De ortu ac progressu haeresum Io. Witclefi in Anglia presbyteri narratio historica authore fr. Petro Maria Grassi Vicentino augustiniano

61쪽

NARRATIONIS HIST. HAER: Dilectissimis es' Sanctissimis Thomiano, Colum,

bano , chromano , Dimano . N Baithano Episcopis et Chromano, Hermanoque , Lauribano , Stellano , s Segsano Presbyteris e Sarano caterisque Doctoribus seu Abbatibus

Milarius Archipresbures' semans locum Sancta Sedis Apostolica. G2.

Scripta quae per latores ad sanctae memoriae severinum Papam adduxerunt, eo de hac luce migrante , reciproca. responsa ad ea quae postulata fuerant, siluerunt; quibus reseratis, ne diu tantae qussionis caligo indiscussa r

maneret, reperimus quosdam Provinciae vestrae comm Catholicam fidem, novam ex veteri haeresim renovare conantes , Pascha nostrum in quo immolatus est Christus nebulosa caligine resutantes, & quartadecima iuuna cum H reis celebrare nitentes &c. Seoti his acceptis literis, licet eorum opinio tanquam ha resis a Sede Romana argueretur, morem suum des rere minimὸ voluerunt; Hinc anno σε quoniam dissidia & contentiones in diem nascebantur, a Rege No da Humbrorum, qui a Scotis edoctus eorundem Gium observabat, & ab Alchifrido eius filio Romanum morem sequente dispositum fuit tit in Monarieris, quod dicitur Strenaeshalch quod interpretatur Sinus Fari. SInodus fieret, es' hac quanto terminari de beret ; quo in Conventu interfuere Rex & eius filius, Coinianus Nordan-Humbrorum Episcopus cum Clericis suis

62쪽

suis de Scotia . Agilbertus occidentalium Saxonum Episcopus cum Agathone & Nilfrido Presbyteris, item Iacobus ti Romanus Presbyteri, & Episcopus Cedda qui interpres in eo Concalio migilantisimus utriusque partis extitit . Post variὶ disputatum inter Colmanum Episcopum , & IUilfridum Presbyterum , qui

Dominicum Pascha iuxta ritum Romans Ecclesiae ce- Iebrandum, utpote a dim Petro traditum, afferebat . Rex Osuvi Apostolorum Principis veneratione ac au

thoritate motus Synodum dimisit his verbis lepidE concludens r Et ego vobis dico. quia hic ect Ostiarius ille, cui ego contradicere nolo, sed in quantum no-

mi vel maleo huius cupio in omnibus obedire stat iis, ne forte me adveniente ad fores Regni Coelo. rum non sit qui referat, averso illo qui claves tenere probatur. Ita finito, ut ait Beda, conflictu, Epis copus Colmanus videns spretam suam doctrinam cum suis in Scotiam regressiis est , Cedda vero relictis Sco. torum vestigi, in suam sedem redi' utpote agnita O servatione Catholici Paschae.

Post annos novem iterum celebriori Conventu de eadem quaestione actum fuit ; Anno etenim Theodorus Monachus Τarsensis ex Cilicia, quem anno σσ8. Vitalianus Romanus Ponti sex Archiepiscopum Dorouemienissem nunc Cantuariensem vocamus Ronis creaverurat, & in Britanniam miserat, Nationale Concilium coegit in loco qui Herud ford die a . Septembris indictione prima, cui adfuere sex Episcopi scilicet Bisi

orientalium Anglorum Episcopus, Irilfridus Norda Humbrorum , Putta Episcopus Castelli Cantuariorum , quod dicitur Rotschester, Leutherius incidentalium Saxonum, & I infridus Episcopus Provinciae Merciorum; in quo praecipue sancitum stat , ut Sanctum diem Pincha in commune omnes Iermarent Dominica

63쪽

3 1 NARRATIONIS HIST. HAER. poti decimam quartam lunam primi Mensis. quod

Concilium ab eodem Archiepiscopo his verbis a Beda lib. q. Hist. cap. s. relatis, clausum suis r uuam sententiam definitionis nostra I stilo Notario scribendam dictavi, actum in mense s indictione δει mdictis. uuisquis igitur contra hanc sententiam rumta decreIa canonum nostra etiam confensione ac fuλjcriptione manus nostra confirmatam quoquo modo venire eamque InsrIngere tentaverat. noverit se ab

omni officio Sacerdotali edi nontra societate separatum . Ita igitur diligentia & zelo doctissimi huius ac

pijssimi Archiepiscopi errorem de celebratione Paschatis penitus deletum vidit Britannia ; Scoti etiam in Hibernia anno eundem ritum Romanae Ecclesis Adamnano docente receperunt , qui tunc erat Abbas Monachorum Scotorum insulam Ην , quae nunc Iona teste Camdeno appellatur, incolentium, quos cum non potuisset sicuti Scotos in Hibernia ad Catholicum Pascha celebrandum persuadere , dolore correptus e vitae migravit. Sub eodem tempore gens quoque Pictorum, qui Septentrionales Britanniae plagas incolebant eu dem Romanum Paschatis ritum sequia est suasionci

Ceolfridi Abbatis Monasterij Apostolorum Petri & Pauli

in loco qui vocabatur Ingrivum, ut habetur ex eodem Beda lib. s. cap. 21. reserente epistolam eiusdem Α,

halis ad Naitanum illius gentis Regem, qua coram ipso eiusque Optimatibus perlecta, flexis genibus gratias Deo egit inquiens et Palam profiteor , uisi que

qui assidetis praesentibus protestor , quia hoc obrie

vare tempus Pasche cum timueria mea gente perpetuo uolo : Regiaque authoritate persecit . Hyenses pariter Monacta Scoticae, uti diximus, gentis, licet contumacio S, tandem anno πσ. hortante viro pijssimo Ecgeberto sub Abbate Duumchado, obduratam

cerviis

64쪽

cerviccm Romano ritui submiserunt. Ex quibus omni bus apertissime habemus, errorem hunc ab Angli Saxonibus & Pictis Britanniam , a Scotis Hiberniam &Insulam Ηy incolentibus, per conciones , epistolas , suasiones , ὀc Concilia penitus sitisse ablatum . Quae omnia a venerabili Beda posteris tradita , si Alsordus maiori diligentia inspexisset, a scribendo, Regem Inam Anglorum Scholam Romae aedificasse ut in primis hic error tolleretur, calamum cohibuisset: Ab anno siquidem Toσ. quo Scoti , Αngi Saxones , alijque populi falsam in Britannia de sesto Paschatis opinionem exuere, ad annum 72σ, quo Rex Ina Romam adivit, anni viginti intercessere. Negari tamen non debet, reliquias aliquas antiquorum Britonnum, qui cςdibus Amglο-Saxonum, utpote in asperrimis montibus recepti ,

superfuere, in Insula remansisse, intestinaque odia in Victores eorumque Religionem semper fovisse, attamen quid curae Anglo Saxonibus de Britonnum Religione divinari potest, ut aliquis ex Heptarchis , qui eo ut acerrimos hostes persequebantur, eorum beneficio hanc fabricari Scholam iusserit vel curaverit λ cum potius. Undique pressi ipsorumque armis obruti , capti trucidarentur, vel per tuo serVitio, ut ait Beda , mancipati, quod altissimae gratiae stabat loco, vitam miserrime finirent. Caeterum Scotos & Anglos seu Britannos tunc suum Pancha ita celebrantes non fuisse Schismaticos vel Haere- . vicos clarh docet Eminentissimus Baronius tom. 8. adan. 63 . num. I a. ita scribens : Sed antequam de

. his agamus, illud necessario premittendum. Scolorum Ecclesiam licet diverso tempore quod etiam supra dictum est a Communi ritu Catholica Ecclesia Pascha ceIebraret, non tamen ob id a com

65쪽

dor, etenim licet error gravis esset, utpote toties in Ecclesia Catholica condemnatus, tamen quod circa ritus . non autem circa Mei Catholica dogmata

mersaretur, visus es in gente illa a Sede Apostoliaca tolerandus, donec perfectiks posset populus imbui

meritate : cuius rei gratιa crebras ad eos literas misisse Romani Pontifices reperiuntur. s ut nupermidimus ipse Honorius id ipsum prenitit s successores et caterum nec fuisse videntur eo tempore Sco- is eius errorιs. ut inter Schi atticos a Sacrosancto Nicano Concilio reiectos quos vocavit Tuferiaecmtitas, idest, quartadecimanos, collocari vorteret .squidem etsi non Romano, neque tamen Iudaeorum more Pascha Domini celebrare consueverunt. Quod etiam confirmat doctissimus Bellar minus tom. 2. Contris lib. 3. cap. I a. de Cultu Sanctorum, afferens suisse tantum errorem sundatum in sola imperitia, existimabant enim ita Sanctum Ioannem celebrare solitum. Praeterea Venerabilis Beda illius temporis rerumque in pssimis Ecclesiasticarum Scriptor diligentissimus, cum nutilam de Denatio hoc, vel Anglorum Schola, quae duo non sollim Britannico, sed Christiano orbe celebratissuma fuere , mentionem secerit , in argumento est, a Rege Ina nec Scholam aedificatam, nec vectigal R mescol fuisse institutum; Beda siquidem vir pius, ac . veracissimus Historicus suorum Principum pietatem erga Romanam Ecclesiam praecipuε, cui addictissimus erat , nullatenus siluisset; nil igitur fidei habendum Ra-nulso Cestrensi, nec Vestmonasteriensi, cum unus qui que iaculis, anno scilicet retos. alter sex, nempe amno I 377, a Rege Ina & Beda vixerint. Huic tandem nostrae opinioni maximὶ favent quae suggerit Vir egregius D s orthius in laudato Monastico Anglicano pag. 14, ubi prias denarrato Regis Inae Romam adventu ,

66쪽

Jo: UvITCLEFI Cap. q. s haec leguntur: Ne conversonis sua pompam faceret ἰsed solius Dei placeret oculis , am tu plebeio tectus clam consenuit i s tam serie quam Regina sua

non sine magna miraculorum coruscatione Sanctis am claujerant vitam. Et pag. 3I. I e cum Regina sua Ethesurga Romam petui, ubi in plebeio

habitu nulli hominum noti labore manuum Deo mimentes, post transitum suum qui fuerint, cis cu-- ius meriti, miraculis ostenderunt , dicitur enim . - quod ad transitum utriusque signa Vrbis intracta ab homine s intacta fonuerunt. Igitur, si pijssumus Rex amictu plebeio tectus clam Romae cons nuit, & nulli hominum notus supremum diem semctissime obijt , solumque post transitum suum quis esset per miracula proditum I quomodo vera dixerimus quae Mestmonasteriensis scribit, Inam scilicet consensu , & voluntate Gregorij I I. Scholam condidisse, & Denarij Sancti Petri vectigal instituisse Θ Pedidificile sane mihi videtur tantae pietatis opus clam fieri potuisse, vel Vrbem Romam naturali oblita cu-- riositate haud observata. ut Ina populi Romani laetissimos plausus pro tam insigni beneficio Romanae Sedicollato vitare potuisset. Caeterum post Bedam Scriptores Anglici antiquiores, OLlam Merciorum Regem huius vectigalis institutorem tradunt, quod nos verius existimantes libentius amplexi sumus. Radulfus de Diceto in suis Chron. Abbreviationibus, pag. -σ. num. as. ita de ossa scribit e D

disque Vicario Peati Petres Romana Vrbis Ponto ei redditum salutum de singulis domibus Regni fui

in aternum, de quo redditu sngulis annis per un, versam Britanniam colligendo. s Sancta Romana

