장음표시 사용
21쪽
serantur ae igne ita moueri concludui. Rapit quom tali motu superior pars aeris: ut etia ostendunt alta Uressiones in aere ex alis. Pars uero iistior et moues plurib'motibus maxie latera th: ut pcipit sensus I flatu uento e.Aqua aut moues mota flux'& refluxus ad motu lunae.Na horis sex fuit totidem refluit.Quam me luna motu primi mobilis pirasit singulas caeli qrtas: ut uult Ptole..ppone. lin.cetiloquii stam expolitione cociliatoris acia. lxviii.& st Alitialx uerbu illu introducati tra aut stam se tota imobilis est: motu Iocali:Ut ista 1 hoc tractatu patebit:ptes in ei ut notu est bia mouen utra aut sitam se tota possit moueri dubiu est in naturali phia terminabile:& licet ego tenea ψ possit:smo Φ alnia moueas. qa in motus sensu no pcipitismobile hac in pte ea concedamus .B. ponitrones Arist. elemetogo numero adhuc macrobi'. de mete Pla. sic dicit:Quaternari 'uero duas medietates prim'olum nactus est:m ab hoc numero des mudanae molis artifex coditoris mutuat':isolubili ster se uiculo elemeta deuixit:ficut i mimeo PIa.assertu et Nec allata cotrouersa sibi ac repugnatia:& natura edione abnuetia misceri:terra dico & ignem potuisse pta iugabile copetetu sederari:nisi duob 'mediis aeris & ad uexib 'ulcirenti Paulo insta subdit: God erit manitate si i medio posueris ipsa; cotinetia sensus de thimeo Pla.excepta:Diuini detoris Inarro postulabat:talς fieri mdu-uisti pateres εἰ tactu: stabat at nem uideri aliud posse line ignis biificiomem tagi sine selido:& solida nihil ec sine terra: Un mudi corp'de ignire terra istruet fabricator icipiis:uidit
duo couenire sine medio colligate no posse:& hoc ee optimu uincalu:qstic se piter:& a se alligada deuin. ciat: a uero steriectione tuc solii posse sufficere:culapficies sine altitudine uincieda' est.At ubi a re adauiculis Ei alta dimesio: nodu nisii gemina iteriectioe no vecti:Inde aere de aqua: iter igne tetram cotexuit: αita p oia una & sibi coueniens iugabilis copetetia cucurrit: elemeto diuersitare ipsam driaru aeqlitate costcias: haec Macro.& alia q pnusest ex se uidere pot: .st aliq negauertit supra aere esse ignem cu ipna lucere minimerpsat. od aduertes auctoi unico uerbo soluit: dicat st ignis g est in cocauo orbis Iuriae no Iuceat:sedg est purus&G turbidus:na ex quo lux ndpot causari nisi indeso: ignis aut sit rarissi nui omniu corporii inferibye:io hon lucet:& ideo no pcipis ab oculo nm:&s ibi sit tm tone e ludis ab an multis locis:uide Alber primo meth.il dat tam me ignis is a sphaera no Iuceat:N1st sitii &α aliqὶ uolsit ista unica eeronem: alii duas:scia ps mihi us melior:s sint duae. ia est:qa ipla terra ex quo e sicca: qn deuenit ad comixtione caaq i cotasiit oe isti 'machinae mudam: absorsit maxima pia aq:&qanctpotuit tota absori re:cu maior sit illitas aq q terrae:io remalit adhu maxi a 4:4 insidauit altu me terrae:&ga U noesti sui ueraqtitate:i5 no potuit nec pol tota terra coopire: magna P ei' sit in polositatibus terrae detrusa: Sedam uero Ionem inuit pilla uerba:ad vita alantiu tuenda:n .n.uidem 'qnm natura ad mittenesim in uenies mittetne mal 'postea se :ficut e:ς, γε graue ς, ex sui natura descedere deberet: no solu nodescedit imo ascedit: ta hoc tria ne sequac uacuu:ita i positomatura uides φ multae species
no poterat uiuere ac conseruari in aqua:sicut holes de caetera animalia brutau 5 natura uoluit poli'ut aqnon cooperiret tota terram:quod uidec esse contra sui naturam:si uoluit se species illae destruerens: cum
ad ea E destructionem inueres destructio uniuersi: si plura in hac materia uidere desiderat: Iegat Alberi
primo methe.ac cociliatpredii se disserenis .xvi.hac materia piractantem: circa ultima xonem, adducta in hoc cap.de imobilitate terrae.no. O ilIa n5 est uera:qa si terra staret in medio fugies motu extremotum ad illu locum propulsa:tunc non staret. Ne perpetuo: cu uideas stare uiolentia impullionis e : nullum aut uiolentu p tuum esse t:& hanc ronem licet falsam posuit iste auctor in isto suo introductorio:Oerat famosa:qua reprobat Aristo.secsido de caelo ubi ponit postea rones concluderes ueritate Aristo. Et in pdicamentis qno ponit opinione Archit cilicet a r in metaphysica postea determinet.
