장음표시 사용
241쪽
Anti clem depicto quoia isti orologio, et iis cum miniis aliud nii illi In si t quam proportionem to uapori praeteritiat irae saturi nostiis siensibus cibij cc re, quae iunguntur separantili Vepraesen ri instanti utroqucci in modo considerari postili it per vestiis ina futurum iudico, si ornatias: gratia aut integrum carmen, aut carminis pars quae iis tzm p .riς clo scribatur, in uno quoque horologio depinxeriti ius,vclutante factuni est Tau-
242쪽
rini in sedibus Magnifici Domini Domini impini seneris mei .. Nam sub horologio matutino: in qdium turri hoc fistulichium conscribi imandaui Tempora sic sugiunt pariter Et in vespertino supra murum viridarij earundem idium, ulteram hgniistichu
Petri terq; sequuntur. Ex Methamorphosi Ouidij desumpta Pleraq; iuntliuiti modi alia,quae ex varijs poetis excipienda non parum Orna tus aflerent, surripta horologijs,qtiorum hic ego nonnulla leuaturus arti
Et nouassent sempernam quod fuit ante relictum est. aut Fitq; quod haud fuerat . .
Tacitisq; senescimus anniS. . sive . a . :Pt fugiunt freno non remorante die ex Fastis.' aut .
I ligit irreparabile tempuS. ExigebUta4 Vis vel Stat si iacuiq; dies I retae,&irreparabile tempus. ab AEneida. siue
Fallitq; volubilis aetas. ex Metamor. 2 vel. a. t Cuncta fluunt,omnisque vaganS formatur imago . rat '. ipsi quoque os iduo labuntur temporatiotu, siue I . Eunt anni more fluentis aquae dilec qui prsterijt hora redire potest . vel . Vtendum est aetate ui Vito pede labitur aetas. De c. s Labiturocculit talitq; volubilis aetas i. .Ut sipr2d nchi. . - ix ccler amissis labitur annus equis.M vel Π il scives bat ambiguis mobilis alis bara .: . ex Senec is Dhas si n. ac scinius effugit hora. a brecreuocare potes qui perire dies. ab Ausonio. sinu vel x, . t i . Gl: Tempore dispensatusius,&tempora cultus lylaec homines, cudes, haecnmoderat turaues. ἰ ' et: . . sicia pus edax rerum,tuq inuidiosi vetustas D amia destruitis vitiataq; dentibu stiri. l :uit: im lenta consemitis omnia morte . . ut I i li .n icunt tempore curae, vel boni ci
243쪽
Tabidaeonsumit serru lapidesq; vetustas e , Nullaqj res maius tempore robur habeto aut Cuncta trahit secum vertitque volubile tempus Quid non longa dies Quid non consumitis anili .. Longa dies homini docilit parere Leones . Longa dies mosi saxi peredit aqua. vel Quid non longa valebitpermutare dies . aut Viue memor lethlysugit hora,hoc quod loquor inde est. siue Gaudia non remanent, sed fugitiva volant. aut Non est crede milii sapientis dicere vivam Sera nimis vita crastina,vive hodie. siue Fortuns arbitrijs templis dispensat ubiq;. . Vel Longius aut propius mors sita quemq; manet. siue Serius aut citius sedem properamuSad unam. aut Et pace,& bello, carastis stat terminumuit Extremumq; diem primus tullit. aut
Nil equidem durare diu Bb imagine padem
Semper in assiduo motu res quaeq; geruntur. aut Seris venit vis ab anhis. .r aut Sinumeres anno soles,&nubila toto Inuenies nitidum saepius isse diem. siue Nasicentes morimur
sinisq; ab origine pendet, Vel .
rget diem nox Et dies noctem. siue I immo tam ditios habuit fauentes Crastinum ut possit sibi polliceri Iii Pariete vero ubi aliquod ghomonteum coeleste depictum fuerit quemadmodum signa 1 odiaci leti domus nostri lismisphaerii, uelat micantarat fidsciendum altitudinem selis ab oritonte in quolibet horae momento, siue ipsi aram ut, aut aliquod gnomonicum cap. 73. uel TQ Tunc Posset aliquisim aliquem exsis uersibus poni, Haec superimposuit liquidum,&grauitate carentem AEthera,nec quicquam terrenae iscis habentem. vel Astra tenent coeleste solum sorins ; deorum. seu Hac iter est seperis ad magni tectat nantis. R egalemq; domum: dextra leuat Deorum.
Hic locus est , quem si uerbis audatia detur Haud
244쪽
De re Gomoarta. Hai id timeam magnὶ dixisse palatia coeli. siue Non est ad astra molis e terris uia. vel . Haec semina uirtus, petitur hac coelum uia.. x Et uirtus locum habet inter astra. seu Fata regunt homines. aut
Quicquid patimur mortale genus Quicquid facimus uenit ex alto. uel Regitur fatis mortale genus. aut Fata regunt orbem, certa stant omnia lege Longaq; percertos sit gnantur tempora curses. siste Repetunt proprios quaeqtie recursius Reditiiq; suo singula gaudent. HI Nec manet ulli traditus ordo
245쪽
Ad praxim Sciothericam maxime necessari j
EODEM IO. BAPI JSTA BENEDICTOri .Authare,& inuentore. RTIS clivisci; pricepta cognoscere prope inutile foret&superuacuum, nisi ad ipses operationes aliquaendo deueniretur veruntamen crini operari sine instrumentisnemo possit, saepe contingit, ut vel nihil prorsitas, vel imperfectius aliquid in medium producant artifices in stria mentorum inopia: aut summa cum difficultate ,& ingenti i ctura temporiis id alijs mcdijsvsi praestent, qiuod confestim & facillim d si accommodatum haberent prae manibus instrumentum pretstitiisent. Hinc non minori laude dignos semper existimaui instrumentorum inuentores quam artium ipsit rum coiistitutores, quandoqti idem p r lio . quid fieri possit intelligimus, pcr illos factum videmus, quod mente concepimUS. Atq; ideo cum ad Sciothericam disciplinam mentem aduert lini Nin ea nihil esse magis necessaritim cognouerim ad alicuius operis persectionem qua ut multiplices conicae sectiones describantur, quales sinu quas hyperboli-Cas,parabolicas,aut aliis nominibus vocant, nec tamen illas sine maximo incommodo,& variis mediis designari poste probauerim. Hoc initiumcntii in excogitauic tuus typum se bieci, qtio vel dicto citius quisq; quamlibet conicam figuram cuius pie proportionis describere valeat. Γ I uitem eius in strii menti fabricandi ratio luitiusmodi. Statuetur primum basis instrumenti otiate vel otiam circu huis) fifλur X,
qualibet materia metalica,interita, vacua, cum ax C sitio maiori in tantam lai
tudinem extenso, quantam girus ipsius basis complectitur, ut in stubscripta ligura apparet n cuius axis medio in formam cardinis conitinctum sit ilia Iul brium,quod versus basim ad libitum, auxilio quarta circularis a sive in Iuli icto extremo ipsius axis deprimi possit, Ac a basi si irsum versita at olli , cum quadam vite seu elica claui ad firmandum manti brium in eo situ qui ncccisa rius erit. sarta autem circularis in s o. gradus di tridet tir,: b imo incipiendo: echabeat hoc manubrium per num, quod in aliudqtioddani manubrium
246쪽
ingrediatur, ita ut circum pernum volui possitnn cuius rimula volo a summo in imum & econtra posse moueri, atollendum, & deprimendum medium quendam circulum cum se a claui elica retro posita, pro eo sistendo in quolibet situ, in cuius centro, & cum claui coniuncto volo ut constituatur dianae ter mobilis in formam dioptrs, aut alid adp, cum duabus pinulis magnorum
foraminum,per quos uirga seu baculus ex auri calcofactu ,reci vh rotunduS, ab altera parte acutus,&quanto inagis uoluerimu ,trahleat. iEst animaduertendum tamen oportere unam ex brachiis dioptri alio longius esse debere,& baculum i n forminibus pinularum restringi non debere ,
ut possit littere excurere, motus a proprio suo pondeae γ&medium cinculum
diuidi in duas quartas quartia quilibet graduiutri n0n ginta, incipiendo a medietate idest a manubrio. Unde instrumentum nostrum ad finem rc dirutum
erit, quantum materia serre podi: fit, cuiu&manarium compositum, ex eo