Ecclest pro flabiistate Regni fui s salute commu-

. ni tranjmittendo decrevιxe Henricus Huntindoniem sis

67쪽

sis NARRATIONIS HIST. HOR. sis lib. q. Ηist. pag. 3 a. O a fuit vir religiosus . transtulit namque ossa Sancti Albani in Adonasterium quod construxerat, multi ue modis ditaverat , deinditque micario Peati Petri Romana Vrbis Pontifici redditum natutum de singulis domibus Regni Iulin aeternum . Idem quoque resert Rogerus de Ηο den priore parte Annalium pag. qos. Sed clarius Ioa neS Bromionus pag. 7sq. num. 1 f. AZam ut dicitur

communiter, illum censum qui Romepev. siue P tre en uocatur, Deo ου Peato Petro . N D mino Papa qui tunc fuerat, s successoribus suis primo contulit pro perpetuo atque dedit. Quod etiam repetit pag. num. 3s. Et sic demum Romam profectus limina Apostolorum Petri s Pauli humiliter visitavit, aeditque micario Teati Petri Romana Vrbis Pontisci redditum unius Denard na- tutum in perpetuum de singulis domibus Regni fui,s primus Dis , ut dicitur, qui hoc dedit . Quae

Bromioni verba, cum refellere non sit ausus Amoldus ita explicare conatur loco supra citato e Age, mitior

adhuc superere interpretatio, quam Delmannus o peditat, de primo videlicet Rege Merciorum. Spel-

mannus a clarissimo Bromioni testimonio ut citias se expediret, hanc e cerebro interpretationem eruit, quam

postea quanti fecerit, legi potest in suo Glossariopag: q*o. verbo Denarius ubi ita habet e Censum hunc per Regnum suum annuo deponendum misisturi primo uas Rex occiduorum Saxonum ut

in Hist. Iua refert Malias: qui fae Regio Iupemcilio deposito pauper inter pauperes religionis rex Romam es projectus 3 nonnulli tamen hoc in ascribunt Merciorum Rexi es narratione quidem

multo magis perspicua. Ex quibus conVincitur Speia mannum suae interpretationis recordari minime voluis-

68쪽

se immo sententiam potius tenuisse , quae tradit, Re gem Oifim huius Denari j vectigal Romanae Sedi prumum concessisse , cum sincere dicat , hanc instituti nem eidem Ossae a Scriptoribus nonnullis ascribi narratione quidem multo magis perspicua. Quod observari ab Arnoldo oportebat, nec tanta facilitate Bromtoni testimonium infirmare conari , sed potius cum ipso Spelmanno interpretationem illam omittere , ac libentius cum veritate fateri, Bromionum, qui Perres-peny vectigal ab ossa primo statutum iuisse scribit , esse de illis , qui hoc idem tradunt narratione quidem multo magis perfficua prae ijs qui Regem Inam

eiusdem vectigalis asserunt institutorem , ut ex ipsus-met otia gestis, quae mox reseram perspicue appare-hit . Rex igitur offa coelitus admonitus Sancti Albani Martyris sacras exuvias post quingentos & septem annos ab eius martyrio meruit adinvenire, ut narrat MO-nasticon Anglicanum pag. r7α Angelica admonitus

visione , s coelenis lucis ad modum facula super sepulchrum gloriose Protomartyris Anglorum Alba ni emios, de loco humili ει populo incognito fu-hlata in locellum ex atiro, G argento , s lapidibus pretiosiis fabricatum pij Mart is reposuit pignora. Ahia fiant hc a passione Teati Mart is anno DUII. Ab adventu Anglorum in Britanniam anno CCCXLLIII. indictione prima calendis Augusti. Eodenque mense cum Humberto Licheseu densi Episcopo Concilium coegit Uerolamij in Provimcia inrisordiensi ut habetur tom. 7. Conesi. Lab. pag. Iora, in quo actum fuit de condendo Coenobio cum Ecclesia in qua totius Britanniae Protomartyris Sacra Pignora venerarentur. Insiiper ut authoritate Roma

ni Pontificishs si alias hoc factum fuerit . quia

non sterari inutiliter dicitur. quod non scitur pedipetratum , canon;cetur, similiter es primilegeturia Mona.