Irca elemetare qua de regione pelli rea regio lucida a uariatioc oi sua mutabili essentia i munis exns motu
notanda ephio:ς, regio caelestiue imunis &cares cotinuo circulariter inccdit: ochςc a philoloci corruptiua alterat eqlitatu Nim :ut prio phis sinta nucupad ei lentia. Cuius noue sum
re scdo de caelo declarat Artito. Psectiva tm sphaers sicut a Dximo practu est. Lunae Mer
nia abesemetis:qm elemetano sphnt suam pse extremItates. 1.potu aesticu ecantaretiis Gon n. sunt extra loca naturalia eo :qua a cu ab oriete o occides directe in ories nega re
22쪽
Est et ali' iserio' sphaerati moto p obliquu huic conseruant: corpora uero caelestia ex quo sp pposirus suo axes suos distates a primis. xxiii. Mi Psectione Ν:ne aligdde nouo adi
gradibus:&.x II1.minuit S. Sed primus motus eoseruat: qui aeternalr coseruare negrent: ninoes alias sphaeras secu impetu suo rapit 1fra die Gtinue moueres. Scia ro e P cu caelu ca stec noctem circa terra semel:illis tam e contra ni hom iserim in ea agedo:actio aut potissime
tetibus:ut octaua sphana in cetum annis oradu l
uno. Hunc si quide motu druidit p medLu zodia mine minis ducie sedo caeli dc prio metheo. eus: si liquo alibet planeta' spatura his Ppria me si haec inue aput:cotinue moueri necesin q detere' motu pprio eotraeaeli ultimi motu: Tertiarct. Datos possent ages abis r
eude caret. Ide nai3 eode mo se hns sp e natu 1 ducere ide:ptio de caelo de mudo:& scdo degeneratione et id quia puna meaeli determinata respiceret terranop parte illam effecta simile cotinuocatisaret O ime, oporteat cotinue diuersare amonόcotinue moueri e necesse. Quarta ro:cu mot 'caelica fit stre haec ifima moueae: fi ipm no moueree nihil mouere coe nam cor 'ita mouedo moves. viii. pho cxlvi.Haec aut i fima ee& uiuere no pat abs 3 motu.motus nais uita est uiuentis. viii.phnop3 igie caelum moueri colinae:ssi haec iferiora uiuiit cotinue dc eoseruans. Rones alias possem formare qs naturaliabus relinquo. Scio e notandu st duo sunt moticaeli totair distieti: rone diuersaμ drian postli&s 5e disti terminose ad quos fur quo ρ priret 'est diurnps mot 'ab oriete 1 occidente:item redies ad oriete: si pra posis inudi arcticu.L& antarcticu S supra axi eis 1q prio mobili & nonae sphaeraeppri' est.Incipit ni mot 'hic ab oriete i occidente. e notanda st ories ε pς illi caelitun astra pti'sub terra tantia occultata erat,ici ut uideri & eleuati supra orizote: ut illa ps ex q Pt i mane icipit uideri:dicta est nam ories.i. Ioc ui, astra orius S nasco diuides nam nasci qa pri 'no uisa ici plut appete. Occidetalis uero ps est:ea q astra desinui uideri cu sub orizotem demergunt ut illa q solii uespe occultati uides. imu igit mobile moue ab oriete ad occidente:ad oriente item reuertedo:& uolutione coplendo iv. xxiiii.huris:ql est spatiu diei . naturalis. ga dς in mot diurnus eius moessi notatus:dies nach naturalis mesara e mot 'huius de ei 'effectuv. Fit quom mot' hmoi mpra duos polos mudi:quos supra declaraui archi cu& antans icit: quiescunt nam poli hi ad motu hui'orbis:q M aesiditat ab aeqnoctiali: mnoctialis diuidit o 'baera j motu P me. diu.est et I tu primo mobili:aa eo motu primu mobile moves ab itrinsecod ab itelligetia applicata eL Ois nam mot 'ab itrinseco caussat 'sprius est corpi cui ine motus limoi motus ea uelocium λε copetit prio. corpi qδ est ca oiam rem gnatam k corruptibiliu θc motuu eo e. go motu primu mobile rapit omnes sphaeras infra se ae ii uelocitate:un stellae fixae q sut i or .viii. oi motu moveri paterer uide δἰ iste planetae stir un sol mane uξ in otiere:& cotinue eleuac donec i meridie possideat mediu caeli: ex quo desce
dens uespi in occidete M:in nocte uero sub ori te di sub terra matrii di in mane us in oriete uxxiiii. horis an:& ita de luna:& reli is sin planetis pcipiet:si sis moseo epycte speciales:ue ι est in is allacompetit dictus moi'primo mobili S ali sphaeris iserioribus. io nam mobili e naturalis de apprius: quia ab intrinseco:ut dciti est:aliis uero minime: siildem motus ide pluribus corpibus no potee pprius primo de caelo:no istis est eis a forma itiinstea&rassistere:sed a corpe supiori te primo mobili: id talis motus re te rex quo Netuae moued primo de caelo:& viii .pspectuti sphaeraRest prernaturalis 6 raptusmo suide raptussia uioletus: et unam non mouec uiole L- p .sed rapi'dρ quasi nonaturalis: ex quo hmi comar, --J3pians δἰ m uens a corpe Niori.Et ga oecorpus fimplex het motu sibi spreum de naturale: wrtee --- tu totaliter alia apdicto assignari sphaeris iserioribus: 6 est motus secudus ab occidente in orientem in occidente finiens: e trario primo motuim fit siud polis aliis distantibus a dolis mundi. p.xxiii.m. xxxiii. -
moues moti, spriis ab occidete uersus oriente hoc sino motu:utimi. sphaera scdm solam proicivit. Abscam insam Alcmeonis:uel ut uult Ptole L Alma sup eis do ae istas dicta est zodiacus:de quo sti
ris. Qualla aut fit possibile sphaeras inferiores duobus oppofilix minibus moueri spriis s. ab occidente iorient ei, rapi a primo mobili ab oriete in occidente: cu eom termini a quibus de ad quos cottarii me tui:& ad inuice se desti uis:no est difficile ondere sphaerico insito: eo Dpue γ' ego priscoposui numa
23쪽
amplius uisum. In quo primu mobila est supra polos mudi motu:do intra sphaera alia:q licet alapiori rapiat ipsa in stupra potis zodiaci ultra illu mouec:nec incouenit cu alter fitppriret naturalis:reliquus ueropternaturalis & rapi':unde si . simile sphaera cosi ciat facile de hedet. Ven ne totali declaratioe careath db triplex exe v. Primu.Sit rota a b c circulariter mota ab a in b: de hinc in c:S sit formica in pucto a eode quo motu delata P accidens & rapta quae si motu pprio moueae ab a in e & ex e in b. none duobus motib inoppositis seres lyno est indecessiquide alte pris& alter raptus est ei.stam raepto:s in laciapiecta ab a i b sit muscat none ipsa motu eode uersius b rapiec:qllicet ita fit in dubitat eam posse moueri uersus a eximem i c motuyptio.tertiu ia nauis moueatur ad alteri uersus etiam positionis ad eande rapies in ea existens ho:a in motu rio pol in naui uersus altera pte deferri:& ita dice dum est de duob inmotibus quibus sphaerae itatores mouens: quod altero p se.reliquo uero rapti deserunc mod asit hii duo motus dicti fini in caelo declarat Paele. ptimo Almag.ca viii.& Alpha.disserentia v. ct autory pte in rubrica sequenti videmus nam stellas &planetas in oriete moueri uersus meridie εἰ ad occidente uersus de scendere:& sab orizote motas i crastino eade in hora ad oriente reuersos.g cu motu in die c terit diurnus est mutus de prim'. Eode quos is εἰ stas. ut ne nam plane
