Epitome astronomiae : qua breui explicatione omnia, tam ad sphaericam quàm theoricam eius partem pertinentia, ex ipsius scientiae fontibus deducta

201쪽

um ambitum,

quibus locis sol

quotannis alia quot diebus, vel etiam aliquot mensibus omniano non ostfir, postea quoque haud multismeleuatur, stibi autem in terram ungulis obliquis descendit, quod fit in illis terra partibuι , qua inter polarem alteramintropicum νici n*m interfutit,

Quotuplices sunt zonae

Dupisces, Caelestes se Terrestres. Et si principaliter Terra, non coelum, in Zon sdistinguatur, quatenus circulis tropicis opolaribus caelestibus ipsa ubiacet,etin ea aeris qu litas ct tem peries, propter radium Solis diuersmode inciden rem , variatur: in caelo ramen, qumquam e moliqualitatum mutatio ibi non habeat locum, iuris dictos circtilos easdem Zonas similiter describera st

Iem G. Qisse ergo

dua temperat , Quid

202쪽

Quid est Zona torrida

EIVlacium caeli vel terra, compreliensium latir

ambos tropicos.

Quare torrida voeatur3

Quod calore Solis quasi adusta sit. Cum enim radii solis eisemper incumbentis, in ea rectisnt, rectis angulis eas in sese reflecti , ct inde vehementi umastum excitari necesse est, quam ob causam eam noubabitabilem esse veteres censeerunt.

Quid sunt Zonae frigid,

Sunulacium caeli vel terrae inter alterutrum ρο- Iaram,ra polum mundi vicinum comprehensum. Ha/rum altera, qua polo θ polari arctico includitur, Septentrionalis dicitur, altera autem polo ct potiri opinposito intercept Meridionalis est.

are frigidae appellantur

sula cum multa anni parte Salis praesentia care ant, os quantis elin radiis illustrentur, eos tamen quaseparallelos,mbili calefacientes excipiunt triperpetuostigore,nisibin Oglacie rigesiant. Unde ct ipsa olim nequaquam inhabitariposse credita sunt.

Quid sunt Zonae temperatae

Sunt stasium caeli uel terra, tropico alterutro ct potiri vicino comprehensium. Harum altera, qua Tropico Cancri ct potiri arctico intercipitur, Temperata sieptentrionalis licitur. Hanc nos incolimis.

203쪽

Iltera timidion hest, mpico capricorni,ctpelmantarctita inclusa.

Quare te in peratae nominantur

Propterea quὸd rad3siolaresmin in recti nec etiam parasseti,sed obliqui in s Zonu aeris gratam tem periem causantur. Vel etiam, quod in eis stigore stiri darum o calore torridae Zonarum temperata, incolis, commoda habitatio esci videtur. Hinc etsi catoras Zonas non plane no in habitari experientia peregrinantium, alias terras quarenrium, cognitum sit: anima uersum tamen est, era ad inhabitandum minus commodas, ideos non tam populoses, indigenas item magis barbaros, feros, crudeles, inhumanos O monstrostsese, quam in ZOnis temperatis.

Quanta est latitudo Zonae torridaeὶ

Tanta, quanta distantia Tropisorum, videlicet nostrosecuto .6gr.16. r. qstibus in terra co33gruuntro . miliariagermanica, hoc est, ab aequatore utriniaque ag grscr.siue miliari ager n.3sa.

Initium eius sicundum latitudinem incipit in ti, titudine locoru1 3gr.aδ scr.australi, ibi enim et enith siub tropico Capricorni e I, inis autem sub latitudine boreali totidem graduum 9scr.nimirum bubtropico Cancri.

Quanta est latitudo temperatarum Tonarum

204쪽

inania est latitudo frigidarum zonarum

sequat distantiam potirium apolii mM: di. Ggr. aIs r. hoc est, I .mil. germ. Initium tabent subpo Iaribus , bub latuvdineo . gr. 32.hr. Fini arsus polis mundi Quanquam autem Zonaba terram non ingant, sed partes eius duas extremas veluti pilei tegant: quia tamen eandem quam catera analogiam tabent: nomine Zonarum etiam fluuntur.

