Lvereti De rervm natvra, libri sex;

91쪽

DE RERUM NATURA Iterrai maris et caeli generisque animantum. uare etiam atque etiam talis fateare necesse est esse alios alibi congressus materiai, 1065 qualis hic est, auido complexu quem tenet aether o

raeterea cum materies est multa parata, cum locus est praest ne res nec causam Murulla, geri debent nimirum et eonfieri res. nunc et seminibus si tanta est copia quantam 1070

enumerare aetas animantum non queat omnis,

uiscque eadem et natura manet quae semina rerum conicere in loca quaeque queat simili ratione atque hue sunt coniecta, necesse est confiteare esse alios aliis terrarum in partibus orbis 1075 et uarias hominum gentis et saecla ferarum. -Ηue accedit ut in summa re nulla sit una, unica quae gignatur et uniea Solaque crescat,

quin aliquoiu siet saecli permultaque eodem sint genere. in primis animalia indiei sunt 1080

inuenies sic montivagum genus Sse ferarum, si hominum genitam prolem, sic denique mutus squamigerum pecudes et corpora cuncta uolantum. uapropter caelum simili ratione fatendumst terramque et Solem lunam mare, cetera quae sunt 108βnon SSe unica, Sed numero magis innumerali; quandoquidem uitae depactus terminus alte tam manet haec et tam natiuo corpore constant, quam genus Omne quidem generatim rebus abundans.

Quae bene cognita Et teneas, natura uidetur 1090 libera continuo domini priuata superbis

1080 indie mente uist animalibus inice mentem 108s quod his ulo quod his gensratimst

92쪽

T LUCRET CARI ipsa sua per se sponte omnia dis agere eXPera. nam pro sancta deum tranquilla pectora pace quae placidum degunt aevom uitamque Serenm, qui regere immensi summam, quis habere profundi 1096 indu manu validas potia est moderanter habenas, quis pariter caelos omnia conuertere et omnis ignibus aetheriis terra suffre feraeis, omnibus inue locis esse omni tempore praesto, nubibus ut tenebras faciat caelique serena 1100 concutiat sonitu, tum fulmina mittat et aedis saepe suas disturbet et in deserta recedens saeuiat exercens telum quod saepe nocentes praeterit exanimatque indigno inque merentes MUNDUM NATUM ET MULTOS SIMILIS mltaque post mundi tempus genitale diemque 1106 primigenum maris et terrae solisque coortum addita corpora sunt extrinsecus, addita cireum semina quae magnum iaculando contulit omne; unde mare et terrae possent augescere et unde appareret spatium caeli domus altaque loeta 1110 tolleret a terris procul et consurgeret aer. nam Sua cuique locis ex omnibus, Omnia plagis corpora distribuuntur et ad sua saecla recedunt, humor ad umorem, terreno corpore terra crescit et ignem ignea procudunt aetheraque caether . 'λλο donique ad extremum cremendi persea finem omnia perduxit rerum natura ereatrix;

ut fit ubi nihil iam plus est quod datur intra uitalis uena quam quod fluit atque recedit.

93쪽

DE RERUM NATURA II omnibus his aetas debet consistere rebus, 1120 hic natura aut refrenat uiribus auctum. am quaecumque uides hilaro grandescere adauctu paulatimque gradus aetatis scandere adultae, plura sibi adsumunt quam de se corpora mittunt, dum facile in uenas cibus omnis inditur et dum 1125 non ita sunt late dispessa ut multa remittant et plus dispendi faciant quam uescitur aetas. nam certe fluere atque recedere corpora rebus multa manus dandum est; sed plura accedere debent, donec alescendi inmmum tetigere cacumen. 1130 inde minutatim uires et robur adultum frangit et in partem peiorem liquitur aetaS.-quippe etenim quanto est res amplior, augmine adempto. et quo latior est, in cuneta undique partia plura modo dispargit et a se corpora mittit, 1135 ne facile in uenas cibus omnis diditur ei nec sati est, proquam largos exaeStua MatuS. unde queat tantum suboriri ac subpeditare. ure igitur pereunt, cum rarefacta fluendo Sunt et cum externis succumbunt omnia plagis 1160 quandoquidem grandi cibus aeuo denique defit. nec tuditantia rem cessant extrinsecus ullam corpora conficere et plagis infesta domare. Sic igitur magni quoque circum moenia mundi expugnata dabunt labem putris Q que ruinas. 1146 omnia debet enim cibus integrare nouando IAM SENEM MUNDUM ET OMNIA PUSILLA NASCI et fulcire cibus, cibus omnia SuStentRre.