tae coluitisti cu aliqua stellam fixau.& ab ea cotinue elogans uersus otiere.donec c leant reuolutione: &scdo iugans cu eade. sith uersus septe trione & siqn uersus au e ab aegi mali declinates scdm situ zodiaci pcipiunc. ' facile c5prehedetim pardpet fuerit assuetus i motibus planetam c5spicie dis.que motu ee stam notu e: quo motu sic do qta uelocitate planetae moueanc no in hoc loco sed in lib. Alma .Ptole. di i ope theorie an ceus pie in Expositioe qua in eo costruxi habet declarari. Necesse fuit aut ut eent duo motus caelestes:& motus sphaera e inserio e contrarius esset mqtui primi mobilis duplici causa: prima qaν ., at uia cum primu mobile moueas tanta uelocitate & tanto ipetu ut uix cosiderari posset na.xxiiii.horis pertra Au, stetotu spactu ab eo occupata quo fit ut rapit oες sphaeras inserioresnt patuit:de ignem S mediam regionem aeris primo metheo.fisidem.s.sphaera& planetae non mouerene ad partem opposita motu cotrario remittendo ut ita dica impetuin huius motus: raperens no iiii sphaerae eaelestes ct ignis: uepe etia tot' aer aqua εἰ terra circulariter motu diurno:nihil igie esset quiesces:& ita caelu no moueres. Omne nam motu indiget uescente in libro de motib aiallu:ne uic ola raperens circulariter i tu primi: inferiores obhaerae motibus mouenc coni aliis: ut resistat motui primo:& notificat aer uel aq q du mouenc ad prem aliqua uelociter.Sies moueat ad parte opposita sem aliqua: resistedo remittit uelocitate motus eo :8c obstat cursui. Secuda es est ed astra iii 'haec iferiora 1fluat lumis S motu: tali ifluat qla moves: mct si ora unico motu sis oti l occi.& uia1Armiter moueres essem spyduceret:st est idecens. no.n.sufficitee gnatione: sed om stlit coruptio:io oportuit oes sphaeras moueri motu diurno cirea terra set ut in die naturali olae e i flux'coices nobis:mouelite scio motu i zodiaco appropsquado θe remouedo:ut ectus diuersen . at som5 Quexpiet Q du siit remoti.Sila ut dicit aris .ii de gna.Moreastroye i circulo obliquoti. diaco est ca diuersitatis ectet Τ.un sole i uere nobis appropiquate gnati s fiat: m i autuno de hyeme remoto corruptioes:&iten appropiquare ginatioes: un reuertentib*lanetis ad locu priore eade; ut prius sedit piodus ut aut hmoi piodus uniformiter costrues de cotinuaret:oportuit ut cotinue mouerentur pri mi mobilis motu uniformi εἰ regulari: uia uult pus si, diuersitas planetam i appropinqua do 8c remouedo a nobis:ca est diuersitatis in effectibus:motus aut uniformis primi mobilis agit: ut haec diuersitas aeterna
sit de uniformiter periodices dati Tertio est notandu a superiori ichoado i orbib caelestibus talis est ordo sitas ut autor insit i textu primu mobile:firmamentu: haera Saturni:sphaera Iovis: sphaera Martis: sphaera Solis:sphaera Vendisiphaera Mercu.& sphaera Lunae:ν' dc li sensu imediastybari no possiticu oes stellae eode3 i orbe uideae ifixae nec disternat superiore ab iaeriori: m in sensa corroborata hoc paditiDi cstum e.n.duplice re sphaeraye motu3 motu.ssi1mplicissi inu de uelocissimus prio mobili naturale Nypriu3 de motu fini in obliquo circul priu sphaeris i seriori .Mo ua primu mobile mouec a prio pricipio de spingssimum est oino imobili:mota mouetaturno im uelocimmo dc simplicissimo. Aliae uero sphaerae ultra motua hunc scdo molia moves prio cotrario.un D prio imobili no sunt in simae motu simpluci dc puro no mouenfismo sito est iserior:tato min' εἰ tardius moues motu diurno:& uelocius motu se cundo et fit i zodiaco: sed. ii.orbis in zodiaco tardissime moves que sequii Satur. postea luppi.N Mars Sol Venus de MetiLuna uero uelocissima e :qre hiqe ordo assignatus siphaeram. Scia ro ea de ex apparentia sumens euidentiarcu primu mobile a primo poncipio mot moueat oes iteriores sphaeras rasedo: et illae nitue et motu cotrario moueae sita to sphaera uelocior est hoc scdo motu:tato magis et si ipro me repugnat prio:utei' stelligentia minus cosermae intelligetiae mouenti primu:qto at mi coirmatitato est distatior ab ea: siquide mis complacet ei. Sed ita est a scdo motu orbis. viii.tardior est inter oeus e v
24쪽
MeIocior asit si aera lanait: s imo mobili.viu.sphaera est 1mediatissima:& Iu lunae remo iissimu.Alii uero planetae stam uelocitate & tarditate sequans sordine. Tertia ro ex eades isserisus apphesidetoniam mor secudus ad Miam positiois cotraria sit motui prio:gto orbis aliqs tardi'defertur hoc motu lato ueloci 'prio moves:& cosequerer primsi mobile supra eii Dalet magis: S it pinor:& to motu scio moues ueloci 'tato magis a prio deficiedo moves tardi':igis quia primu mobile rupta ecipualet minus:esinat 'e magis:sed ita est,caelu.vii.tardissime motu:motu scdo uelacissime moves priomotu:& eos ueter primo in simu:sphaera uero lunae se heip oppositu ut qa mouee uelocissime mo tu in zodiaco:8c tardissime motu diurno: itima erit inter omnes:aliae uero sphaerae ordinatae se hnt stam uelocitate 8e tarditate more GR ut dictu est . B. p obliquu 3 c. no. ς, ex quo motui circulati nullus alius mot' est mirarivsvo qn auctor i ista di huic opposit'.i ab hoc diuersus & lyp obliquu mi itelligi P obliqvu.i.p zodiam: sit me sura hui'motus:& ab aris appellae circuIus obliqu'mel air & -I obliquu ;huie oppositus.Ln5 de directo opposit 'primo:sed diuersus a pris atm ab eo alia tutu obliquat': eu poli distent a polis:ipossibile.n.eet punu dc eude circaeu & sup eisde polis ad pres diametralh oppositas eadesphaera strin eode me mouerk:cu aut dici iseriores s ras mira primae metu moveri a Cnidi: atl ab ipa trahi: hoc e 1 teli endu sano mo: in caelo no sit fatigatio nec uioletia: dicendu se movens motu di uerso a prio de ad pie oppostia:m mouec et motu rapi' no uioleto:sed motu qii accntali de no sibi Pprio: csi tali motu moueane no totast ab itelligetia ipsis appropriata:sed ab itelligeria mouete primu mobile. Vnde est difficultas ut se iste mot'raptus sit naturalis Heriori, sphaetis:m pter natura:an cotra naturam: ultimu no pol dici:qa no eet metuo tW:polium'ergo die uel qd tapetit sibi quada naturalitate coi: quia pila itelligetia prio te naturalitate ria intedit mouere primu mobile:secu lario aut oes alias sphaeras:itelligetiae aut aliae applicatae caeteris orbib':itendut prio motu suuyprisi:secudario aut inuru cupiat assi milari primae intelligetiae:aliqua r coadiuuat in motu prima intelligetiamFuia air no sequeres mot':ue pol dici se iste motus copetit eis p se licet no primo: d secudarioran primu mobile moues p se primo ab oriente in occiderem:reliquae uero p se no primo:de no intelligo per se ut distinguis contra V p aliud: qamouec per aliud:per prima. Litelligentia:sed ut distingui e cotra per accidens: utram satis tollerabilis eli. VOD aut casu:qa oes si aeras dixerat De caeli reuolutione. moueri motu diurno: ne hoc fide tin heatur
