장음표시 사용
691쪽
. c. i675 servantiam ac satisfactionem experturum. Pax solida tectore armorrum, Deo favente, evicta confundet holtilia molimina, omniaque, tam 1 Regno Poloniae, quam a M. D. L. avertet pericula .
I E prolixior scribendo sim, refero me ad ea quae scripsi Illustrissima Dominationi. Vestrae Reserendario Poloniae Gudematori Va aviensi, Epistolas ad me Originales Regias mitto. intolerabile mnino est praIudicium, & mira variatio diverito pro Cororiensi abbatia, quae Iuris Patronatus Regii judicata est, & contra in Andreoviens,
bus aecretis, aperta etiam stam Madalini, & monachorum, qui subo , dinarunt quendam Thomam Gryllum, quasi plenipotentem meum, de quo nec per semium audivi, neque unquam ullam Plenmotentiam c5cessi, neque a Madalinio citatus fui. Ego pro ossicio meo, Vicariatus Regni, conservabo Jus Regium, usque ad Coronationem, ac proinde palatium Andreoviense Praesidio militari, & mandato Regis munivi. Unia cum desidero. ut detur ab urbe Commissio, cuicunque Epitapo, ac nominatim Positanten. & Praemisiten. ad inquirendum, an fuerit fabric ta, coacta, ac de jure invalida Electio Madali iiij, & an reperiantur instrumenta in archivo Monasterii nominationum Regiarum & Electionu, Abbatum, quae ex mandato Commissarii supprimuntur, tanta hominis malitia ut etiam Monachos quosdam ad peienandum instruxerit. Pluribus coriam memoratus Illustrissimus mus Referendari'. Ego interim
AD CARDINALEM DE ALTIERI AB EODEM Lovicii in Iulio.
CVm ex causia denegati mihi tituli Legati nati primu in
loniae Principis commercium literarum me inter at 3 Illustissimum D m Nuntium Apostolicum, Bonvisium cessaverit, int mm milii non erat Generali ejusdem requisitioni, super praemine tisia Archiviscopi Gneshensis, ab Episcopo Cracoviensi disputari coeptis scripto res ndere, quod per Ablegatum meum decenter excusans, i formandi tamen causa rationes, pro Antecedaneo meo Nicolao Pr zmowski Archiepiscopo in jinfibus fundatas, opera Domini Abbatis de Baschis, collectas Romae impressas, praesentari curavi, nititur omni usis Episcopus Cracoviensis, tot tacitiorum iura, & dignitatem huic Regno Christiano coaevam Archiepiscoporum Gnesinensium minuere, solique exinde aliquid adstruere. Sed ciun in Polonia praevalere n queat semper enim Reges & ordines R es, conservandae activitatis Primatialis studiosissimi erant quam pulcherrimis privilegiis, statutis publicis, perpetuis in volumen legum insertis, tanquam status sui robur ecfulcrum duxerunt Curiam Romanam opportuniorem sibi ratus, asversa contra me tentat, multa Bargit, mihique pluribus occupato, ne- gotium facessiti Praecessere tot Episcopi Cracovienses insignes & om tissimi Priesules, etiam Cardinalitia dignitate fulgentes, qui Archiepiscopos Gnestenta Primates, & Metropolitanos suos comiter observabant, tantum , abest, ut controversiam aliquam praeeminentiarum m verint, ut etiam dignitati Primatiali tuendae, ac magis augendae, opera omnem partesque suas commodaverint. P us modernus Episcopus
692쪽
ciae Ierista, cui contendere, contemnere, vexare, perenne quoddam incins studium, maximumque negotiorum est, fortunae meae & gloriae, egregiis gestis, innocenti famae, Regio & populari favori, bonis artibus quam sto iratus, cum me pridem gravissimis litigus implicaverit, benenciis
Ecclesiasticis cognatos meos per summam injuriam ct malitiam evoi, verit, maximis dispendiis affecerit, etiam nunc labefactare, deque supre- mo gradu, deprimere totis artibus opibusque nititur. 4ae res an ii nori & bono Ecclesiastico conducat, an non in aliquod grave scandalueruptura videatur, cuilibet rerum gnaro aestimandum relii)quo, evem tuique permitto. Sed ego bona spe erigor Archiepiscopatus Gneste sis Jecora, nihil detrimenti acceptura, imo salva, & ilheia fore, cum riminentiam Vram Patronum & Defenssirem advoco. Uti possederunt Majores nostri , cur ego non ita possideam benignam se pridem exhibuit saneta Sedes Apostolica Mini episcopis Gnesinensibus, quos Prima tum Poloniae & Legatorum natorum privilegiis, authoritate, jurisdicti One, extulit, cumulaVit 1, non disparem gratiam & clementiam Sanctis simi Diai Nostri Clementis X. quidni mihi pollicear , qui per vestigia praedecesserum meorum progredi, de fila Sanistitate&Ecclesia Catholi,ca prout hactenus non levibus documentis feci quam optime mere
