De ortu ac progressu haeresum Io. Witclefi in Anglia presbyteri narratio historica authore fr. Petro Maria Grassi Vicentino augustiniano

71쪽

loco cit. 33. Petri fesum Delmannus. ratione de sumpta ex ipsa Oma innitutione, contendit esse frastum Sancti Petri ad Vincula , quo nummus Uie fuerit persolvendus, ut memoria haberetur diei in ventionis reliquiarum Sancti Albam in eadem festivitate contingentis. Ex his clarissime constat, hunc Denarium appellatum Sancti Petri, eo quod in sest, vitate eiusdem Apostoli ad Vincula solvebatur ob inaventionem Martyris Albani illo eodem die sequiam . Igitur, cum Scriptores omnes corpus Sancti Albani ab ossa fuisse repertum unanimiter tradant, solidissime concluditur eundem Regem huius Denarij instituto.

rem fuisse, suumque Regnum Apostolicae Sedi vectio gale primum omnium Regum iecisse, et censum qui Aom ev , με Petres eu uocatur Deo et Teato

Petro et Domius Papa, ut ait Bromionus, primum contulisse . Similiter fateri debemus Anglorum Scholam ab eodem ossa primo aedificatam fuisse, non vero a Rege Ina, qui nulli hominum notus, ut mox ex MO nassico Anglicano ostendimus , vitam Romae finivit . Recte I illelmus Malmesberiensis lib. a. de Gestis Re gum Anglorum cap. a, loquens de Rege Ethelaulis ibiti ui ergo antegro mo tus anno Scholam A glor- v . - sertur, ab O a Rege Merciorum primirus innituta proximo anno conflagraverat, ν Maevit egreve . Idem testatur Polydorus Vergilius lib. 3. Hae pag. 97. M Cardinalis Baronius tom. Io. alaa. - . idem ferinae instaurasse Roma Scholam quamdam, primo is O a Mercio m Rege conditam ,

, et 'au aure erus adventum in niam ιncendio sere in sumptam. In Minam postea reversus Monasterium amplissimum

aedificarit, templumque Λnglorum Protomartyri Alba.

72쪽

na etiam nostris temporibus magnitudine. & eleganti suspiciendum construxit, maximisque praediis, & reddi. tibiis auctum, etiam a vectigali Romescol, quod ne. que Rex, neque Archiepiscopus vel Episcopus AM. has vel Prior, aut quiubet in Regno ab idias fumtione est liber, ut esset immune ab Apostolica Sede obtinuit, immo ut eundem Romescol ab omni Hem

sorduenti Provincia in qua fila est Ecclesia Iupra dicta fideliter colligeret, s collectum in usus proprios retineret. Quod postea cum Henricus VIII. in odium Catholicae Religionis deturbatis Monachis Manisque publicatis sola aequandum iussisset, ab oppidanis pretio quadringentarum libratum moneti Anglicae fuit redemptum, in quo nunc etiam inter alia mirandi operis pulcherrimum ex aere solido Baptisterium visitur, quod e Scotici helli manuhijs Richardus Leus Eques auratus Caniculariorum Praesectus hac inscriptione de.

curavit.

Cum Laethia oppidum apud Scotos non incelebre, &Edimburgus maria apud eos Civitas incendio conflagrarent Richardus Leus Eques auratus me flammis ereptum ad Arelas perduxit. Huius ego tanti benefici, memor, non - nisi Regum liberos lavare solitus ,

nunc meam operam etiam im

fimis Anglorum libenter conis dixi . Leus Victor sic

manti vero hoc vectigal subsequentes Reges stetant ex legibus a Lab. tom. s. Coneil. relatis, quilibet cum PNMndere poterit, immo ex poenis rementibus iniustis

. clare Diuiliaso by Cooste

73쪽

NARRATIO HIST. HAER.

xlare patet quanta solertia ac sedulitate Denafium hunc Romano Pontifici solutum voluerint, ut de Henis rico VI. Anglorum Rege refert idem Lab. tom. II. Concit. pag. 337. Regnabat eo tempore in Anglia Henricias UL qui in odium decreti Pasilensium se . 21. contra annatas, voluit continuari per Iuos solationem annatarum Apostolica Sedi, & Denarii Samcti Petri, ut testatur Antonius Massa in Tractat. de annatis num. as. Igitur de hoc abrogando Denario nec lintclesum vel alium quempiam unquam i qui ausum evidentissime deducitur, cum id neque in antiquorum Regum legibus legatur , neque apud Scriptores Anglicos reperiatur, nisi ad tempora Henrici VIII. qui primus eum amplius solvi inhibuit, caeteraisque omnia Romani Pontificis iura penitus delevit ut ex eiusdem epistola legibus Eduardi Q. praemissa reissere Arnoldus S s. in fine: Leges omnes, decreta, a

que innituta. qua ab Authore Episcopo Romano profecta sunt prorsus abroganda censuimus. Et Speumannus in suo Glossario pag. 4so. Abrogata fuit huiusmodi Denaria re pecunia solutio statuto 23. Henrici VIII. cap. 23. resiluta autem anno prιmoes' seciando Philippi. es' Maria , sed abrogata denuo anno primo Elisabetha. Nec amplius postea r