it Vod aute tu uoluae ab orientem Oeei sed G Mappare ondit hoc duo signis
2 ludξ:ex motu igit stella aetacludi caelu:exn- qno 3Snuq occidui mouς trana in loriete connue ele Aquousi, caelitur, cotinue 5c unitormiter . mediu, ideat:undescedendo ad occidete, ri U ctum est:uuare caelum mouee ab oriente in duos mot'cotinuos stella ι incedetiu ad occasu oeciden ad oriente lim reuertendo:&ne Srm Hrmanatu movet ab oriere 1 occidere. alus diceret Φ motus h i caelum minime concluditaeum stellae possint in aeremoueri uolitando:uel si datur eaelum non conclusit eum moueri: cum caelo quiescente astra per se deserti eosisnEhoc remouet.d.non re possibile: a si uolitarentp aere uagadis: u Io aeto moueret:nbseruaret figura eadcinem sp eent 1 ead putate 5e distatia:imo i motu separene alaeta eaia tardi 'mota: altera uero celeri yificati ii sint plures holes p se moti l aIiquo spacio:no sui sp eade figura Deruates: Mimo qn. e eestet mdit:& aliqn seM :siam in ueloci'ai tardi ' mouec:ς si no moueres P se sed p acens: ut si emi 1 na ui mora sedetestet fi i Isnitu nauis moueres nusi figura uatiareti de se e ad ypositu:qastellae sp siti aeqlia piutate Sc remoti&:no moues p secium motu caesi:i quo sfixae sdi:& b e ro aris . scdo de caelo tex.Hiiii.&.XIRubi dicit nouideri ronabile Φ oia astra ta exntia pe polog circulos faciet iapuos:qppe aeanomale magnos cantia circuit':moueas p se aeqli Ue cosedo reuolutione:imolas m maiorem facita circulupIurip Ved ret moueri:q dscribes puu:ceu dicim 'd osti :* orb Satur.pli me co et reuolatione et oth tuae: ex quo prim maiore trafit eircuitu stas:atqm hmoi m esba liga bn e post astra moueti maiori uelo, , ψ .ppeaeqnoe se et circa paeos:& ita li epe copleri circulos suos: ia e natura Eut moueashmin
25쪽
na ex altera ad altera caeli cocauitate mouebus caelo no diuisio: siqde qrto p .co ope penetra. . , tio LXgata diuisibile aut oe & scidibile e corruptibile:diuisio nat e priorOiu eorrupti&s:qa pol ad mini R inaspieucedere:q ampli partiri possent absq; corruptione:sitae tu igit scissione pateres corruptione euitare n6 posset:ql falsum e:est na 3 oino icorruptibile prio de caelo tex.xx. At si stellae no sint intixae in caelo sed in eius supficie motae motusgressivo: cea h5 an terrae facie: ima inado distatia in cesis illa itet duos CEos dare aut uacuu:aut aliud corpus de natura eIemet : scita esset uacuu replere ille iconvenies ut aliql corp'etia natinals fit extra locii naturale:aut illud corpus esset de natura caeli:& tuc ite scinderet :ω' est reprobatu. Praeterea si per se mouerens motusgressivo in logitudine: desectuosa iuisset natura in no dando eis instra apta cum atalibus q sunt uiliora dederit:& magis sellicita fuerit circa illa qastra: no est infimaginabilis modus quo stellae moueanc caelo no motorquare cu moueane admotum caeli:caeIu mouet ab oriente in occidente. Secundum signu in idem quasi rediens:&mic a stellis circa poelum artic6 motis:q nobis nuq occidat:sed eleuatae stupra orizontem se apparent nobis: ceu optime de instrat sphaera materialis:mouene sidem stellae hae ab oriente ad occidentem uersus: circa polos suos cremitus deisibendo: eu semper sint in eademspinqtate & remoti :& eadem semper se ruent figuramon mouens motu rio δἰ per se:sed caelum eas serens tali motu moves. Aliqui in hac parte pueriliter qrunt an caelum moueatiqui qlii physicas tones faciunt de faciles: θc dubitat de re sensata: S nota:eis dubitationem cum suis ronibus relinquo εἰ astrologica magi sequar: .B. hyginius hanc eandem latam sub aliis uerbis septulit: ic cu uideam'stellas exoriri & occideremecesse in m u quo I ca stellis uerti. Sed no. nulli alui nihilomin 'id euenire posscia state mundo stellae exotiancia occidat: fieri no pol.&.n.stellae uagae serunt nem mundus ipse uolui : no possent corpora stellis Durata in colunta & certa permanere: qpaulom insta sic dicit Illud etiam videmus in extrema ea draconis stellam re:quae uita uertati& i eodem Ioco costet:q, si oes stellae uagae serun thac quom loco moueri necesse ciqino euenit:Igie necesse e muduquo suerti. haec ille: oes istas rones posset Pyterui edo negare: εἰ io ad cocludedu caelu moueti oportet recurrere ad tonem philosephi scio de caelo: O'pot addi una sic ga dro uel caelu mo. circulariter uel n5: si primu habeo in centu:s tam egoibo se est i pombile Φ moueac motu recto: sia talis ues e fini tus uel infinit':n5ptimii:un .n.huc stat termina de cessauisset hmoi motus:nee scdm:quia ex p*ectivahξ qd' si qd' mobile mouet motu recto infinito: q, tale mobile deueniet ad terminu in quo oculus noster ... no posset tale mobile uidere: sed stellae semper uidentiergo δἰ ista ratio cocludit caelum moueri circular
Ira ps ver & ex cosequenti ab oriente in occidente.
LVOD aut sit caeluroludum. Declarat
Iulio qn sel ad ide pinu zodiaci redit i quosuit in pricipio eo ι:&expsse haly.Aberavi. In prima pie iudici cap. de Ioue dicit:st i illa die q de' icoepit creare munda:Iuppiter erat i domo ascedete:& autor i textu loques lail fidelis:inv mudu sessi re ad filitudine inudi archetim:quo state stroducoronem scdm privi modiuin pricipio anil mudus creare ierat mudi ea i me te diuina:qua sacri theologi uerbu & filiu dei uocat:oia nam ab aeterno sunt i meae diuina seipm tm cccipitaci:sed cocepit de mudu faciedu figuraemiudae:qte ad stlitudine madi archetin.i.pricipis 6c illi 'deae:quae principiu est inudi facie di: actus est mundus figurae rotundae:haec prima expositio ge si possit substetari:multum consor stextui mihi minime ue: i5 do sinam magis ad intelione autoris taliter rone forma do: effectus debet assimilari eausae siuae situ est possibileec sito ca magis assimilat sibi effectu:tato psectior e ipsa si essectus ad De eaeli rotunditate.