ri unice ambio, & porro tota virium contentione adnitar. De reliquo Eminentiae Vrae humilem obsequiorum meorum devotionem reveren
Lyskovicijs II. Iulii. UM nonnulli idonei homines, rogatu meo susceperint negotuum, investigandi privilegia antiqua celeberrimae, & Primatialis
in Anelia Cantuariensis Ecclesiae; audaciam sumpsi, compellan di desuper Illust: & Rndmam D. Vestram: Licet enim ignoti & Reli Mone diversi, tanfos Terrarum, ac maris latio divisi agamus, plurimum tamen confido de celebrata Illust: &Rndmae Donis v . humanit, te, eam in extradendis mihi per copiam authenticam Privilegiis, prae sertim Legationis Natae, quibus Ecclesia Cantuariensis, caeteris in Amglla Cathedris, antequam Romanae Ecclesiae Nuntium remisisset, primstabat, & praefulgebat, at 3 nunc praefulget ., haud gravate demonstra tum iri. Concessum olim erat anno r3I3. Privilegium Legationis Natae a LEONE X. PΑpΑ Archiepiscopis Gneshensibus, Primatibus Poloniae, tali verborum contextu. Concedentes in omnibus & singulis Privilesti, is, libertatibus, primmineritiis, exemptionibus & gratiis uti, & gaude re ac quod omnia, & singula facere & exercere, mandare, orinnare,& exequi, quae ad Legatos Natos, & huiusmodi Legationis ossicium habentes quomodolibet pertinent, & qua iiii Legati Nati praesertim vero Legatus Cantuariensis, qui in Provinciis suis, de iure, privilegio, &consuetudine, mandare, lacere dc exequi possint, liline di licite valeat. Sed quanam ex cauis Privilegium ipsiam Ecclesiae Cantuarietas sepet Legatione Nata serviens, Antecetares mei no requisierint, sive illud imcuria hominum, aut injuria temporum deperierit, mihi non constat. Reperio aliqua vestigia in Authoribus maxime praerogativae Archiepiscoporum Cantuariensium, ex ipso tamen fonte hauriendum duco, quod in commodum, honorem, & ius meum utiliter derivem. Quyd, si ab Illust: & Rudma D. V. impetravero, plurimum eius benevolantiae α
693쪽
A.c. i673 praestim mihi ossicio obstrictus vivam, ac omnibus, si quae dentur, o casionibus promptitudine mea rependere conabor. De reliquo Omae& illust: Donis Q cupio me esse commendatissimum, eidem longaeVam valetudinem cum omnimoda prosperitate ex animo apprecando. M.
EI DEM AD SENATORES REGNI ET Μ. D. L. Dan-
menit me in domo Castellani Cracoriensis, Pontificia Ecclesiae Damcoviensis operantem tristis fama de non conclusiis cum Barbaris, tra-
istatibus, & aperta hostilitate a Turcis cum Imbraim Bassa, & ah Η no Gymensi cum pluribus Tartarorum copiis, in tam premente casu&vix non in proxima ruina Patris', qu: ido Gercitus cum Rege exigua manus; vix enim non omnia Regimina in supplementis & consistentus; vexilla quot aliqua Polonica & multi milites, pridem a Rege datas, i
veras Universales, non curando, castra deserunt; quando Reipub: orbata consilio, & nervo belli destituta, periculum evidens Personae Regue,EMercitus, & Regionum incursionibus hostilibus apertarum, alia 3 concatenata mala imminent. Convenit mihi ex Primatiali munere publicum Senatorum Regni & M. D. L. requirere consilium. Collaru ergo prim rio re, cum Castellano coviensi, nulla mora, te staterna petitione &ferVentiore persuasione convenio, quatenus ad consulendum in munevenire Variaviam non graveris pro 4 Augusti, ubi ego residere statui: quod si dissicultates & legalitates quaepiam, itineris impedimento fuerint, consilium ericax per literas, modumψ porrigere quo Peribra Regis, P
triai, in sumis angustiis salvari possit.
