장음표시 사용
101쪽
DE LvSIT. tentiae in aliqua certa appellatione, nondum conquiescunt . . ' - Eorum, qui magis ad veritatem accederi videntur, Paulus Iouius Silurum esse existimat.Et sane sunt non pauca quae fidem videntur facere,si e diuerso non essent alia, quae manifeste abrogarent Nam cum Asturionem fateatur, maleficum neque esse, neque esse posse, quia dentibus omnino careat, sic ab natura sorinatus, quoniam piscibus non alatur, hoc uno argumento, suam de Siluro opini nem tueri non poterit. . 'Nam Silurus maleficus est , &, ut scribit
Plinius lib. nono,capite decimo quinto, gras , fatur ubicumque est, omne animal appetenS, & equos innatantes saepe demergenS.Ad haec,
hamo prehensus, morsu durissimi dentis saepelianium frangit, yt in nono historiar animalium capite trigesimo septimo inquit Arist teles, quibus nihil alienius ab Asturione comi memorari potest. Praete a codem loco.Aristoteles Silurum
fluviatilem pisceni estoait, quem sequitur Plinius libro nono capite decimo quinto . Cum eni rei de Thynnorum magnitudine est locutus, Sunt, inquit, & in quibusdam amnianibus non minores, Silurus in Nilo, Esoxi , Rheno, Attilus in Pado. Et capide decimo- sexto:Fluviatilium, Silurus caniculae exortu sideratur. Libro quoque trigesimo secundo,
102쪽
capite decimo: Siluri stilutatilis , qui , & alibi
quam in Nilo nascitur carnes impositae, &c. - Strabo etiam libro decimoseptimo, Siluris . abundare Nilum ostendit. Quod siquis, propter Plinij verba postremo a me posita, Silu- ri fluviatilis, ideo dictum exis finiet, quia sint& marini, qui tamen amnes adscendant, imis . alios, tum etiam Nilum, id Strabo de Niloa constanter negat Aristobuli auctoritate lib idecimo quinto. Tradit etiam, inquit, Aristo bulus, nullum ex marinis piscibus in Nilum recurrere , praeter alosam,& mugilem, & delesphinum, propter crocodilos . De Siluro tamquam Nili indigena nihil dixit. - Fluviatilis ergo est . Asturiones veropela-gici, nisi quod pinguioris pabuli gratia , du
ces petunt aqtias, quibus &pinguescunt; &salsuginis deposita tristitia in obsoniis longe suaviores gustui essiciuntur. Gulielmus R5deletius, laboriose,& domo. . de piscibus edito volumine, aut nunc Asturio est, Acipenserem Latinis filisse contendit,Do rioni Graeco auctori Oniscon dictum, Gala- xiam Galeno. Sed quid respondebit Plinio qui libro nono, capite decimo septimo ait Apud antiquos piscium nobilissimus habitus
Acipenser, unus omnium squamis ad os versis contra aquam nando meat. Nullo nunc inhonore est, quod quidem miror, cum sit rarus inuentu, quidam eum Elopem vocant.
103쪽
Quid etiam Plutarchoλ qui in libro de indu
stria animalium, cum dixisset pisces omnes icavere, ne ventus a tergo incumbens squamas surrigat, cie atque, addidit: Hoc igitur commune piscium est omnium, Acipenlere tantum excepto, secundum ventos,& fluctus meat hic, squamae vulsionem Veritus, Ut qua- rum commissuras ad os versas habet. Vbi enim squamae in Asturione λ ut de conuersis ad os sileam.
i Nam, quod Rondeletiug litem se diremisse
autumat, respondens, dictum esse hoc, ab iis, qui Acipenserem eumdem esse cum Elope existimarinx, equidem probare non pos . sum, Pistem hunc, cui Asturioni nomen fecerunt neoterici, aut norat Plinius, aut non. norat. Plutarchum praetereamus. Non nosii
se, verisimile non videtur, cum esset omnium marium indigena , & amnium sere omnium in Romano orbe, tum vero in ipsa Italia ii si es assiduus. Sinorat,&is Acipenser erat, iqui poterat, squamas eum non habere, ignorare Quomodo ergo Acipenseri, non m ido squamas , verum ad os versas attribuit Nidςlicet dormiens litteris ista mandabat . . Non norat fortasse, quoniam rarus inuentu esset. Ita certe Acipenser. Admodum enim iro capi etiam in libro de fato Cicero testis est, ut asserit in tertio Saturnalium Macrobius . Nam nos eum Ciceronis librum impers
104쪽
SE v Nous. 7 persectum habemus . Cui ignotum quoque fuisse Acipenserem, indicant ipsiusimet verba. Etenim cum allatum ad Scipionem dixisset, Raro, inquit, admodum capitur, sed est piscis, ut serunt , in primis nobilis. Et Pluta
elius ipso in libro de Anthia sacrό pisce apud
Homerum, Eratosthene , inquid, Auratam videtur , Pernicemq. supercilio flavente, sacrum a. dicere. Multi Acipenserem. Nam &hie rarus est , & aegre capitur.'Conspicitur autem circa Pamphyliam saepe . Martialis q quo rarum dicit: a. ii u' Ufd Palatin is cipensem mittite mensas r i ri
j Quis autem vel Plinio, vel iceroni, vel etia tre Martiali credat raro capi eum piiscem, qui Paclo, qui Tiberi , ut nihil. mplius dicam, tam familiaris sit λ Acipenser autenilibri tantum rarus admodum , sedetiam oui .
nino peregrinus .i' 1 IIn Halicutico dixit Ouidius . D V q. peregi inis .inipenser n is undis. Sed dolendom, quoniam in hoc versu stadimentum eius libelli nos destituit . Fortenim de Acipensere plenius instrueremur. Illud tamen satis est , peregrinum vocaste piscem,ut ea peregrinitatis appellatio Asturioni coriuenire nullo modo queat, pisci perquam domestico. Caret squamis Acipeser,inquit Rodeletius. Hoc
105쪽
Hoc nRmqu id ςuiu et. per. