장음표시 사용
681쪽
A. C. Ic 75 Tinaros nomen hactenus comparet, &quod maximum est & pessi. mum, Nurassinus suis cum Tartaris Ucrainae imminet. Angor justo metu non tantum propulsandFum ex hybemis vexillorum & legionum verum etiam inferendae alicuius quod avertat cladis, ipsius V. Miis periculi, revolutionis lubricae fidei Cosacorum, heroum non facile reparabilis lassitudinis, inde vero ad opera belli verno tempore obeunda, debilitatis. In tali casu & circumstantiis, quid concilii' sim-ma est ex nostro statu Comitiorum necessitas, propter contributiones, sustentationemae Exercitui providendam, communem motum, sine quolam sequenti aestate subsistere non poterimus; Coronationem, & Comsilia; ex altera vero parte Miem V. in tantis turbinibus inraina excedere extremum malorum praevideo. Sola quondam Romae D. Augustini mens, his apud nos temporibus solum caput & dextera inis Urae tantae par moli curarum & periculorum. Magna it deliberatione super nova praesentis postae, nisi ea, dextera Domini converterit in melius, supplico ini V.; quatenus ab Ucracia se non dignetur alienare, dilato incommodius tempus Coronationis actu. Suggero simul Consilium, ut Mias V. nulla mora, generalem in absentia sui convocationem Varsaviae celebrandam, Palatinatibus, & terris utriuis gentis intimare dignetur.
In qua Senatus & Delegati ex Palatinatibus prosecutionem belli condicere, Tribunalia, & Dim inutiva Mus V. poterunt aperire. Non est tam ti legum selennitas, ut propter eam, Rempuh: in ea 3 gloriam mi, capita concivium, grandes Provincias, in ente hostili vi nemine sine Mte V. ad rimrimendum suffecturo, perdere debeamus. Non est id i solitum priscis temporibus , & Regibus etiam non ita pridem in M.
D. Lit. Quod pro Repub: geritur dixit quidam ) auspicato geritur:
Alter exigentibus exorbitantiarum instaurationem: Faciam, respondit, sed prius vos salvabo. Non me meus fallebat sensus, cum publica voce Consilium supremum, perpetuum, continuum, Reipub: quamdiu bellum Turci cum esset duraturum faciem, & authoritatem repraesentans optarem, &proponerem.Non inconvenienter etiam id innueram, ut st tim post felicem V. Miis Electionem, recta Variavia Cracoviam pro Coronatione vias dirigeremus, omissis etiam, quae tempori in tantis Rebpub: periculis non congruebant, solennitatibus. Excurram initio Quadragesimae Lovicium; aut si opus fuerit, Varsiaviae residebo: clat rem etiam reliquos Senatores, mesertim Episcopum Cracoviensem, per literas inis V. inducendum ad hanc residentiam propter faciliorem conferentiam, & celeriorem cum Mie V, toti Regno in his temporum calamitatibus; necessariam communicationem, DEus nobis det meliora sub auspiciis, sertuna, & solicitudine bitis V, in qua post DEum unica laborantis labentisve spes Patriae. Quodsi solida fuerit securitas in Ucraina, quanquam ego de Dorostraho quamdiu CZeherino, veluta Consiliorum famonum 3 suarum Regia, ab amunitionibus, a perverse Tinalsu non separabitur; nihil possum ierare, ut Olim a Tetera, ore& scripto ad Regni Cancellariam dato, didici) Author sim, ut tum non nisi & non aliter, ordinario modo ac loco Coronatio & prima Combria Cracoviae celebrentur. De inrtina breviter innuo: siquidem Resprtot praesidiis non suffciet, regimen in distans dissicile, populus Co cus dum cervicis, intolerans obsequii, . reditariis, Starostis, T, tutatis, filorum tantummodo proventuum inmissis, nulla in publicum cura; renovo, quod prudenter in Comitiis Coronationis, Regis MDCRAEMS, suasi, ut Provinciam hanc more Romanorum per Procons lem
682쪽
lem, more Imperii, per Marinionem, more Turcarum pre Bassam, more Hispanorum, per vice Regem, Gallorem, Suecorum, Mosch rum aliorumin Principum, & nostrorum Maiorum exemplis in Prusia, Livonia, per Gubernatorem Residentem; etiam Feudalem polonae gemtis, imposita ei obligatioue expediendorum, stipendiis Grai me, in cae tu cujusvis belli, aliquot millium Cosae mam, dc agendarum excubia rum a Barbaris, ut simili modo moderemur. Effectus usi, monstravit consilium meum Cracoviense, licet rudibus male intellectum, & invi
sum, futurum fuisse Patris Llutare. Qitibus altissimo Regio judicio expositis, rellistis beneplacito Reipub: Victricem moestatis Vestiis dex
GINE ELEΟΝΟ . Lubaviae aO. Fesbruarii. IN abitu meo in Varmiam, redditae mihi sunt V. inis literae,
in quibus documenta legi clementissimae gratiae & confidentiae ad me humillimum Servatorem, per quam, mihi manu propria communicare dignatur, se cum Caesareae Majestatis consensu ad ali, quantum tempus in Silesiam profecturam, cujus abitus ne sit oco casio praejudicij Mtis V. & difficultatis in reddenda provisione a Re-Pub: constituta, mes curs dignatur committere. Neminem puto in veniendum in hac patria , qui non habeat debitum Mris V. respectum, & honorem, tanquam Reging nostre coronate, incompara. hili clementia, pietate, & sanctis dotibus exornate, tot documenatis gratie & affectus erga Gentem nostram, & difficilis lingve peri-rix , celebrate; singulariter tamen mep sum conscius erga Niem qObligationis, de cujus tractandi matrimonio, & deducendi in Pol
niam, habui honorem, & fortunam. Non tantum ergo ex mandato Majestatis Vestrae, verum etiam ex obligatione mea, omnibus Curabo viribus, ut Mias V. circa jus suum conservetur, cum praesertim ita se in viam expediat, ut tempestivi reditus & forte in como modiore quam Thorunij lineo residentiae, spem facere dignetur. Asisecurando itaque de fidelitate,& promptitudine obsequiorum meorum exosculor demisse dexteram Majestatis vestrae.
TEM CANCELLARIA REGNI. Shier vicijs 4 April. Ihil optabilius mihi, quam ut auctiore fortuna, postrior, Raa
dgejovicios, ex quibus nune nullus mihi fructus, a me redismat: ignorans tamen gratia an odio sim dignus apud Regem, cujus aversum animum experiori instantiis molestus esse noloue cum praesertim ad nullas haetenus literas, etiam in publicis resiponsum habuerim, quod tamen dandi Archiepiscopis fuerat consuetudo. Dexigore juris, eques Melitensis mirscius, cum sit professus, non
683쪽
Qio25 posset manu tenere sareulares d gnitates licet juste mas Regia mipicere sit dignata orphanos defuncti Capitanei Sandocensis, qui omnem fere substantiam emptioni hujus Cap taneatus impendit
de usu tamen, an abusu memini in Polonia praeis cata exempla.
Princeps Radivilius Eques Μelitensis, in Italia mortuus, fuit Pocillas. - tor aut Dapifer Magni Ducatus Lilvaniae ludichi quoque filii Castellanus Novogrodensis: tenuisseque mihi videtur aliquam in Lit. vania Starostiam, dc fuisse Generalis Artiteriar, cui contradidere coeperat Nuntius Apostolicus vi doni, sed insuper dissimulavit. Non
opto ergo dari occasionomiasmsar domui Lubomi cianae irrito prae. sertim conatu, cum tam in Polonia, quam Romae heros hic mas
gnos favores habeat. Id mihi audire contigit, quod non nisi ad quinquenium data esset commenda Tynecensis equiti Lubomirscio, cui ulteriorem prorogationem impedit Episcopus Cracoviensis, admUque tum posset concurrere RadAielowsks, quando equitem ab Ab-hatia impediret Episcopus.