EJUSDEΜ COPIALITERARUM RESTIUM PRO COQ.
MUNI MOTU. Varsaviae T. Auguiti. UNiversis & singulis Palatinatibus NΝ: vel terrae N. incolis, d
fero atrocia nova, fors jam velociore fama vulgata; quod scilicet hostes barbari abrupta omni spe tractatus, qua nos hactenus Iactabant , & ludebant, sciendo nos esse imparatos & successu facile Occupati, tyrannice ad inteme nem deleti, & solo aequati Sbarasce sis Hrtalitis, tumidi, ferocesque; expeditis nullo effectu Commissariis nostris, magno impetu, & validissimis viribus, Zalogae, ubi omnia tommenta Regni, LI Zoviae, ubi clausit se Palatinus Rustiae,& ipsius Per-λnae Regis, immineant. Institui primis terroribus cum Senatoribus conserentiam Varaviae, qui, me praesente di praesidente nihil celerius& effractus communi motu, in tanto distrimine inveniunt. Conclusum fuerat expedire ad Regem citatis passibus, ut authoritate Regia Sclegitima potestate tertias & ultimas Restium Literas ex sua juberet e tradi Cancellaria; suasimus etiam in iisdem Restium literis a Regia Mie Starostis & Tenurariis bonorum Regalium inculcandum, ad Episcopos vero stribendas literas, auatenus in defectu aerarii, saltem medietatem
hybemorum substituenao ad interim de proprio pro Subditis ) ad reficiendum Exercitum, nulla mora Nammerent; Sed quia Opportune V nerunt mihi literae a sipremo Regni Cancellario, qui prudentissime pese pendens, castim recita Scythicis excursionibus, cum Rege communicationis, animat me ex consilio se uentissimae nobilitatis, pro judiciis capturalibus congregatae, ad dandas Universales pro communi moria; Ideo, commmunicato iterum cum hic residentibus Senatoribus negotio s
694쪽
lio, considerando in arduis melius esse consilium impersectum, quam actori nullum, & periculosiorem quietem, quam audaciam; inhaerendo Restisum literis a R. Mte extraditis, consermiter ad normam Universalium praedicti Cancellarii, magni in Repub: viri, resolvo me in spem ratili nitionis Regiae Miis, & Reipub: in tam pregnanti, & extrema necesti
tale extremas ciere vires, dando has Univerales in vim tertiarum Restium literarum pro communi motu, qui, ut suo ordine juxta leges &COnsuetudines cono tus, in Campaniam producatur, designo in i cis consuetis congressus pro II. Augusti, non dubius, Palatinos & C stellanos, amore Patriae ex obligatione sua prompte & vigilanter suo functuros officioJuxta antiquas Sc novellas leges, de expeditione bellica, praesertim Constitutione anno i6ai. Locus con eg andis communi, motibus supra Vistulam sblito tractu verius Ludicium aptissimus, quo illis ulteriores Regiae mittentur ordinationes. Spem eam concipio, quod ubi nobilitas in unum congregata fuerit, non dissicile sit futurum, im ducerePalatinatus & terras ad contribuendam mmmam aliquot tributo , ad expediendum de medio sui militem, practicatis exemplis. Quod si vero versa fuerint lata in melius Reipublicae, lacile dare poterit a Regia Mie mandatum reversbrium. De motu totius Lituani Exercitus in siccursum R. Mti, certificatus sum datis ad me a Palatino Viinensi, di relatione Supremi Cancellarii M. D. Liti insuper literis publicis ad Duces Lilvaniae; quanquam currentibus addere calcar visum est, pneseriti consilio. Jam ita , arma viri capessite, accendat ardor generosa pecto
ra, dc Christiana pietas zeluu gloriae DEi, Ecclesiarum ejus pro uo& inevitabilis charae Patriae, gloriae, libertatum, & immunitatum rui na,fratrum nostrorum cisVistulanorum Incolarum infelicis multitudinis Christianorum comploratio, & interitus, Personae Regiae Miis, bene meriti Exercitus, tamq; vastarum & florentium Regionum, civitatum, Fortalitiorum, evidens discrimen. Admoneo simul civitates & oppida,
ut legi & obligationi suae tam de expeditione, quam de provisione pul verum, ammunitionum, Commeatuum, sub rigore juris, satistaciant. Milites quo 3 sive Poloni sive externi authoramenti, quocunq; titulo in supplementis & consistentiis per Palatinatus inveniuntur, ut Iuxta Re lis Unive sales, non se ullis ex Ando ordinationibus, etiam Ducalbus, licet cum 1oo hominibus paratis, ad latus Domini nulla mora 'Operent, serio sub rigore articulorum militarium S communium legum iniungo; qui , si aliquam fecerint renitentiam, ulterior illis in Palatin tibus, & terris negari debet eonsistentia. Expeditionem Agrarii milius revoco. Quae Universales meae in actis Castrensibus& Parochiis debaeupublicari. Quod si his diebus tertiae literae Restium a Rege venerint, illis pomis, in omnibus; quam meis obsequentam erit.
