장음표시 사용
281쪽
Deinde cum dicit. T ermini autem tabulam hic flauim su
pcrioribus declarantur:nisi q, diuersitae in minutis Pportionalibus aliqualis existit. Aequationes enim aifumeto F mer
curii q in tabulis scributur: sunt quae c5
vingunt dum centrum epicycli fuerit in
mediocri eius a terra remotione. haec ataccidit centro epicycli ab auge aequatis p duo si na quattuor oradus &.XXX.mi nuta di ante:sed in aliis planetis centro
cpicycli in longitudine media deferetis
existente fiebat.item minima centri epia cycli Mercurii a centro mundi remotiost:dum centrum epicycli ab auge equaris cius quattuor signis disteterit:haec atin aliis cetro epicycli in opposito augis aequantis cxistente cotingebat. Minuta igitur proportionalia longiora sunt ex
cellus remotionis centri epicycli maxie super mediocrem eius remotione in sexa
ginta partes aequales diuisus. Sed minu
ta proportionalia propriora dicunt ' ex cellus remotionis centri opscycli medio Cris super remotionem eius minima similiter in .lx .particulas cquales diuisus. 8
si hoc duplex diuersitas diametri diisγ
niatur:quia tamen a loco maxime accesse
Iionis centri epicycli uersu oppositu augis aequantis minuta Pportionalia pro
Piora minuuntur:quae prius a loco me diocris remotionis usq; ad locu maxime accessionis continue augebatur: ideo dicit in mercurio minuta proportionalia
tripla se Esc:quae tame in uenere:atq; tribus superioribus dupliciteri1 luna ueros inpila ut manifeste patuit:se his solent
e post notificauit ri etates Mercurii quoad Crbes S motus in hac pies terminis tabul. &canonibus no uariat imo cd illis coicat ne i repli cado vlixus cesseae ad determinata siupra se remittit:8c in his duas poli dfias:primam in diuersitate diametri:secuda uero in minutis sportionalibus: quoneS nam ammenton Mercurii:q in tabulis scriptae fututo sut q accidui cetro e . s logi iudiemedia deseretis ut cliedii fiuit de tribus si ioribus& Veneris: a i loco medio iter auge εἰ locu maxime accessiois: medio dico stlitati εἰ arismetrice: si ab auge aesitis duob' signis.q. nu.F. cudis distat:ad que si a cctro tenae IIea recta trahas: ima Itea augis qtitatiue supabitisitu excrilet lieam ac tro mudi ad locu ec.ubi epi.maxia coligit ppi sitas.Et ca huius e qa i loco illo existes cent e epi ad ce e terrae mediocre h3 Ipinillato. 4 Secudadria est i minutis yportidalibus:ga ex quo no hymediocre accessione in Iogitudinu media E aliq: imo i loco dicto minu.sportioalia Iongiora sunt sexagesimae pres aeqles excessus lineae logiotis su
pra dicta linea mediocre q ad psatu locu3 ducie a
cetro mudi:ite qa no h3 maxima Ipinilla te i omposito augis: o in loco ab auge tis qttuor fi gnis elogato ut supra patuit demostrative .minu.pportioalia breuiora mi excessus mediocris lieae sup ea q a cetro mu4.ducta e ad locu dcm i.6αptes eqles diuisius.In triba at supmis plaetis & Venere patuit ia re ita imo mH.pportioalia lotiora esse excessum lineae augis super linea mediae logi, tudinis:& rpiora excelsam huius super linea3 auisos oppositi superatione utram in . bo. aequas Pres diuisa.Et ca nota est:ila in istis Iinea mediocris est mediae Iongitudinis:&aminima linea oppositi a gis ab auge igitur aequantis ad Iocii asin maxime accessionis epicyclus Mercurii motus duplicia imcurrit minu.proportionalia sed ua hinc uersus oppositu augis delatus a terra elongae: s seqnen, ter minu.iportionalia rpiora q. 6o.siuerant i Io, co maxime accessiois hnt minuune io Mercurius
triplicia de his minu proportionalia q in Uenere& tribus lapioribus duplicia & simplicia in luna
inueniebatur ut tabulae equonta eoru patefacius.
Notandu e in hac pie ς, Iicet auctor dicat mercuriri triplicia habere proportionalia:hoc n5 estuem nem ita intelligendu est: non.n. sunt nili mi, nuta Iportionalia logiora & ppriora:ut patet in tabulis: cum tantum duplex fit excessius uidelicet lineae mediocris a linea longissima: & talis parti tur in.6o.ri ..pportionalia logiora ut ex dictis euideter patet S secundus excessus lineae curtissimaea linea mediocri diuisiis i .iii. sportioalia breuiora:& licet eade linea breuissima excedatur a linea oppositi augis excessus tamen ille ex quo e supra breuissima linea in secundo minuta breuiora parvitus est: ut pat; clare i tabulis ubi ambo excessus tam lineae mediocris T lineae oppositi augis supra
breuissima lineam.rn.breuiora causant: nio m.
Mortionalia in Mercurio triplicia sunt uerri duplicia sicut in aliis quattuor faetis: sed auctor intellexit triplicia esse hoc e tripliciter uarians numinuta liniora primo causaris uel sunt excessus lineae augis sup linea mediocre:q cu siupet lineam breuissima:ille excessus est in. bo. iii. ortiona Itabreuiora partitus:quare ab auge ad uis locu huc spinquissimum dupliciter uariantur:ab isto uero loco usis ad augis oppositu do si reseriantui eadem.ypriora sia in minuune utamus erat ad.6α aucta tertio mo diculur uariati. Et hoc manifeste cuius inu
282쪽
tio. m. longiora sunt so. tinue minuunt usi in locum mediocris accessionis. ubi nulla sunt di cta ininuta: uerum propriora incipi ut:& us quo epici clu S perueniat ad locum ultimae accessionis: a quo ad oppositum uid augis ad .clo. diminuta descendunt.
De pa sionibus planctaea diuersis. Lancta dicitur directus quado linea ueri motus cius fini successioncm signorum praegrcditur.
Rctro gradus aurem contra. Stationarius uero dum haec linea stare uid et .
passiones esse duplices primos T quas
primo ab agente recipiunt: ut motus ii l largo modo motus passione, uolumuS nominare: intelIigentia nant primu 3 quod in cae Io producit & intendit motus est. Aliae uero sunt secundae passiones ab agente eodem secudario intenrediimmo multae sunt pter intentionem eius ut hi minarium ccclipses ut dic ut ph, Iosophi dc mo tu mediante ab eode in esses ductae: nunq astrum tales passiones incurrerer niti motus prius recipet uel aliud:& secundae passiones uere palli ς diar: si quidem uolumus tenere motu 3 no esse passione uera corporis ut in phylosophia naturali specuIa turm uunt nai haec ex corporibus caelestibus mediante motu:& ideo qn auctor de motibus plane laye determinauit nullu passionem notauit uelut
notat istas i rubrica de passionibus planetast: qua in in predentibus theoricis depalliois primasside motu stellasse errativi determinatione sicerit in pnti pre de eom passionibus secudis proseatur:&duo agit pricipaliter prio de Gye passi olbugmotu i logitudine cas: scdo uero de latitudie ibi. I Declinatio stellae: passiones planetam diuerta
sunt ut innuit pntis partis rabrica quaeda nai ab Diure sunt in planetis no per respectu ad alios γductae imo sunt motus coditionati in de limitaret quaeda uero sunt respective ex diuersa planetaruad se inuice habitudine causa te: ideo circa prima partem duo agit qa primo de primis postremo uero de secundisssequis ibi. Aucti lumine:passiones primo dictae quae motus sunt limitati quinistit directio:statio retrogradatio: uelocitas: & rata ditas de quibus determinando duo agit: agit pri mo nain de tribus prio dictis: secudo uero de se, cundis duobus: ibi tardi dilutur planetae ite e prima in duas secatur presti prima quam agit qd ductum est: in secunda uero incite rndet obiectioni: ibi lunae tamen prima iter u in duas:in quaye pria declarat dictas passiones: in secuda uero circa eas dat canone 5 per ratione decIarat ibi ex dictis sequitur: iterii circa primum duo iacit primo nant passiones exponit scio declarat loca epicvcli in qvus planetae has passiones pati utur: statio prima: Pro primor partis de osum haru quinq; passionu;
notificatione est notandu in planetae iter e in et
diaco: sub quo se sunt dc mouentur: zodiacus autem secundum eius longitudine; duplicem h
differentia positionis: una; uidelicet ab occidenre ad oriente: quae successio uocae signon: ut ab ariere ad taurum a quo ad geminos S ultra ad pistes usque finiendo:& ta It uia mouentur erraticae stellae: motu proprio que habent ab orbibus illos de, serentibus & illis orbibus appIieatis intelligentiis planetaru3 na D motus directus est ab occidente ad orientem: tra motu primi mobilis: qui secundum successione; signom dicitur: ex quo est a primo signo ad seundum:& ultra altera est dimentia positionis quam habet zodiacus contraria dia Tab oriente ad occidentem:& motus qui si unt secundum eam contra ordinem lignorum di cuntur: ex quo ex ariete in pisees terminantur: dea termino unde debent inchoari finiuntur: 8c huc etiam motum plane quinq; in zodiaco reperti sunt habere qui quidem duo dicti motus a duobus orbibus causiantur quibus ipse errantes stel-Iae deseruntumeccentrico uidelicet de epicyclo.ec cetrico quidem planetae semper mouentur secundum ordinem signorum: quia huius orbis ad illa .pardem est motus:& centrum terrae circcidat: quapropter semper ad eandem differentiam postionis desertur: sed encyclus ex quo totaliter centra totius egreditur ut declaraui in theorica lunae: λcundum unam partem mouetur ad una politiciis disterentiam:&ad reliquam per alteram: ut pars
eius superior secudum ordine sim : S: insetior contra de epicyclis. s. planetarum est sermo: qa deIuna est oppositum ut post patebit. Est igitur pia netae qua do sunt in his diuersis partibus ad cotrarias positionis differentias habet motus: coparando modo motus eorum quos habent in eccerri ad motus com in epicyc Io: inveniemus oes qui
passises pnotatas in eis . Quas ut possim maiie stare se sin iam uiri ysendi ingenii Alpha grani
differetiae 1 s. ae summae: i cetro a depingo et odiatu: de recentricu similiter cit epicycloep cuius amitu dum linea ueri motus eius a b c quae uelocitate & motu cetri eius que fiet ab eccetrico demo strat: &duas piraho epicyclu; cota gentes ad Σωdiacu usim ita se totus arcus supior a puctis conraerula fb d est in quo saneta mouetur stam ordine non: iserior uero desert eu cotrario mo: plane ta existens in b moneat i d in zodiaco Moesita crin e ultra motu ecce trici:& tuc aggregantur duo motus eccctrici. c& epicycli ad eande uersuς pte: quare tuc planeta & directus S uelox est: directus a tras Iatus est st' ordine signo : uelox: qa eius motas uelocior est q motus centri epicycli ut de elatabis: scdo saeta in d: existens a iane epi. non uides stam ordine signo' nem cotra moueri sed hetim motu ecce trici: scdm ordine directustatu dicit. Hinc uero in h: moueatirone epi.ad occiaco
283쪽
te mouere ut Isea a h i: demtatiat qa morus ecce trici huic cotratius vicit directus inuem tardus: qvia a motu ec deficit planeta rone e .eum re gredientis.in h:uero existens:qa motus epi eum regredietis parasmoctae eccetrici ygredientis ad neutrapte planeta moueri uides immo mistare: & tue stationatius dicis. Ab h uero in i motus plieta de si ab recentrico sitam ordine signora de ferae &ctaeque ter directus dies de aet: quia in