NA SKI Kuraelovia 9 April. Ion ignotum tibi, Reverendissimi titulum, soli non nisi Archiepi
i copo Gnesiaensi deberi; esto in statuto titulo Dos, appellatus sit Episcopus Craeoviensis Reverendiisimus; At ibidem in variis stat iis invenitur datus titulus Reverendillimi, C aviensi, Posinaniensi, Vibnensi, Samogitiae, Episcopis, imo Archidiacono Possianiensi; stylus tamen Cancellariae Regni, nunquam dedit Archiepiscopo Leopoliensi, a quo ad Gnesinensem currit aepellatio ) titulum Reverendissimi, ut & Dpiscopo Cracoviensi, sed tantum Reverendi pariter cum alijs Episcopis;
patiar non gravate licet Episcopus Cracoviensis inscribatur Reverendissimus, cum id titulis meis non praeiudicet: te tamen praecautum Volo, non ambitu ullo, sed optando protestationem facere, contra usurpatum
indebite, & praejudiciose titulum, quem si Archiepiseopus Leopoliensis& Episcopus Cracoviensis affectate sibi usurpaverint, mihi quid plus a
dendum esset, quod ego non ambio, solam nonnisi praerogativam Primatialem. meae Ecclesiae, tot seculis firmatam, ut teneor fatua amicitia, dc omni eorum observantia, praecustodio. Peto quom obnixe ut non specificetur numerus Residentium ad latus Archiepiscopi sub tempus cun munis motus, cum nulla sit Constitutio circa ellusinodi specificationom; assecuro tamen me ultra I 3 PersonaS catalogo non inscripturum. Opto
expresse addendum, ut ex Capitulo Cutaviensi, Posnaniensi, Plocensi, bianos Deputatos Epistopi protunc eligant, ex Variaviensi Collegiari uno. Comissarios pro differentiis cum Brandeburgico non expedit per constitutionem designare, hoc enim non est in pactis, alias hoc exemplo Brandeburgicus requireret Comissarios ex Comitiis, traheretin vel imp diret Comissiones, quae sunt in malaia Regis & pro exigentia tacta requisitione deputari ab invicem debent intra bimestre.
684쪽
PALATINUM CULMENSEM IOANNEM GNINSM M. Apr.
EPiscopus Vtinensis evocatus a Cancellario M. D. L. Venerat in priis fvata domus causa Variaviam, pro quo spondeo, quod sit Praelatus bonarum partium. Responsum ad literas Reginae Eteonorae, a te, ut scribis, missas non accepi. Dispositio Exercitiis verno tempore Persetissimi laeta. Non mihi nimiis curis fatigo caput, tam sapiente Princilie nostri gerente curam. Comitia, & natio Leopoli, si praeficabiis, meo judicio est rationabilis: conssirmabo me, hoc in puneto, intemtioni, ex praesenti statu Regis Majestatis, & selisui plurimorum: grave iid quidem marsupio seret, nullam habenti cum Leopoli connexionem, non sentiretur nihilominus, si bono publico & Regi utile & commodum;
cum praesertim relevaret onus abbreviatio Comitiorum. Si tamen fine detrimento Patriae esse posset, antiquum locum S modum Coronationis suadeo; omnis enim novitas instar seopuli fugienda. Reges Galliae non coronantur nisi Remis, Imperatoribus praescripsit Aurea Bulla, pro C ronatione Aqui num , Mediolanum, Romam, alijs Regibus Metropoles privilegiatae: a tot taculis, Craco viae locus & nomen inclytum, ac auspicatum coronandis Regibus Poloniae. Ego interim nec pro, nec co-tra agens, imperata Vestra non gemens sequar.
