장음표시 사용
311쪽
praefacta figura in qua zodiacus fiat e cuius supficies ac aqua declinet superficies plana epi. ks: S fit k:aux: centrum mundi e: & arqtis tu: notum est si ducantur lineae e k: augis uerae: de m k: ausens mediae: percetrue . minime transibat. Quod
si producans ab eisdem e f:& m fi per epi. mrdiu:
ab auge laminime terminabuntur: quandocuque igit superficies plana epi. a superficie plana ec. se mota est: per augem M oppositu Iineae augis uerae S medite no penetrabunt centrum epi. Et eo casu utraq; aux in superficie plana e . orthogonaliter dote superficiem eci eam secante in lineis augiudiciarum. Quod & fi no nisi in spetico demostrari possit. tamen in praedicta figura plana ita exemplifico ex quo nal superficies ec. est a c:quam supera ficies epi. secudum eius latitudinem k fi: secat o thogonaliter: in linea e fi & m fi erit avx utraq; in hac superficie secundum latitudinem: & secunda longitudinem semper in superficie k l: erit inc αContingit tame qualibet earum lineas per mediu i productas terminati:& hoe qn centrum epi. in nodis moratur. Quare tunc dux de oppositu erutin superficie la: Quare due a linea e fi per centruepi. a punctos augis terminabitur Hoc autem si ult mente capere insti m materiale spericum ha beat apud se: P aliter nullus percipere posset nis igeat imaginatione. Sed contra hoc tertiu correlariumno incogrue quis dubitare posset: quum aux media in theoricis lunae de trium superioriam planetam descripta fit per esse punctu terminante Ilineam per centrum epi. stractam de similiter auxuera ondis p linea ide cem penetrante. Qua de cast augis dictae ostendantur a lineis per centru e .
essentiale est eis. Sed qd est alicui estentiale semper inest ei:quare semplineae ostedentes auges p mcidium epi. praeteribunt. Et confirmatur quia qdessentiale est alicui & in illius ponis dissiniti
accidit ei:essentiale nam& accidentale ex opposi, to distinguus siquide igie auges terminare lineas productast per centrum epi.est eis essentiale:qualiter igatur hoc continget ut in littera dicit autor. Immo quod plus e sibiim cotradicit cu i theo. xicis praenominatis diffiniuerit auges epi. ceu modictu est:& mo eius habet oppositum. Scdo ad idem aux est lineae puctus logiis me: 4 possit trahia centro ad circunferentiam epi. io nam aux notata est: quia est circunferentiae epi. punctus a centro remotissimus ut dictum est in allegatis theoricis: modo Iinea quae ad epi. producitur circunserentia S non per centrum elut no est longissima: neque eam terminans punctus a centro remotissimus: ut si linea augis uerae esset e k:no transiens per cetrai epi. cu duo latera a e:& a k: tria guli a e rip. o. pri.
mi elementocte sint logiora tertio e 9:N dicta duo latera a C. R a k: uiualeat lineae e fisequis lineae fella longiorem linea augis e k:δc consequenter
sv unctu circuserentiae epi. remotiorem a cetro eru k:aux uera: quod si sit falsum quilibet fatetur. Ad hoc dubium respondes breuiter auge epa
tam ueram q mediam semper ostendi P Iineas Ce rrum epi. penetrates& a centro a quo accipiune semp maxime distare inter oes puctos superficies plane q planeta motu longitudinis describit. Pro quorum declaratioe est notandu A, lineam p centrum epi transire dupt, contingit. primo m5 tata secundum e .Iongitudinem ita ς, illa linea terminetur ad esidem punctia zodiaci secudum logi tu, dinem: quo finit linea uerae per centru illud transiens unde quia hae duae linea: sunt in puncto eodezodiaci & conluctae secundum longitudinem ambae per centrum eius tra sire dicuntur: quia ambae
secant epi. secundum eius longitudinem in partes aequales. Et isto modo lineam trilire per centria epi. in diffinitione augis ponitur. Semper naQ auxquaelibet per lineam penetrante centrum epi. modeclarato ostenditur. Qualiter etiam autor in Pallegatis theoricis intellexit. Alio modo linea po, rest per centrum epi. tam secundum longitudine etia latitudine trafire:ssit eius axis nec aliquomodo a dicto centro remoueatur:& ita lineas au-giu per centrum transire no est necesse: immo contingit sicut in textu dicit autor:quando na i nodorum aliquo est epi. tunc linea augis transit per medium eius rex quo centrum & aux est in circunferentia ec. alias uero epi a nodis remoto no tra sit per eius medium: quia aux remota cst a circuseretia ec. N eius superficie plana. Et per hoc solutum est primum: est nam essentiale augi quod ostendae
per lineam penetrantem centrum e . primo in
do scilicet tantum secundum longitudinem si per
idem transeat secundo modo contingit. Et consequenter patet q, autor sibi non cotradicit cum di
uersos habeat hic de ibi intellectus. CAd secundurespondetur aux est punctus superficiei planae
epi. maxime a centro a quo' accipitur elongatus' ut aux uera a centro naudi & media a centro aeq-tis uerum quia tam auges epi.q opposita imaginatur pro habenda distantia planetae: ibi uel in par te i Ila est aux similiter & eius oppositum ubi pia laeta esse potest&moueri: at quia planeta non mouetur nisi in superficie epi. plana: illius superficiei
punctus maxime remotus aux est nominatus: licet in epi. plures puncti distantiores isto dentur . quia tamen in eis nunquam est nem erit planeta. auxillorum nullum nominari meretur. Exempli
causa in figura priori est superficies plana epi. qua in longitudine defertur L l: de semper in ea est: in
qua ex quo non datur punctus distantiora cctro ille est aax:& non alius. Si uero epi. M in nodoru3 aliquo. tunc punctus augis distanti ot est a centro: non tantum aliis qui sunt in ea superficie: uerum etiam caeteris:& hoc est continges. Et ita patet
Iatio huius quaestionis: quam se si alio modo po-
tuissem soluere:qvia tamen praedicta optima in dentur mihi de ita est nolo multiplicare sermone.
Quartum correlarium saepius deductiam est
312쪽
praecipue in meotica Iunae & trium superiorum: quunaque in his auges ab eclyptica latitudinem possideant: & centra deserentium d aequantium
augibus supponentur: eadem nanque linea a cenλtro totius per centra dicta transiens ad auges desininclatum est:& ea a circunferetia eclypticae elongare: quinimmo ad partem eandem ad quam au ges:unde quia trium supremorum planetaru3 au ges ad septentrionem declinant: 8c centra ea erut realia & hoc quartum correlarium non inferatur ex his quae dicta sunt de motu latitudinis epi. uerum ecce. dictum est enim ibi quod semper au, ges horum trium septentrionalem habent latita, dinem quare sequitur quod & centra eoru..Pa,tet igitur quod his tribus planetis duplex contim, git latitudo ratione scilicet deseretis: de causa epi. quae multi rinitet uariantur in tabulis scripse
rivit antiqui nostri astronomiae autores latitudines planetae uarietas per singulos gradus epicr.&argumenti ac si centrum eius esset in uentre: dia conis: & phncto ec. maxime declinante: non enim potuissent signare latitudines uariatas per singuλIος gradus argumenti epi. in singulis gradibus ce triueri costituto. Quia quot in ec. essent gradus
tot indiguissent tabulis:qa logum fuisset nimis δἰ
no minus fastidiosum. Sed im eas quae in uentre existente epi cotingunt notarui: q, si epi. ibi morari aequatia centrii ostendat: latitudo tota qua uem dat argumenta planetae eet latitudo. At si pdictus epi.no fuerit in uetre no erit tota latitudo plaetae: sed de ea capis in sportioalis ad tota ceu minata
per centrum repta ad.6o.se habent. gam operationem quia tabularum canoni, declarant amplius eam notificare non cum.