epi.uelocius eu seri contra ordine signora uincit motus epi.& ssipat motu ecce quare tunc planeta contra ordine signo delatus retrogradus dici se eo ad terminum a quo regredi iterum in pumisto k stationatius: a k i fidi remis:tardius in irectus tantu hine uero ad b diremas & uelox ut prius dictu e fiet adipter eassic cas .Et ita patet ' hagrama pulcherrime declarare has quin* passi sex motu eccetrici cu diuerso motu epi. Et notas directio in plus semq uelocitas: ad hoc nanis, planeta sit directus sufficii g, linea q ueyt eius I si demonstrat s zodiaco scedat stam ordine; signo 1: seu uelocius eius seu tardius a linea me dii motus. d ad hoc pIaeta sit uelox ultra hocs, dicta linea paedat:rearis superatio motus eius Lupra linea medii motus ut dicet.Et in plus se habet tarditas d retrogradatio plaeta nassi retrogradus tardus eu:tardus et esse potest licet non retro
gradus Notanda est et Q dst in littera stationariti esse planeta qn linea ueri motus stare uides: A nodixit quando pdicta Iinea stat quia in rei ueritate no est alasuod ips in quo planeta nec regrediatur neq; grediatur: in toto nassi arcu k b h directe de ih k retrograde defers:in duobus tantum punctis hiot kest stationarius: quia qd ratinue mouetur p instas tm stat in pu tui demonstra .6.de physico auditureu igis motus epi c5tinuus sit: ut Meeiulde.8.Pinstans latsi planeta erit uere stistiona, rius. At quia quado est in partibus propinquis h: dc k:ita tarde mouetur ad ple3 q uersus tendit: stno pcipit sensus motu eius: imo censes planetam stare:ideo auctor corrupte loquens non dicit pia
netam esse stationaria qn dicta linea stat: sed qua
Deinde eum dieita Statio prima in prima significatione est punctus epicycli in quo dum suerit planetamca patietrogi adarat: statio secunda
in prima significatione est puctus epicycli in quo dum planeta suerit incipit di
rigi. Hae uero stationes existente centro
epicycli in eodem sita deserentis utri ab opposito augis uere epicycli aequicustant. Statio prima in Fa significatione
esst arcus epicycli augemueram epicy
elido punctu statiois primae interiaces. Statio Pa in secunda significatione est arcus epicycli ab auge uera per oppositu eius usq; ad punctum stationis secundae.
Declarat loca epi.in quibus planeta existes has dictas incurrit paloes eis nota impone do. Circam tria facit prio.Notificat loca stationum: scio
arcu directiois ibi. Arcus directiois tertio uero arcu regressiois ibi.Arcus retrogradatiois. Licet tarefites passiones maxime quo ad equati s cotin gant auge ecce.& opposito tamen astrologi auge praeponur opposito: unde ab ea distantias capi ut de argumentis in MIe S centris in reliquis planetis uisum est. Eodem modo in epicyclo ab a m eius εἰ non ab opposito argumentorum numerationem incipiunt & hoc ideo. Quia aux pa geheminet opposito. Et hac de causa si planeta motu inciperet in e .ab auge eum inchoaret: existens igitur planeta 1 auge e . h directe uis ad h: mohuebitur&in b:s abit unde incipiet motus retro
gradus quia in hoc motu puctus stationis ad que ius deuenit est h: statio prima dicis h:ex qua re. gredi incipiet planetatat per l, k:arcum retrog Adabitur: stabit autem in k:unde incipiet dirigi agitur punctus k secunda statio dicie quia punctus in quo secundo planeta stetit. Et dicuntur in pri. ma significatione quia ly statio ad significandum
dicta puncta prima intentione impositis est: pripter stationes in secunda significatione. Dictae qadem stationes epi.noti moto sed manente in simi Ii situ ab auge distantia a centro mundi: ab oppositi augis encycliuere equaliter distant: ad quod ostendendum dematur motus eccen. dc ab cpi. motu tantum procedant hae passiones: nitum est puncta stationum esse puncta contactuu i per lineas a centro mundi:quae quidem pun/cta distant ab opposito augis & cosequeter auge e .uera:un exto a:ce ρ mudi & i b: ceve epi. e:d: oppositu augis c aux lineasducta a e b d:& a puncto a duae lineae aeras:epi.in punctis e:& ficontingentes: quos a c:dico aequaliter distare:R,
ductis nanque semidiametris epi.b e: b ε fi at, cus c e:& c h non sunt equales: alter allese sui'
284쪽
tinem sequatis duobus lateribus ba:b g: res uu
Mariari imo stare in situ eode deseretis:na sicut babit ψω epicycluς magas in psitio augis eccen
G p coseques illo magis sit uicindicentro mundi: talo icta stationu. eta opposi o augis epi. u. Mnt Opinaora: asmodubita da, si statio pria e . an auge re seda eode in opposito augis morate a Ciperens: se no ae istaret ab opposito auo epi. Mem ab auge eiusde:op; igis e cyclu ab dis m. nan variarLPropositi in ad hoc Diad' emitricu stare:* si moueres & li pucta stationu no essent puncta contactasiraeque in ab auge & opposito distaret ca aeque coferret motus utri habiti&:mo pacto stationu q sint si oporteat scire ubi finis distantia summuntur ab auge uera: unde totus arcus epi ab audi ad staticis usq ptimae puncta: statio prim uocas in secunda significatione: sta tio qde prima ga puctus statiois primae terminat huc arca dictu draut in scda significatione quia prima significatio stationis est punctus ubi statio planetae contingit: scda uero significatio uel id ad quodsignificandu3 secun dario hoc nomen statio impositu est:arcus est ad dictu punctum termina tus: erit uis statio primam scda significatione in ea eplo prius posito artus h h:serianta; motu p ne .Statio uero secunda in significatione arcus est eiusde3 m. ab auge uera ad statinissecundae usis punctum: per oppositum augis aequaliter plaraeta moves: ut arcus b h li: Qualiter per has stationes inueniantur planeta in us explicabo. Deinde cum dicit.
