem . auxiliariu deducendore, de tractu comodiore conferet,& concludet cuSerenissimo Electore, & tempestive tractatus solius successu innificabit. Carte
675쪽
A.C. ii Is Oetera pria lentre & dexteritati Generosi Diu Ablegati committuntur , cujus spe statissima in fago dc toga merita datis occasionibus Regia Maiestas praemiari dignabitur.
LEgato Gallico iustificabo me, & probabo non tantum treS, Verum .
nec unicam me contra Personam ejus, & nominationem, Romam scripsisse literiam, qui eum aliter informavit fronti ejus inscribor impudenS est, dc Veritas in eo non est; fateor me tame nominationi huic non posse applaudere, eam j judicio meo pro injuria gentiS meae repu-' to, priuiquam audiam dc vidciam certissima subsidia ex Gallia numerata, quod ille authoritate & fide legationis appromisit, orbit in o VulgaVita od amicitiam Cancellarii Lilvaniae magis antimet, non invideo, Heciis me tangit. Non meum haec statum decet aemulatio, qui tamen; ut quovis in Primatiali dignitate; sic cum illo velut antiquo collega meo amicitiam colere, praesertim ultro ejus praeventus officijs non desistam. improbat collatum mihi Archiepiscopatum Gneshensem; si Parisiensis
Polono daretur, juste id illi posset displicere, uti mihi non placet hospiti
Gallo, nullo ejus merito collatam esse nominationem. Relinqueret me ille potius, qui ethim cum amicissimis meis verbum contra hanc nominationem Varsavia non extuli, nec ulli literas scripsit; si me tamen exagita, erit, uear libertate sentiendi & dicendi, aim debito tamen Regalis &Reginalis Majestatis respeetu.
AD REGEM. Luba via 6. Januarii. GR tiam & beneficium Maiestatis Vestrae, suprema manuS cor
navit Sedis Apostolicae, a qua, in novi anni exortu sacra dipi mala, S. Archiepiscopale pallium missum Roma suscipio. Unde capessendo Primatiale munus, Nuntium primo fero Majestati Vestrae '' consecrando immutabilem fidelium obsequiorum meorum submissionem, in quibus ut nemini unquam Primatum cedam, ita ut Majestas Vra suam, gratia Regali ,& prolemone creaturam fovere & co servare dignetur quam demissisume postulo. Geminas Majestatis Vestrae accepi literas; in quarum primis ingentem Regii cordis legi dolorem, ob inauditum Lituani Exercitus ausum, per detestandam rebellionemia Vestria Maiestate recedentis; Non suppono ullum sere tam impude iis oriS, ut audeat tantum nefas approbare, multo minus seditionis au- minus thoribus patrocinarL Tertium jam id facinus post Dubinensem&Ch Ut nus cimensem scissionem; eb nunc detestabilius, quod in conspectu Regis, rivis novo Principatu, sub tempus hostilinatis, in tam proxima spe recinperandae Ucrariae; quae, ut fortunae, & fortitudini Miis V. cervices i clinare coepit; ita non vane timendum, ne ad discordia: Vocem, & - debiles Regni vires, rebellione induretur: nunquam in hujus Patriae fastis nemini me legisse, Principem in persona castris praesentem , ab Exercitu proprio, si1ne missione, esse derelictum. Si ergo non correx rint errorem nec redierint ad Operationes belli, Colonelli, vulgo Ro mistraowie, desertores castrorum, cujus spem in datis ad me Palatinus Vi
676쪽
Rinensis lacit) aliud mihi non occurrit consilium, nisi ut binas Vestra A. . 16 7s inquiri in Principales, & juxta leges imperet judicari. Impendet ad id, quis bonus civis operam, vindicabit Miis V. iniuriam, uiclyta Gens Lituam; honorems suum per constantiam partis Exercitus sub clava Principis Radivlisi perseverantem erigere serio coronabitur. In secundis literis requirit jubet , Mias V, dari a me consilium