Sed Venus ec Mercurius triplice solent habere latitudinem. Unam ex parte de serentis quae deuiatio dicitur. Aliam ex parte inclinationis diametri augis uexpoppositi epicycli: quae inclinatio uo
catur.Tertium ex parte reflexionis diaγmetri longitudinum mediarum respectua agis uerς quae restato appellatur. Su per Ic1es nanque deseretiris in latitudinem munc ad partem septentrionis nunc
meridiei super diametro mudi mouetur. Cuius motus poli utrinq; ab auge aequatis nonaginta gradibus eclyptice distat. Ibi enim caput ec cauda fiant. Hic tamemotus latitudinis motui centri epicyclitaliter est proportionatus: ut quando Ce
trum epicycli fueriti aliquo loco nodo rum scilicet nonaginta gradibus ab auge
quantis distans mulla est deuiatio de se rentis:sed tota supei seses eius in superficie eclypticς exi tit. Deinde centro cpI cycli eius nodo recedente: incipit dcie
rens deuiare:ita ut medictas eius quam
ingredit centrii cpicycli in Venere qui
de temper declinet ad aquilonem:i Mer curio uero semper ad austrum. Et aageintur successive deuiatio: donec centrum epicycli peruenerit ad augem deserentis uel eius oppositum: tunc enim deuiatio est maxima: i V cnere quidem minuta decesses ter in Mercurio minuta quadragintaquinq;: quae ulterias continue minoratur usq; quo centrum epicycli in nodum allia peruenerit: ubi rursus nulla fiet de/uiatio: Post iteru fiet ut prius. Unde pa/tet sicut nunquam centrum epicycli Veneris uersus meridiem deuiat ab eclyptica:ita nu quam centrum epicycli Mercurii uersus aquilonem contingit deuiato. Manifestu est etiam motum circuitionis centri epitycli in deferete aequalem ene
reditioni deseretis in latitudine: Hinc similiter apparet polos sup quibus fit mo
tus deferentis in longitudinem ut dictu est supra : c ad polos zodiaci accedere:
nuc ab eas remoueri: Oropter dictas aut
deuiatioes orbibus prςnumeratis aliummiado cocetricu pdiclos oes 1cludete sup addi uides oportere: ad cuius mota trepidatiois pdictae deuiatibes accidat.
In hac parte more i latitudine Veneris δἰ Mer
curii inolescit: habent nanque tres motus latita dinis eorum singuli quorum primi causa est ec. qui dicitur deuiatio: secundi epicycli. per diame trum augis & oppositi qui inclinatio nominatur: tertii uero idem epicycIus per diametrum eun tem per longitudines medias eius. quem reflexio, nem appellarunt:ideo tria facit primo nanque de ec.de latione:secundo de epi. inclinatione ibi:sed superficies plana epi. 8d tertio prosequie de elucdem reflexione ibi: secundo aut mouetur. Ad hoc
ut motus deuiationis percipi possit capiatur istru mentum proprium speticum habens superficiem planam ςcce trici secantem eclypticam in duobus Iocis oppositis capitis scilicet δe caudae draconis:
313쪽
in quibus sicluctibus claui taliter sint infixi g, po sit super eis dicta superficies in latitudine moueri: Ut pars borealis australis S australis fiat borealis:& talis inotus deuiareo dictus est: eo st eo superfi
cies ecccn.deuiat nuc ad arctos εἰ nunc ad austruab ecb plica. Ponatur naui epicyclus in dictorum altero nodorum 6 superficies eccctrici sub ecly, ptica nusquam deuians. Inde epici clus in l5mtu dine motus remoueatur Sc proportioaliter luperficies incohat deuiatione: ut medietas in qua epi, 'clus Veneris egreditur ad septetrionem:& meta curii ad austrum & oppositae medietates ad parte oppositam deueniant. Et augetur huiusmodi de Utationes usi quo encycli dictorum perueniant in uentrem dragonis punctum. 9o. gradu a dicto nodo se motum: in quo eis existentibus maxime erunt in Venere. 7. minutorum:&.qs. in Mercurio. A quo loco epi. elongatis diminuuntur us ad secudum nodum:ubi nulla erit sed tota circu ferentia eccentrici secti do fiet in eclyptica. Remoto autem epicyclo ab hac secti5e uersuς uentrem reliquum. iterum deuiatio acquiritur ut pars in qua Venetis encyclis ingreditur ad horea:& mer curii ad me diem deuiant: S reliquae medietates oppositas acquirant latitudines: de epicycio in uentrem per uento secundo maxima eriti A quos discedat uersius morem nodum deuiatio remittitur in tantum ut innodo nulla fiet sicut prius: B eadem dispositio reuersa erit. Notandum est pro perfectiori intelligetia huius partis quod anti qui astra contemplantes epicyclum Veneris septetronalem possiderum latitudinem: ad eclypticam perceperunt appropinquaru ad quam peruentum tibi nulIam possidentem latitudinem austri. nam
acquirere expectarent ad partem septetrionalemrs uersum esse admirati sunt. Quare cum ingres sus sit medietatem quae erat meridionaIis &non esi factus metidionalis immo iterum septenitiose natis fateti coacti fiunt medietatem illam septemtrionem aquisiuiste latitudine ubi prius meridio natem haberet: & reliquam quae septetrionalis in meridiem uersa esset quam motu; deuiationis nominauerunt qui modo expositus est. Econtra,rio autem epicycium Mercurii moueri deprehen, derunt: qui cum esset australis uersus eclypticam motus latitudinem perdens ad meridiem iterum se contulit:quare cum deuenerit ad partem illam quae septentrionem possidebat: & no est laetus se,ptentrionalis concluserui partem dictamcu e cvclo ad austrum moram esse:& oppositam ex austro ad aquilonem. Et hoc est quod primo in sido ait quod sicut nunquam cerrum encycli Veneris ab eclyptica uersus austrum ita nunquam centrum epicycli Mercurii uersus septentrione; de. uiat.WSecundo infert se aequali tempore B est inania ocetrum epicycli circuit S complet motum Iongitudinis: & eccentricus motum deuiationis quia donec epicyclus Veneris mouetur in medie tale eccentrici illa deusat uersus septentrione: aequando est in alia illa prior uersus austrum: sed motus deuiationis integratur ex partiali deuiatione uersus septentrionem:& deuiatione uersus meridiem:quare donec epicyci' moueatur P 'utran
medietatem motus deuiationas complebitur.
