Lvereti De rervm natvra, libri sex;

131쪽

DE RERUM NATURA III adde Heliconiadum comites; quorum unus Homerus sceptra potitus eadem aliis sopitu quietest. denique Dem ritum postquam matura uetustas admonuit memores motu languescere mentis, 10 0sponte sua leto caput obuius optulit ipse. ipse Epicurus obit decurso lumine uitae, qui genus humanum ingenio Euperauit et omnia restinxit, stella exortus ut aerius sol. -tu uero dubitabis et indignabere obirori 10 5 mortua cui uita est prope iam uiu atque uidenti,

qui somno partem maiorem conteris aeui et uigilans stertis nee somnia cernere eeSS-

sollicitamque geris cassa formidine mentem nec reperire potes tibi quid sit saepe mali, oum 1060 ebrius urgeris multis mi8er undique curis atque animi incerto fluitans errore uagaris.' Si possent homines, proinde a sentire uidentur pondus inesse animo quod se grauitate fatiget, e quibus id fiat cauai quoque noscere et unde 1066 tanta mali tamquam moles in pectore constet, haut ita uitam agerent, ut nune plerumque uidem quid sibi quisque uelit nescire et quaerere Semsereommutare locum quasi onus deponere possit. erit saepe foras magnis ex aedibus illo, 1060 esse domi per quem laesumst, subitoque remigrat , quippe foris nihil melius qui sentiat esse. eurrit agens mannos ad uillam praecipitanter, auxilium tectis quasi ferre ardentibus instans; Oscitat extemplo, tetigit cum limina uilla0, 1066 aut abit in somnum grauis atque obliuia quaerit,

132쪽

T LUCRETI CARI aut etiam properans urbem petit atque revisit. hoc se quisque modo fugit at quem scilicet, ut fit,

effugere haut potis est, ingratius haeret et odit PTOPterea, morbi quia causam non tenet aeger; 1070 quam bene si uideat, iam rebus quisque relictis

naturam primum studeat cognoscere rerum,

temporis aeterni quoniam, non unius horae, ambigitur status, in quo sit mortalibua omnis aetas Post mortem quae restat cumque manenda. 1075Denique tanto opere in dubiis trepidare periclis quae malamo subigit uita tanta cupido 'certe equidem finis uitae mortalibus adstat nec deuitari letum pote quin obeamuS. praeterea uersamur ibidem atque insumus usque 1080 ne noua uiuendo procuditur ulla uoluptas; sed dum abest quod auemu8, id exsuperare uidetur cetera post aliut eum contigit illud, avemus et sitis aequa tenet uita semper hiantis. posteraque in dubios fortunam quam uehat aetas, 1085quidue ferat nobi eam quiue exitus instet. nec prorsum uitam ducendo demimus hilum tempore de mortis ne delibare ualemus, quo minus esse diu Osaimus forte perempti. roinde licet quod uis uiuendo condere saecla; 1090 mors aeterna tamen nihilo minua illa manebit, nec minus ille diu iam non erit, ex hodierno

lumine qui finem vitai fecit, et ille

mensibus atque anni qui multis occidit ante.

133쪽

LIBER QvARTUS SIBI IUCUNDISSIMUM ESSE QUOD CLARAM LUCEM MORTALIBUS OSTENDAT Auia Pieridum peragro loca nullius ante trita solo, iuuat integros accedere fontis atque haurire iuuatque nouos decerpere flores insignemque meo capiti petere inde coronam unde prius nulli uelarint tempora musae; primum quod magnis doceo de rebus et artis religionum animum nodis Moluere ergo, deinde quod obscura de re tam lucida pango carmina m ae contingens cuncta lepore. d quoque enim non ab nulla ratione uidetur; onam ueluti pueri apsinthia taetra medentes cum dare conantur, prius Ora Pocula circum contingunt mellis dulci flavoque liquore, ut puerorum aetas inprouida ludificetur labrorum tenus, interea perpotet amarum dapsinthi laticem deceptaque non eaPiatur, sed potius tali pacto recreata ualescat, sic ego nune, quoniam haec ratio plerumque uidetur tristior sae quibus non est tractata, retroque uolgus abhorret ab hac uolui tibi suaviloquenti an carmine Pierio rationem exponerem tramet quasi musaeo dulci contingere melle,