Vatiaviae 24 Augusti. PR. malere fata congilds, maximo malo, uisimos jam rerum nomarum di*rimine plus satis experimur. ΡΟΗ felices recem ter armorum Polaniae progressus, post reeuperatas ortitudine
sia arces,ς civitates, bellitas per rigidiorem hyemem operibus auri
ti, ipsis victorijs defessi, ostentatione facilis pataonis ab Osibus elu
695쪽
AEc. 167s si Moschoesthorum auxiliorum promissis frustra silecti, ab omnRPrimipibus Chri Iianis saecularibin derelicti, in gravissimas adeo e
lamitates decidimus, ut prae septenumerosissimo Turcarum S Lamiarorum exercitu, nostro autem ad m,iguum redacto, nervos belli
3 penitns deficiente, in praecipiti extrema fata, is meidium florentissim quondam Regni nisi DEUS avertato metuamus. Non e re fervente nune quam maximo Chri lianitatis bella, eonsilia Sarima Saera Adtis Ura Caesarea aliὸ distrati, micinitatis necessim dinum molimis, ae magnitudine pericularum advehor, ut de praesemti Uicti o Patria nostra statu, Sacram ram Coaream tertiorem reddam, simulo repraesentem, quanta brevi pernities Chrisniana Reipub. impendeat, eum ingenti bellatore populo, Cosacis er
reis victor Turca augebitur, eum fractis, qua formidini adhue Srepagulo erunt, Polonorum viribus, expeditisf amenetia, ac alias per arces, armamentarijs, quasi aperta per eversiam Poloniam porta, ubivis es quandocuns libuerit, in conterminas provincias facilia bellorum via teterrimo hosti pandetur. Ae licet ea ι obstinatio mnimorum, U' armorum Christianorum, in fragore cadentis Polas nia, minimὸ excitentur, consultum tamen mi um daera dinis Iri Caesarea, notam es expertam compellare benevolentiam, ne rem PO- lanam, sine usia proueus eura, Es sine aliquo charitativo Iubsidio, nobis opportuno auxilio, relinquere dignetur. Occurret Deile prudens tia Sacra Caesareae datis Vra motas, quo non gravi suo dissendio, nobis opportuno auxilio, Christisna misinia, et pridem amica Natio, in extrema necessitate sublevetur. Quod majori quantumpossum constentione, pro Osirio meo exorans Sacra dari V Caeserea, eum longada incolumitate pro*errimos rerum sucosus auguror, meo ms
Obsequiorum demissionem gratia caserea Ma Assiis Ara humilitis
Lovicij as Septemb. AMicorum literis ab Urbe edoceor designatam esse Ementiam Ura
Plenipotentem in controversia quadam Priveminentiae, ab Episcopo Cracoviensi, Archiepiscopis Gneshensibus intentata, veneror licet ignotus, sublimem personam Eminentiae Vrae, cujus protectioni Archiopiscopatus mei Distionis Natae, PrimatiK primique in Regno Pol mae Principatiis iura & praerogativas reverenter comendo. intellexi Dbidem illultrissimos DD. Nimtium Apostolicum Bomisium, Episcopa Craeoviensem scripsisse Romam, me negotium istud minime curare, exindeque no gentiae cujusdam, an & contemptus invidia nomen on rari meum, aliter rem se habere paucis demoniti . Licet enim cateor non reqvinderim scripto ad Epistolam memorati D. Nuncii, propter denegatos mihi competentes titulos legati nati, primi* Principis, verbo tamen per ablegatum Varaviam Ministrum meum Canonicum Lupini i sermavi, utiue in arenam litigii non descendens, prout antecessores mei possidebant, ita possideam, rogavi. Discrursum etiam satis copiosum de