Tertio asert st propter hunc motum sicut eccotrici superficies ab eclyptica ad pies diuersas elo gae ct ei appropinquat:ita & poli eccentrici a po lis eclypticae recedunt S accedunt siquidem poli quarta circuli distar a superficie:qd patet ex mul . totiens dictis. Et hoc dixit etiam in theoricis Ue neris & Mercurii:quod hic promisi exponere. Quarto infert si, cum epicycli deferens habeγat motum proprium in longitudine zodiaci: mo ius hic in latitudine ei non erit proprius: siquide corpora singula singulis ferunt motibus: erit igitaliud corpus mundo concentricum ambiens to ta spa cuius* em Veneris & Mercurii qd' mota sprio deuiatidis motu seras rapiat orbes eo .
Sed superficies epicycli plana a stiper Rincie deferetis hae atq; illae declinado maues': Prio super diametro epicycli p lo
gitudies medias ab auge uera cupe r quo motu sit ut diaeter augis uere dc oppos ti saperficie deferetis secet:ita ut aux ueram unam parte dc oppositu in aliam a deserete declinet. Haec tame declinario motui centri epicyeli taliter proportioatur ut quadocuci; cet' epicycli fuerit 1 auge aequantis:dieta diameter nusqua a
delirete declinet: sed 1 sepsicie eius costi
tuatur.Cetro aute epicycli ab ea reeedete:aux uera epicycli a supficie deseretitis declinare incipit: in U enere qde uersus septetrione:in Mercurio uero ad meridiem tec oppositu augis uere ad picm op posita: quς declinatio cotiue auget usq; quo cetru epicycli ad nodum caudς peruenerit: scilicet dia ab auge quatis nona
gita gradibus seeudia successione signo e
distiterit:tunc eni maria dictae diametri cotingit declinatiorquae postea cotinue minorabiae: donec centrii epicycli ad oppositum augis aequatis puenerit: ubi rur
sus nusu dicta diameter deelinat: sed iis
psicie deseretis costituic: inde uero cen tro epicycli reeedete uer us modualiur
a uera decllare 1eipit a supficie desere
314쪽
PLANETARUM tis: i Venere qde ad meridier i mercurio aute ad actioni t 5c oppositu augis ad parte oppositam: dc maioras successae doclinatio : donec ad nodum alium perue nerit centrum epicycli: ubi rursus maxi ma fiet: Dehinc autem decrescit donec iaugem aequantis ueneri trubi sicut priodiet a diameter ins ficie deseretis erit. Inde prior dispositio redit. O uandocunque igitur maxima deferetis deuiatio cotingit mussam epicyclus declinationem habet:& qn haec nota e:illa maxima e.
Manifestat secundam latitudinem quae epicycli inclinatio dicitur: mouetur nanque epicyclus Veneris&Mercurii in Iatitudine super axi eunte per centrum eius & medias longitudines: ut auxuera a superficie deserentis & oppositum ad diuersas partes ut in tribus superioriDus remouentur taliter ut cum epicyctus fuerit in auge aequantis inclinatio dicta nulla est:immo tota diameter auis gis epi.est in supficie deferentis Sed si ab auge elogetur declinatio incipit auge T Uenetis epicycli ad boreale polu: Mercarii uero ad australe& op posito ad parte opposita inclinate. q successive aucta maxia fiet du epicyclus i nodo caudae Puene rit:ab hoc aut loco epicyclo elogato illa dimi uicin latu i eo augis oppositum possidente it nul Iasuetaeriti Ab opposito at auos equantis disce, dete incipiet secundo inclinatio augis epicycli Venetis ad meridie:& Mercurii ad septentrionem:de oppositoR ad oppositas partes: At ultima erit i nodo capitis:Inde uero decrescet uti auge epi. mo, rante ut prius nusqua augis diameter a superficie ec. Nana inclinata erit:un quia in nodo nulla eccide uiatist & maxima epicycli inclinatio: in uentre uero deuiatio maxima: dc inclinatio nulla: quod econtrario modo hae duae latitudines se habeant
Deinde cum dicit. Secudo aute mouetur superficies plana
epicycli a supficie deferetis declinado su
p diametro epicyclip auge ueraec eius oppositu eunte: o motu sit ut diame ter p logi iudies medias ab auge uera trasiens superficie deferetis quadoq; secet: ita ut medictas epicycli sinistra i una o tem:dextra in aliam a deserente reflectatur:sinistram aute aoco quς post augem epicyeli secustu successione existit. Haec tame dicta diametri ressexto etia motus centri epicycli a portionatae taliter: ut quandocul cetrum epicycli fueriti nodo capitis: cilicet 1itersectioneate augedcferentis cotra succellionem signorum gradibus nonaginta:nulla sit dictae dia/metri reflexio:ied in eade supficie cu de
rete loces Centro aut epicycli hic uersus augerecedete:medietas:diatnetri diactae sinistra sue orietatis a supficie deseretis si Venere quicte ad septentrione: sed IMercurio ad austruncipit reflecti:altera uero medietas acisus partem opposita: quae qdem rcflexio continue auges': usq; quo centru epicycli ad augem aequantis uenerit: ubi tuc maxima fiet. Post uero uersus nodualiu descrescet:donec ad eudem centru epicycli perueniet: ubi mosus nulla accidet resexso: S ed ab hoe loco cetro epicycli transeu te uersus oppos tu augis aequantis: iterum medietas si
nistra diametri euntis per longitudines medias incipit reflectit in Venere quide
ad meridiem: ad aquilonem aude 1 Mer. cario: dc augebitur usiquo ueniet ad oppositum augi, aequantis: ubi tunc itera maxima flet. Hinc autem minuetur GC cestiue usi dum centrum epicycli ad nodum capitis reuertitur: ubi nulla fiet re
flexio:& rursus habitudo prior redibicimanifestu est igitur in loco deseretis ubi
nulla contingit epicycli declinatio: ma xima eius reflexione accidere. Deviationes iras ab eclyptica: declinatioes autere reflexiones a deserente computatur. Et quae seribunc' in tabulis sunt quae cointingunt dum maxime fui.Cum aute maxima contingit reflexio seiliceti auge deserentis uel opposito ex stente cetro epicyclitextremitas diametri quae resectis mitiorem habet reflexione: quam plures partes cicunfercntiς epicycli sub ea uersus oppositum augis existentis: punctus tame circunferentis epicycli coractus alitica eam cotingentea centro mundi tracta:Tunc prς ceteris maximam habet
reflexione: sicut itaq; motus declinatio
nis epicycli sit sup diametro quς reflecti
315쪽
turrita ccouerso motus reflexiois epicy
cli sup diametro declinate accidit. Vnde
ulci iam una e axis motus alteri': No igit
tur in istas licui 1 supioi ibus oportet axe
sup quo fit motus iclinatiois epicycli catacra nodos fuerit sup ciet eclyptice in
distatae. Propter dictas epicyclo' aclinationes ait resexiones orbes oui epicy clos intra se locates: Ruibal la ponun/
tur ad quoram motum eadem cotingui.