REGEM 22 April. I Menti laetitia exultavi, aecepto Nuntio de sortuna, auspicijs
& terrore Μtis Vrae, opera vero dc activitate principis Procano cellarii & Ducis recuperatione Pavoloci. Magnum cum hoc fortalitio accessit momentum illi loco, propter tuitionem Poloniae, Conservationem Wrainae , confusionem perduellis Dorolaenho , hostium, & eorum, qui desertis castris, famem, aerumnas & pericu-ia , tanquam laeta loquebantur. Gratulatus itaq; de tanta fortuna, quam Μtas Vra Incomparabili strenuitate, incommodis,laboribus tota hyeme exant latis tanquam celebris victoriae pari sitecessit cos ronavit, dies super dies, in seras aetates, ulteriores nec interruptos triumphos ac plenam Patriae tranquil mem cum submissa veneratione apprecor Vrae Μti. Eadem oculione attollit per me manus
ad Vram Μtem gemebunda Religio Catholica in Ducatu Prussae sub Brandeburgico, in persona Comitis Schbben oppressa, qui unicus duntaxat ex incolis illis notabilior Catholicus, & Regni Poloniae in.digena possessionatus, in comitiolis Prustiae, ex Palatinam Mariaebur gensi, aliquoties terrestris Nuntius odio Religionis affigitur, nunc vero de recenti hac sola de causa, quod, cum si Romanus Catholi cus, filiam suam, non a Praedicante Lumerano, sed ab Episcopo Cu-javiensi Catholico ritu curaverit baptizari, condemnatus ad instameiam Fiscalis, sine dilatione in mulctam Ioo Imperialium, alii quoque Catholici, & ij, qui ad veram fidem disiponunrur, intolera/hiliter gravantur, unico fine, ut ex Ducali Prussia, stirpirus nomen
685쪽
AEC. 1673 Catholici eradicetur. Demississime supplico Vti Vrae, quatenus, suscepto in Regiam protectionem praedicto Comite alijsque oppressis Catholicis, scribere dignetur serio ad Brandeburgicum, admonendo eum fidei & observantiae Pactorum, quibus abunde cautum Religionis Catholicae libertati. Benedicet D. Deus heroica Vestrae iis opera, si ex innata pietate vesut Catholicissimus Princeps, pro innocentia, & Religione Zelaverit. Frustra Principes victoriae urae, nisi DEO & Ecclesiae triumphetis. Residens Ducis Curiandiae retus lit mihi nomine Principalis sui, Nobilitatem Curiandiae, praecipue Piltinensem, etiam datis ab eo edictis non disponi ad defensionem illorum limitum in his motibus & iriem Suecorum: requirebat a me remedia, sed illum pro eis relegavi ad Vram Μtem, cujus victricem dexteram exosculor.
EXultavit eor meum in gaudio cum audirem benedixisse dominum
virtuti tuae & amori erga Principem ac Patriam, oblata fortunar& resblutioni ejus tam celebri supra quam comodi Fortalitii sine sanguine cum comprehelisione praetoriani DorosZenko Militis recuperatione. Jam hic conclamatum erat de clade Lituani Exercitus stib d ctu tuo, tui in ipsius caede aut comprehensione. Ergo confundantur qui fecerunt & locuti sunt iniqua: Ego laetitue modum non invenio ob somtunatum & gloriosum successum tuum & eo quidem amplioris quo magis anxius adversis eram per duros rumores sparsis. Demissas re ro grates pro discuta mihi literis tuis metu & maerore. quo inter documenta singularis, & nec inter arma silentis tuae gratiae suscepto prolixis. simo assectu aetemum decus huius Numantiae captae gratulatus, ulteriora vobis apprecor.
TIOSUM Mi LITEM. m. April. O Mnibus & singulis que interest nomm facio. Inter varias
graves Reipub: exorbituas, non postremum obtinet locum, quod eo tempore, quo Mias Regia, Regali suo capite salutem',& inteisitatem tutatur Patriae; Exercitus in hostico strenue labores sisebeunt; complures Ossiciales congregatis turmis, more germanico, non habendo aut non exhibendo Universetes Regias aut Ducias, per totam grassantur Poloniam: Bona Regalia & spiritualia vastant, in nobilibus sit bsistunt, ex quovis sere pago stationes pecuniarias exigimi; & quod dolendum, ementito nomine, cum iniuria & honoris imminutione, i signium heroum, se audent compellare: ut recenter in bonis Archieps copatus mei ausi fimi abuti nomine supplementi Generalis Bohum, qui emerita aetate ante biennium abdicata militia, nullum nunc Regimen habet in obsequio Reipub:. Clarissimis aliis aliorum parco nominibus,quorum vexilla & supplementa, tota hyeme vitiosos, per oppida & pagos, continuando circulos, hactenus pertingere nequeunt in inrcinam. O
686쪽
currendo ita. tantae inselantiae, vastationi Regionum, dissicultatibus in contributionibus, intolerabili & caelos penetranti pauperum Oppressioni, e Primatiali mra startane, sub tempus Regiae distat viae, recollata, sensuae explorato, complurium Senatorum & Ossicialium Regni, ac M. D. Liti praemoneo omnes, Authoratores Vero quoi is admoneo , quatenus coram judicio Captuiui reddant rationem, iuerias si quas pro supplementis, producant; decretis, aut attestationibus judicialiter obtentIS, omnes relinquant aggravationes, injuriatis spontaneam haeseant satisfactionem. In quantum autem licentiose ulterius processerint; conformiter ad leges & constitutiones antiquas & novellas, & ad sev ras Regis Univerales, justum esse censeo moderando rigorem, ut hia-jusmovi licentiosi, ad iudicia Capturalia citentur, ad acta Castrensia reddantur, & post juste lata decreta, etiam praevia a Rege informatione, pro qua ipse expedire paratus sum; puniantur; Gregarsi vero ad labores plebeiis consentaneos, destinentur, fige in simultanea consiste tia, ad ulteriorem Regiae Miis declarationem detineantur. Quae Unis 'verales meae, ut more solito publicentur, & executioni mAentur, obnixe peto.
I Icet vobis supremam iurisdictionem in sua Rerione sub id temporis habentibus curae & cordi esse non dubito, Iustitiam & tutelani amictorum; Evincit tamen a me comiseratio stiper pauperes; & in minis sensus complurium senatorum,&O alium Regni S. MD. ut distante Regia Mio, ad coercendam licentiam ossicialium Germani in irum per Poloniam grassantium, universales has, Primatiali Authoritate expediam, quae, ut exelucioni mandentur, ut emcaciori jurisdictioinis vestrae remedio, contra insolentes Authoratores & turmas, uti velitis, o nixe peto.
COPIA LITERARUM AD OICHERT, RESIDENTEM ELE.
ORlSBRANDEBURGICI Radryovicijs 4 Maji. OBmias iter agenti mihi, accepi literas tuas, ad quas ex nune πνί onsium expedio. In materia quam propnqui Senatoribus Var- satia residentibus; non dubito, te suscienter este informatum;
adeos non expedit me propositiones memoratas scribere, aut copias literarum tibi mittere, cui studium pacis, non irrisamentum belli,
eura esse deberet: unde siquidem Rex, di*ositis praesidijs iis Forta si ijs Ucrainensibus, reliquove Axere tu rei irandi is reli tendi esquos gratia inridiachiam digressus est in proximo; cessat Uidiarium
meum munus, cum juxta Patriam noctram paramiam: eest siubor dinata potestas, praetente Principali. Fatilis ergo ese potes, in prae sentibus emergentium recursus ad Regem, ad quem etiam ego, ali quot status negotia remisi, eum praegertim resideant ad latus Domini, aut residere teneantur Deputati authoritate Reipub. Senatores,
687쪽
A. Qi67s belli Turetes. ΩΡd attinet auxiliares copias ab Electore Bppeditandus, ab his di ilis e B, falυά pactorum Bi Ostiensium observantis; excubatio durantibas bellis Polonicis: beneficium enim supremi Do-1ninu in Prusiia datum est propter ossicium. Id quo 1li non omnino licuit, ouod οβ tales Hectoris Iecerunt, in graiaminoso per Doominia Regni Polonia transitu, Polonos homines inter buos authoram do, Et ut mihi relatum est, ultra completum Regimen no tro damno educendo. Multum profecto non tam viribus, quam reputati oni apud holiem hae auxiliorum Brandeburgicorum revocatione , pactis omnino contraria deeost. Satis erat detrimenti , aliquot is
pra io annis a pactis Bidgossiensibuου Electorem Brandeburgicumnusios impedisse siumptus, in subsidiu belligerantis Poloniae. Rigore quoque esntra comite o libra fateor me seupra modum commoveri, cum hae forte via A er modus, eradicandae catholica Religionis ex Pru sesia'. non enim me latet, aliquas perlouas gravari, odio es Juoicione Catholicimi, quod tamen nequaquam licet per pacta jurata, S δε-
J Ametsi milli secundum me profitear observantia sublimis pers