ratione accelerandi, aut prolongandi aetiis Coronationis. Addere nemo poterit; sive pro, sive contra, rationum momenta iis, Pue literae Vestae Miis complectuntur. Quis non optaret; quam citissime in plena venerari Mie Vestiam Domini: super omnes vero, meum id summum Votum est, cujus indignis manibus, ex jure Primatiali honor hic, coronandi Regem & Reginam destinatur. Si ergo sine detrimento Resepub: ad unius trimestris spatium, ab Exercitu. &Ueraina Vestra Mias a esse potest, celebretur feliciter circa io. Martisi convocatio. Scribendo I strumonem, alus selennitatibus Cancellaria non mulsum instimet temporis; latis enim erit univerialibus denuntiare, quasi ex limitationeptaescripta linibus Comitiola; post quae quatuor septimanis cadentia Comitiorum Coronationis determinanda erit. In iisdem Univerialibus, aut in distinetis inclusis literis, addendum stipendium Exercitui debitum, roboratio belli, ordinatio Ucrainae. Si vero hae simi rerum ci Cumstantiae, ut Mias V. hyemali sua residentia in Exercitu sit solidatura pessessionem Grainae, propter quam tot Poloni languinis diluvia, annis prope 3o. simi profusa; Si Camenecum, CZehermum & ipsam oriam praesenti activitate & terrore Mias V. sit recuperatura, si Ostentatio aut progressus armorum evictura sint, gloriosam S. consta tem cum Turcis pacem, ac sincerum cum Moschis tractatum, sequor politi m Taciti: Instandiun famae; prout prima cesserint fore universe. Praevalet in statera tentas judicii mei primus lalutis publicae respectus, Coronaei, aureae & sceptro, praefero civicam ob Rempub: vii dicatam. Magnum momentum in Persona & ingenio Miis V, vidui orbis; ingens econtra periculum, ne cum recessu ex Ucraina , fortuna
Reipub: vix forian reparabili passu, cum jactura semae, semptuum, &Vi storiae partae, retro cedat. Licet emo a longe non penetrando reco ditiora arcana, nec indies occurrentia perspiciendo; errare possim, &aliquam invidiam incurrere; recto tamen Iudicio, & pura conscientia, non pono rumores ante Blutem. Sat cito & gloriose Mias V, actum C
ronationis celebrare dignabitur, ubi Vindex & Victor quoὸ spe in DEO fretus, & corde precor coelo terra , applaudente, triumphali passii s
liciter redierit; Uti , Imperatores etiam non Coronati, semper tamen VAugusti. Vacantiae possent forsen declarari bene meritis; ne eos spes incerta diu torqueat. . Exercitum reverentiae & amori Majestatis Vestraecessurum, non dubito; ut spe futuri stipendij ad consumationem usi, victoriae perseveret; & praeda ex hostico, portionibus ex bonis Reg Iibus, donativo ex si iritualibus deliniatur. Tribunalium frequentes limitationes pati didicimus, quae assumendi, uti & Exercitus reficiendi; aliquis modus esset inveniendus; quod mihi proponere contra statuSno stri recentem usum non expedit; licet sint Majorum exempla, dc ratio supra leges, quae pro varietate temporis juxta statutum variandae; & imalum quod minus est; id minime sit malum: Quo, altissimo judicio Majestatis Vestrae, & praesentis ad latus eius Senatus; triumpha-
677쪽
latinus Vilnensis, ut me supplicibus meis ad Maem Vram i terponam, pro reconciliatione ejusdem Palatini & Exercitus m clava ejus militantis, ut ex originalibus literis constabit Μti Vrae, ultra quarum tenorem, & responsum meum, nihil efficacius addere possum, nisi ut suppliciter instando pro Palatino & Exercitu ejus, Ansdream Zalushi Ablegatum meum, meque cum fideli subjectione Clementissima: Μtis Vrat commendem gratiae.