Exponit tertium motum in latitudine Veneris εἰ Mercurii ex reflectione diametri per longitudines medias euntis: polis factis punctis augis uerae ει oppliti eius:supra quihus predicta diameter reseci itur secundum unam partem ad polum alte, rum S ad reIiquum per alteram a superficie dei rentis centro epicycli a supficie eade; nunil elongato: Iongitudinum mediarum punctus orietem uersus ad quem primo puenit planeta in auge existens epici cli sinister dicitur: & medietas illa tota epicycli ab auge uera ad oppositum uso i qua ductus punctus intercipitur linistra pars dicta est re Inuus punctus cum medietate dextericulus causa est quia i litu nostro illa linistra:& haec dextra:uel S melius quia ad parte orientalem defertur pia laeta motu proprio directo ab occidente incwoas illum: unde autem incipit motus secundo de coe io dextrum: & sinistru dicitur ad quod desinit: noigitur sine ratione has denominationes edictae γας sortitae sunt: accepto modo instrumeto appropriam epicyclus in nodo capitis si tuetur:qui auge praecedit gradibus nonaginta: ubi reflexio nulla inuenta erit: qui imo tota diameter logitudinum mediam epicycli in superficie deferentis stuabit.
loueatur deinde e cvclus motu eccentrici ucta
sus augem reflexio inchoabit: unde pars orienta lis & fini tra in Venere ad aquilonem: i Mercurio uero ad austrum:& sinistrae earum ad opposita re flectuntur. cotinue aucta in utroq; astro ultima an uenietur e e epicyclis augem ec.possidentibus re aequantis: de ab hoc loco remotis minuetur :ς, iteμ nulla erit eisde ad nodu; scdm. s.caudae p. ruetis.post hoc uero e ciclus remore a tali nodo: reflexio secundo incipiet:& diameter praedicta a supficie ec.reflectic ut ps sinistra Veneris australem: Mercuria uero borealem & destra ompositam acquirunt latitudine: q i summo erit duccntra epicyclo e augis obtinebunt opposita: in
de uero remotis minuitur in tantu q, iterum nulla repretetur reflexio:eis prior c nodu capitis aca sitis: mao tota diameter longitudinum mediarum retiei tes in superficie ec. siluata manebit: & prior
redibit dispositio:erit igic in nodo utroch reflexio
nulla:& in uentre maxima sicut etiam deuiatio atinesinatio in uentre nulla εἰ maxima i nodo: quare p oppositum se habet M ubi Iesinatio nulla re.
sexto &deuiatio maxima:& hoc in uentre dragonis:& ubi inclinatio maxima epicyclo nudos pol fidete:erit reflexio de deuiatio nulla: & in hoc conuenit reflexio cum deuiati one: N utram disterunt ab inclinati :disteri aute reflexio a deuiatioe qadeuiario est ec.ab eclyptica remotio reflexio ueroepi est ab eccetrici superficie:& sinitIirer inclina tio: abaenam sunt sepicyclo. Disti guus in gaim clinatio e diametri augis: polis I studinibus mediis existetiti':& p eas elite diametro existere axi: Reflexio nam econuerso cum sit diametri longi tussinum mediarum: factis polis auge uera & op, polito & axi P ea eure linea: unde patet cy minus inesinatiois fit siuper diametro quae reflectitiar: ocmoras reflexionis si aper diametro iclinante: qua re altera in alterius motu est axis adinvicem: se ac etiam q, a pler motu hunc reflexionis: axis longutudinum mediarum supra quo fit motus inclinationis mon est necesse in aequidis et eclyptice sem, per in Venere εἰ Mereurio licuti in tribus superioribus nam propter hunc motum reflexionis una extremitas distae diametri magis uicinae eclypti,ce quam re hqua ut inoluit nota tamen Q deli diameter songitudinis mediae reflectasino tamen maxime refectitur: imo maxime reflectitur punctus contigentiae a linea ducta a centro mii di epicyclucontringente:a no est aliqua longitudinum mediarum. Unde eccetrico a in quo epicyclobcde: designato:& centro totius fi a quo linea per cetrum
epicycli fa b:& ei perpendicularis per Idem cetruc a e: cu b:si aux: Be d: oppositum: no est dubiumc: 8c e:esse logitudinum mediarum puncta: ducae quo* fg:epicyclum in puncto grcotingens: notuest punctum g:esse maxime reflectens ad qd si ducatur a g:erit perpendicularis S angulus g: trian. guli a fg:rM': per. 17.3.quare P.32. primi angui' fa g:minor recto S conseqnter arcus g d: minorqrta circuli qre no aequidis et ab: b: te di no est logitudo nam media reflexio maxima no reperitur: quinimo ora pucta iter ea c:8c puctum coractus gmagis reflectunt. Haud aliter deduci potest reli quum punctum Iongitudinis mediae no maxime resecti immo puctus a linea producta a cetro madi:& omnes puncti epicycii inter eum de longit dinem med1a maiore inueniunt reflexione. Et ita habemus declaratos tres motus latitudinis Veneris& Mercurii. Quae autem latitudines in tabu sis seriptae sunt: maxime sunt quae coringere pos sint:ut deuiati s centro encycli in uentre aliquo 8 limiliter reflexiones de inclinationes in nodis existente eodem in quibus Iocis argumentum per
gradus singulos latitudines has ostendit:quod factum est ob causam narratam inde latitudine it,um supremorum planetarum. Quod fi centrum medium demonstret epicyclum esse in uentre tota reflexio de deuiatio est latitudo plietae quae scilicet per uerum capitur argumentu: Et si in nodu
316쪽
tota incIinatio. At si centrum aequatum n5 demo stret epicyclum haec loca possidere: tam reflexiois quam in linationis pars proportionalis accipi de
secundum minutorum proportionalium adso proportionem: eu praecipiunt tabularum de latitudine canones. ubi operatici huiusmodi de
claratur. t Antequam finem imponam doctrinaede Iatitudine duo uidenda restanti primum est ut aliquid defixorum syderum latitudine dicatur vpter hoc quod nihil meminit auctor solum enim de planetarum agit proprietatibus: secundum ila in principio capituli huiuς de latitudine declina tionem astri descriptit: ne superuacuae distinitio ea posita fir de declinatione astrorum aliquid breuiter: erit determinandum. si Dico igitur de Primo secundum mentem Alphag.capitulo. 18.Φcum octaua sphaera uoluatur super polis et iaci ordine lignorum secundum suam opinionem &Ptolo. qui non perceperunt motum trepidationis in sequenti capitulo declarandum quem moder niores adinvenerunt: de omnes stellae fixae quae in
alio orbe sunt faciant circulos aequidistantes a dictis polis:&eclyptica . distet ab eisdem: omnis stella exiliens in eclyptica:eclypticam describet:&in eadem continuo reperiet: de talis nunquam la, titudinem cognostet. J Secunda regula stellaqnon est in clx prica tam ei quam polis aequadistatem circulum describet: quare latitudinem senis per possidebit 8c invariabilem:& aequalem.quod fi uersias septentrionem ab ecl ptica remoueatur Iatitudinem semper possidebit de invariabilem: Saequalem: se si uersus septentrion m ab eclyptica remoueatur latitudinem semper h.ibebit aquiIonarem de li ad austru uerget latitudo ei' erit me ridionalis. De secundo scilicet declinatioe quattuor pono regulaS quarum prima est Φ cum ona
nis stella tam fixa si erras supra potis zodiaci mo ueae motu Iprio succidu praemictam diei oru lo, quor opinione:& eclyptica secet aequatore in pricipiis arietis 8c librae:ois itella quae nulla unquam
latitudine siortis ut sol de stella existes in eclypti λca: dum fuerit i dictis puetis initiis arietis de librae nusquam declinabitumo in aequinoctiali existenga polo mudi utro aequali remotior distabit: ectra uero haec Ioca declinatione semp inueniet boreale: si in eclypticae medietate quae est apricipio arietis ad fine usis uirginis: εἰ meridionale ii i roliqquae e ab initio libiae uCp ad terminu pisciumoueas. si Secuda regula in alitii maiore habeat
ab eclyptica latitudine. minui quanta est maxia declinatio polypticae ex quo i motu drascribui paralellu eci,'pticae circalu: qnun Q saget aequinoctialse quare nisiqua declinatioe carebi durg. li sit uersus septentrione ab ecbptica remotum PluS. rq.ζquado erit in principio Capricorni magis elongat ab eo si Capricornus ab aequatore: q- re no erit in aequinoctiali imo se uersius septentrione ab eo dclinabit: similiter si sit uersus auit, ab eclyptica plus. 2q.grad.elongaturqnerit impricipio Canai ubi est appropinqcio ad aquilonem poturea de ratioe aequinoctiale no laget quare a astrale ab eo sp erit. 4 Tertia regula si astra tantii ab eclyptica quatit ea ab aequatore maxie elogee circula describet eclyptice aequidistante:&aequatore in pucto cotingente in prinzipio Capricorni uel Cancri excpli causa li stella vergat ad boream situm est maxia declinatio zodiaciti principio Capricorni existens tantu ab eo distabit uersus artos quatit hoc ab aequinoctiali uersius meridie: quare eo tuc declinatione nulla habebit: a Iias uero semis p borealaesi militer ea de li existat ab eclyptica au stralis cuius latitudo aeques dictae maxiae decli,
tioni:quado erit in pricipio cancri: tantum erit inaequatore ea de rone: alias uero semp australe ob
tinebit declinatione: 3c hae duae inrediate praece dentes regulae ueritate habet tanta de stellis fixis quia nullus pIanet e liuitudine habere pes aequa lem maxie declinationem eclypticae. 4 Quarta re gula si strita non sit in eclyptica ut dicit prima reis gula uerum ab ea minus remoueatur ' fit marib, ma declinatio solis circulus quem ipsa destritae, in reuoluti coplera aequatorem secabit in duo
bus locis quod satis patet ex dictis: in quibus cu3 ,
ea fuerit declinatione privabitur: in aliis uero lo
cis eam sev habebit ad partes oppositas:& licet , potuissem figura plana de his exempla dare:quia tame charius liquent in spetico instrumeto: alitet
et dictum sit declarare superuaciram esset. De motu o auae sphorae.
E Crauae uero sperae ad cuius motu ut saepe dictu eb orbes uese
ple, inest motus: unu Sqdea primo mo bili. s. diurnus quo in die naturali semeli super polis mundi reuoluitur et',ixpedit cum laude dei theoticali dest te, minatione olum errantium stella
R motuu reliquaru passionu earumcini
laeta hac parte agreditur set insapaemo i
317쪽
t m 8 sprietatu. em indecenter de ea psequi cum p se faciat ad scire: theorici nan astronomi
ess motuum coelestium qlitalc inuestigare: eorum apparetias saluare.& tanto magis orbis. 8. quanto ejus motu plura astra feruntur quae et i ixa sunt. praeter hoc aute eius scia necessaria est inscienseco motus plaetaru eoΝ: nam olum lunae pier au ges deferentes eo de motu aeqli uelocitate mo, uetur cum . s. sipa animo deferentes etia auge ae . tis Mercuri q de ca orbes illos uirtute natatus. 8.cotinuo meminerat Autor: qre st eoru orbiuq litates motuu lictat hae: octaui orbis prius mois tum non ignorare necessum est:& hac de ca tabu,
1ae ueR planetae motu minime possunt ostenderet nisi prius huius orbis locale motum tribuant. Et hac necessitate inuit Auctor qn dicit.f. spae ad cuius motum ut saepe dictu est. s. in theoricis plane tam deferetes auges planetam mutantur Rhiplex emotus. Eius in determinatione in fine ponit Mpost cometa sciam planetan: re eius difficultate
motus ni eius e tatar tarditatis A, uixi magno
is spadio pcipi potumo plures cosiderationes de
deratores ispicere oportet. q de cadiuersid Luersa de eo imaginati sunt. 8c plures opiniones in tae:qda naq; dixerunt moueri trib0 motibus:&duas supra se hie spas: da uero duobus tm motibus deserti :de unica tantum spam hae priore qde opinio etiam bipartita est:qa Oa dixerunt motum illam esse trepidatiois ceu thebit: Oam uero esse motum in logitudie:quoya etiam 1 hia diuer, sificatur secundum4motu illum tarditate 8e ire, locitate diuersari uoluerui. Oes in heae Opiniones conuentut in hoc φ. 8. spera plures habet muratisies: ne pon ut eam esse primum mobile: sed aliam supra eam. s. nonam uel decima supremum corpo m ae motus primum susceptibile affirman, te s. qua qua de ca ponut atra ulterius procedi uidedum est: δ dubitando per rones illud probare: itur igis an supra sperii. alia spera ultra poenda ut quae nona in ordine fit a nobis: 8c secudum aIiquos etiam ultra nonam decimam:uel. s. sussi,
ciat ultra speras . 7. Nanetam: & argute supra s. nulla alia sit prio Arist. scdo de coelo & mudo rextu. 61.mouens qonc qrit qre est in pria latione sunt tot stellae: cum in speris reliqs no nisi una infigatur: uult igis o tot stellae sint in latione prima & primo mobili: sed tot stellae sunt in mera. e. qua de ca firmametum dicta est: hoc est uel Iasfixas deferens octauus igis orbiI est primum mobile: sed supra mobile primit corpus no est aliud
prio de coelo texi . non erit ergo nona neq; decima spera sed octaua ratum cum . p. sanetam orbibus. Scio sito spera est supior tanto dignior est de nobilior & precipue mobile primum qi primo principio spinquissimum est inter via entia imo instrumentum eius: cum ab eo imediate moram recipiat ex sententia pilaru: sed si darentur
nona de decia spa ignobiliores essent. 8. cum i eunalia ponis stella:& in octava Inumerabiles: pars aure stellata nobi Iior est no stellata secudo de coe Io:qre nona S decima spa uilior esset q.8. qd esti decens dicii spriores sint primo enti; 8c eape altera olum corpoye esset primu : ultra igis. 8.orbe nihil
est. e Teriso illud poni no debet qd sensu nem cophensu nem est cophensibile: qua olς nostrae notitiaep inuetione habitae pricipiti sit sensus nona atspa no comendis sensu n ecp deesa: siquide ibi noponit ut stella: stella tantu iter oes pies orbis scis uisus e prehendis, ut uult Averrois seelido de coelo & mudo: n5 erit istis nona nem decima spera. Quarto Ois sipera facta e ut moueat stella in ea infixa: hmi nam est finis ei icu stella i fluat i haec iferiora: n5 pol aut influere sine motur sed no potmoueri abis orbe: orbis ine ad desere du stella oldinatu est : sed nonus & decimus nulla deserundastru: ex quo oes recedat in illis nulla infigi: qteeent abs 3pprio fine&frustra me cotra sinia;
ubi uolunt in natura nihil frustrari: qre no dabie nona neo decima spera: sed. 8. cu. p. inferioribus erraticam stellam colenti erimus. C In oppositu cPtole. in Almag. maxie in septia dictiJe: ubi .pbat stella fixas moueri in zodiaco ordine signoF:qre. s. orbis illas deferes no erit primu mobile: te coseque ter supra eu dabic alter. Et de inii oia; astrologose est diuulgata serentia ponenti si sal te nona spera ut infra patebit. In hoc quesito an .s orbis
octauus omniti mobiliu primum existat liet oportet ponere speram superiorem sensu minime per ceptam duas reperio opiniones:prima est antiqui/or priorum astrologorum quam phylossophi se, quuntur quod sperae coelestes tantum.S. sunt: ori s uidelicet. . planetarum & .8. deserens stellas fixas: quassensu perceperunt: cum nanin astra nequeant per se dc propriis motibus locum muta re: ut probat Arii toteles secundo de coelo immo infixae in orbe ceu nodus in tabula: seruntur mo tu orbis in quo infixae sunt: sed comprehensu est septem stellas erraticas quas planetas graeci a P pellant: diaersis moueri motibus 8c differenti bus belocitate 8c tarditate: θc situ quidam nanque progrediuntur uersas orientem: 5 quidam regre diuntur ad occidentem: qaidam eorum ad amstrum mouetur: δι alii iaptentrionalem adipi scuntur partem:& cum non seruent iter se aequa litatem in motibus eorum errantes stellas Iatini appellauere: quadere quum per se non moue,antur immo ceu dictum est motu orbis seruntur in uno orbe infixi esse nequeunt: suia aequali uelocitate omnes ab orbe illo uolueretur: sed sim
guli singulos orbes habent quibus mouentur: erunt igitur septem sperae planetis septem appripriatae adinvicem distinctae: quae sunt ordine in cipiendo a nobis spera Iunae: spera Mercurii: spe,
ra venerisispera Solis: bra. Martis: spera Iovis:
318쪽
εἰ spera saturni:de quorum ordine dicam imme diate de per rationem probabo. Vltra autem di .eias. stellas erraticas uidetur: Sole accini stellae fixae quaru est tanta multitudo: st pene coprehendi non possunt: quas longa experientia & longa astrologoru obseruatione deprehensum est oes aequali moueri uelocitate:& aequale distatia sem, per adinvicem seruare & propinqtatem situ 3 8e
figuram nunq uariatae: cusium cst in eadem spera oes infixas&eius motu aeqli uericitate & unomo moueri: continuunam est cuius motus unus est δἰ aequalis quilo merhaphysice:tale nant cor pus eas deferens quia Rapra est omnes pIanetarusperas octauam speram a nobis nominauere: seu
firmamentum: hoc est deserens stellas firmas & fixas ad differentiam planetarum: non ς, sint fixae εἰ non motae motibus . riis: quia hac de causa Planetae quom dicuntur stellae fixae: sed fixae adinvicem. i. non uariatae in motibus in ordine Sinsitu: omnes nam aequalitatem eandem habent in motu ordinem & figuram nunq uariant: sed semper distantiam εἰ propinquitatem candem adita, uicem seruat: & situm quoq; respecta orbis i quo
sunt eundem semper retinent: q, no est de plane, tiς:qui propter inaequalitatem motus Cora: eo alter tardius & alter uelocius sertur: non seruant figuram ne stu3:quare errantes nominari dixi: sed cum non acceperint stellas alio motum Sri orbem alium ab octauo &.7.dictos non posue re.Et octauu esse mobile primum: eo φ uidebant stellas fixas moueri ab oriente in occidentem motu diurno: & in eis motum alium non perceperiat crediderunt simplicissimo motu moveri: qua ops Dionem secundo de coelo imitatur Aristote. quando querit cur tanta stellarum multitudo sit in primo mobili ut in primo ante oppositum deductu
est argumentum. QAod autem stellae nomiatae ceu dixi secundu superius & inserius: prius id po
sterius ordinatae sunt manisestum erit consideranti uelocitatem i motibus eorum: quum .n. prima mobile motu simplicissimo moueri debeat S ue .locissimo:aliae uero sperae quato magis ab eo eligantur tanto tardius S pluribus motibus: sed ita est spera .f. secundu opinionem narratam poni
rur primum mobile Sc simplici motu movetur ab oriente I occidente tantum uelocissime .ex quo Psectam circulationem perficit in .aq. horis rapi ens tali mota omnes sub se speras: q cum habeat alium motum huic contrarium . . ab occidete an orientem quanto uelocius spera motu hoc secundo mouetur tanto magis deficit a primo: & quanto tardius lato minus deficit: & cosequeter mota primo uelocius moues sed ita est Q Saturnus tar, dior est proprio motu inter omnes planetas: dc pcosequens uelocior motu diurno: quare inter oes
speras orbis Saturni propinquissimus est orbi.g. deinde quia Iuppiter post Saturnum motu yprisi tarditate sequitur: ti pomouem Mars: postque
Sol Venus Mercurius & Luna uelocissima: erit sub spera Satuni orbis Iouis deide Martis S A Iix SVeneris S Mercurii S ifima spera Lunae Et
nota pro hac ratione in sito orbis in motu magis deficit a moru primi: tanto motus eius minore P cipit simplicitatem:quia motus diurnus simplici simus est:cui quanto uelocior motus cotrarius admiscet:tanto permixtior fit: S minus simplex: q re sima quanto uelocius mouetur motu conta xio motui primo: tanto minus parum habet mo tum & a primo coelo elogata est magis. 4 cuia..da ratio ex eodem procedens fiunda nacto:ocs spe rae motum diurnum haben t a primo mobili qua re quanto ueIocius primum mouet eam aliquam tantu supra eam magis pualet S coseque ter ei a pinquius est sed Saturnum mouet: velocitate ma
tori: & post iovem & consequenter alios: Saturni igitur spera primi mobili magis appropinquat: Npost eum iovis S alii per ordinem. Et confirma