nae & characheris Illustrissimae Dominationis Vra patietur tamen haud aegre prudentia procedere, ut diminutionem Titulorum A chiepiscopatus mei tolerare nullatenus nossim. Vetus & indubitiatum est legationis meae natae privilegium, a sussiis Pontificibus Arctii epist po Gnesinensi donatum, a concilio Provinciali receptum, in volumen Ca- nonum Provincialium insertum, extraordinariis facultatibus approbam te sede Apostolica, nec non Jurisdictione supra Archiepiscopum LeopOliensem cumulatum, nunquam hactenus in controversiam vocatum, quo gravius milii accidit, frivolas imperitorum relationes allegari, magisque quam solida S. luce clariora documenta attendi. Amrmare me praesente Dominus Sbhski, vel quispiam alius erit besceret, quae contrarijS p hationibus & evidentia ipsa refutantur. Primi Principis politicus honor, di titulus Vicarium Remi, demortuo, vel potius belligerante Rege, ain thoritate & potestatem includit. Hoc sublato jura & prierogativas in comparabiles Archiepiscopi Gnesilensis nempe praesidendi publicis consilisis, indicendi Senatum, ordinum Conventus, Electionem Regis intimandi, Electum nominandi, in Basilica Cathedrali Cracoviensi Regem & Reginam coronandi, ibidem, itinera Regum celebrandi, Legationes Vacam te throno ad Principes mittendi, missas a Principibus admittendi, audiaendi, exoediendi Regalia ad usin Coronationem Regiam exercendi, salvos conductus bannitis, protectiones vulgo Vadia regalia, contra Vim& potentiam extradendi, edicta sua ex consilio Senatorum publicandi, Principem a legibus devium linitime monendi, Scipionem per Mar schalcum, suum Senatorem attollendi, eundem p & crucem, ad usi, intimiorem Regiam Cameram anteferendi, Praetorianos equitum & peditum Comitatus, primo & recto itinere, ad Palatium Regium ingres sos expansis vexillis uiducendi, publicum honorem a Rege obviam moto, Comiter resalutante, ac in senatu assurgente recipiendi nulli Principum
688쪽
ς , ac ne Cardinali quidem Episcopo Gamviensi priore loco cedem piscopos Palatinos imo Legatos Imperatoris, &Capinim Coron torum non revisitandi, aulicos suos nobiles viros, ab omni alia jurisdictione exemptos, pro delictis judicandi, & puniendi, pcerras pro stricto gladio, pro turpiloquio juxta statuta Regni irrogandi, aliaque majorum di minorum p eminentiarum, quibus nullibi gentium Archiepiscopi extra Poloniam gaudent, convelli & ruere necesse sit. De usu pleni ibtusi sub Nuntio olim Apostolico de Torres ad Archiepiscopum praememoratum Lubienium, lingvae Gallicae minus peritum, cujus tunc Cancellarium agebam, recte fatis memini, quod illum Illustrissimus Dominus Episcopus Cracoviensis apud eundem Lubienium meus in Cancellariatu immediatus Possessor haud dubie amrmabit. Imperator, Reges, Principes, Cardinalis protector, legati nati, Primatis primit, Principis integros titulos latine praescribunt. De Italico stylo minus sollicite ago, quo tituli abbreviantur. In epistolis latinis a Nuntsis Apostolicis talium gnaris, ut honore meo &jure ac jure praescripto decedam. nulla me authoritas, vel dissicultas licet rerum mearum adstringet. Haec prolixius, alia , de praeeminentiis contra Episcopum Cracoviensem coram decenter exponenda, Dno Abbati Luppini comisi, quem pronis auribus& benevolo animo admitti obnixe rogo. Et interim obsequia mea devovens, ad mandata Illustrissimae Ditis Vrae devinctus remaneo.