Arcus directiois est arcus epicycli sta. none securida per augem usque ad stationem primam in prima significatione . Notificat Iocum per quem planeta directe mo uetur qui es arcus directionis:& est a stationis se cundae puncto usit ad punctum primis istationis
Deinde cum dicito Arcus autem retrogradationis est arciis
epicycli a puncto Milois priman per oppositu augis ad puctu statiois sedae.hi uero arcus maiorans ae minorane 'pp pdis
etorum punctorum uariationem. Q uatΟ n. etrum epicycli uicinius iuerit op posito ausis equantis tanto puncta sta tionum u1cinisa sunt opposito uere au
nit quanto planeta maiorem epicyclum re motum: argumenti tardiorem nabet .
gradationum In qu titatibus situ uati
tur.Exit emim lepus tale quu arcus eius
per motum argumenti planetae ies uno
atescit locum regressionis planetae dices . esse arcu e .residuu illisiore Lab statiωpria ad nee da:termini ioch arcuu puncta stationu sunt: qdere:illis uariatis uarias hi: monam stationa puncta os sim augis uere augis uicinianc: G directionis maioratur arcus:&per oppositum αμ
285쪽
gressionis fit minoriquanto aute magis ab e non sito augis illa distatia fiunt: sit ecffuerso: γminoratur arcus directionis: & retrogradationis
sit logior: puncta aut dicta stationu uarians triplici de M. Dan pria c qio magis epi. appropiquato filo audis eqtis:& cosequerer terrae: ta puchastationu .ppinama fiut opposito a gis epi. εἰ ma, ior directi si retrogradataeis uero mior arcus habes ut esto a: cEt e terrae 8c epi. .ppsquas i b: remotus uero an e: siluas:& ducta linea P centra eose a cetro terrae a:b c:d:& e audiu oppositis existetim.
h e i:de cos ueter pucta fide gruiciniora sunt πλ polito augis d: g h:dc usint eide e: i eode Uie epi. N appropinquatione & remotione a cetro mudi Pucta stationu: arcus directicis 6c retrogradatiois uariansiae in tabulis aὸ accipiedustatione prima in seda significatioe cii cciis uero fit igressus. Ex quo et p3 ς, insit Alpha granus st qn epi. E iopposito augis ecce.planeta uelocius retrogradacu eode in auge existe te:qn nam ε i opposito augis arcus retrogradatissis minor e: ut patuit q qn e in
augeugis i pauciori UesIu planeta pambulat: dccosequeser arcu zodiaci et sp est aeqlis psupposita
seqlitate motus ecce. sida ta est M planeta illo maiore h3 e .lato pucta stationu magis appropiquit ei de opposito augis epi. maiorato arcu dire,ctionis: dc minorato retrogradatioisnut in cetro a:
imur contra successionem signoram:quia tamen tardus est iste motus:& superatur a motu eccetri ci eunt 11grediente: non regreditur nisi fuerit spe oppofitum auos ubi uelociter in epi. mouetur cotta successionem:quare paruum habebit arcu; retrogradationis:& puncta stationu propinqua odi posito audis 3c haec tertia ea scilicet tarditas mo, tus argumenti iuuae uelocitare ueri motus e . unde quando planeta moraec n. secundum oti dinem signorum uel Mitct mouetur:& tarde m tu e .ad oppositam part in paruo tempore regreditur ut uidetur in Marte dc per oppositum planera tarde in eccentrico εἰ uelociter in epi. delatus multo tempore retrogradus est ut Saturnus: Iurpiter uero quo ad ambas has causas partiales meodius est inter Saturnum N Martem ut notum e ex eorum theorica: has igitur propter tres causas uariant in tempora directionum Sc regressionis: non tantum in diuersis planetis uerum etiam in eode:
quia arcus εἰ motus i illis inaugumcto uarii sui de decremento: unde si libeat scire tempus in quo Haneta dilectus est uel regreditiari arcus directio nis per argumenti motum indiae parciatur: de re gressionis: dc quod exit est numerus die F in quo planeta directus est uel retrogradus. Exempli causa arcus retrogradationis est.3o graduu.& monas
argumeti de planetae i epi.e singulis diebus g uno Φαγ.diebus planeta mouebis p dictu arcu edti,
286쪽
nue regrediedo:& eodemo de arcu directionis dicas:quo ῬS directionis planetae p diuisione; eius
P motu argumenti indiae haud ignotu erit ueluti an tabulis operas Et hoc uoluit qua do dixit. Exit enim Ff tale quo. .plaeta directe uel terrogrademouet :cum arcus eius. directionis uel retrograsedationis: pcia fp motu argumeti.i.plaetae mepi.
uidiae. e Circa dicta una regula smaiori decla
ratioe cu eius rone silere nolo: ut i centro epLaeqliter ab auge eccm.remoto ad diuersas partes a L.