134쪽

T LUCRETI CARI si tibi forte animum tali ratione tenere ueralbus in nostris possem, dum percipi omnem naturin rerum ac persentis utilitatem. 26 Atque animi quoniam docui natura quid esset et quibus e rebus cum Orpore compta vigeret quoue modo distraeta rediret in ordia prima, DE SIMULACRIS nunc agere incipiam tibi, quod ementer ad has res

attinet, Sse ea quae rerum simulacra vocamus: 30 quae, quasi membranae Summo de Orpore rerum

dereptae uolitant ultroque citroque Per Rur , atque eadem nobis uigilantibus obuia mentes terrificant atque in somnis, cum saepe figuras contuimur mira simulacraque luee carentum, bquae nos horrifice languentis saepe sopore excierunt ne forte animas Acherunt reamur effugere aut umbras inter uiuos uolitare neue aliquid nostri post mortem posse rel1nqui, eum corpus simul atque animi natura perempta syin sua discessum dederint primordia quaeque. Dico igitur rerum estigia tenuisque figuras mittier ab rebuη, summo de cortice eorum, id licet hinc quamuis hebeti cognoscere corde.

li Sed quoniam docui unctarum exordia rerum Squalia sint et quam uariis distantia formis

sponte sua uolitent aetern percita motu quoque modos sit res ex his quaeque creari, nunc agere incipiam tibi, quod uehementer ad has res

135쪽

DE RERUM NATURA Uattinet, esse ea quae rerum simulacra vocamus: 'quae quasi membranae vel cortex nominitandaat,

quod speciem ac formam similem gerit eius imago cuiuscumque eluet de corpore fusa uagari liΡrincipio quoniam mittunt in rebus apertis coryora res multae, partim diffusa solute, si

robora ceu fumum mittunt ignesque uaPorem, et partim contexta magis condensaque, ut olim cum teretis ponunt tunicas aestate eicadae, et uituli cum membranas de orpore Summo nascentes mittunt, et item eum lubrica serpens demit in spinis uestem nam saepe videmus illorum spoliis vepres uolitantibus auctas):-quae quoniam fiunt, tenuia quoque debet imago ab rebus mitti summo deis Dore rerum. nam cur illa cadant magis ab rebusque recedant si quam quae tenuia sunt, hiscendia nulla potestas; praesertim eum sint in summis corpora rebus

multa minuta iaci quae omini ordine eodem quo fuerint et forma seruare figuram, et multo citius, quanto minus indupediri opauca queunt et iam sunt prima fronte locata. nam certe iacere ac largiri multa videmus,

non solum ex alto penitusque, ut diximus ante, uerum de summis ipsum quoque saeDe colorem.

et uolgo faciunt id lutea russaque uela 76 et ferrugina, cum magni intenta theatris

136쪽

T LUCRET CARI per malos uolgata trabeaque trementia fluctant; namque ibi consessum cauea supter et omnem scaenai speciem, patrum coetumque decorum inficiunt coguntque suo fluitare colore. 80 et quant circum mage sunt inclausa theatri moenia, tam magis haec intus perfusa lepore omnia inrident correpta luce diei). ergo lintea de summo eum corpore fucum mittunt, minas quoque debent mittere tenuis dre quaeque e summo quoniam iaculantur utraque.

unt igitur iam formarum uestigia certa

quae uolgo uolitant suptili praedita filo

nec singillatim pomunt secreta uideri. raeterea omni odor fumus uapor atque aliae res hoonsimiles ideo diffuse rebus abundant, ex alto quia dum ueniunt, extrinsecus ortae scinduntur per iter flexum, nec recta uiarum tia sunt qua contendant exire coortae. -at contra tenui summi membrana coloris deum iacitur, nihil est quod eam discerpere possit, in promptu quoniam est in prima fronte locata. DE IMAGINIBUS OStrem speculis in aqua plendoreque in omni quaecumque Parent nobis Simulacra, neceSSest, quandoquidem simili specie sunt praedita rerum 100 ex ea imaginibus mimis consiStere eorum. nam cur illa cadant magis ab rebvaque recedant quam quae tenuia sunt hiscendia nulla potestaA. J-sunt igitur tenues formarum dissimilesque

91 vulo diffusae e 101 alii alia 104 alii alias 121J

137쪽

DE RERUM NATURA Vestigiae, singillatim quas cernere nemo 106 cum possit, tamen adsiduo crebroque repulsu reiectae reddunt speculorum ex aequore uisum, nec ratione alia seruari posse uidentur, tanto opere ut similes reddantur cuique figurae. Nunc age quam tenui natura constet imago 110 percipe. et in primis, quoniam primordia tantum Eunt infra nostros sensus tantoque minora quam quae primum oculi coeptant non posse tueri, nunc tamen id quoque uti confirmem, exordia rerum cunctarum quam sint suptilia percipe paucis. 11βQVAM PARVA SINT ANIMALIA rimum animalia sunt iam partim tantula eorum tertia pars nullas ait ratione uideri. horum intestinum quodui quale esse putandumst lquid cordia globus aut oeulia quid membra ' quid artus 'quantula sunt quid praeterea primordia quaeque 180

unde anima atque animi constet natura necesAumat 'nonne uides quam sint subtilia quamque minuta 'praeterea quaecumque suo de corpore Odorem expirant aerem, panace absinthia taetra habrotonique graues et tristia centaurea, 126 quorum unum quiduis leuiter si forte duobus QESSE ITEM MAIORA quin potius noscas rerum imulacra uagari multa modi multis nulla ui cassaque sensu 'Sed ne forte putes ea demum Sola uagari,