EXCERPTUM EX UTERIS REGIIS, AD ARCΗlEPISCOPUM GNESNENSEM. Iuni j
L Iteras Palatini Vtinensis lectas tibi remittimus. In tanta pauperum oppressione, non licuit ei, nisi acrius scribere, nec id laudare poteramuS, quod cruentum, in oeconomiis, panem a pauper, hus extorturi essent, impudentes Castrorum desertores, qui nos cum stupore, & dolore totius Christianitatis, contra hostem castra moventes, inter media pericula, reliquerimi, notabiliter nostrorum cursum impediendo moliminum. Informationem, ad formanda responsa, nulla tibi damus; cujus omnia scripta &acta, digna luce judicamus. J mim solummodo nostrum dolorem tibi commendamus; cui optatos successus, & bonam a DEo valetudinem precamur.
ANDRET OLSZOMSKI ARCHIEPISCOpIGNESNENSIS, AD SUPREMUM REGNI CANCELLARIUM. 7. Iunij.
UBI summa minoritas in Republ: praesertim in Maioris Poloniae
Palatinatibus, tutamini esse nequit, periclitanti statui civitatis P snaniensis; timeo, ne declinans jam mea dignitas, signatoria j eisdimo, sit inessicax, ae impar ferendo oppressis remedio: Praeterea laedere amicitiam Judicum Capturalium primi Palatinatus, anceps estre invidiosum: Justitiae tamen litando, tuis, parendo jussis, do literas Drotectionis, Vulgo GIVt, contra decretum in contumaciam, & in so-xo incompetenti latum. Coronatio, magno meo taedio, & non levi imeommodo differtur. & approximante Hano cum Tartaris, foret cum - Turcis, vix institui poterit, nisi post Campaniam; si indefessus bello Barbarus etiam hyeme conquieverit: Scribitur mihi irritatum Hanum vulneribus, per trajectum a nostris globum inflictis, filio, furere, dc sevire. Nuntiatur quoque Isanus formine sibi validum Regimen ex
689쪽
C. i675 transfugis Palatini Siradiensis,& Lanchoronscii, aut ex captis bello, nostris Gregariis, qui cum Tartaris oppugruis' dicuntur certum nostrinnserealitium; Captum meum superat, posse pacem, prasertim firmam di non ignominiosam, ex abrupto constitui, ad quam praeviae nullae ari,arent cuspositiones; nisi mirabilis DEus in operibus Polonis, opus Dius mae fecerit Omnipotentiae. Exercitus murmurat contra non solu tum sibi stipendium, misitq; ad Regem minaciter petens solutionem, ex nunc pro tribus trimestribus.
Mintum me sibi obligavit Vilnensis Episcopus, qui velut praeclarus
in Repub; senio primus in M. D. L. Senator, digna sita, pro bono
publico, cuna; staternam simul me inter & te redintegrat conmdentiam. Fieri potuit, ut ex comuni sensu scriberem quidpiam non ad lacitum, ut prisco Polono more soleo dare nomina rimum non suppinui tamen futurum fuisse, ut innocens meus animus, & stb lus te ollem deret, daretψ occasionem acriori censurae. Prodieriat quaepiam literarucopia, ad emi nescio, Deus mihi testis, cujus responsum: Exposui m deste dolorem meum, querelasve Vilnensi Episeopo, addendo tamen me sis penitus non alterari,nec separaria charitate,&Observantia tui. Aliquot, Est septimanas ex Leopoliensi posta pervenerunt ad me ipsae originales 3 terae, ex quibus deprehendi, temere auctum in deterius fuisse rumorem copiam enim prictae am non vidi, nec acquirere potui. Facessant ergo Verbalia, redeamus ad realia, scilicet ad mutuam sume his temporibus inter primarios Cives, necessariam Patriae confidentiam, quam ego lit rati tua declaratione exhilaratus sacrosancte observare, constantis ambcitia, tibi, qua publice qua privatim obsequi decretum habeo.