696쪽
Praeminentiis Archiepiscopi G silensis, opera D. Abbatis de Misis o C. 67s advocati Romani, pridem scriptum, Romel impressum praesentari se quem Dominus Nuntius recepit. Adhibui de hinc diligentiam, mita in remotiorem civitatem Gnestiensem idoneo & perito homine, qui Archivum Capituli G silensis evolveret, & Privilegia mea describeret, quo peracto scriptionem prolixam de Iuribus & p Errogativis Arelliepiscop, 'libus, cum authenticis nonnullorum Privilegiorum transumptis per Canonicos meos Gnessienses, Stanislaum tWivi Praepo1itum Innatatum oti censem, Stanislaum Buzensia Cancellariae Regni Regentem, ad mansD: Nunth misi, quae scripta utrum ille Romam transmiserit, an serie celaverit inconpertum habeo. De Episcopi Cracoviensis inani quodam ambitu, aliquid inaudiveram, sed propositionem ejus, nullam omnino vidi, & legi. Nulla citatione ad Tribunal Romanum Vocatus sum, clam culum a Lovici meo cum Romana Curia correspondentiae. Equide dolendum est, tristissimis istis, ac prope labentibus Poloniae rebus, Epist pum Cracoviensem ambitione efferri, & litigiorum turbas concitare, cinaus Antecessores omatissimi Praesules, nullam tot taculis controveritam Archiepiscopis movebant, eorum p dignitatem & Authoritatem Crac viae ac in dioecesi sua reverenter Observabant. Quinque Coronationes mea iam memoria, per Archiepiscopos Gnesiienses celebratae merunt, Regum videlicet Casmiri & Michaelis, Reginarum, Caeciliae, Ludovicae,
Eteonorie, interfui omnibus, neque tamen conma antecedaneos meos, de
praetensione Episcoporum Cracoviensium quidquam inaudivi. Mitur n6 de Cracoviensi dunnaxat, sed de Posilaniensi & Uilnensi Dioecesibus in quibus comitia ordinum Regni haberi receptum est. Quantum intersit Religioni Reipublicae, Archiepiscopum Primatem comitiis praesentem adesse, nemo vel modice de rebus Poloniae in rmatus n averit, quota praerogativae, iurisdi noni, & auctoritati meae Primatiali, per Episcopos detraliatur, mihi omnino publico abstinendi, & comitiorum extra Dic cesim meam, curam deserendi, necessitas imponeretur, unde colliso st tuum, & maxima scandala, multa Religioni & Reipublicae detrimenta praevideri debent. Vetera exempla existunt, quam Zeloae & acerrime ordines Regni dignitatem Primatuum Poloniae tutabantur. Cardinali Sbia meo Epistopo Cracoviensi praecellentiam in senatu & publicis actibus negaverunt, Decretos comitiorum pro Archiepiscopi Primatu & pri cellentia contra Cardinalem pro'tunc & in perpetuum definiverunt. Coi cilium Tridentinum, nihil expressum habet contra Primates, S. Legatos Natos, quae non vana nominatio Archiepiscopi Gnesinensis, praeferri Prisvilegium a Romanis Pontificibus concessum, & alia comunicata. Ultra cum non ignoretis, de ossicio legati manifeste deducunt, an non etiam periculosum sit disputationi lociun praebere: Utrum Rex & Ordines se culares Poloniae, Concilii Tridentini Ressimationum decretis ligenturi cum nullibi in actis,& Decretis publicis exstet a Rege S. Ordinibus si Cularibus acceptum esse ) prudentiae quorum interest expendendum relinquo. De caetero, uti causam hanc ita me ipsum gratiae di protectioni
Eminentiae Vrae iterum, iterumque commendo.