Quod vero profert Alsordus ex Beda de frequenti mrum itinere Romam, ut Ecclesiae Romanae ritus perdiscerent, parum veritatis habet ; Beda enim ab emdem supra citato lib. de sex astatibus ad annum Mumdi Ασ7i, qui est annus Christi iuxta eundem Bedam Isi. ita scribit et His temporibus multi Anglorum ν gentis nobiles, θ' ignobiles miri es' semisti, Duces, es prisati dimini amoris inninctu MBritannia Romam venire consueverant. Vbi nihil de adiscendis

74쪽

. Ni vvITCLEpI Cap. q. et ritibus loquitur, sed Iantummodo dimini amoris in timetu has peregrinationes Anglos suscepisse testatur. Quid enim Laici in primisque sceminae cum Ecclesiasticis ritibus ξ Quasi in Angliam reveris caeteras essent edoacturae quid absurdiusὸ Attamen harum peregrinantium foeminarum frequentia non diu perduravit, quoniam posthabita Religione , honestateque deperdita in summum totius Nationis dedecus cessit, ut scribit Sanctus Bonifacius Germanorum Apostolus in epistola ad Cuthbertum Archiepiscopum Cantuariensem apud Baronium ad annum T Q. Spiritalis assinitatis necessitudine copulando fratri Arachiepiscopatus infula sublimato Coepiscopo Cut, berto Bonifacius Legatus Germanicus Catho.

licae, & Apostolicae Romanae Ecclesiae optabilem in Christo saluatem intims.

Ad epistolae finem Prsterea non taceo charitari vestrae , quia omnibus servis Dei, qui hic vel in scriptura vel in timore Dei probatissimi esse videntur, displicet ,

quod bonum & honestas pudicitiae vestrae Ecclesiae illuditur , ia aliquod leuamentum turpitudinis esset, si prohiberet Synodus ti Principes vestri mulieribus fie-quentiam , quam ad Romanam Civitatem veniendoia redeundo faciunt, quia ex magna parte pereunt paucis remanentibus integris. Perpaucae enim sunt Civitates in Longobardia vel in Francia , aut in Gallia in qua non sit adultera vel meretrix generis Anglorum.

quod scandalum est & turpitudo totius Ecclesii vestras .

75쪽

Cap. V.

Richardus II puer Eduardi nepos in Regnumsuccedit. Lanchorius eius Tutor . Mirelous corrupta Patria Oxonium revertitur, nouoι in Haeresi Iocios aquirit, eius sequaces Lolardi vocari capti, de huius nominis causs et origine disputatur. Gregorius M. contra Mucufum agi per literas iubet. Oxoniensis Vmquestatis decreto Miscles conclusones damnata, eiusdem1cripta combusa. Londinum citatus Archiepiscopo se sistit. impune dimittitur. In Concilio Ox niensi iterum citatus , se verum Chrisianum profitetur, nonnullas propositiones damnat, quasdam de Sacramento Eucharinig

nata , ex ponis

ortuo Eduardo Richardus nepos defuncti primcipis miliae filius iure haereditario, ac totius Regni Procerum consensu apud Memonasterium undecim annos natus in Regnum suo

cessit, 'Disi tiroc by Corale

76쪽

cessit, cui propter puerilem aetatem Lanchastris Dux,& E ima adus huius frater Cantabrigiae Comes Patrui, ex Eduardi testimento Tutores fuere. Vix Lanchastrius Regis tutelam Regnique administrationem susceperat , IVitcleius relicta Patria iam haereseos labefactata Ox nium redijt, ubi resumptis publicis lectionibus immanius quam antea bellum contra Catholicos instauravit, victoriam eo certius sibi pollicitus, quod ob auctam sui Patroni potentiam, statim Mitclefistarum aucta quoque lactio apparuisset, ijs praesertim faventibus qui clam eius opiniones hactenus sequii ad ipsas propugnandas in medium prodiere . Hos inter , quatuor numerabantur publici Prosessores, nempe Ioannes AshWarby Presbyter in Academiae Ecclesia vicarius, Ioannes Ayston Pre byter, Philippus Repington Canonicorum Lateranensium Abbas , & Petrus Pateshael Augustinianus, quorum inopinata tamque aperta ad I cita partes defectio Doctores Catholicos magnopere anxit, Thomam praesertim ν interionum insignem mei instituti Theologum, qui Witcleis propter studiorum communionem, parem aetatem, A longam usque ab adolescentia in Collegio