V od aut sit c tu rotunduitriplex est ra
tio:similitudo icomoditas:&necessatas.
Silitudo .n.qm mudus seysibilis factus est ad similitudine mundi aresetypi in quo n5 est principiu nes finis.Vnde ad huius similitu
dine mudus sensiditis habet forma rotundam in qua no e assignare principiu nes fine Comodi/tas quia olum corpoφ hysoperimetro' sphaera
maximia corpus est:orum et forma' rotunda ecapacissima: quoniam igitur maximum dc rot, dum rideo capacissimum tande cum mundus oIa
contineat: talis forma fuit illi utilis re comoda.
26쪽
mudus aut essectus est dei:ut dictu est ex finia astrologosu εἰ fideliuniugis debet esse similis deo quantam
potest Deus aut infinitus est uigore: plectione:& duratione:ergo & mudus debuit his infinitate no duratione:ssidem factus est de habuit esse initiis.& cu fit corpus no potesse infinitas uigore disseisti : coueniens fuit ut eet infinit 'figura:hincti est rotada: in qua cu no sit angulusmo das initiu inem pnis: fuit igitur decens rone silitudinis mundii habere figura rotadam de sphaerica: na ctus est nam ad si itudinem mudi ad chetipi.i.dei pricipis:q mudus pol dici:qa oia est potetia & uirtute pricipio carens at 3 fine. Secunda ronem ponit ibi. COMODITAS quae ita formas:mudusqtia ola cotinet primo caeli tex.v. mudus est totu: α extra eu nihil est in eode tex.c.figura meruit comoda maxima de q oia cotinere posset capacissima: sed inter oes figuras sphaerica est capacissima:& iter osa coma hi pimetra hoc e aeqlis metrae & termino eaeqliu:dρ nacphil ime e ab hisos Uest te te:&piqclest co Scirca:&metrv. i. mcira hoc eaeqlis cime surationis Torpus sphaericu est capacissimu:sgura nais sphaerica sub eisde terminis:het maiore contianctia q angulare:& si heat aequale eius:termini sunt minore:qubas:qto nam figura plurib' angulis cotines: tato capaciore:&area het maiore:ut ex eo triagulus a b c duob'Iaterib 'a b a e t& a e aeqlibycotentus: cuis' basis b c 1 duo aeqlia i puto d P tertia primi pcia p
d c triaguli a c d & tertia a b tertio a c:erut p.viii. primi ambo triaguli aequa Ies: S aeqlis cotinentiae:quo ico a puto a duco linea a e: te lineae d c p tertia primi: eidc ae distante p. xi. eiussie & linea c e:cini tutus erit qdragulus ae dc dubelus ad quelib; pcialiti triagalope P.xli. primi elemetope:& tota It tria gulo aeqlis: qt, area & cotinetia tetragoni aequas cotinetiae triaguli lineis tria guli logiori, existeti blasma duo latera tetragoni ae&d c aequans basi b c totius trianguli: dcua anguli d uel sunt recti ui' aequalet duob 'rectis P. xiii .primi:)xviii.primi duoiatera a b N a c tria guli it logiora duobus lateribus a d S e c quadrati. qdratus ioc eadem het cotinentia cii triangulo: sub lineis breuioribus: ex quo plures heiangulos:& si excessus ham linea e tringuli addas tetragono: pductis lateri, a d is& d c in g:& linea is totus tetragonus a ta g lineis aequalibus lateribus trian guli maiore habet aream Sc cotinentiam: figura itam pluria anguIorum maioris est continentiae:at quia circulus inter figuras planas:ὰ sphaerat inter selidas totus est anguluς:& nihil est recti sed totus curuat': ile se huiusmodi figura capacissima eriter ora alias figuras Iineis aeqlib 'coaetas: qd si cotineat aeqle: lineae erui curtiores: cu igis figura siphaerica capacissima fit comoda Bit inudo: q oia cotinet & icludit .B. no.Q, illa pria ro no e multu Qrtis qa apari posset dici φ oia deberct ec sphaetica gaotu 3 rem creadam ideae mi i mete diuia:estcus'assimilari eo et eet:ergo oes isti esticus deberet ee figurae 1 sphaericae cui γ in cotrariu uidem' coligere.Pot dici e dria iter ages mediatu & taediatu il debeat pda . cere aIique estcd3: na qn ages c i mediatu assimilat sibi sau emcua in tu pol. Quado aut casit itermedian pol ita bia assimilare: na piat 1pedire: Adspositu deus creauit mi idu fuit ages i media tu erio assimilauit: caetera aut no qa multa media cadat iter emmyducendu & ipsa agente in cosidera. Ma et to comoditatis no tenet:qa alias posset dicere st licet absolute figura sphaerica sic capacissima: in potuisset facere mu, du alteri' figurae:q tato cet maior:ς, cotieret oia q cotinet nec maduς extas sphaericae figurae:H istae duaerones sunt debiles. Vides ς, iste auctor cotradicat aris in secndo caeli:ubi dicit ' figura Ii debet ee mi . nima hic autem dicit Φ debet esse maxima.Soluitur si ista figura est maxima quo ad cotinentia: minima aut quo ad uelocitate mot': a no indiget aliquo extrisecos ipsius motu:&quia habet minore resisten ria: cum c5tinue una ps alteri aequalr succedat:Φ no est ita in aliis figuris:& sic remouetur contradictio. - , - - , NECESSITAS probat caeli sphaerieitatem
Necelsiast qm si inudus cet alterius formς ro tertia ratione necessaria dc demonstrativa: se ludere trilatcre usu tr1 latere ut multilatere ne, cundo ponit aliam rationem quae est Alpha
uacuus :& corpus aliqd sine loco: quo' utrui tundum sed alterius Murae scilicet angula falsii etsicut patet 1 agureleuatis iccircvuolutis. ris & triangularis quadrangularis uel multi
- - latere dares in motu uacuum:8 corpus abn
que loco: quorum quodlibet quarto p . est reprobatum: dato nanque o figura cxII esset quadrata a b c d:cuius centru e: notum est angulos non aequaliter distare a centro: cum partibus Iateralibus: quia si quaelibet pars huius figurae aequaliter distaret acer,
P , , , - tro esset figura resuda perdiffinitionem eis
sed ' nobis,ppinil ora sunt maiora esse uidentur, culi primo elementorum: magis eie distant
Ite sicut dicit Alphag. si caelaeet plana:ali qua's caeli cerno
supra caput nem: igie ' stella tibi I
27쪽
Ergo sol uel alia stella existens in medio e lima
ior uideri deberet st extas i ortu us occasu et cuius cotrariu videmus cotingere.Maior.n. appet spl
uel alia sella existens in oriete uel occidere st in medio ccli:sedcu rei ueritas ita nosti ius apparetis ca est: φ in me hyemali uel pluuiali sida
uapores ascendui iter aspectu nξm dc sole uralia stella N eu illi uapores sint corpus diaphania disgregat radios nsos uisualesnea 2 n cophediat reuisa i sua natio ue