tur quia ex quo motus planetarum intratiae mo mi primo oppositioe saltem coiter accepta: & itelligentiae mouentes planetas uoluntate taItc Uro prie opponuntur primae. & quanto uelocius mouent tanto magis contrariantur: sed intelligentia mouens orbe lunae ueIocissimae mouet ea eo mo, tu:quare maxime corrarias: uel ut rectius loquae paru inter omnes consormatur primae in uolun late 8c consequenter oes maxie elongatur Motor
aute Saturni tardius mouet ergo magis ei contarmatur & ypinquior est ei: N pari Ermiter de ballis orbibus dicendu est: se quanto tardius mouentur motu proprio tanto propinsiores coformi, late maiore: de quam uelocius lato distatiores ob causam eande. Haec aut e ratio secunda no credo; fit demostrativa cu no moueatur tata ueIocit te orbes ta maiore uel minore cosormitate inteLligetiarum earu ad prima. sed natura sua ἔ, pna j
aut ratio fit suasiuata me veru ciuditi quia na tura currit orbis moti & mouctis intelligentiae
ad prima conormitas. patet igie prima opinio phyIosophon&prio astrologo tantum .s. speras ponentiu:&st octaua sit mobile ptimii dicentiv. Secunda opinio est posteriope orum astrologo, ru qui Nopter dicedas rones apparetias fortifica tax no sunt cotenti octo speris imo nona.seu etiadecima dari uolut pceperunt nanq; se a prioribus minie coprehedi potuit octauu coetu duplici uolutione deserri: quam pria est ab oriente in occidete in. rq.horis circula pisciedo:q motus diurnus de eo se diei naturalis spreto terminatur: que dema strat stellae fixae in oriete existates in principio no ctis:.4 cotinue eleuatur donec mediat coetu. & sde occidui in noctis uero sequctis initio iteru in I co code orientis cosipiciunt:qte ab eodem puncto ad eunde reuersae sunt in die naturali. . Secudus motus huius sperae est i trarius picto uidelicet ab occidete i oriente supra polis zodiaci si latae etarditatis ab uno talo cossiderate etia si centum
319쪽
annis eunde motu cosideraret uix sensia peipi posset cuius diuersas opiniones istius narrabo. huiusmoi trasseras motu declarat Ptole. septimo Almag. Ortiis mis ronibus inuenit- suo tepo,
re stellas fixas aliis in locis rodia ei q fiuissent ab
astrologis prioribus inuente:ma principio arietis magis elongatas:similiter reperit astra jaultrum possidebant septentrionalia facta esse:& septetrionalia uersus austru mutata ere: qd abus Ueniis quibusue instrumentis iuenisset no est speculatiois p sentis enarrare. ε Statibus igie his duobus motia hus in spera octaua ea ere speram prima & supma negauer ut primu nal mobile motu unico & simplicissimo deserti debet. na qa e propinquissimu 3ptio enti Oino imobili: ei quatit pol debet assimi Iari minore q possit habedo uariatione: de hac positione ta phi q astrologi ad minut. Sed caelum octauit duplici mouec motu ut dictu est: no igis crit primu mobile: sed eo corpus prius dabis & superius. Secudo unu corpus simplex unicu tanta simplice motu debet habere ex primo de coelo de udo:q sit ei proprius de naturalis: oisi ab eo alius e eis aer naturalis: sed spera octaua corpus si plex est ut cocedi e prio de coelo & mundo: quare
hora motuu alter erit naturalis & alter pter nata Ia.At oes motus alicui prer naturalis.alteri est na turalis ut in eode primo .pbae: u nal oe corpus
sim ex motu yptiu habet ita εἰ illibet motus alicui corpori otius debet ee& naturalis: qremotus c. 8 pter naturalis est alteri ab ea erit na turalis:no alicui speraru inferioru qa de ille habet motu propriu.8cua. Aspera q superior est no mo uetur ab infe radus orbibus: erit igitur supra speram s. alius orbis. cui naturalis fit alter dictorum motuu & moueat octaua. Tertio unico orbi cotinuo tantu unica intel Iigctia moucs applica 3 et
methaphisice ubi philosophus ituit tot esse intelligentias quot sunt orbes. Quod non eet nisi singulis orbibus singulae applicarens intelligetiae. orbis
aute octauus unicus est no diuersus. sed cotinuus ut uolunt astronomi. bare ab una intelligentia motu recipiet: Vna aure intelligentia unica tantsi mouet mutatione. Qua de in reliquu motu acci piet a superiorem orbem mouente intelligentia.
Quum per dicta non sit ille motus ab orbe in se nori: supra igitur.8. speia ad minus dabitur orbis alter. Est igitur secunda opinio astrologorum qdno sant tantum. 8.siperae q per motu coprobata c.
Ei partitur aute dicta opinio etiata motuum
qualitates. licet eni ocs astronomi concedant ut tra octauum coelum esse siperam aliam: disterunt tamen inter se in numero earum quidam unam tantum ponui. c nonam: quam dicunt e e primu3 mobile:alii uero duas: nonam. s. 8c decimam cotiporum primu ponui. Antiquiores nam astrolo, gorum concedentium motum lecundum. S. spe
rae: diuersa imaginati sunt secudum se diuersia coceperunt: ptimus nanis Ptole.ut in septio Almag.
eius apparet considerans motu stet Iarum fixaminqui oes fere cosderationes fecit supra stellam primae magnitudinis in corde laonis existentis Iat tudinem septetrionalem. 1 o. minutorua de septem . trionalem declinationem habentis: suae hoc venostro ann uraciae. ιη 's .est in 22.ζS.f. m. inue nil motas esse singulis celenis annis uno gra. a loco in quo inventae ab abracho Be yparco se prio xibus. Quare unu muru tribuit. 8. sperae ultra motum diurnu & unam tantu spera. s. nonam si ea dem qua uoluit esse primum mobile: & ptole. inoibus his sequitur Alphag. disserentia. ι ἶ..ppe prLcipium. Seques deinde albat ni S conparas loca stellaria ab eo reperta eisdem a suis antecedentibus inuenit motas esse motu uelocissimo: cavisas quae dabile in littera: unde qualitate motus cosiderans circulatione compleri in. 236oo. annis: 8 octauam spera uno gradu.6 o. annis & quattuor me sibus in longitudine zodiaci se cudam ordinc
signora moueri dixit: quare cum tantu motu uni cum ultra primum in hoc orbe poneret nona spe
ram esse primum mobile affirmauit Alii uero. adhuc posteriores uidetes stellas fixas secundum si alii poederes perceperunt in ordine signoru procedere ipe tame suo retrogradari: de motuς ad te pora coparantes cocluserui octaua speram noningentis annis uersus oriente sed in ordine signotά gradus:& aliis noningentis annis totide contra ordine signoru seu uersiis occidetem pertra sire:&ita successi ad pres oppositas in me aequali spa,
cio moueri aequali: dc hi eade rone rantu nonam spera admittunt supra octava decima no curates.