Menonensi educationem arctissimo necescitudinis Vinin Curi coniunctus, ne amicitiae ius inique violatum sibi imputaretur omnem adhibuit operam, ut amicum . Ω

Collegas a tam turpi incaepto reuocaret I sed videns nec rationibus, nec salutaribus monitis se quidquam prosiacere, immo potius eius verbis insolentiores fieri, vel ri amore in persectum odium commutato contra fidei rebelles in arenam descendit. Hinc in partes divisa inbversitas, caninis quotidie disputationibus quaquaversum perstrepebat . quae lapius in convicia desinentes. infame

illud Lolardorum nomen ad perpetuam Intesta sectatoribus ignominiam inustum, peperere.

Authores qui hac de re senserunt huius nominis ori. I sine

77쪽

ginem varie tradunt e Alphonsus de Castro lib. a. Adia vers. haereses, Verbo Aquar Stapletonus tom. M princip. fidei doct. 3. pag. σos. lit. B. Antonius Marsilius in Hydragies. se L 3. pag. 637. num. Iq. & Prateolus in Elench. lib. I o. ex Mitclefistarum secta ortum referunt. Cur vero uritclefi sectatores tali nomine fuerint appellati, nec verbum faciunt. Raynaldus Ecclesiasticorum Baronia Annalium Continuator aliter scribit. Praeter Te.guardos, quos in Germania incerto Authore pullω- lasse ex Alvaro Pelagio antea dictum eri, aliam Mardorum periem grafatam ferunt. Et quidem una cum Teguardis Lesardos emersisse, cum Hemricus VII sceptrum Germanicum Iuscepit indicat Horaemius eius temporis Author: Eodem, inquit .

anno, nimirum I 3os. quidam hypocritae gyrovagi qui Lotardi, sive Deum laudantes vocabantur per Hanno niam, & Brabantiam quasdam mulieres deceperunt. Ex quo consat eos hallucinatos, qui ad postera a longe tempora Lolardorum originem retulerunt .

quod Minus primum suas f ingente hareses Lo- lardorum nomen infame uritrionis inditum vulgo juerit et siuare Wal ingamus passim Milesinuas Lo-

lardos vocat. Csterum de Lolardorum principe Mat-ιero quod hoc tempore nefaria dogmata difemia nante per Germanram . A riam , s Eohemiam meminere Trithemius, Sanderus, Genebrardus s

De Lotardis , quos anno 13os. emersisse scribit Hocs mius, mentionem facit Trithemius ad annum I 3I s. in Chron. F ictu. Eodem quoque anno sis Civrtare

Cremens Pataviensis Dioecesu in Ducatu Auriria plures nefandissimi Haeretici per fratres Praedicato. res inquisiti inventi s combusti fuerunt. Hos fuisse Lesardos manifestat in eodem Chron. ad annum

78쪽

Abbatis, Dominica autem Nativitatis I 322: C lonia deprehensus fuit Glardus quidam nomine Waltherus Magister s princeps Schola haereticorum illius Media de qua supra fecimus mentionem anno Henrici Abbatis fecundi decimo quinto : qui paulo

post haeresi pertinaciter haerens igni adiudicatus in eadem urbe combustus fuit; eius sectatores, quos non tantum Coloniae, sed foris maiori numero suae impietatis haeredes reliquerat, sicuti Ariani ab Ario, Pelagiani a Pelagio, ita a Matthero Lolardo eorundem Magistro nomen sumpsere , quo tamen combusto brevi postea evanuere. Unde facta supputatione ab anno II . cum Ηocsemio, vel Iars. ut scribit Trithemius usque ad annum, quo Vitelesus sua dogmata spargere caepit, nempe anno Iasa. habemus, istos Lotardos annis tri-pinta septem, vel quadraginta tribus ante Witclesum in Provincijs Germaniae extitisse . Quae Chronologica observario Raynaldum fortasse impulit, ut scriberet Eos hallucinatos, qui ad poneriora longe tempora Lolardorum originem retulerunt: existimans nullam aliam Lolardorum fuisse sectam, nisi a IPalthero Lo- lardo prognatam, quod falsum plane est ; etenim illa Lolardorum secta impuro uritclefi semine orta , alia ab illa I altheri Lotardi longeque diversa fuit, de qua Authores, quos hassucinatos perperam asserit Raynal-dus, pertractantes, si iclefi tempore exortam verissime Prodidere; Noverant enim Lolardorum nomen in Amglia ignominiae tantummodo causa uritclefi sequacibus inditum, ipsosque, & IVitcleinas & Lotardos promis. cuE appellatos, ut testatur Walfingamus diligentissimus illarum rerum Scriptor. Caeterum quamvis ambae ista sectae nominis similitudine convenire videantur, eiusdem tamen nominis origine toto Coelo distant, equidem illa