SUmmo encomio, & debita gratiarum actione tuas prosequor curiras; quas, post adventum tuum Viciam, recollata cum Palatino Viinensi, velut magnus in Republ: senio primus in M. D. Lit: S nator, bono publico impendisti, inducendo aiu pleniorem confidentiam Ducem; cusq; Exercitum ad fidele Regi & Reipub: obsequium. Numquam mihi allus fuerat sensus, nisi neminem te emacius posse, hoc in negotio operari, motosq; componere fluctus, solatio mihi fuerat prima notitia, cum per Prielatum, ad Lubaviensem pro tunc meam residen6am expeditum, promitteres te prosecturum Sluctam, ad bene disponendum Palatinum Minensem, quod tum literis, tum oretenus Varia- viae confidenter mecum conferendo, confirmam. Quod, si pridem misi set factum, non ventum fuisset ad acerbitates literarum, & amaritudianes animorum, cum etiam literae Palatini Vtinensis ad Regem datae, videantur asperiores Aulae. Medium datum ab eodem Palatino, ut sciliceta R e Commissarii designarentur ad captandum illum Exercitum,& as curandam gratiam Domini; erat admodum salutare, & antiquitus in similibus practicarum, in his tamen rerum S. temporis angustiis, Hano matri Tartaris Q cis propius in dies imminentri iam serum, α
690쪽
dilapsis sitas ob cautis Senatoribus Regni, vix practicabile. Meo iudicio perinde valebit, quod etiam tu, in postscripto manu propria e pressisti; si Mias R a sino dulciore fuerit dignata ad Ducem scrib
re, Vocando eum in societatem armorum, praeteritas offenta amnistia
sepeliendo, in futurum, R am suam gratiam & respectum tam Personae ejus, quam toti, illi actaerenti Exercitui, pollicendo. Sequor itaq;
prudentissimum Consilium, & zelum non tantum stribendo, verum er- iam expediendo cras Cancellarium meum Latuat, Canonicum Cr coriensem ad Regiam Miem; quam ut Regium animum in condonam dis offensis exhibituram non dubito, sic vicissi in per te peto, & obtestor Palatinum Vilnensem, ut alienatis sit spicionibus, & malecontent tionibus, in tam flagranti periculo commuius Patriae, suum acceleret accursum cum exercitu, ad obsequium & tuitionem Reipub. Hoc medio restituendum assecuro in integro affectum Regium, famam tot meritis. comparatam, confidentiam inter utraml Gentem, & per convenientes sub clypeo tractatus solidae omni eX parte pacis securitatem. Exercitum M. D. Lit: impari affectu Principis iraestatum suisse, ut ad meas aures non pervenit, sic fidem excedit. Legi contestationes Regias inprimis ad me datis, in quibus omnis pos Iibilis Palatino Vilnenisi & Dxercui satisfactio est expressa. Haec est validissima ratio, unicas excusatio a fame, aerumnis & pinuria in Ucraim, reliquae allegatae ad probandum dissiciles, magis 3 exasperant', quam convincunt. Non cadit id etiam in rectitudinem, & innatam Regue Miis prudentiam, ut in po-gitationem admittat, divertere bellum contra Carum Mosichoviae cum periculo viciniore M. D. Lit. Licet Barbari hanc propositionem facerent, & perspecta nostra debilitate hanc imperarent & extorquerent Conditionem, admittere eam contra pacta conventa, & foedera iurata non liceret. Interim actis tibi pro hoc honore gratiis, quem m i i digno Primati, candido & faventi fratri; tuo, & Palatini Uilnensis, i nuss M. D. Lin nomine exhibuisti, totum medico, & addico tranquillitati M. D. Lit: tanquam meae communis Patriae, tibi, toti* tuae domui semper addictus.
Compellavit me aliquot ante dies, suis Episcopus Uilnesis lia
teris, ut Primatialem applicarem curam concit: andae confisdentiae Regiae erga Palatinum V1lnensem Exercitumque sub ejus directione existentem; suscepi libenti animo eam provinciam, nec mora expedivi idoneum, & pari negotio subjectum, Andream Zalushi meum ex sorore Nepotem, Tu quoque cuius summa integritas, & zelus in Patriam semper floret, singularesq; Regis meretur xespectus, ut huic negotio tuam adhibeas operam obnixe postulo , summa consilii mei, ut Palatinus minensis rupit mora, cum Exe citu in Ucrainam, sive ubi generalia castra fuerint, gradum accesIeret. Assecurare ausim, illum paterno, ut ante semper, assectu a
Regia Mae, magni judicii & moderationis Principe, suscipiendum, Exercitumque M. D. L. fiorem plane & robur Reipub. omnem o