Lvereti De rervm natvra, libri sex;

81쪽

DE RERUM NATURA Iseminibus, nullo possent albescere pacto; nam quocumque modo perturbes caerula quae sint, numquam in marmoreum possunt migrare colorem. 776sin alio atque alio sunt semina tincta colore quae maris emciunt unum purumque nitorem,

ut saepe ex aliis formis uariisque figuris ossicitur quiddam quadratum unaque figura, conueniebat, uti in quadrato cernimus esse 780 dissimiles formas, ita cernere in aequore Ponti aut alio in quovis uno puroque nitore dissimiles longe inter se uari que colores. raeterea nihil ossiciunt obstantque figurae dissimiles quo quadratum minus omne sit extra; 78βat uarii rerum inpediunt prohibentque colores

quominus esae uno possit res tota nitore.

Tum porro quae ducit et inlicit ut tribuamus

principiis rerum nonnumquam causRAEMOreS,

Occidit, ex albis quoniam non alba creantur, sonec quae nigra cluent de nigris sed uarii ex. quippe etenim multo procliuius exorientur candida de nullo quam nigro nata colore aut alio quouis qui contra pugnet et obstet. Praeterea quoniam nequeunt sine luce colore 796 esse neque in lucem extatunt primordia rerum, scire licet quam sint nullo uelata colore. ualis enim caeci poterit color esse tenebris l-lumine quin ipso mutatur propterea quod recta aut obliqua percussus luee refulget 800 DE COLORE COLUMBARUM pluma columbarum quo pacto in Aese uidetur,

82쪽

T LUCRET CARI quae sita ceruices circum collumque coronat;

namque alias fit uti claro sit rubra pyropo, interdum quodam sensu fit uti uideatur

inter caeruleum uiridi miscere maragdos. 806DE CAUDA PAVONIS-caudaque pavonis, larga cum luce repleta est, consimili mutat ratione obuerin coloreS.-qui quoniam quodam gignuntur luminis ictu, scire licet, sine eo fieri non posse putandum M. Et quoniam plagae quoddam genus exeipit in se 10 9uPula, cum sentire colorem dicitur album, atque aliud porro, nigrum cum et cetera sentit, nec refert ea quae tangaa, quo forte colore praedita sunt, Verum quali magis apta figura, seire licet nil principiis opus esse colore, 816 sed uariis formis uariantes edere tactus. Praeterea quoniam non certis certa figuris est natura coloris et omnia principiorum formamenta queunt in quoui eme nitore, cur ea quae constant ex illi non pariter sunt 820 omnigenus perfusa coloribus in genere omnia conueniebat enim coruos quoque saepe uolantis ex albi album pinnis iactare colorem et nigros fieri nigro de semine cym aut alio quouis uno uarioque colore. 825 Quin etiam quanto in parte res quaeque minui distrahitur magis, hoc magis est ut eernere pomis evanescere paulatim tinguique colorem; ut fit ubi in parua partis discerpitur auStrum.

802 fort. ita 806 largo 814 suto sint

83쪽

DE RERUM NATURA IPurPur Poeniceusque color clarissimu multo, 30 filatim eum distractum est, disperditur omnis.

-noscere ut hinc possis prius omnem emare colorem particulas quam discedant ad semina rerum. Postremo quoniam non omnia corpora uocem mittere concedis neque dorem, propterea fit 3βut non omnibus adtribuas sonitus et odores. sic oculi quoniam non omnia cernere quimus, scire licet quaedam tam constare orba colore quam sine odore ullo quaedam sonituque remota, nec minus hae animum cognoscere posse sagacem εο quam quae sunt aliis rebus priuata notare.

ATOMOS NEC CALOREM NEC ODOREM NEC SUCUM NEC FRIGUS NEC CALOREM HABERE Sed ne forte putes solo spoliata colore corpora prima manere, etiam secreta teporis sunt ac frigoris omnino calidique uaporis, et sonitu sterila et suco ieiuna feruntur, Abnee iaciunt ullum proprium de corpore Odorem. icut amaraein blandum stactaeque liquorem et nardi florem, nectar qui naribus halat, cum facere instituas, cum primis quaerere Par est

quod licet ac possis reperire inolentis oliui 850

naturam, nullam quae mittat naribus auram, quam minime ut possit mixtos in corpore odores concoctosque suo contractan perdere uiro; ropterea tandem debent primordia rerum non adhibere suum gignundis rebus odorem ββ nec sonitum, quoniam nil ab se mittere possunt,

850 vulo quoad 854 propter eandem crem

84쪽

T LUCRETI CARI nec simili ratione saporem denique quemquam nee frigus neque item calidum tepidumque uaPorem, cetera, quae cum ita sunt tamen ut mortalia constent molli lenta, fragosa putri caua corpore raro), 860 omnia sint a principiis seiuncta necessest, inmortalia si uolumus subiungere rebus fundamenta quibus nitatur summa salutis, ne tibi res redeant ad nilum funditus omnes. DE INSENSIL SENSILE GIGNI Nunc ea quae Aentire videmus eumque necessest 66 ex insensilibus tamen omnia confiteare principiis constare. neque id manufesta refutant nec contra Pugnant, in promytu cognita quae sunt,

sed magis ipsa manu ducunt et credere cogunt ex insensilibus, quod dico, animalia gigni. 870quippe uidere licet uiuos existere uermes stercore de taetro, putorem cum sibi nacta est intempestiuis ex imbribus umida tellus.