si anguli succedet latus: QI cu no posset totale locu Iplere:st e a cetro min 'diriat: remanebituacu ': de mo angulus a: mouetae 1 spaciuiter mediu Iocu.clateris:& cu ia loco illo nopossit capi tota illud corpus:ps eius remanebit sine loco:figde extra caelu n5 sit Ioc'. prio de cano: de sisecu in nulla alia iisura a circulari & siphaetica lineae dactae a cetro ad circaserentia sint aeqles:gnimo aliqvies magis remoujs a cetro q aliae: in motu qn ps distatim a cetro pueniet in lacu piis Niniloris:corpus in loco no recipies: qn pars upinquior ueniet ad locu piis remotae:dabis uacuum: cu aut tm in inura sphaerica Ptes quaelibet 'δualiter a cetro sint remotae:de necessitate hmoi figura conuenit caelo. Circa Gnem Mici dubitae quia no uides cocludere in caelo. figura sphaeram psectamummo caelum hanens fugaram Oaalem:aut leticularermoveri posset orbicalariter:abG hoc se uacuu dares: I corpus abs 3 lico:na fi haheret figuram ad instar oui:axe per eius logitudinem transiuie:qualit in motu aliqd dicton soque res inconuenietium:stu fi haberet figura ad instar Ietis axe in latum: progredienter nullum Icurrere incouenientium dictose. Respondet comen.Auer.secudo de caelo comento. xxvii dices figura caeli de bere esse talem:oe undecum ponetens poli abscii incursu incouenientium dicto e posset moueri. Modo si caelum haberet figura oualem positis posis piuilistudine:uel figura leticularem:axe eunte in longu: sequeretur uacuum dc corpus absq; loco ut dictu est:cu igitur caelu no m moueri undecum axis ponae capolis his figuris figuratum:illeno insunt ei. 4 1d haec responsio mirabiliter deficit: quia caelam habeo polos in pte determinata:qua in aeternum mouebis: taliternat caelum mouet Iis in parte aliqua emustentibus: g, impossibile est illos uariari mutari ad alia partem orbis:&cim moueri alio modo: de ita fitae tu figuram habeat alem polis existentibus inpatieutralacula: dc axe per eius logit 1dinem traseu te:nunqbinde variabanturnia st fiant in alia parte:ς, fi mutarens bene uem est ql dicis qct caerim reuol, ut non posset, Ideo aliter dica de est responsio Alberti eodem in loco:sphaerae inseriores mouens in zo diaco super polis aliis:& sequidistantibus a polis primi mobilis:qaod si planetan orbes non essent perseiactae rotuditatis:dares uacau δἰ cormpe penetratio: quod declaraci& sit figura primi mobilis oualis a b: 1 centro c:ari eunte perdorigitudinem a c b: polix a δἰ b: haerae u ro insertom s erum d e:axe: d c e:dc polis d 8c e: notum est enim qn bae sphaerae mouentur motibusppriis & naturali supra dec e potis zodiaci pars acuta inueniet in x:circulum in aequidistatem polo d causando: quaecum non possit recipi in loco g:ga mutior est: dabitur empo penetratio:eodem modo pars g deueniet in fido cum totum lorum Amplare non ualeat: pars l0ci abso corpore remanebit uacia ussua de causa si planetae de octaua sphaera: alio mouens motu a primo corpore: φ sint orbes eorum persectaercitunditatis necessismest Et quia figula sphaerica de persectae ro tunditatis persectior est simpliciter dc unitamior figura ouati:uellentichilari: si debetur ostibus planet :a maiori 3 primo mo lierit propria quod persectius est S dignius illis:de 1ta uia Tmae rica non tantum orbibuς planetis: uerum etiam orbi primo eri naturalis de essentialis: de hoc modo posset saluari responsio comen. cui patet ei. O .
lem dii regationem radio ' apparet maioris si suae uerς quaesitatis.
a mali dicti quam latera uese tra:qcidem sequasnon curo qua recu talis isu batu est circulariter moueas: 1 a loc
28쪽
Auer. non enim uult si, caelum figura habeat qua possit moueri undecunq; ponans poli: ita si poli possint
transirinii tari de parte ad partem: quia hoc nunquam continget: nem est pollibile: semper nanque mouebi tur super duo axis extrema: polos a reticum A marcticum: tisper quoς nunc reuoluitum sed uulpo caelum
debeat fiabere figuram limplicissimam dc perfectissimam: tesis autem est sphaerica: quae moueri posset tria decum poli fierent Est nassi perfectior figuris pluriu superficiem 5e rectarum qiuia simplicior eis: unica inisupficie circulari inminata. item quia circulati nulla potest fieri additio: rectis autem utroq; ex latere potaddi: mo pyctum est illud cui addi no potest. Est secundo perfectior figuris rotu iis no regularibus: M sutoualis A lenticularis:quia simplicior magis unitam 1s'infinita: figura aut oualis no est uni Armis: eum habeat longitudinem maiorem N cosequenter non est infinita cum ex latere altero principium capi pos sit. Et eodem modo dicendu est de lenticulari Miingulis aliis figuris rotundis .B. Noes, adhuc ista tertia ratio necessitatis licet sit Ertior caeteris in aliqς adnu teruus posset dicere: ista cJcludit de Lupficimbuς intermediis: no ast de ultimis uidelicet de covexa primi mobilis: nec de eo ua ultimi uidelicet sphi, irae lunae: cu. n. ulti a supficies primi mobilis. i. couexa.no cotineas ab aliquo corpe supiori nullu ipossibile lsege si ponac angulatis: caua quo Iunte ex quo e coligua sphaerae ignis:q est maxie rar':Si ponas figurae agularis facile ignis sibi cedet sui raritate & nultu incouenies seqc. Tn itelIM'bii dispositus acinestet: si tot s ficies itermediae seni h moi figurae: s duae et extremae eade iistura limites: Aliu cuIpat Auerisaeo caeli ubi ad hoc ypositum dicisse caelu debet esse figurae sphaericae M talis in g, in qcuq; Pte ponas
axis fati te moueri poterit: quod no euenit in aliis corporibus: dicentes axis in sphaera semel constitui :no potest imulari Miustinedo cometatore facile df:n5 st fuerit malus mathematic sed bon ': ea aliud eloqui de figura abstracta a materia: aliud de figura colaneta materiae: ga de figura applicata caelo ut caelia est: alias rationes prius fecerat: qm corpi psectissimo debec perfectissima:& primo pria: εἰ simplicissima: ac uelocissima i motu. Post quas oes hic no ampli 'ut naturalis: sed ut mathematae': loqiae figura absoluterno coparado figura ipsi caelo: sed figura figurae: licet.n. figurae sphaericae coli deratae in ipso caelo: repugnet uariare axe: in figurae siphaericae absolute: & inqtum talis: no repugnat: quod bene aliis figuris adhuc atastractis a materia repugnabit: io sua ratio ditis esse vera. Deinde cum dicit.