P Raesento Μti Vra: Nepotem meum ex sorore, Andream dilutaski, suppliciter postulans ut eum in suam suscipere gratiam, Reogia q, Μti commendare dignetur. Reddendo Regis Galliarum literas, referet Regiae Μti, quidnam a me requirant Vilnensis, di Samogitiae Episcopi, ipseque Palatinus minensis. Non dubito etiam ratem Vram, authoritate sua, se eb applicaturam, ut Dux & EMercitus Lilvaniae clementia verbisque suavioribus Miis Vrae deliniti,si nant se trahi ad obsequia Reipub. in praesenti bellica expeditione
quae omnia cum contestatione promptitudinis meae Oretenus exponet
meus Cancellarius; fidelia interim obsequia mea, meque ipsum cle menti gratiae Vrae Miis dedico . . '
MIrabilis DEUS in operibus Regiae Mus, sit benedictus, pro tam
fortunatis, supra vota nostra, in Vcraria successibus. Licet, puto, maxima clade Turca profligaretur in acie, non tantum comodi accederet Reipub: si tantum ex recuperatione 'minae, cujus amissio Omnium malorum radix, firma possestio, fundamentum perennis felicit
lis. Jam ibi hybema Exercitui veteri consilio Koniecpolscij perpetuum stabiliri poterunt, quo nihil optabilius, ut1lius nihil Patriae. Expediret, meo iudicio, ut Rex partem rescindat iunctis aliquot possessionibus )in oeconomiam Regiam similem Sambor: quod propositium erat a Rege Vlassislao; verum Domini illorum bonorum, cupiditate omnia pos iidendi, impediverunt. Nunc ad id tempus est opportunum; cum nemo sibi proprietatem absolutam arrogare queat, amissa aliquot annorum deradibus possessione; & a Repub: languine & millionibus recuperata. Debetur fructus victoriae Regiae Miis, suo & successorum Regum commodo, ut in Ucraina commodius possint residere. Non me puderet tiam illius modi, quem in Coronatione Regis MichaeliS proposui,ex a ltiquis, & pnesentibus Magnarum Monarchiarum dixemplis. Si enim sine certo statu & Possessore Vcrainam iterum reliquerimus, artemum bella recrudescent; quanquam etiam Germanicas α regiminibus, disponere colonias, conveniens laret & proficuum, Dorostenta transferendum penitus
678쪽
penitus optarem CZeherino, tanquam edit Regia consiliorum 8c rebelli- A.C. 1673onis ejus, quae illi non tam lacile in alia residentia succederet. Non inutile quoque esset Reipub. s, sive penitus dis armaret, sive diminueret tormenta bellica arcis CZeherinensis. Non mihi placet, executionem de creti in causa Abbatis Coronoviensis demandatam esse Nuntio Apost lico, secreta procul dubio mandata habenti; ut protelet negotium, nolentique stabilire jus patronatus Regium. Quivis Nuntiorum praeter Ranuci) curabat semper nobis aliquid detrahere, Romae attribuere. Vi- doni Suffraganeis titulos Episcopales, antiquissimo usu receptos, Polonis ademit Episcopis, Romamque transtulit; quam ob caulam Vitae sis Suffragania, non habens certum titulum Episcopatus, in partibus,va cat. Pignatelli depressit Nuntiaturam Polonam, primo exemplo translatam in Viennensem, tanquam superiorem. Marescotti hinc migrans primo exemplo reliquit vice sui Internuntium, frustra me obnitente; mihi enim contrariandi studio, subiecit se internuntio Laizo Primas ramowski; idem ausus Nerii, imo quid amplius, cum tecto capi S a latere Regem Michaelem duceret: assecu 'o nec Bonviii avolaturum ex Polonia, nisi rhombo excuta, nec poterit melius de Roma mereri, quam luducendo Abbatias ad absolutam a Papa dependentiam; bene inde habebunt Iuristae, Expeditionarii, solicitatores, scribae, quorum totus est EVercitus in Curia Romana; pro sola enim Iedreteioviensi lite, Monachi, ut sub juramenro affirmant, impenderimi soooo flor. Agendum ergo serio hac de causa Regi, quod etiam Cardinales amici R adent; scribe dari, literae ad Bonvisi; non dando tamen titulum, Illustrissimi, sed stabciet, Reverendissimo in Christo Patri, Domino grate nobis dilecto.