Thebith aut core percipi cs motu octaui orbis ultra diurnu: & uidens stellas ceu haec smediatepcedens opinio ad partes diuersas moueri: uoluit uellas fixas de octaua spera unico tantum moueri motu ultra diurnia: in circulis paruis in capite arietis 8e librae descriptis ut patebit: qui motus accessissionis Ac recessionis dictus est ab eo: unde dc etiam thebim dixit nona siperam esse primus mobile: licet eius opinio dc ea immediate praecedes habeat maifestas inritias: hi igitur omnes sapietes astro nomiae non im cocedunt ultra.8. esse alia sed unitantu speram nona quam primum mobile nomia
nanti e steriores aut astrologi ut Alfionsus aictor noster Ioanes de monte regio: & alii compa,
rantes omnes cosiderationes antiquom: ca conii,
derationibus eosse inuenerant stellas fixas quam dot ad oriente 8c quandom ad occidente; ad scipienitione 5: austrum moueri uera ad orientem
uelociuς si ad occidente:ad septentrione quado uelocius q ad austrum: 5 quando ad austru3 uelocius qua ad septe trione, quam apparentiam noconfidentes unico mota saluare duos motus imaginati sunt in orbe. s. quorii; primus tardissimus in longitudine zodiaci ordine signorum singulis ducentis annis gradu uno:& .28. m. extendit. ALtet uero sit in duobus circulis paruis i capite anci
320쪽
tis & librae: quo motu stellae aliquado progredius
ad oriente: quando uero ad occidente & septentrione & austrum mouentur: ex quorum cobina tione ut patebit omnium dulcatasas apparetia Mquando nam in illis circulis . s. spera mouetur 1
cundu ordinem ligno : conbinae cum priori qui etiam est ad si1ccessionem Un de motus fit utalocissimus ad oriente: at quando est motus in re liqua parte circulorum: cotra ordinem lignorum tardior fit motus ad occidentem: eo P psius m .
tus in longitudine deficit ab isto: Et limili modo ceu declarabitur infra cucta quae de stellis fixis uidentur saluare: qua opinione tanqua magis urebficatam coni lationibus phim omnes in psem tiam sequuntur.Quae quia fatetur.8.s ram mo ueti duobus motibus ultra motu diurnum: non tantu nonam immo decimam siperam ponere co guntur decimam primum mobile uocante&: quo octaua motu diurno mouetur:nona secundu mo hile ypter inserius dicendam rationem: quo ead octaua motum recipit in logitudine. Et octauam etiam ponunt quae proprio motu movetur in cita culis paruis: quem motu trepidationis dixerui: Ue accessius Sc recessus ut patebit i littera:Et ita habemus t ultra octauum orbem nonam uel nona
cum decima spera esse ponendam de ratio iam notificata est. Restat modo ante oppositum factas
soluere. Ad primam quando dicitur phylosophuponere orbem octauum eta primum mobile: concedo hanc esse opinionem Aristote. & alliologo rum sui temporis qui credentes octauam speram tantum motu diurno moueri: ex quo non adhuc acceperant alium motam contrarium conclude bant esse primum corporum: post uero percepto eius motu secundum successionem signorum necesse est fateri speram superiorem motu simplictes e moram. Ad secudum dico quod dat nona
spera seu decima quae nobilior est omni alia infici, noti ex quo propinquior primo enti. Et quando dicitur octauam nobiliorem esse quia italatam: ego pars nani3 stellata nobilior est parte no stet
lata orbis eiusdem: non autem alterius orbis non
enim pars stellata octaui orbis nobilior est non stellata noni uel decimi: uerificatur igitur propositio si fiat comparatio inter partem stellatam ct nostellatam unius &eludem orbis: ratio est quia ps stellata ex quo dempsior est maiorem habet uit,
tutem:& lumen maius influit:haud aliter eam ac cepit Aristo. non uerificatur autem comparando partem stellatam unius orbis cum parte alteriugneta stellata:licet.n.in nona uel decima spera non sit stella ibi tamen maior uirtus maius Iumen de Lfluentia maior est:qua in quocunt inseriorum ordium ut optime inquit Albertas magnus secumdo de coelo: est tamen hare uirtus per totum orbe
dispersa. Quae si cogregaretur certam est se causiaret stella: unde imaginandumest totum orbe dempsiorem esse si orbis inseris:de dicimus si nonus. Ad tertiam resipondes ς, illud admitti non de
bet in sensu no appraehendi ruriae. ratione cocIuditur: modo & si ultra octauam no Copraehendas sensu aliqua ut nona uel decima quia stellis priuatur: concluditur tamen ratione eas esse: ut tribuς
quas seci patuit: sicut licet primum ens non com praehendatur sensu: conceditur tame esse rationibus physicis 6c methaphysicis. CAd ultimp quam do dicitur finem orbis esse deserre stellam: dico
si per deferre intelligitur mouere cocedo iampli Laetypositionem hanc:di sic dicol nonus seu de cimus mouent omnes stellas 3c stellarum orbes motu diurno: quadere non priuatur sine proprio.
Si uero per de seire intelligatur stellam in se in B,
Xam mouere:tunc eam non admitto:sufficit tamet deserat stellam uel influentiam & uirtutem stel: quae t orbe tota dispersa est:& ita est ad :ppomtum licet nonus sta decimus nullam stellam deserat:habet tamen tantu lumen S uirtutem i omnibus partibus:quod mota influat: quod uicem supplet plurium stellarum: quinimmo maius est qua lumen in stellis existens inserioribus. Et ita cimos iis actus esse huic quaestioni. Attamen ne licus remaneat aliquis quaerendi: quia ut dictum e supra planetas motu contrario mouentur a motu primi causas patefaciam huius: mouentur nancyplanetae motu diurno circa terram i die & noetae: ut eo motu influant: omnesque influentias eo rum omni parti terrae per ortum de occasium eorum communitam Attamen ne influentiae ficit
sempi reodem uniformiter se habeant: & ide cliectui similes producantur semper: quod non facit ad perfectionem uniuersi: moti sunt motu opposito:ut diuersetur motui da urno:& effectus producti etiam diuersens. Etiam mouentur in zodi co in quo minorem seruant uniformitate3: appropinquant nant quandom artico: N aliquando australi uicinantur polo ut hac diuersitate diuerse tur esse eius: ut aidemus de sole: qui dum septen, trioni appropinquat fiunt generationes:ad austruuero dum elongatur corruptiones.s cuda causa est se motus primi diurnus est ratae uelocitatis φ rapit omnes speras secum: videmus etia ignem 6e supremam partem aeris. Si ergo planetae nodmouerentur ad partem oppositam: θe impetum huiuς motus mitigarent 8c intercideret terra agiγtaretur 3c totus mudus reueres:mhilm daretur fibxum:in quod coelum se substentaret in motu: qd est contra Aristo. de animalibus: uolentem omne
quod mouetur ad fixum aliquod se appodiare. Oportet igie hiisee de causis plaetas moueri mo, tibus oppositis motui primi. x Procedamus mo
do in expositione textus di diuisione priuia unde cum a praesenti capitulo auctor determiat de mita octaui orbis duas opiniones s cialiter prosoquitur quae maiori indigent expositione alias eti, am breuiter transiens: prima quarum est modernorum quam omnes hodierno rempore insequi