ITEM SICUT dicit Alpha granus. Hoc sdem probat rone AIphagrani disterentia secunda quae pbabiIk est in ultimo differentiae: facta pro rudibus & rones λrtiores dc euidentia habentes maiorem percipere non potentibus: ideo tam non curo aliter declarare:& fi uiolanter posset saluari.Causa autem quare 'dera in orietati dc occidentali orizonte q in meridiano maiora uideatui satis nota est ex naturali philosophia: praecipue secundo de aia: .re in libro de sensa & sensiato iubi uolunt philosophi uisionem cau t
sati per mediu;: quod est aer uel aq: per aerem nato & aqua sipecies uisibiles ab obiecto multiplicans: ad organu uis uisibile repsitan . tes. Quadereqn tale medium bene fuerit dispositu: subtile εἰ cia, i rum species huiusmodi per eum coadunarim multiplicatae re Asentant rem in naturali & propria quantitate. m uero itagrossus est 3c turbidum magis quam decen est non musti icant uni tae: imo disgregatae: de uisibile disgregatum M maioris sititatis de monstrant: ut uolui per ectui. Ita insposito quia stellae prope bruetontem existentes multiplicant species: per medium aereum spin, quum si erficiei terrae: quod ingrossatum est a uaporib' ab ea et
uatis: propter rationem dictam: uidentur maioris quantitatis: exi, stentes uero eleuatae ab orizonte ut in meridiano: quia uiden me, diante aere subtiliori vaporibus continue subtiliatis: apparet ma
gis congregatae 8c consequenter minores. De mle etiam potest esse causa specialis: quia eo prope oriaontem: calor est remissior dc utipores grossiores aerem ingrossantes:& species uisibiles disgregan, res Cum uero in medium caeli deaenetit:ex quo calor est continuei intensus uapores subtiliando: uidet ar minoris sititatis: ut optimei declaratur in figuris politis in tex. Ratio autem Alphagra. Ertior sensu comprobata in disterentia secunda:quam prius Ptole.primo a Alman cap. tertio fecit. Pro qua fiat figura a b c d caelum repntas: ' in centro e: orizonte b e d polus arcticus supra orizontem eleuat' sit a: c uero polus anta reticus occultatuς. ellae igie quae sunr pro pinquae polo a: in hoc situ nunq occidunt sed mouentur circa po Ium a: circulos suos facientes aequid istantes: δ quanto a polo magis elongatur stella: tanto maiorem causat circulam proportiona
liter. Nam stella fi circulu facit motu diurno se: stella uero h: m
29쪽
gis a polo eodem elogata: adhuc maiorem h i: R ita de aliis. Quod si caeli figura non esset sphaerica sed rectarum superficieram: ut in secunda hac figura a b e d: polis existentibus a & e:stella in b faciet circuliam bii: iste distantior capiatur: circulum e si aequalem de scribet: quod est contrarium sensiti. Eodem modo si esset figurae
ovalis: S si stella remotior circulum causaret maiorem: non tamen distantiae proportionatum: ut in hac tertia inura: cuius poli a fic b: stella spinqua circulum c d faciet: remota uero e fi non proporti onatum distantite a e quare cum uideamus stellas omnes moueti circa punctum illuin immobilem: δ propiorem circulum minorem: distantiorem uero: causare maiorem secundum proportionem: qu
non pote it saluati nisi in caelo ponendo figuram sphaericam: est cicludendum caelum corpus perfecte rotundum delphaericum quod erat 1ntentum .Rno. ratio Alpha, grani sic absolute intellecta dicitur esse falsa: nam supponit unum falsum Q. Cpars ipsius caeli magis propinqua semper sit supra caput nostrum:& partes remotae sint in oriente & occidete: ac si ipsae stellae mouerentur u scidentes caelum super lateribus trianguli: uel quadrati: uel inter caelum & caelum super eisdem lateribus: nam liquis dicat caelum esse figurae quadratae: atq; ad motum eius stellas moueri: at 3 quadratunaoueri supra centro in medio ipsius designato: tunc signata una stella in angulo semper aequaliter dista . bita centro fit i qcuq parte caeli aliquis uolueriti& io si uolumus AIpha.sustinere oportet sic dicere: Si caelam esset planum & lateratum: in quodam tempore anni: Sol maior appareret q in alio:consequens est falsum ergo & antecedens: Sequela deducitur:quia si caelum esset planumun eo essent partes quaedam nobis magis propinquae Spartas edam magis remotae: cum autem sol in anno totum zodiacum discurrat: ac de uno ligno ad aliud deueniat: de necessitate quandocti In parte nobis propinqua: quandoq; in parte a nobis distante reperiretur: sed quae nobis propinquiora sunt maiora uidentur: ergo Sol in parte morans Propinqua: st esset in aliquo tempore anni: maior nobis appareret:& sic ratio ista potest bonum sensum habere: Nota insupers rei ueritas est ista: st polito adhuc caelo ut est persecte sphaerico: st quaedam partes sunt nobis magis propitiquataquaedam uero magis remotae: pars enim orientalis δἰ occidentalis a nobis magis distant: q pars meridiei supra caput existens: quod sic probari potest: inter nos & medium caeli non sunt nili aer & ignis quae duo elameta mensiurari possunt m linea exeunte a superficie terrae: usi ad concauum Iunae: Inter noς autem 5c partem coeli otientalem uel occidentalem: mediant eadem duo elemeta:&ultra hoc ipsa semidiameter terrete. Ad mensurandum autem distantiam huiusmodi: oportet accipere ii Deam aequalem priori propter duo elementa:& addere sibi lineam quae mensuret semidiametrum terrae: erit igitur longsor priori tergo illae partes magis distantes: Et ii quis diceret ergo stellae debent ex hoc apparere minores an medio caelia. Q in oriente aut in occidente. Respondetur st non ualet consequentia : cum
huiusmodi excessuς distantia non sit uisui notabilis. Exe Ii gratia sit aliquod uisibile distans a nobis pduo aut itia miliaria: certum est i apparebit multominus a fit sua uera quantitas. Quod si fiat nobis spinquius per uiginti passus: apparebit adhuc eiusdem quantitatis: Et hoc non alia de causa: nisi quia illi