praeterea cunctas itidem res uertere SeSe:

uertunt se fluuii frondes et pabula laeta 75

in pecudes, uertunt pecude in corpora nostra naturam, et nostro de orpore saepe ferarum augescunt uires et corpora pennipotentum. rgo omnes natura cibos in eorpora uiua uertit et hinc sensus animantum procreat omnes, 880

non alia longe ratione atque arida ligna explicat in flammas et in ignis omnia uersat. amne uides igitur magni primordia rerum referre in quali sint ordine quaeque locata et commixta quibus dent motus accipiantque t 88ο-Τum porro quid id est animum quod percutit ipsum,

85쪽

DE RERUM NATURA Dquod mouet, et uarios sensus Xyromere cogit,

ex insensilibus ne credas sensile gigni l imirum lapides et ligna et terra quod una mixta tamen nequeunt uitalem reddere sensum. 890 illud in his igitur rebus meminisse decebit,

non ex omnibus omnino, quaecumque creant res

sensilia, extemplo me gigni dieere sensus, sed magni referre ea primum quantula constent, sensile quae faciunt, et qua Ain praedita forma, sdmotibus ordinibus posituris denique quae sint. quarum nil rerum in lignis glaebisque videmuΗ. t tamen haec eum sunt quasi putrefacta per imbres, uermiculos pariunt, quia corpora materiai antiquis ex ordinibus permota noua re 900 conciliantur ita ut debent animalia gigni. Deinde ex sensilibus qui sensile posse creari

conclituunt, porro ex aliis sentire ueti mollia cum faciunt nam Hensus iungitur omnis utSceribus neruis uenis, quaecumque videmus 906mollia mortali constatere corpore creta. -sed tamen est iam posae haec aeterna manere; nempe tamen debent aut sensum partis habere aut similis toti animalibus esse putari. at nequeant per se partes sentire necesse est; 10

numque alio sensu membrorum respuit Omnis, nec manu a nobis potis est secreta neque ulla corpori omnino SenSum pars Sola tenere.

linquitur ut totis animantibu adsimulentur. -sic itidem quae sentimus sentire neceasest, 23 uitali ut possint consentire undique sensu. 916903 fori porro migrant sentire

86쪽

T LUCRETI CARI ui poterunt igitur rerum primordia diei et leti uitare uias, animalia cum sint, atque animalibu mortalibus sint una eademque quod tamen ut possint, at coetu concilioque nil facient praeter uolgum turbamque animantum, 20 scilicet ut nequeant homines armenta feraeque

inter sese ullam rem gignere conueniundo.

quod si forte suum dimittunt corpore sensum 24 atque alium capiunt, quid opus fuit adtribui id quod 325

detrahitur tum praeterea, quod Sumpsimus ante, quatinus in pullos animalia uertier oua

cernimus alituum uermiaque efferuere, terram

intempeatium quom putor cepit ob imbris, scire licet gigni posse ex non sensibu sensus. 930

Quod si forte aliquis dicet dumtaxat oriri

9 se e non sensu sensus mutabilitate, aut aliquo tamquam partu quo proditur extra,

huic satis illud erit planum facere atque probare non fieri partum nisi concilio ante coacto 36

nec quicquam commutari sine conciliatu. principi nequeunt ulliu corpori esSese u ante ipsam genitam naturam animantis, imirum quia materies disiecta tenetur aere fluminibus terris terraque creatis, s 0 nec congreas semel uitali conuenientes contulit inter se motus, quibus omnituentes accensi sensus animantem quamque tuentur. -Ρraeterea quamuis animantem grandior ictus, quam patitur natura, repente adfligit et omnis Asse poris atque animi pergit confundere Sensus.

87쪽

DE RERUM NATURA Hdissoluuntur enim positurae principiorum et penitus motus uitales inpediuntur,

donec materies, omnis concussa Per artu

uitalis animae nodos a corpore soluit soddispersamque dira per caulas eiecit omnis. nam quid praeterea facere letum posse reamur oblatum, nisi discutere ac dissoluere quaeque )-fit quoque uti soleant minus oblato acriter ictu reliqui motu uitalis uincere saepe, sobuincere, et ingentis plagae sedare tumultuainque suos quicquid rursus reuocare meatus et quasi iam leti dominantem in corpore motum

discutere ac paene amissos accendere senins.