quod est in imo & ex bipartito, axem 'conisiig ificabit, qui auxilio quartἴci cularis, poterit ad libitum versiis orthot de prim baculus vero loco lateris coni ponetur, qui cum manubrio angulum const i tuet, quem ope graduum me dij circuli desiderabimus,excursius iareb medij circuli in sumum Se in ii nuper manubrium, nobis inseruiet ad terminandam longitudinem axis coni, prout rei necessitas postsi labit. Circunuoluendo postea manubrium uolubilo, dummodo stilus orirontali plano semper contiguus existat, huiusnodi circunuolutione medi ante,& pondere 1 ili, sectio conica gignetur Huius uel o instrumenti nostra opera in lucem emersi usias admodum utilis erit nostrἴ sciotherich tam ad descriptionem itineris diurnarum umbrarua gnomonibus pro silentium se per quodvis planum quantu ad hyperboles ipsorum almi cantarat, & elipses ob ea loca in quibuS llaec progignuntur, quemadmodum si exempli gratia uellemus hyperbolem cacri describere in plano Orthontali, nclinaremus primum huius liostri instrii et i manubrium, intercedente quarta circulari coniuncta basi ad tot gradus ad quot extollitiar ab eius bici ori Lonte polus, quod manubrium firmatum cum suerit ne litic illucve oberret claui elica mediante, eollocaremus dioptra beneficio gradini munius ex quartis cuiuslibet medii circuli in tanta distantia a manubrio, ita anto distat cancri initium a polo septentrionali idest per gradus sexaginta sex cum dimidio: attolleremus deinde, vel deprimeremus medij circuli
centrum per tanta n distantiam ab imo basis extremo, quantam mundi avis
inter centrum & planum horologij dato quod totam manubri j logitudo capax sic obtinebit. Firinaremus deinde dioptra simul cum mcdio circulo in sic composito situ, mediante centri elica claui a parte posteriori posita. Huius deinde instrumenti basi posita super planum, ubi describendo est hyperboles, & circunuoluendo superius manubrium circa sivum pernum, clummodo
247쪽
ἡ D. Papi. Beneaeaeumen still eont Iguum sit perpetuo ipsus horologii plano qiuod acumen laudo ex ijs conficiatur lapidibus nigris, uel fusco colore praeditis,quibus uti solemus uniuersi insignando propositam rem assequemur. Innumeras penheasq; minutas circunstantias hic omitto, qu ad hoc negotium spectant, quia praxis ipse rerum magistra,easimet siub omnium oculas proponet. Sed ut prepositorum axium,aut proescriptae proportionis axium huiuS nostri instrumenti beneficio Elipsim describamus,alio diuerseq; modo nos gerere debemus. Quamobrem eae conditiones quas mox subij clam , considerandae erunt.
Alia quoque instrumenta ad eadem perficienda inueni quorum unum,ex que .leriij Perget, reliqua uerb, ex alijs theO; rematibus ipsius Perget speculatus sum nihilominus tamen, omnium praestantissimum
249쪽
Apollonij Perget, Cap. II. UM prs dictus copiis,sectius suerita plano basi paralello, sectio erit. - p. III
V eth praedictus conqs, sectus fuerit a plano, cuius com nau-
nisse imo, cun triangulati. Et a. o ciat anguli Ina. a. c. d. qui iunctus angulo,d. a. e. minor sit duobus rectis, tunc. d. c. producta incidet cimr: .m puncto. d. sectio vero conica erit illa, quo ab antiquis vocabatur desectio ex.9.S IS .pcigei.
Cap. IIII. V M autem linea. 1 e. intellecta seu imaginatione compreliena fuerit. h. aequid is ans,&per ipsam. f. h. planum qui distans pigno .e. Lusc. quod sit. f.sh.u. Tuliae lui ac se cundam desectionalem dico similem esse prioi i, liu, d ita
demonstrabo. A piincto .c. imaginatione pro ineta sit. C. t .ad rectos lineae. . d. ilia' quidem a Pergeo dici tui 1 Ccta, ad quampQssulat ducte ad .c. i. ordinate, ductaq; sit . . r. ad rectos linei.Lh.quemadnio dum .e. t Vndu ex Iq. dicti, cadem proportio ii ii. f l .ad .fr. quati l .c. ad. t. cogitentu, postea. e. d. maiorem diametrum priciris,distisanis i se per aequalia ili puncto. in item. f. h. in ptincto. i. consitici Clini N
etiam per pinactiun. m. tiansire .l. m. . ad Icelo S cum . . d. item. i. v. Cum . l. h.
duo maximi diametri .e. d.&f. h. secti fuerint in Pimes partes similes, di perpulicta