equiquam, quoniam nec uenae perpetiuntur

94쪽

T LUCRETI CARI quod satis est neque quantum opus est natura ministrat. amque adeo fracta est aeta effetaque tellus 160 uix animalia parua creat quae cuncta creauit saecla deditque ferarum ingentia corpora partu. haud, ut opinor, enim mortalia saecla superne aurea de caelo demisit funis in arua ne mare nec fluetua plangentia saxa crearunt 1156 sed genuit tellus eadem quae nunc alit e Se. raeterea nitidas fruges vinetaque laeta Sponte sua primum mortalibus ipsa creauit;

ipsa dedit duleis fetus et pabula laeta

quae nune uix nostro grandeseunt aucta labore. 1160 conterimusque boues et uiri agricolarum, conficimus ferrum uix arvis suppeditati; usque adeo parcunt fetus augentque labore. iamque caput quassans grandis suspirat arator crebrius, incassum magno cecidisse labores, 1166 et cum tempora temporibus praesentia confert praeteritis, laudat fortuna saeDe parentis. Distis item uetulae uni sator atque eaducae temporis ineuint momen saeclumque fatigat, et crepat, anticum genus ut pietate repletum 70 perfacile angustia tolerarit finibus aevom, eum minor esset agri multo modus ante uiritim; nec tenet omnia paulatim tabescere et ire ad scopulum spatio aetatis defessa uetusto.

1163 alii laborem 1165 magnum 1168 suto. vietae

95쪽

Τ. LUCRETI CARI

LIBER ERTIVS QDE ANIMA E tenebris tantis tam clarum extollere lumen qui primu potuisti inlustrans commoda uitae, te Sequor, o Graiae gentis decus, inque tuis nunc fiet pedum pono pressis uestigia signis, non ita certandi cupidus quam propter amorem

quod te imitari aveo; quid enim contendat hirundo cycnis, aut quidnam tremuli facere artubus haedi consimile in cursu possint et fortis equi uis )-tu, Pater, e rerum inVentor, tu patria nobis suppedita praecepta, tuisque ex inclute, chartis, o floriferis ut apes in saltibus omnia limant, Omnia nos itidem depascimur aurea dicta, aurea, Perpetua Semper digni ima vita. nam simul ac rati tua coepit uociferari naturam rerum diuina mente coortam, bdiffugiunt animi terr es, moenia mundi discedunt, totum uideo per inane geri res. apparet diuum numen sedesque quietae qua neque concutiunt uenti nec nubila nimbis aspergunt neque nix aeri concreta pruina 20 cana cadens uiolat semperque innubilus aether

intogit et large diffuso lumine ridet.

96쪽

Τ. LUCRETI CARI mnia suppeditat porro natura neque ulla

res animi pacem delibat tempore in ullo. at contra nusquam apparent Acherusia templa ad nec tellus obstat quin omnia dispiciantur, sub pedibus quaecumque infra per inane geruntur. is ibi me rebus quaedam diuina uoluptas percipit atque horror, quod sic natura tua uitam manifesta patens ex omni parte retecta est. 30 Et quoniam docui, cunctarum exordia rerum

qualia sint et quam uariis distantia formis

sponte sua uolitent aeterno percita motu quoue modo possint re ex his quaeque creari, haSee secundum res animi natura uidetur 36 atque animae claranda meis iam uersibus esse

et metus ille foras praeceps Acheruntis agendus, funditus humanam qui uitam turbat ab imo

omnia suffundena mortis nigrore neque ullam esse uoluptatem liquidam puramque relinquit. ΑοHOMISES MORTEM MAXIME TIMERE am quod saepe homine morbos magis eam timendos infamemque ferunt uitam quam Tartara leti et se scire animi naturam sanguinis esse

aut etiam uenti si fert ita forte uoluntas), 6

nee Prosum quicquam nostrae rationis egere, εο

hinc licet aduerta animum magis omnia laudis εiactari causa quam quod res ipsa probetur. extorres idem patria longeque fugati conspectu ex hominum, foedati erimine turpi, omnibus aerumnia adfecti denique uiuunt, do et quocumque tamen miseri uenere parentant et nigras mactant pecudes et manibu'diuis

97쪽

DE RERUM NATURA III inferias mittunt multoque in rebus acerbis acrius aduertunt animos ad religionem. u magis in dubiis hominem spectare perietis si conuenit aduersisque in rebua noscere qui sit; nam uerae uoces tum demum pectore ab imo eliciuntur, et eripitur persona homini re). enique auaritie et honorum caeca cupido quae miseros homines cogunt transcendere fines diuria et interdum socio scelerum atque ministros noctes atque dies niti praestante labore

ad Summa emergere opes, haec uulnera uitae non minimam partem mortis formidine aluntur.

turpis enim ferme contemptu et acria egestas daemota ab dulci uita stabilique uidetur et quasi iam leti porta eunetarier ante; unde homines dum se falso terrore coaeti effugisse uolunt longe longeque rem Se, Sanguine civili rem conflant diuitiasque o conduplicant avidi, eaedem caede accumulantes; erudeles gaudent in tristi funere fratris

et consanguineum menSas dere timentque.