E Gredientem de thalamo suo sponsam saero nee solubili foedeo
re mihi jumnam, incertus animi, mediusque inter laetitiam &formidinem saluto. magna oboritur heutiae causa, dum sipon'
697쪽
sam cogi , amicam meam, dilectam meam. Recreat illa dissum ditque animum speciosa forma sine macula & ruga,Ornata monilibus suis, S. Adalberti purpurata sanguine, septem saeculorum emerita dignitate, Legatione, Primatu, Prinoipatu eminentissima; duorum, de sexaginta Archi Praesulum non interruptis, neque adumbratis
splendoribus tanquam maritorum radiis coruscans. Nec leve -- mentum adjicitis vos venerabilis Praelatorum & Canonicorum co- rona, sacrae istius Basilicae decora, Senatus meus, quorum ego exaggeratum facundo sermone assectum, ac nuncupata vota libens,laeotus excipio. Sed altera subinde parte non desunt causae, & graves, quae laetitiam tantam non nihil dubiam mihi faciant, animumque tormidine restringant meum, quod ille recte monet, cum cura existimo quis ego sim, homo, peccator, quibus humeris tam immenla, sc, quod non viribus istis conveniat, ponderi succollem, par- vis, vacillantibus, quo temporis, quove rerum patriae statu Primastialem dignitatem capessam, misero, ancipiti, ne dum perdito , altissimis fastigiis serme profunda, ae praerupta adjacentue turbines, empellatesque sororeae illa assidue impetunt. Hoc supremo in rebus Polonis, viri duntaxat Regiae Μajestati secundo culmine, nisi virtutis firmum pedem defigas, decidas, nisi pervigilem& speculatorem oculum recta ubivis torqueas , derorqueas , nisi probitate , doctrina, dotibusque egregiis animos, Oculos
que omnium in te unum vertas, teque, tuaque cuncta pervertas.
Arduum inde dc lubricum digne gerendi Archiepiscopatus negotiunon jam metu recipio, animo tatnen erigor, atque ab ipsa dificultate excitare virtutem, acuere industriam deliberatum, decretumq; est. Noo excidit memori mente, neque nisi cum vita extingui poterit,
quod a teneris annis pectori alte impressium gero; primum mihi admodum adolescenti in principe hae Basilica, in Collegio Metropolitano Sacerdotium fuisse, primum hune vix octodecenni fortunae Echonoris gradum, a quo magnis passibus ad usque istud fortunarum, dc honoris fastigium, quo non datur ultra DEO, & fato propitio alacendi, Alumnus fui, & Nutritius Ecclesiis Metropolitanae, cui nunc
indignus Sponsus adscitus sum, Con-Canonicus vester vixi, quorum Archi- praesul, primas audio, neque novum me hospitem amplissima Archi. Dioecesis habet, illa mihi natale solum, fortunarumque avita sedes , illa rudimentum & tyrocinium fuit, in qua magnae sanctitatis Archi , Episcopi Lubini j curiae Cancellarium agens non nihil tanto Magistro regimini & curis Pontificijs insuevi, meque ilIa Palaestra portans iugum ab adolescentia, ad gubernandas Dioeceses exercui. Ergo masno DEo fretus, ingentem sumo animum onusque vel Angelicis humeris sermidandum non refugiens, Divinam imprimis clementiam humili cultu, indigna prece venerot, providentiam' αvirtutem ex alto, quae in parvis magna operari amat, in me exer μ
698쪽
at, mentemque boni & aequi inelligentem non gratiae , non odio , aut pravo cuilibet assectui obnoxiam, constantem adversus metus , pro veritate &justitia invictam mihi donet. Gelorum item Augusstissimae Regirue Mini-patronae meae. Divi Adalberti, Divorum Tutelarium & indigetum templi, ac Regni, validam opem advoco. . Vos pono Venerabile Capitulum, ac universum Clerum saeculare,& tegularem, fratres, &m vinea Domini cooperarios meos aman ter rogo, hortorque, conatus noltros pro gloria DEI, laboribus, studijs, consilijs juvare nitamini, hoc agamus, quam quisqvi posse mus, ut verae & unicae Religionis, extra quam nulla Religio, sed caeca confusio est, cultus efflorescat, ira in nos, in patriam nostram nummis sacrifici, placetur, Μagni Regis nostri, exercitusque fortis simi lustragiorum pietate & fervore corroborentur, manus ad prae lium, & digiti ad laetum bellum. Disciplina Canonica revigeat,
jura Ecclesiae vindicentur, zelus cum ratione temperatus ardeat, mO- res ad priscam normam, ad sacrorum Canonum amussim formenatur, ut, qui ex adverso sunt, vereantur, nihil liabentes dicere malum de nobis, neque cupiditatem mundi in nobis formare, quimcharitatem DEI flagrare, gravissima Augustini censuri arguantur. Hoc voto, quod iam dictionis reliquum est, sanctae universali E clesiae, Sedi Apostolicae sponsae meae Gnesnensi intaminatam fidem,& Pontificium zelum, Patriae amantissimae, cujus salute & libertate, sacrorum nostrorum integritas, & tutela constat, indefessam primatialem operam; venerabili Capitulo, nec non Clem ArchisDice cesano fraternam charitatem, vobis Illustrissimi & Reverendissimi Antistites Regni, multa amicitia dc amore mihi junctissini Suffraganei, Abbates, Praepositi, Insulati, Excellentissimi Domini Sena tores, Palatini, Castellani, Oficiales in procuranda Repub. Consocii, tibi praeprimis ornatissime Collega Magne Regni Cancellarie, qui,
ut honorem meum insigni praesentia adornares gravi aetati, & val tudini parcere neglexisti; vobis lectissimi & nobilissimi Equites, quorum plerosque nota in aula, Comitiis, castris, exercitaque amicitia, alios propinquus sanguis, & privata necessitudo, omnes summa erga me benevolentia concelebrando, primo ad sponsam meam ingressui immemorabili frequentia excivit gratissimam, dc victuram, donee mortalis ero,tellati officij memoriam obligatique animi mei devotionem addico & consecro.