79쪽

σR NARRATIONIS HISΤ. HAER.

ab Authore Mahhero Lolardo utique nomen sumpsit, ' ista nequaquam a suo Authore Witcleso, sed ab alia causa nomen traxit, quam breviter mox subijciam. Dum rabidis, uti dicebamus, disputationibus Universitas Oxoniensis tota ebulliret, Doctores Catholici videntes putido Mitclefi semine a Prosessoribus quibusdam utpote insectis non sollim Scholasticam 1 uventutem , sed ox niensem quoque plebem Evangelicae Iibertatis obtentu in dies Iabefactari, Imicleso eiusque sectatoribus haec

verba inter disputandum in faciem illidebant: Inimici homines in agro Dominico lolium seminatis: quo Iolij nomine a Vulgo saepissimE audito , Imitclefistae ,

Anglicana pronunciatione Glard hoc est Iolium s minantes, Vocari caeperunt. Guillelmus Somnerus Cantuariensis nostri *culi Scriptor in Glossario ad calcem' tom. a. Hist. Anglic. verbo Lesaria, scribit: Nomen

in Anglia sub excessu Guardi terti; exortum, a que his, qui Miletesiana dogmata amplexi sunt , impositum. A Lolio perperam ductum: Frithemius

enim in Chron. ostendit eos a Gualtero Glardo Germano quodam, qui floruit circa annum Domi ' m I 3Is. originem traxisse; quae est ipsistima RaynaI-di opinio, cui etiam adhaesit Floremundus Rarmunduxin Synopsi lib. q. cap. a. num. q. Hinc Mitcles arum Et Lotardorum nomina exorta sunt ; sic enim

illi ex Anglia progressi Haeretici appellabantur, fumpto ab jis nomine quos anno I 313. corrige I Is extitisse Trithemius scribit. quam tamen Opinionem a veritate alienam nobis ostendit nunquam satis laudatus Imaldensis siritclefistarum ac Lolardorum perpetuuSoppugnator quippequi vicinioribus IVitclefi temporibus Vivebat, ut ipsemet refert tom. a. Doctrin. fid. dci. Sacr. Doctrin. Io. Sed etere nec mihi Mitcles quil

'quam Iurripuit, nec in mea generasios, nisi foru

. . dum Disitiaco by Corale

80쪽

Jo: vvlTCLER Cap. s. odum infans Deram . ipse fuit. Plura magni huius

Viri testimonia proferam, quibus potior fides habenda, cum toto sese tuae vitae cursu admirabili illa in sacris literis eruditione non ad aliud quam mateles lolium

ab agro Dominico eradicandum insudaverit tom. I. Doctrinal. fid. lib. a. an. 3. cap. TI. num. 3. ait.

Nunquid videtur iste vobis delicatus Magirier ad fomendum hareses mollis nutritius. Loiardorum

praceptor, beniuolus tutor s protector dulcisonus . Et lib. 3. an. 3. cap. 29. num. a. Ita cassetur ipse inmentor, s patronus profani ordinis , quem in-menis, s tota plenarie religio Loiardina . Item tom.

a. de sacram. ordinis cap. I 2I. num. q. Trev1ter

tem nihil in hac re tam paenitendum denumero, quam es de numero perdito Gurdorum, quem ipse non genuit sed generat. Proh dolor curtam secunda est haresis e cur eis tam numerosa

proles e Iasaper tom. 3. tit. s. de Religios. Sacra- mentes. cap. 8cr. num. io. Hoc intendit impius iste SATOR AM . provocare Acilicet religiosos miros ad circumeundum per faculum , s claustri continemriam fugere . Ecce quomodo νhclesum voeat lolij Satorem, Lolardorum Inventorem, Nutritium, Praec Ptorem, immerito igitur a Raynaldo carpitur mal-singamus, quod Mitclefi asseclas, WitcItastas, & L lardos promiscue anctaverit. SOmnerus quoque si haec conterranei sui insignia testimonia inspexisset une dubio Angliae Lesardos tempore u81tclefi ortos, & tale nomena lolio derivatum in suo Glossario scripsisset. Interim dum Catholici & teleinae adversis scriptis ac iurgiosis certaminibus se se invicem insectarentur, n vem supra decem conclusiones quas inter caeteras cleius eiusque socii publicE dogmatizabant Romam ad c Apostolicam Sedem tra missae , pervenerant. Gyego