nam quare potius leti iam limine ab ipso κοad uitam possint conlecta mente reuerti, quam quo decursum prope iam siet ire et abire l)-Ρraeterea quoniam dolor est ubi materiai corpora ui quadam per uiscera uiua per artus

sollicitata suis trepidant in sedibus intus 966 inque locum quando remigrant, fit blanda voluptas, scire licet nullo primordia posse dolore

temptari nullamque uoluptatem caPere ex Se quandoquidem non sunt ex ullis principiorum corPoribus, quorum motus nouitate laborent 70aut aliquem fructum capiant dulcedinis almae). aut igitur debent esse ullo praedita sensu. Denique uti possint sentire animalia quaeque, principiis si iam est senaus tribuendus eorum, quid genus humanum propritim de quibus auctumst l 97βscilicet et risu tremulo concuΗa cachinnant et lacrimis spargunt rorantibus ora genasque multaque de rerum mixtura dicere callent

88쪽

T LUCRETI CARI

et sibi proporro quae sint primordia quaerunt quandoquidem totis mortalibus adsimulata 80

ipsa quoque ex alii debent conatare elementis, inde alia ex aliis, nusquam consistere ut auriS). ui99 Sequar, quodcumque loqui ridereque dices et sapere, ex aliis eadem haec facientibus ut sit. quod si delira haec furiosaque cernimus esse 986 et ridere potest non ex ridentibus auctus et sapere et doctis rationem reddere dictis non ex seminibus sapientibus atque disertis, qui minus esse queant ea quae sentire videmus seminibu permixta carentibus undique sensuri MoDenique eaelesti sumus omnes semine oriundi: omnibus ille idem pater est, unde alma liquentia umoris guttas mater eum terra recepit, feta parit nitidas fruges arbuataque laeta et genus humanum, parit omnia saecla ferarum, dpabula cum praebet quibus omnes corpora pascunt et dulcem dueunt uitam prolemque proPagant.

uaPropter merito maternum nomen adepta eis.

cedit item retro de terra quod fuit ante, in terras, et quod miasus ex aetheris oris, 1000 id rursum caeli rellatum templa receptant. e sic interemit mors res ut materiai e Pora conficiat, sed e tum diuaupat ossis,

inde aliis aliud coniungit et mei omnis

res ita conuertant formas mutentque colores 1006 et capiant sensus et puncto tempore reddant;

89쪽

DE RERUM NATURA Iudin eas referre eadem primordia rerum eum quibus et quali positura contineantur et quos inter se dent motus accipiantque, neue Putes aeterna penes residere potesse 1010 corpora prima quod in summis fluitare videmus rebus et interdum nasci subitoque perire. guin etiam refert nostris in uersibus ipsis eum quibus et quali sint ordine quaeque locata. namque eadem caelum mare terras flumina solem 1016 significant, eadem fruges arbusta animantis; si non omnia sunt, at multo maxima pars est conHimilis, uerum positura discrepitant res.

sic ipsis in rebus item iam materiai interValla uias conexus pondera plagaes 1080

concursu motu ordo positura figurae cum permutantur, mutari res quoque debent. Nunc animum nobis adhibe ueram ad rationem. nam tibi vementer noua res molitur ad auris Recedere et noua se species Mendere rerum. 1026-sed neque tam facilia res ulla est quin ea primum dimellis magis ad credendum conatet, itemque nil adeo magnum neque tam mirabile quicquam, quod non paulatim minuant miraliter omnes. QDE COELO principio caeli clarum purumque colorem 1030 quaeque in se cohibet, palantia sidera passim,

lunamque et solis praeclara luce nitorem, mnia quae nunc Si primum mortalibus essent,

ex inproviso si sint obiecta repente)

1029 vulo mittant mirarier 1033 ulo extent

90쪽

T LUCRETI CARI

quid magis his rebus poterat mirabile diei 1035 aut minus ante quod auderent fore credere gentes nil, ut opinor ita haec specie miranda fuisset. quam tibi iam nemo fessus satiate uidendi, auspicere in caeli dignatur lucida templa l)-desine quapropter nouitate exterritus ipsa 1040eXPuere ex animo rationem, sed magis aeri iudicio perpende et, si tibi uera uidentur, dede manus, aut, si falsum est, accingere contra. quaerit enim rationem animus, cum summa loci sit

infinita foris haec extra moenia mundi 1046 quid sit ibi porro quo proapicere usque uelit mens atque animi iactus liber quo peruolet ipse.)OMNE INFINITUM IN OMNIS PARTIS Principio nobis in cuneta undique partis et latere ex utroque ς supra supterque per omne nulla est finis uti docui, res ipsaque per se 1060

uociferatur, et elucet natura profundi. nullo iam pacto ueri simile esse putandumst, undique cum uorsum spatium uacet infinitum seminaque innumero numero summaque profunda multimodis uolitent aeterno percita motu, 1056 hunc unum terrarum Orbem caelumque erentum, nil agere illa foris tot corpora materiai. ΑΠΕΙΡΟS MUNDUS cum praesertim hic ait natura factus, et ipsa sponte sua forte Offenaundo Semina rerum, multimodis temere incassum frustraque eoacta, 1060 tandem coluerunt, ea quae coniecta repente magnarum rerum fierent exordia Semper,s 75J