Leopoldus Divina favente clementia Electus Romanorum imperator semper Augustus M. b. . . Post titulos. χο animi nostri sensu ea, quae litetis sitis decima quarta Mensis Augusti proxime praeterlapsi datis Reverendissima Palatas
699쪽
, C i 5 Vestra, tam ex Primatiali suo ossicio tum Regni senatorum Variariae congregatorum sententia de amicto Regni illius ac in praeceps inclinante uatu nuntiare voluit, perceperimus, quibus , curis & anxietate ex interno, quod totam Christianitatem perstrepit, visceras, & nervos depascitur, bello impleti fuerimus, quivis alius, ne dum Reverendissima P ' remitas Vestra racile aestimat; quippe, cui optime cognitum esse debet, quod Regno huic inclyto nulla non occasione, curarum, viriumst ac extrema etiam opis libenter impenderimus, ut vel eo magis mprielientiam nos cruciet, quod a causa communi illic defendenda, dum pax Christi
m ex mi munere, nostroque unico voto resarciatur, Vires nostras malo hoc vel ipsa Paternitas Vestra Reverendissima id prudenter agnosce-
te, nimis quantum distentas sentiamus. Qui caeteroquin tamen, qua rum rerum status permittet, operam semper dabimus, quo pristinus affectus noster, ac benevolentimmi Vicini studium cum Paternitati Hae Reverendissimae, tum universo Regno illi maneat probatissimam, reciprocam inde vicinitatem at 3 correspondentiam merito nobis promitte
tes. Quod ipsum dum noster ad aulam illam Regiam missus residens Consiliarius noster honorabilis, fidelis nobis dilectus Joannes Christ phorus de Zierowe Zierouski pluribus explicabit, facilem ei, amicamque aurem a Reverendissima Palemitate Vra eberi cupimus. Cui, quod
reliquum est, gratiae ac benevoletiae nosti ae taesareae astectum confirmamus. Datum Viennae die 4. Septemb. Anno Regnorum nosti rum, Romani Iomo, Hungarici armo. hemici Vero I9no.