Quomodo diuersas Lonas inhabitantes umbrarum ratione discern untur

coitu Torrida degunt, dic notur Αμφι κιοι, quasi ptringum bram iacientes. Cum enim Sol vltra citrarientibeorum digrediatur,sit ut umbras meridianas in terdum in boream , interdum in austrum cadentes videant. Qui temperatas inhabitant, nominatur ετερ - κιοι, quasi alteram tantum umbram habentes. Nam ad et enith eorrem SρI nunquam accedit,

205쪽

sol borealu ct νmbra perpetuo austrina manet. νη- de nos in temperata boreali, quibus Sol in meridie semper meridionalis est,habemus viribrra tantum bo.

Atqui in rigidis vivunt, Περίσκιοt,quasi circumsumbratiles, vocantur. Ita enim quotannis contingit Solem aliquot diebus bupra horizontem sine occase circumuolui. Vmbra ergo in Orbem circumfertur, in omnes mundi partes cadit.

mi morsu, hoc est, Circulorum Sphaerae materia

lis proprietates o psu, ad quos in demon rationibin apparentiarum primi motus adhiberi solent, Exposivivi ivi: ordinis ratio exigit,ur idem in hypothe sibiu secundorum mobilium,hoc edt,in Orbibus Theo. riarum militer fiat.

ORBES, QUI AD THEO.

riarum constitutioneS requiruntur.

I. ECCENTRICUS.

Quid est orbis Eeeentricus

Supra dictum est pag. S. Eccentricos generali

206쪽

nerali stgnificatione esse Orbes Theoriarum

septem planetarum, aliud siue diuersitim centi um a mundi seu Zodiaci centro habentes.

Sed specialiter sic dictus de quo hic agimus

Orbis eccentricus, est Orbis Theoriarum cuiusuis explanetis uniformis, eccentricus, centrum mundi

ambiens, O vel Planetam, velepis clum immediate ferens.JOrbis Genvi est. Theoriarum)Subiectunt. Sicut definitiones circulorum ad Spharam restringebantur: ita etiam orbes suum certum O definitum subiectum, vid. Theorias repraesentantes Spbaras sicundorum mobilium, quarum sicilicet essessiunt) postulant, adeὸ νt extra eaι nes con stant, nec intelligendisiint. Cuiusuis ex . planetis.) 1. Disserentia, qua excluditur theoria obaua ct nonae θlina, ea enim

eccentrico non indiget. Vni formis.) a. Disserentia, qua remouentur Orbes deferentes apuaa Operjaa: itent orbis eccen-rrvi eccentri quatenus in duos dissescitur orbes. Eccentricus)hocent, expeculiari, ct Zodiaci diuersio centro discriptus. Hac tertia disserentia distinguitur a concentricis, qualesAnt circuli Nodo

rum.

Centrum mundi ambiens) . DisserEntia, propter vjysios. Et vel planetam, vel, dic.) vltimὲ a circulo eccentro eccentri, quatenio est pntia orbis, seiungitur.

207쪽

B enim hinu ipsium eccentricum, de quo in prasentia agim is, intra se includit: His autem mediate con- timet vel planetam, ut in Sole, vel epi clam, Plinae jsrbemys. obstruaudium hic cut stupra pag. 34. monui-- s,o is tu illati. rinsisecandum estos aliae sint orabium eqsto itisues quarum aliquas nec nos improbamus) iameu propter Tyrones tam orbium potvi retinemus, e his enitu nobis his dicendum e t. Quomodo appellatur hie Orbis