AD REGEM Lubariae I. Februarii. IN tanto residentiae meae intervallo, ut non cito, quarta scilicet septrumana ad me estene per postam ex inrania perveniunt, ita res msa sero & consilia forsan post res, afferuntur. Extollo adminabund', non tantum rerum gestarum magnitudinem, veriam ut plurimum summam Maiestatis Vrae prudentiam, qua, fortunae belli, praesenti non fidens, futura prospicere excelsi, dignatur iudicio. Quisquila statum Reipub: qualem Maiestas Ha cum sceptro Regio liberis suscepit vocibus, penitius perpenderit, fatebitur Miestatem Vestram, caelicias esse datam in Patrem amictae Patrue, & Defensorem; de quo illud dici ex vero pos sit: si abs, Scipione Roma esset, Romae libertas & salus deesset. BelluTurcicum judicio magni Zolkiewsch Avi Maiestatis Vestrae, non ludii star est. Audivit nemo aut legit, Regem aut Gentem quampiam, singulariter Turcicae potentiae parem misse resistendo; plenae sunt historiae victoriarum & cladium Turcis illatarum, post quas insuper, ipsis fessi
victorijs & enervati Triumphatores, Othomanicis viribus succubuere,
abjecti si, laureis & trophaeis, Regna diuturnis bellis perdidere. Cum
ergo secundantes contra tam formidandum hostem, non habeamus, cum
manifeste patuerit insinceritas & perfidia Moschoritica, qui super infidimitate, aut ruina nostra, securitatem ablatorum ,& vastas spes occupandae totius Russiae ac forsan M. D. Utv. erigunt, & stabiliunt. Prinem pes Christiani, toto orbe requisiti, sine ullo, in hominibus aut pecuniis, subsidio res nostras nobis relinquunt. Decimae Italicae Roma promissae, sublimitatibus verborum trahimtur; de diversione Persarum, obsidi
679쪽
AEC i673-Babylonis, validis Arabum latrociniis inania famar; quando non minus feroX, quam superbus, spirans minarum & vindictae stemit; Exedicitus in Asiam per mare non transvecti, in hae parte in hybernis subsistunt; Armamentarium Cameneci ingens paratum, facilis & velox a Danubio m limites Poloniae, sine impedimentis excursio; nulla audiuntur ut anno praeterito per Mironem Κostinum erant, pacis, & pactorum iblicia; Hanus Tartarorum omnes j Mymenses Scythae, devinctissimi, a
ZaporOvia &. Danubio securi; nec fors vicini, propter suam se ritatem,& diversionem, ordinata charitate, periculorum, per ResidenteS suOSintiantur; ut Turcas bello Polonico teneant implicatos. Convenit prosecto nostro nos pede metiri, omnes , cogitationes, curas & modOS, ad innum dirigere centrum; ut ulteriori, tam grandi bello, propriis viribus sitfficiamus. Vis consili4 in hoc vertitur, quomodo nam rtis & promptus ExercituS, in campaniam verno tempore sit educendus. Quod perpendens, tacito intra me concludo sensit: cum pecunia, contributiones, dc nervus belli sint necessaria, sine consilio, & consensu generali, Omni um ordinu subsistere; esse impossibile. Sensius quorundam magnorum Virorum ex circumstantia temporis, ut Leopoli, aut Lublini Comitia, Vel conVocatio celebretur; omnium enim iudicio. alienatio Miis V ab Ucmina, minatur recidivam: Officiales Exercitus, Regem S. Ducem seqtientur. Cosiacorum fastidientium hyberna, custode remoto erumpere potest rebellio: contemptus nostri, urcas & Tartaros magiS animabit. Moschum in superbiam eriget, considerata exprobratione OudaWComissarii Mosellovitici Andru oviae. in qua succensebat, etiam antea a Rege S. M. Casimiro Ueminam belli, subactam, postea deserUm, amis fami fuisse. Video ergo meliora probo ; verum consideram statum
Reipub. non vano metu angor, ne altercationes circa locum& modum,
quasi legibus contrarium, interveniant, & ex malevolis quispiam, non Valens aliter aegre facere, colorato novitatis in Repub. praetextu, Per hujuS congressus ruptionem, gloriae, & reputationis Mila Vrae, bonoque Coinuni asteriat nocumentum: malo jam errare cum multi S, sVadendo, ut Mias Vra more Majorum Coronationem, & prima Comitia Crac Viae dignetur auspicato celebrare, si possibile in Martio: tum enim Maraust quieturus; adeo , quo citius eo melius contributiones essent collue