R Edux Messia trinas a te datas inveni, cum plenissima gestorum
belli, ad eta. Octob: relatione, pro qua demissas refero grates. In ta in propinquitate Jam sorte mita est transactio, aut prope finienda, faxit DEus une sanguine Civium, & cum conclusione saltem qualiscunt pacis; diu enim cum Turcis belligerando succumbemus, sine nervo, sine subsidiis, sine secundantibus, &, si armistitium ad annos aliquot constitutum fuerit, nec id, meo consilio, esset contemnendum, priusquam Christianitas componatur, & diversio aliqua Turcis praeparetur: Nunc sorsan Turcae, & Tartari facillime inducias possent arri- ere, propter convertendum bellum contra Moschum, dummodo nos
ecum in societatem non trahant; quemadmodum senio provectus h mo, non cogitans rejuvenestere, adhibet tantummodo media conse
Vandae vitae, in quocunc, statu, ita pristinus Reipub: status frustra m lan sperandus esset, sussiciet, si id, quod adhuc superest solvetur, ne T liquum amittamus, nisi omnipotentia DEi, & fortuna ac prudentia Regiae Miis, aliquid supra vires & spem hominum effecerit, Universales pro Comitiolis speravi me inventurum, quae nulla mora, suadeo adacta praemittere, tempus erit postea, & hevior labor in tranfinittendis ad superiores Senatorus, in Palatinatibus residentes, instructionibus cum M.,istit. Credentialibus, pro Legatis ad Regem. Praestat his temporibus in . Gisis , mones publicas, quam occlusas literas expediri. Materies Consilli in sc misis Comitiolis & Comitiis erit stipendium Exercitui; defensio Reipublicae, expeditio bellica, sive in vim commimis motus, data optione, sive, Cui domestica commoda, juxta verba constitutionis 1638 placent; ex Pres nis & facultatibus iustae expeditionis, sive more Majorum universe n bilitatis motus, emendata tamen constitutione impersecta anni 16ai R stitutio
700쪽
sttatio magnarum expensarum Regiae ini: Adinventio provisionis Re- A. c. 1673ginae Et notae, exorie do ceconomias supra modum depauperatas. Multa pineta& privata desideria proponi suadeo, nec juriS pat natus . . fieri mentionem, se ipsis haec, uti & alta materiae ex arei cutis Comiti in olorum evolventur. Audivi quorundam sensum, cui substribo, ut Rex trium duntaxat septimanarum indicat Comitia Coronationis. Cont it mihi legisse literas Episcopi Cracoriensis ad supremum Regni I hesia r ium, quibus affirmat, Regem declarasse passive se & indifferenter . habiturum, ratione Intemuniij, nec se esse conscium literariae inhibit,
ovis Iuristis, adeos subreptitie factae; Si quae est declaratio Rinia, m-
telligas peto, mei, certiorem facere non graVeris, ut etiam ego, quemadmodum in omnibus, ita in hoc conformem me beneplacito Principis: Terminus hic, passive, significat mansurum laternumtium, judiciaque, re negotia tractaturum; quod Indignum dc praejudiciosum esse, solidis rationibus, super quibus factae Romae reflexiones, demonstravi. Admirationem meretur, 1calidali plena inconstantia, ne dicam malitia hujus obstinati in suo sensu Episcopi, qui ante, plus aliis oppugnabat Internuntium, literast publicas ad Summum Pontificem' nomine Episcoporum in Comitiis, substriptas, ipse concepiti. Nunc mihi contrariandi studio aliter sentit, & svadet. Omnes alid Episcopi,& Administratores sedium vacantium rationes meas approbarunt Suffraganeus Cracoviensis, Praelatus pietati apprime deditus, suo dc cicticiacoviensis nomine egit mihi gratias, quod Internuntio restiterim, Suppono, Romam, de hac Regis declaratione scripsisse, Episcopum Cra- coviensem, dando me ad invidiam, at ego fido Principi, tuis , literis . ac Palatini Possianiensis. Interrogandus forsitan esset ΡrgeboroWini, dcSbrini Correspondentes Episcopi Cracaviensis , an non, & quo tenore ad eum scripserint quam finietur haec brevi controversia, jam adveniente in Poloniam Nuntio Martellio; de cujus adventu, & susceptione postposita instantia Regis pro Ranucio, & nulla fatisfactione pro Romanis praejudiciis, pro exorbitantiis Bonvisi ) scribere nihil a deo. Si bellum Turcicram finitum non fuerit, sum Consilio, ut Mias Regia officiis literariis, &, si esset possibile per Ablegationes, negotium pacificandae Christianitatis promoveat, & per tra thuum obligentur Primcipes Christiani, ad succurrendum Polonue; honum esset ad tractatus ex parte Poloniae habere Ministros: Deberent Abbates huiusmodi obsequia, suis praestare sumptibus, aut ex proventibus propriis idoneis subjectis sumptum suppeditare .
de rebus bene gestis in Veraina, & tempore Coronationis. Ex stris ad fluvium dirucet in Podolia γ Novemb.
Potentis o Priseipi Duo Carolo eadem gratia Magna Britanniae,
es 'bernia Regi, Ridei defenseri, Fratri Ira charismo salutem
ae mutui lectos continuum tuerementum
Postquam DEO, Patriae, imis rei Christianae litatum, hostis vel
in hostiam caesus, vel in Tauricam pulsus, vel ultra Tyram& Danubium ejectus; orbis aemulus, experiundo didicit, ni,hil tam firmum, cui periculum non sit, etiam ab invalido. ureain i