138쪽

T LUCRETI CARI quaecumque ab rebus rerum imulacra recedunt, 130 DE NUBIBUS ET SIMULACRA GIGNI sunt etiam quae sponte sua gignuntur et ipsa constituuntur in hoc caelo qui dicitur aer, t nubes facile interdum concreacere in alto cernimus et mundi speciem uiolare serenam

quae multis formata modis sublime feruntur 136

aera mulcentes motu: nam saepe Gigantum Ora uolare uidentur et umbram ducere late, interdum magni montes avolsaque Sina montibus anteire et aesem Succedere Praeter,

inde alios trahere atque inducere belua nimbos. 140

nec Peciem mutare suam liquentia cessant et cuiusque modi formarum uertere in oras.

Nunc ea quam facili et celeri ratione gerantur perpetuoque fluant ab rebus lapsaque cedant

vi expediam tu te dictis praebere memento . emPer enim Summum quicquid de rebus abundat λεο quod iaculentur. et hoc alia cum peruenit in res, transit, ut in primis uestem. sed ubi aspera saxa

aut in materiam ligni peruenit, ibi iam

scinditur ut nullum simulacrum reddere possit. M eum splendida quae constant opposta fuerunt 160 densaque, ut in primis speculum est, nihil accidit horum; nam neque uti uestem, possunt transire, neque autem scindi quam meminit levor praestare salutem). uapropter fit ut hinc nobis simulacra redundent. -et quamui subito, quouis in tempore, quamque λοβrem contra Peculum Ponas, Pparet imago; perpetu fluere ut noscas e corpore Summo

139쪽

DE RERUM NATURA Utexturas rerum tenuis tenuisque figuras. rgo multa breui spatio simulacra geruntur,

ut merito celer his rebus dicatur origo. 160-et quasi multa breui spatio summittere debet lumina sol ut perpetu sint omnia Plena, sic ab rebus item simili ratione necessest

temporia in puncto rerum simulacra ferantur multa modi multi in cuncta undique partis. 166-quandoquidem speculum quocumque obvertimus oris,

ros ibi respotident simili forma atque colore. li praeterea modo cum fuerit liquidissima caeli tempestas, perquam subit fit turbida foede, undique uti tenebras omnis Acherunt rearis 170

liquisse et magna caeli complesSe cauernas. usque adeo taetra nimborum nocte coorta inpendent atrae formidinis ora SuPerne. uorum quantula pars sit imago dicere nemostqui possit neque eam rationem reddere dietis. li 17βDE CELERITAT SIMULACRORUMNune age, quam celeri motu simulacra ferantur et quae mobilitas ollis tranantibus auras reddita sit, longo spatio ut breuia hora teratur, in quem quaeque locum diuerso numine tendit, suavidicis potius quam multis uersibus edam; 180 paruus ut est cygni melior canor, ille gruum quam clamor in aetheriis dispersus nubibus austri).-principio persaepe leuis res atque minutis corporibus facta celeris licet esse uidere. in quo iam genere est solis lux et uapor eius 185 Propterea quia sunt e primi facta minutis

159 ulo genuntur 166 fori. eiuS 178 foratur fori petatur

140쪽

T LUCRETI CARI quae quasi cuduntur perque aeris interuallum non dubitant transire aequenti concita Plaga. suppeditatur enim confestim lumine lumen

et quasi protelo stimulatur fulgere fulgur. 190

uapropter Simulacra pari ratione necessest inmemorabile per patium transcurrere ometemporis in puncto, primum quod paruola causa est procul a tergo quae prouehat atque propellat, quod superest, ubi tam uolueri leuitate ferantur 196 deinde quod usque adeo textura praedita rara mittuntur, facile utriumuis penetrare queant res et quasi permanare per aeris interuallum.

raeterea Si quae penitu corpuscula rerum

ex altoque foras mittuntur, solis uti lux 200 Re RPor, haec puncto cernuntur lapsa diei per totum caeli spatium diffundere sese,

perque uesare mare ac terra caelumque rigare,

quid quae sunt igitur iam prima fronte parata, cum iaciuntur et emiAEum res nulla moratur ' 206 nonne uide citius debere et longius ire multiplexque loci spatium transcurrere eodem tempore quo solis pervolgant lumina caelum l oc etiam in primis specimen uerum esse uidetur quam celeri motu rerum simulacra ferantur, 10 quod simul ac primum sub diu splendor aquai ponitur, extemplo caelo stellante serena sidera respondent in aqua radiantia mundi. -iamne uides igitur quam puncto tempore imago aetheri ex oris in terrarum accidat Oras 215liquare etiam atque etiam mitti fateare neceasest