en ; in eum , finem, intimandam judico iniversalibus, aut distinctis
iteris inclusis, abbreviatione sine solennitatibus comitiorum, declaram ne facta, Miem Vram, cum ultra a septimanarum spatium, CracOViae morari nequeat, in Ucrainam redituram, conclusione etiam consiliorum Penes Senatum & Nuntios Terrestres relicta. Memini consilium, imane licet, & vix Christianum, pro salute tamen necessarium de vasta da assiacente provincia. qua belli iter hosti; vastitas enim illa desiolat rum camporum pro muro nobis Chinensi esset. Residentem SWide ini opto revocandum ex Mosthua, Moschoviticum vicissim Variavia licentiandum, cum hae noviter induste residentiae, seminent potius dis cordias, quam pacem concilient. Non praetereo auxiliaris peditatus quiris millia a Rege Sueciae, per Capitaneum NouodUOrscensem in rata, cum conditione sustentandi: tolerabilius foret eum maiore MMjestatis Vrae exercitus corroboratione, & hostium terrore acceptare ζretio dandae istentationis exercitatum beneque instructum ac cel rem peditatum, quam insolentibus in Polonia stabsidiis pauperes opprimere. Vexilliser Posnaniensis, quem anno praeterito Mias Ura, Si tinum expediverat, par huic tractando negotio, cum Generali Uranget. Conse
680쪽
Considerationes meas ratione ordinandae inruinae, consistentiae in pedi A.C. inspetuum Exercitus, alienationis ditionum inter L ubium & Tnam, in oeconomiam Regiam, innui Palatino Culmensi ad reserendum cum Vestra Mae, cujus invictim exosculor dextera
Lubaviae Π Febr. TRaram mihi aperit viam, tot documentis, citra mea merita, με tuo
probatus in me tuus favor, ut tanquam ad viciniorem & Com. provincialem Episcopum, mea dirigam vota cum demissa petitione, quatenus honorem sacri pallii in Cathedrali S. Patroni mei, Fraunburgensi templo, tuis de manibus suscipiam. Assecuravit me pridem Molowski Canonicus Varmiensis aueverans, id esse a te impetrabile, sed hactenus quaedam remorae interveniebant: nune missum mihi ad manus variavia pallium resolvit deliberationem meam, ad sumendam compellandi tui audaciam, ut mihi favorem
exercendae investiturae meae exhibeas. Dependeat tempus a benepla cito tuo, cui.ego me conformans, excurram cum domestico comi statu, pro die 24 currentis vel 4 Μariij. Accedet id cumulo tot oabligationum mearum, si documentum id fraterni assectus obtinuero,
quem iteratis postulans, refero me ad tuae nutum voluntatis, cum promptitudine obsequiorum.
AD REGEM. Luba viae I6. Februarii. UΤ in mari secundis navigandum ventis, sic in Repub: pro tem- κνδερε
poris occurrentia, fortunae, vel infortunii motibus Consilia diri- ῶfecti sigenda, & sinuanda vela, cum tempestas iubet. Fundabantur primi sensus mei in spe verae, ut putabatur, submimonis, & deditionis Dorocienko, pacificae Ucrainensis possessionis, Exercitus in illis partibus, non sine suffciente sustentatione, quietis; nec non ulteriori Cos eorum, cum subsidiis, ut inas Vestra intenderat, perseverantia, & belli prosecutione: Uetam infausta defectio Lituani Exercitus, omnium m lorum origo, Commissarios Moschoriticos in tumorem extulit, Dor saeiso & Tartaris contemptum nostri persuasit, Personam inis Vestrae, Exercitum Regni, partas, & speratas victorias in discrimen coniecit. Perpendo ergo res nostras in ancipiti, & inevitabile timeo Turcicum bellum gravius, quam unquam fuit: Hactenus enim reputatis amistiae nostia, ac conjunctionis animorum & armorum cum Moschis albruantum nobis, ad incutiendum hosti timorem, conferebat; Tartaros eterrebat, Valachos, Moldavosi addictiores reddebat. Nunc evan scente metu propriae nostrae potentiae, & subsidiorum externorum, d tis in deterius praecautionibus Imperatori Turcarum 1 Moschis, Cos cis, Valachis, alliis captivis nostia, sequitur nulla fore anno praesenta pacis invitamenta. MinsteWini ab Hano Tartarorum non revertitur,
nec ulla legatio ad V. inem, cujus celebre di venerabile praesertim apudiata Tarta