uiginti passus ad totam illam distantiam: non habent perceptibilem proportionem in ordine ad uisium:licet in ordine ad intellectum ibi sit certa sportio: ita est etiam de semidiametro terrae in ordine ad distan . tiam: quae est inter superficiem terrae: εἰ concauum orbis Iunt cuius distantiae proportio. facit uarieta rem in uisu licet bene in intellectu. Circa istam rationem occurritprimo dubium:cur propinquiora apparent maiora:& remotiora minora:& huius cana agi a se est opus p pectitii: aliqua igit ex pspectiva excerpta breuiter tangemus.Omissa difficultate de modo quo fiat uisio: an inter suscipiendo: an extra mitten do dicamus primo: φ obiectum uisum debet esse coloratum aut lucidum: secundo Φ obiectum lumino,.sum seu coloratum speciem ac similitudinem sui multiplicat in diaphano medio orbiculariter: dummo do non impediatur. item diffusio huiusmodi specierum in prima parte medii propinqua corpori luminoso: taliter fit: st in illa parte maior species imprimitur: in alia parte paulo minor: in alia adhuc minor succes me:quousque deficiat uirtus multiplicatiue huiusmodi specierum: adeo st concurrunt ad unum punctum:& causant quendam figuram quae dicitur piramis: cuius hasis dicitur esse obiectum coloratum: i ec conus d scitur esse ninedio: Et hoc est dicit propolitio quarta primi pspective.Totum luminosum int quolibet puncto medii: piramidem sui luminis terminare. Vltimo nota st altero trivmodope possunt ra. t dii uisuales ad oculum uenire: quidam directi quidam reflexi:S quidam fracti: Directi qui S incidentesvpellantur: siunt quando uisibile dicitur esse oculo de directo oppositum utroq; eorum existense in me dio eialae diaphaneitatis: tunc enim appraehendimus rem per radios directos. Radii reflexi dicuntur: Di obiectum non est de directo contra oculum positam: adeo p radii eius primarii non possunt ad oculumi immediate ferri: sed multiplicando primam piramidem radiosam: obuiant alicui corpori densio ac lani:&i ibi res exi re saliunt uersus basim piramidis: Et in tali regressu causatur noua piramis: cuius basis est illat imago cotagua corpori reflectenti: ct oculus alius in cospectu corporis reflectentisaecipit conum secudae
30쪽
piramidis:&isto paeto in metulo aspiciendis:res quas per radios rectos uidere non poteramus: per radios i a p- , reflexos videmus:Radii fracti dictatur:quando obiectum est in eospectu oculi:sed medium est ditaim : aut medium in quo est obiectum Iocatum:dicitur esse densius eo in quo est ocuIus laut e tra: Et sic na Aest eiusde diaphaneitatis:& isti radii fiacti sunt fiere medii inter directos 5c reflexos:isto ut pacto fit hope νis , DradioR stactio:quia media densius radios reflectere nititurmon tamen est potens:ex quo est diaphanum: non igitur eos omnino directe incedere permittit:)c ideo procedunt fiam: secunda tertii perspective dicere:ς, fractio radii fit in superficie medii secundi his habitis dico ad problema a res propinquiores per ra
dios directosaeausant maiorem angulum in ocuIo:g eede distantes: quia angulus tria si breuioris ex ea H Nis dem basi maior est angulo triaguli maioris: r uigesimam primam primi eucli.quod aut dicitur in triam gulo uidelicet etiam in pirami runde piramis radiosa quae deuenit ad oculu non terminas ad oculum in His . pucto: sed sub curta piramide:& angulo inchoato:quadragesima propositione primi perspective dicentet oin DisionE fieri sub curta piramide uisita proportionata:& angulo inchoato: quando igit res est propinqua: maiorem angulum causiat:& ideo maior apparet:quando remota minorem:& ideo minor. Per radios aut . fractos soluitur unum aliud:unde est et, uisap medium densius apparent maiora: quia ut dictum est radit . quando incedunt per medium densius: directe extenduntur usicli ad superficiem medii magis rari: ubi is r sminorem resistentia faciliorem aditum inuenientes:incipiut dilatati:& recedere a ppediculati ues catheto. α isto pacto fiangi:&res apparet maioris illitatis:&c patet solutio:Secus autem accidit: qn obiectam in , . in medio rariore:quia tunc radii directe incedunt usq; ad introitum medii densioris: ubi remaiorem resistentiam franguntur adppendicularem:adeo accedunt ad ipsam:&angulus causae minor: Sio etiamus:Soluic unum aliud per idem unde est se si lit uas in misio cuius sit denarius:& iIlum aliquis uideat: ac cedat donec sit in primo non esse uisionis:ta latera ualis impedientia radios rectos: Siquis super inire ldat aquam:adhuc poterit longius recedere:& denarium uidere: hoc non est ex alio nisi quia spes in medio denso peruenientes ad rarius: refranguntur a perpendiculari: & lateraliter incedunt: & ad oculum deue,saaiunt per radios fraci os: cum per directos deuenire non poterant. UOD autem terra sit rotunda. Postquao laci torrasidienendissa se expedivit de passionibus sphaeratum des, u rerra utrorun 'ρ prietatibus elementorum praecipue eorum uVod etiam terra sit rotuda fac patet. hus illae diuersantur.in hac parte prosequiti
s My gna dc stellς no aequati eodem temporc S quin F facit. Primo nam decIarat figuram
oriuni re occidue Oibushoibus abicti S rotunditatem eorum.secundositum terrae
exfitibus: sed prius oriunere occidunt id lis qui
sunt uel uersus occidens uel uersus Oriente: N P gnum. Quarto probat eius immobilitatem citiusmi ardius oriuntur ec occidui quibusda: ibi. QAVOD autem terra in medio omnino causa est tumor terretu, bene patet o ea que fiut immobilis. Quinto quia dixerar terram esse
xo quae apparet nobis in prima hora noctis:apAE mentorum ideo nodificat:quia ex diuersa eo paret orietatibus circa hora noctis tertia. Un- xum figura apparentiae diuersans: secundum
de costat in prius fuit illis nox de sol ortus eis oe P homo est in alio & alio sita eorum: at quia
cidit st nobi Cuius occasus causa est latum tu cidit si nobis.Cuius o
mor terrae. Q uod terra etiam habeat tumorositate a se.
ptetrione 1 ausis: dc ecotra sic patet. Existetibus uersus πl septentrioncm ρος
dam stellae sui sem pitems apparitio nis .Lquq Ppinquq accedur ad polum
exsanat figuram:& primo tritae secundo uero aquae ibi. . V D autem aqua.Rotudi,tatem terrae unica tm probat ratione: quam
fiere eisitem uerbis ab Alphan differentia tertia accepit:& a Ptole. primo Alman cap.quarto. Necesse est nant scire rotunditatem ter rae ab oriente in occidentem:& econuer P pter diuersitatem ortus & occasus astrorum
in diuersis habitationibus si nam plana esset: eodem tempore omni parti terrae orirenc &occiderent quod falsum esse perceptum e ut ostendam:& similiter eadem sequuntur ex rotunditate eivsidem a polo aestim ad anta resti
ateticu: aliae uero sunt sempiternae occultat1 JS rotunditatem muItipliciniar meridiani & in
sicut illaequς sunt propinquae polo antaretico. habitationibus diuersantur: sed rotunditate e li