cus directionis&retrogradationis utrobiis sunt aeqles:& pucta stationu ab opposito augis epi. aeqliter dis alia:p qua declarada ecce:a b c: derectabo
cuius a: aux ecce.eius dyametro Ptacta in q cen, trum mundi d:capiatur &ab auge a: duo arcas a
no erit alter altero maior:& sit e fimaior arcu h i:
qui ad aequalitate secet in pucto I: N protractis lineis i b:l d:qa arcus I f:& h usunt aeqlas:anguli l b
Ex dictis sequie statio prima subtrabis
a toto circulo remanet statio seetida sed subii acta statione prima a statione secu da arcus retrogradariois habebit . uae si de toto circulo demitur manet arcuS directionis
CEx dictis insert rone; ea nonu tabula Ie ubi Iucra statione; prima hinc ex toto circulo demi: Sremanet statio stla:uerbi gia e .a b c d: aux a Sec: oppositu statiois primae punctu b:& scdae d a cetro totius e:ad singula loca lineisyductis:sianam arcus a b ciaequae arcui a d c: a crdyametro existere:deptis b c:8c c d:aequalib0 ut ex superius notu est:a b:8c a d residiua limi aeqIia:unde ide; ser si arcus a b statio. .prema demat ex toto circulo si cui si demeres arcus a d:dmia agie statione pria ah: uel ei aequaleti a d:scia statio residua erit a b d: qi est primu. A qua stati e scda a b d:stati de ptia a b:ablata:retrogradationis B d:arcus restabit:q rest stam:quo hito oc subtracto ex toto circulo: da b arcus directiois hebis qd est tertiit: his Oe in
perie statione: qre retrogradus cocludis: Et si de, sideres scire quiso retrogradabit: aut directe mouebierarcu regressionis uel uressi s no ignorare necesse est: si qualiter dictu e reperiunc.
Deinde cum dicit: Lunae tamen quanq epicyclum habeat sicut aliis quinq;:statio siue retrograda
tio no accidit:propter uelocitatem mo tus centri epicycli eius.Semper enim cetrum icycli maiorem arcum zodiaca
quolibet Aesecundum suecessionem deseribit quam sit arcus zodiaci correspon
dens arcui epicycli:quem centrum cor
poris lunae quoeunt die secundum suc cessionem:in superiori pro epicycli per
ambulat. Verum tamen eam dum in se
periori medietate epicycli fuerit tardat in inferiori ueloee cursu fieri necesse er
287쪽
Res,ondet in hae parte tacite qoni posset nam sis ronabiliterqrere cum progressio seu directio statio de regressio proueniant ex epicyclo cum luna heat cpicyclu; ut patet ex theotica eius: quarenuq stationaria uel retrograda uisa e imo semper directe moueri. Et respondes inquit ad statione 3 de retrogradatione non sufficere epic su3 immo
dom uelocius motu argumenti. motu quem hecca e centrician eccentrico na* semper stam ordunem fisnorum defertisi epi.non heret motum uelociore motu ecce.quo plus plaeta ferae cotra oridine signo e qecce.sctam qualiter nuq retrograγdabit similiter si motus epi.non seques motui e cen ad partes oppositas dicta est superius planeta nunq stare. Igitur motus ecce.lunae fit latae uelocitatis.Quod motus epi.non solu eum no superat imo non aequatmel stationaria nem retrograda una erit Iuna. otui nam retrogrado epi. usarcus correspondet in zodiaco: respectu eius qui motui ecce nodebee. At quia motus e A si no possit superare 6 uincere motu eccen.cu tamen diminuit qn Iuna est in parte superiori e .iqua ad occidete ca cius desert:tarda est:ecce n. nanss gratia exeiosi. 3.gradibus mouet eam secundu ordine; signo :at in epi.regreditur duobus gradibus: qre tunc motus eius tardus erit: undecim tm graduuex quo minor est medio eius motu. Sed quando e
in infim apte epi. deser stam ordine signon Sconiunguntur duo motus ecisso epi ad parte eandem: quare uelox erit motu qa si1 a.33 g.motus ecce.epi licius addit duos gradus. 6c motus uerus tuae erit i hoc casu.is.n uelocior si motus eccen.
Tarda dicuntur planetae dc minus cursu cum linea ueti motus coφ tardius qua li
nea medii motus:aut contra succcstione
incedit.Vcloccs uero ec aucti cursu quado uelocius secundum successionem mo
Duas q remaserat planetape portiones tardita tem uidelicet de uelocitatem consequentari describit:& selo duas alias uelocitate 8c tarditate cause satas expIanat:ibi aucti numero:qd' in prima dicitur parte elape est ex superius dictiς: quado nan planeta in e contra ordine signope mouetur: uelocius uel tardius si motu eccen.tardus dicitur.
Si nan 3 motus e .fit uelocior:planeta retrogra
diis erit& tardae mouebitur ad partem ad quam debet imo et ad partem ad qua3 mouetur:ex quo
motus eccen. contrariatur motui epi. retrogrado
de epi. deficit a suo motu:immo videmus manis ste planetas regredientes tarde moueri contra ordinem signo .Si uero motus e .sit tardior q e
cen. ad diuer as tamen partes: tuc licet planeta sit directus tarde tamen mouetur ex quo minuitur motus ecce.ideo minutus dicit ut eursu. Sed quando in epi. mouetur secundum ordinem signorum motu addente motui cccentrici tunc diciPur lox de auctus cursu.
Deinde cum dscit. Aucti numero quando aequatio additur super mediu motum.Minuti uero quan
innotescit alias duas passiones ex orditate pia netae causatas 5c eiusdem uelocitate: ex hoc enim planeta uelox est:uelociuς mouetur q Iinea medii motus eius quare linea eius ostendens uenim Iocum precedit lineam medii motus: unde motu medio habito ad uerum habendum aequationem addere pcipiunt canones:ut claret per predentia: quare tunc auctus numero dicitur planeta supra eius motum mediu quia maiorem habet graduu8c minui e numerum s eius motus medius. Au,
ctio igitur numeri sequitur post uelocitatem.Sed planetae tardi ueri motus linea ea; medii tardius
mouetur:quare in motu sequitur linea ueri mo, tus: ideo medio motui inuento ut uerus habeatur
aequo &diuersitas inter eos demenda est canonepcipiente quare planeta minutus dicitur numero
eo P minorem cotinet graduum numerum S minutorum s medius motus continet nancs minu
seqti . Et huiusmodi passio post tarditate cas.
Aucti lumine cum recedunt a Sole uel Sol ab eis Minuti aero lumine cum ac cedunt ad Solem uel Sol ad eos.