consimili ratione ab eodem inepe timore macerat inuidia ante oculos illum esse potentem, si illum aspectari, claro qui incedit honore; ipsi se in tenebris uolui caenoque queruntur. intereunt partim statuarum et nominis ergo. et Saepe usque adeo, mortis formidine uitae percipit humanos odium lucisque uidendae, o ut sibi consciscant maerenti pectore letum, liti fontem curarum hunc esse timorem, hunc uexare pudorem, hune uincula amicitiai

98쪽

T LUCRETI CARI rumpere et in summa pietatem euertere Suesse;

nam iam saepe homines patriam carosque parentis si prodiderunt, uitare Acherusia templa petentes). nam ueluti pueri trepidant atque Omnia caecis in tenebris metuunt, si no in luce timemus interdum, nihilo quae sunt metuenda magi quam quae pueri in tenebris pavitant finguntque futura. 90-hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest

non radii solis neque lucida tela diei

discutiant, sed naturae species ratioque. DE ANIMI ET ANIMAE NATURA SENSUQUE Primum animum dico mentem quem Saepe vocamus), in quo consilium uitae regimenque locatum est, βesse hominis partem nihilo minus a manus et pes atque oculei partes animantia totius extant. Q quamuis multa quidem sapientum turba putarent sensum animi certa non me in parte locatum, uerum habitum quendam uitalem corpori eme,

harmoniam Grai quam dicunt, quod faciat nos 100

uiuere eum sensu, nulla cum in parte siet mens; ut bona saepe ualetudo cum dicitur esse corporis, et non est tamen haec pars ulla ualentis). io animi Senaum non certa parte reponunt; magno opere in quo mi diuersi errare uidentur. 106-saepe itaque in promptu corpu quod cernitur, aegret, cum tamen ex alia laetamur parte latenti; et retro fit uti contra sit saepe uicimim, cum miser ex animo laetatur eorpore toto; non ali pacto quam si pes cum dolet aegri 1108 suadet

99쪽

DE RERUM NATURA III in nullo caput interea sit forte dolore. praeterea molli cum somno dedita membra effusumque iacet sine sensu corpus honustum,

est aliud tamen in nobis quod tempore in illo multimodis agitatur et omnia accipit in se 116

laetitiae motus et curas cordis inanis. unc animam quoque ut in membris cognoscere possis esse neque harmonia corpus Senteire solere, principi fit uti detracto corpore multo saepe tamen nobis in membria uita moretur. 120 atque eadem rurSum, cum e P a Pauca caloris diffugere forasque per os est editu aer, deserit extemplo uenas atque ossa relinquit. noscere ut hinc possis non aequas omnia partis eor9 a habere neque ex aequo fulcire salutem 125 sed magis haec uenti quae sunt calidique uaporis semina, curare in membris ut uita moretur.

est igitur calor a uentus uitalis in ipso corpore qui nobis moribundo deserit artua.) uRPTOPter quoniam est animi natura reperta 130 atque animae quasi pars hominia, reddo harmoniai nomen, ad organicos alto delatum Heliconi; sive aliunde ipsi porro traxere et in illam transtulerunt, proprio quae tum res nomine egebat. quidquid id est, babeant tu cetera percipe dicta. 13S ANIMUM ET ANIMAM CONIUNCTA ESSE

Nunc animum atque animam die coniuncta teneri inter se atque unam naturam conficere e se, sed caput esse quasi et dominari in corpore toto consilium quod nos animum mentemque Oeamus. idque situm media regione in pectoris haeret. ΑΦ 84J

100쪽

T LUCRETI CARI hic exultat enim pauor ac metus, haec loca circum laetitiae mulcent hic ergo mens animusquest.)cetera pars animae per totum dissita corpus paret et ad numen mentis momenque mouetur.

idque sibi solum per se sapit, id sibi gaudet, λεβ

eum neque re animam neque e Pu commouet una.

t quasi eum caput aut oculus temptante dolore laeditur in nobis, non omni concruciamure Pore, si animus nonnumquam laeditur ipse laetitiaque uiget, cum cetera pars animai 160 Per membra atque artus nulla nouitate cietur uerum ubi vementi magia est commota metu menS, consentire animam totam per membra videmus sudoresque ita palloremque existere toto eorpore et infringi linguam uocemque aboriri, docaligare oculos, sonere auris, Succidere artuS, denique concidere ex animi terrore videmus saepe homines facile ut quiuia hinc nosceres nitem animam cum animo coniunctam, quae eum animi ui Pereum t eximiorpus propellit et icit. 160 QNATURA ANIMI ET ANIMAE CORPOREA Haec eadem ratio naturam animi atque animai corpoream docet esse ubi enim propellere membra, corripere ex somno corpus mutareque uultum atque hominem totum regere ac uersare uidetur quorum nil fieri sine tactu posse videmus rab