E CCENTRI CVS 'ecialiter generis nomen sibi vendicans,propter diuersum eius centrum aZodiaco. Item DEFERENS CENTRUM EPICI Lidi in theor3s sex planetarum, qui epicyίlis pluη-tur, sed in Solis theoria vocatur DEFERENS CENTRUM pel CORPUS SOLIS. Indigent autem omnes planet rum theoria Ec

ceti trico. Estne Eceentrieus orbis an eirculusὶ

Si ad integrum s haera cuiuis planetarumsyste-

mare sticiamus: Orbis concauum est. Verum, sicut 1'bara materialis orbem pri=m mobilis seu ultimi cae-lι repraesentans, normam motus sui habet squina ctialetu circulum, qui in *bara medius apolis aqui- distari ita etiam orbis siccentricus normam ct regulam motus sui habet circulum, qui orbem in mediose.cans sepolis elud aequaliter abest. Hunc eccentrici ne/

208쪽

Is distin circulum, ut plurimum quanquam improprie, visupra in protegomenu dictum)orbem, interdum planum orbis appellamus, in eo enim velplaneta vel epis cili centrum mouetur. Hinc in plano hic ipse cirίsuus, prout a centro vel planeta vel epicycli delineatur,pro integro orbe depingi silet. Idem hoc cateris etiam Orbibus intelligeηduns

Inter varios ct multiplices, hi fiunt praecipui, Ob

quos Eccentrici Orbes snguntur, edi' erimnum Uurpiuntur. I. Secundum Fccentricorum conuersiones,numeram vi motvi periodicos planetarum.

II. per hunc circulum demonstratur, planetas in alijs Zodia ιὶ partibus velociores , in alijs tardiores esse. J Vt, Sol stimicirculi mzodiaci borea tem dimensius est

209쪽

tempore Ptolemaei illiebus i8 .esterum diebiu i cxm quadrante, sed nostro seculo moratur in borea diebus r86. hor.δscr.aρ.m austro diebus 178.bor, at .scr. zo. Centrum enim eccentrici ct inde maior etiam pars orbis ei in borea est. III. In hoc circula notamus spogaeum ct Perigaeum,4 quibus omnisseu precipua computationis anomatiarum ratio dependet.

Quid est apogaeum&perigarum

Apogaeum ἀπόγιμων punctum est in circumferentia totius orbis a terrarer notisimum: Perigaum περίγειον autem proximum. A rabes vocant A ugem,

ct oppositum augis, Latini, summa n ct imam Λ i

dem.

Determinantur per lineam ex centro mundi per centrum eccentrici eiectam, ct Ptrins ad circumferentiam terminatam, Et lac ipse uinea nominatis Linea apogaei. IIII. Hinc in ista linea quat, eccentrisitatem metiis

210쪽

V. Hinc etiam planetas a terris alias remotiores, alias viciniores eidem esse, denion ratur. VI. Eccentricitas eccentrici causa e t, quod in theoria Solis linea veri motus disert a linea nie 3 seu aqualis motus ei m. QMd autem in Solis theoria est

ipsium corpus seu centrum bolis: id ina*stheoris est epicyclaesen centrum epicycli.

Quid est linea medii vel aequalis motus planeta

Est recta ex centro mundi ad Zodiacum extensa, aquidistans ei recta, qua in theoria quidem Solis ex centro eccentrici ad Solem: sied in alijs ex centro aqualitatis ad centrum epicycli ducitur. Et ista linea aquaIiter circa centrum mundi,sicut O lm, cui illa aquidistat, circa eum centrum conuertitur.

Quid est linea Veri motus centri Epi eli

EItrecta ex centro mundi per centrum vis cli, ad Zodiacum extensa.

Quid est linea veri motus planetae

Est recta ex centro mundi per centrum corporis planete ad Zodiacum extensis. A est centrum Zodiaci GDE. B centrum eccentrici F G H. At linea medij motus planetae, aequi distans seri parallela rectae B H ex centro eccentrici ad centrum Solis, in theoria quidem Solis, sed in aliis theorijs recta B H ducenda est ex centro aequalitatis