Postsi expedivit a quin* passionum planeta eq abssolute sunt in eis: in praesenti parte de lais prietatibus quae in eis p resspectum quem habent ad alios insunt: unde&ipse respective passiones seu respectus quidam potius dicuntur. Et tria se cit primo nam se expedit de illis quae in sex pla,netis insunt per eorum ad Solem habitudinem multi rmem:seciundo de illis quae Oibus causantur per diuersum situm de aspectum eoF adinui, cen ibi.Assectus planeta N:tertio uero de proprietatibus quae Soli εἰ Lunae tantum insant adinui,
cem in eis causatis ibi.Locus uerus astri.Pars pria
in duas ite secae in pria quara de praedictis do terminat passionibus: in secuda ex dictis cuiussia apparentiae cam insert ibi. plex est ratio:ptima pars iterum duas recipit sectiones in quam prima de quoda planeta e qualitatiuo respectu.c de tu mine:stda de re pectu situali eou ad Solem. Cor, tu de occasu ibi Orientes. Pro euidentia primae partis est notandum i ex coi sentetia tam phyloμὶ ope q astrologope est Solem Iucere per essen. tiam:hoc est se lux sit eius forma intrinseca a nullo alio corpore in eo causata nullum nug naturale corpus unil perceptu est eo Iucidius quod Meposset illuminare na tala illuminaret quae obscura restant solis absentia ces igitur eius lax
288쪽
ma fluens ex princino & substantiali forma non recepta ab extri seco: dρ per essentia lucere: q for ma lux proprie non tamen qil est species intentionalis lucis ex sententia Alberti secundo de anima dicenda est Alia uero astis an lumen habeant a se& a nullo receptu ira ς, Iuceant per essentiam dubium est apud praenominatos artifices uolui nassastrologi nullu de se lumen habere sed tantum a Sole sibi insui:qui non esset lucem nullam mani, sestarent. Q d ostendunt ex eclypsi lunae quae eum non possit recipere lumen a Sole obscuratur& non Iucet:si igitur haberet lucem tanq forma3
promam S intrinsecam nullo obstacialo exiti seco tempore eclypsis raptiuaretur. Cum agitur
omnia astra sint eiusde speciei si Luna a Sese illu, minatur & reliqua secudo de caelo de mundo. ylossophi uero oppositam tenent partem scilicet saastra alia a sole habeant luce per essetitia; de praesecipue superiora ratio quoru3 est: quia ex quo superiora sui nobili aifimis astris ut cocedutS: ipsi
tenet non uidetur conueniens Solem per essentia; luce habere illis nobilioribus obscuris total imo
sapetiora Iucem habent nobiliori modo q Sol Vetiam probant apparentia eclypsis Lunae: quae clinon accipiat eo tempore lucem a Sole lucet tame
propria luce ut manifeste videmus.Quod si Pl uideatur intensius lucere est propter magnitudinem eius εἰ propter propriuitate; a quo licet alia astra Iumen recipiant lucent tamen remisse. Quicquid tamen sit quia i praesentiaru3 nolo speculari quae opinionum istaram uerior fit quia extra nostru ppositum: nem argumentu; soluam phylo ph ex utraq; opinione duo concludo primum solis jumen uel lucem potius itensiorem esse& maiore qomnium aliorum s erum: quod etiam maifestat eo Ddie lapsentia causat&imositate qua cae tera sydera agere non possiant secundu3 astra reliqua uel totaliter ab eo luminantur uel lame emrum ipsius lumine intenditur quod luna manitastat eclypsata. Cum uic ex primo concluso lume Iis fit aIiorum s erum maius 8e intensius. Sed Iumen maius occultat minas & iuisibile reddit ut habetur en8.propositioe primae partis respective. Quod etiam experimentum maisestat stellae nias Indiae non apparent a solis Iumine occultate:quae eo absente in nocte uel ab existete in prolandit re putei inderetur:& ea de de causa cadela se alia Iuminaria de die non lucent:quadere astra soliui
Cina quae eo oriente nascuntur &eo occidete ab
scunduns ab eius Iumine obiscans & uideti non pmyttunsequare me lumine minuta sunt nomunata Cum autem ab eo disiunguntur de eIongantur qa a te oriri uel post occidere possunt:& eo ab sente uideri 8e lucere & quantomagis elongantur ab eode depta subori te latomagis siupra ter ram eleuata sunt aucta Iumine dixeruiti Sed nota
quando sunt cum sole sydera coluncta deinde aratur hoc dupliciter accidere potu uel quia uelociora sunt i motu I ut Venus:Mercurius:&Iuna:quare elogantur a sole uel ca eo tardiora ut
Mars:Iuppiter:saturnus: &stellae fixae:& tunc Iab eis elongas:ideo hac duplice elogatione inue dixit aucti lumine.s.ssint planetae & stellae et alia:
cum recedui a sole ut Luna:Mercurius:& Uenus:
q ueIociores sui eo: l sol ab eis:scilicet a Marte: joue: saturno & stellis fixis:q tardiotis sui motas sit ipse:eodem modo qua do prius remota astra ei coniungun dupliciter accidit uel quia uelociora accedui ad sole:ut Lua: Mercurius: Venus: IM tardiora de sel accedit ad ex& io dixit.Minuci lumine sunt cum accedunt ad stae ut uelociores
uel sol ad eos tardiores. 4 De luna autem potest
esse altera ca praeter dictam ex supposito sequen secundo:cumna luna ab eo lumen recipiat uel totaliter uel antesime:& sit opaca ut patet ca sole; θe alia astra uisa eclypsat: no illuminabitur a solo secundum totam: immo secundum medietatem tantum quae ei uersa est:cun p respicit perirpositione perspecti .Quom aute Luna cum so se eoiuncta est ab eo illuminabitur pars superior uersus eum:at qa est i medio iter nos & Plem alteram partem nobis ostendet: q stilicet non illum nabitur:quare nullo modo tunc uidebitur ut inudit figura arsed quando incipit ab eo elogari tu magis illuminatur per parte inferiore uersus nos:
qre tuc icipit apparere cornuta:& Iucere ut mon
strat figura b: At quando est soli opposita qa tunc terra est i medio QIis 6e Lunae facies quae ab eo illuminatur uersus nos est ideo totam luminosam nobis se manifestat:ut claret p figura C& optime declarat Alpha granus diffstretia .is sui operis:qκ quantomagis Luna a sole discedit latomaguilluminabitur&lumis plena dicit uti quatomagis ei appropinquat tanto lumine minutior erit. Dcinde cum dicit.