69쪽

3 8 NARRATIONIS HIST. HAER.

nasterium in honorem eiusdem Martyris novia ter construendum. Et haec omnia ut digniorem 'frmiorem forciantur effectum . consilium Virorum

Lanctorum s discretorum fuscipit is exaudit, ut per legatos solemnes a latere Regis dentinatos , aut potius is propria Rex Us super his in Curia R mana tractet diligenter . Ossa igitur Rex siligimus suorum Magnatum fano aquiescens consilio dimino ductias spiritu transalpinum valde sebi laboriosum et Iumptuosum iter arripit sine mora dispendio; nec

eum cura rei familiaris, vel Regni curiodiendi necessisas , vel comminantis Aenis gravitas regnave rat en/m iam triginta et sex annis nec laborisImmunitas vel pecunia inanimabilis effusis ipsum

foterant retardare ; Ex quibus antequam ad ulteri ra gradum faciamus, notari debet, annum, quo R manum iter Offa suscepit , .suisse septingentesimum nonagesimum tertium, nam Sanctum Albanum Mamtyrio coronatum anno 28σ. sub Diocletiano reserunt Beda lib. r. Hist. cap. s. & Laurentius Surius ad diemaa. Iunij, cui additis ex Monastico Anglicano annis soris erit annus 7 93. Praeterea Ossa Regnum adeptus est

anno 737, ut testatur idem Beda in Epit. hist. Eodem anno, scilicet 7s . Offa fugato Teonredo Mercιorum Regnum Sanguruolento quasivit gladio et Adde annos triginta sex ex Concilio nuper citato, quibus regn3V tat, omni procul dubio habebis annum s3. Igitur nutila fides Crhonologiae Saxonicae Molochi, licet maxumam esse habendam depredicet Arnoldus, quae Ossae iter anni 79 a. caractere designat . Corrigendi pariterveniunt Centuriatores tomo 8. Centur. 8. cap. I

Genebrardus lib. 3. Chron. pag. 3o7, & -- Polyd rus Vergilius Hist. Anglic. lib. q. pag. 76. Ricciolius tom. a. Chronesog. resormi. in magno Chronico. Na-

70쪽

talis Alexander tOm. s. pag. 19I, s 7. nuri s. est edit. & alij, qui hoc iter ad annum septingentesimum septuagesimum quintum denarrant. Romam igitur prosectus Rex Ossa Britanniae protoma tyri Sanctorum honoribus procuratis, eiusdem Monast rium amplissimis privilegi, decorandum ab Hadriano Summo Pontifice impetravit, cui munificentissimus Rex ob tanta beneficia vices rependere cupiens, Regnum suum Romanae Ecclesiae vectigale secit impera. . to in singulas domos Denario argenteo in sesto Sancti Petri ad Vincula annuatim solvendo in memoriam imventionis Sancti Albani, quae eadem festivitate, calem dis scilicet Augusti, acciderat; quod in causa fuit ut nummus ille imposterum Denarius sancti Petri semper appellaretur et Audiamus Authorem vitae Osis ab Arnoldo relatum g 8. idcirco Teati Petri Denarius

appellatur, quia Aspe dictus Rex ossa die Sancti Petri qui dicitur ad Vincula ipsum Martyrem ipso

die meruit caelitus invenire t ipsum annuum redinditum ipso die Romana Ecclesia pro redemptione anima sua contulit . Quod etiam confirmatur ex capitulo undecimo Concili j is tamenta sub Auseorgio Porobernensi, & VIstano Eboracensi Episcopis, & Asthe,

redo Rege indicti tom. s. Concit. Lab. ad an. Io s.

Census Roma debitus, quem Denarium Sancti P rei vocant, ad fenum Sancti Petri ad Vinculac alias Missam Petri persolvatur . Item ex lege decima Sancti Eduardi Regis r me mero Denarius, debet submoneri in solemnitate Apostolorum Petri. Pauli, colligi ad festivitatem qua dicitur ad

Vincula, ita ut ultra illum diem non detineatur r*adem verba leguntur in lege Millelmi Conquaestoris relata a Rogero de Hoveden parte posteriore Annalium Pag. ω3. Spelmanuum pariter huius rei testem hab