Orietates&ma tutam: cum oriuntur Beselem:occidentales uero dc uehertim cia occidunt post solena.
289쪽
Determinat de planetaru ad sole; situali res oetu & hit udie. . de ortu & occasu & duo facit.primo na de eo iti comparatione ad orizontem. se cudo uero absolute de orta S occasu eorum Hyaco siue solari ibi orietes ortu. Quia dictu est plataram simul cum sole uideri nom,ermitti: sed eu abesse oportet qui no potest abesse planeta praesentenili quia uel planeta oriatur a te ortu3 Solis & tuc
uidebitur: uel g, occidat post eunde3: quare eo oo casu astrum stupra orizontem uedeatur.Siquidem ante ortum Iis uideatur orientalis dicitur & matutinus: orientalis quidem quia ante sole ortus uidetur & matutinus quia in mane. Et tuc a sole cotra ordinem lignorum minus elongatur. 6. signis.
Sed si post solis occasum uideantur occidetales dicuntur de uespertini: cidentales quide quia occidedo:&uespertini Min uespere se mani sestst: S tuc necessu e q, ab eo distet minus. 6. stagnis secudum ordinem signorum. Sed licet in hac parte determinet de planetarum ad sole; respectu quia
tamen est etiam in habitudine ad orizontem n o. lo determinatam remanere ortus de occasius astrorum respectu orizontis immo tam in orizonte recto q obliquo qliter orianc determinabo. Et pri mo i spera tecta: cuius orizon cu secet i polis mudi meridianu εἰ ambo aequatore secando causant
angulos rectos eadem erit determinatio quae e rum ortu in orizonte recto & mediatione caeli . i.
motu eorum ad mediu caeli de meridianum. Ideo quicquid de eorum mediatione caeli dicetur S de ortu re occasu in spera recta intelligatur astrope: ita in mediationem caeli cu 3 Alpha grano dria. 13. quattuor regulis declaro. Quarum ptimae si pia meta uel astrum sit in eclyptica limul mediat caelum gradu longitudinis in duo e: uocat nam gradu Iongitudinis punctum ecfyptice per quod transit circulus a polis eclyptice P locu planetae pleriens. talis nan punctus uerum locu planetae inedit: Se distantia ab initio arietis: patet quia ex quo planeta & eius gradus longitudinis sunt in una linea S unus punctus:quando planeta erit i meridiano uel orizonte recto & gradus etiam. Secunda regula si astru sit i pricipio Cancti uel Capricorni &si habeat latitudine simul cum suo gradu caelum mediabit: patet circulus qui ostendit locum logi, tudinis & gradum in hoc casu transibit per polos mundi: sed quia per eosde & meridianus trasit dictus circulus unietur cum eo & simul per planetare eius gradu; circulus meridiei trasibit. regula li saneta extra haec loca sit in medietate qest a principio Capricorni ad sine geminorum ha; beat latitudinem septe trionalem: prius mediabit caelum si gradus eius patet quia polus septentrionalis est uersus occidentem ergo quicquid uersus, septe trione ab eclyptica remouetur est magis uersus occidetem de prius ueniet in meridianu3. At si I eadem medietate declinet uersus austrum tardi,us Q gradus eius caelum mediabit: quia polus arustralis est uersus orientem quare omne uersu 2 a strum orienti magis propinquu caelu3 tardius mediabit. Quarta regula.Si planeta existes a priniscipio Cancri ad fine; sagittarii habeat latitudine septetrionale: gradus suus prius q ipse caelum mediabit patet quia polus septetrionalis oriente possidet quare omne quod septe trionale erit orietate N ad meridianum tardius perueniet:* si latitudi ne habuerit meridionale planeta citius mediabit caelu gradu longitudinis: qa polus antareticus est occidentalis qre & occidetale omne meridionaIe& in mediu caeli citius deueniet. 4 In obliqua utaro ortum do occasum planetaru3 proportionalesq.declarat regulae:quaru prima est .in spera omni obliqua. Si planeta latitudinem non habeat cum
gradu suo simul peroritur & peroccidit pat; hoc
ex prima regula de caeli mediatione. Secuda re gula in parte cuius latitudo uel poli eleuatio munor est. et q.g.quatu polus zodiaci a polo mudi est
remot9 ex quo ibi polus septe trioatis zodiaci oritur & occidit si planeta cu polo oriac qi eta non pi nisi sit a quarta quae est ab initio librae ad fine; usis Sagittatii simul cu gradu suo logitudinis oritur: quod patet ga ex quo tunc planeta est in orbi zonte simul cum polo dicto:orizon transies P po lum S astrum tran libit etiam per locu altra. Simi λliter planeta occidens cum polo quod non potest esse nisi sit in quarta q est ab initio capricorni ad . finem us piscium eundem habet gradum logi tudinis de ortus. a Tertia regi a x eiusde sperae situ polo septe trionali existete sub orizore planeta se pie trionalis oris post gradu eius:& o cadit a te qd patet: qacu polus septetrionalis fit sub terra qto alio ei uicinas & septe trionale magis fit: latomagis fit si1b orizonte: qre tardius orie 5 citius occidit. Ecotra eo casu austraroris an de occidit post: qa polus australis oppositis erit iupra orizote: qreqto planeta ad eu appropsquat magis: taloma geleuatus supra terra citius ortamoccasum tuenit tardius. Quarta regula 1 spera eade polo pnorato supra orietote extate: septe trionalis plaeta orieare dc occidit post gradu Iogitudinis eius: p3 na pila polus e supra terri: Mo ei plaeta magis appropinquat lato magis eleuatus supra orizote citius ortu de occasum tardius petit. Et oppositu plantata meridionalis qa polus antarcticus luc e sub terra magis depsius e quare tardius oris δἰ occasum citius qrit. In spera uero obliqua citis latitudo maior est q. rq gradibus oes stellae septetricia legoriune anteil gradus M occidunt post p3 qa septetrionalis polus semp eleuatus est supra terram: qaquatomagis ei appropinquat stellae:tanto altiores ascendunt citius.tardius descendiit. Econuerso australes stellae tardius otiune re occidunt citius Q gradus: patet qa polus meridionalis nua oritur: quare ei propinqua sydera magis de a eleuatio nem tardiorem de citam petunt sub orizonte desepressionem. Secunda regula planeta existens in
290쪽
Cantii MI Capricorni principio si septentriona
Ie heat declinatione: tato Te orit ante gradu sue longitudinis sito post euoccidit p3 ila ex quo talis stella in sperare ista simul turdi occidit gra du suo:& oriz5 decliuis aequaliter deprimatur ab recto tam uersias oriete qui occidete: tepora quo superat in ortu:θc sequis in occasu aequabunLEt ne eade p oppositu tame australis stella in citae locis costituta: tanto repore post gradu ories a. N eu ante occidet: quia orizon obliquus aequatreleuatur ta ueris oriente qua occidente ex spera recta uersus aut tu. Tertia regula si planeta sit i diaci medietate quae e ab initio Capricorni ad fine usin geminoR: maior diuersitas e inter saeta Se gradu in ortu in occasiu:in utram latitudine: hoc est planeta septetrionalis multo ipe oris ante
gradu si occidat pos Et aut alis logiori me oris post gradu et ipsium ante occidat. Quod et ri per declarata de mediatione ctat.& maxima hinoi diuersitas accidit si plaeta sit in sine pisciu εἰ initio
arietis. Quarta regula plaeto existes i medieta te et iaci quae est ab initio cacri ad terminii Sa gittarii maior diuersitas: iter occasu3 eius de gradus qua inter ortus ambin muscpsit satitudinis: hoc est planeta septetrionalis longiori Te occidit post gradu qua ante ipsum oriatur:& aimralis H, mori Ue occidit antea oriatur post: maius nari tempus intercipitur inter eorum occasius quar ortus.Quae ola longiori Oaene non declaro cara materiali Sole elatius patescat si sis in ea paru3 sit anstructus. Et nota st quaecum dicta sunt de stellis erratibus & defixas etia astris uetificanturi spera utra quacul habuerint latitudine: q, si noheant cu gradu Iogitudinis simul em quodlibetorii occidit mediatis caelu.Et regulae hae Alpha grano breuiter & itricatae enarratae bene notens: ua uniuersialas sui ad scia3 ortuu& occatu astrorum latitudine habentiam maxime deseruiemes. Deinde cum dicit.
Oriendes ortu matutino sunt q de sub ra
diis exeutes propter remotione eorum a sole uel solis an eis mane are ortum solis apparere incipiunt.Orietites ortu uespertino sunt qui de subradiis exeuntes propzer remotionem corum a sole uesperi post solis occasum apparere incipiut. Occidentcs occasu matutino sunt qui radios Solis ingreditatur propter acces
sum eorum aci solem mane occultari incipiunt. ccidentes autem occasu uesper
tino sunt qui solis radios ingrediutur ecpropter accessum eorum ad solem aut solis ad eos uesperi post solis occasum incipiunt occultari:tres superiores non o cidunt occasu matutino:nec ori ut urtu uespertino: sed Venus Mercurius ars Luna.
planetarum ortus Soccasus e Iraeos siue sela
res cos ueter Osequie determinare.Ex quo nil supra claruit Histos Getas in sole Iumine priuatos eeite no uideritio occasos occasu elya .i. Iati ab eo uero remotos Iumine auctos uideri de ortos esse ortu e aco & solari. quasi plaeta luetis est shli S cosequerer occasu, is a sole elongatus Imane uideri incipiat:ories dicitur ortu matutino: oriens quidem quia a sole remoues: Sc uidebitur ortu matutino quia in mane in orizonte ante stalem ortu nobis se ostendit.Remouetur planeta a
te dupliciter:uel quia eo iactuς uelocior ab illo elongaci ut Venus 5 Mercurius regreditao: & io dixit propter remotionem eou a sole: uel quia sit tardior sole de sol ab eo elongat εἰ ideo addidit uel re remistione; solis ab eis:ut a Satumo: loue:
Marte. Exempli causa i pnti figura cuius orizo eata pucto aeVenus:& Mercurius: sint eoiucti cusole:qui retrogradates pueniat i c:quare cd oriens ante sole in mane uersus oriente incipent uideri premotione eorum a sole.Sed si tres superiores cu3 eode i a sint uniti: deinde quia sol uelocius mouetur 1 d: eniet illi prius ortu hebui sole:& i mane uidebunc& ortu matutino p remotione solis ab eis orietur 53 qaeres no ne tres superioreS etia3 re gredie do a sole elogari possultat gratia si coniunctio em fiat i a possunt regredi i c:qte sient orietes ortu matutino n5 tatu p remotionem solis ab eis:imo et eope a sole:ut Venus:& Mercurius. Di co cu tres furores coivngunc soli: sunt i partem oti epicyci eope semp: ut ex mye theorica liquet: nunq retrogradi potui ee imo uelocissimi sunt secundu ordine signoR:quare no possunt retrogradari SI a sole remoueri in illo casu. Venus aut 8c Mercurius:ila soli p directione de regressionem uniri possunt:& eo sunt motu uelociores ut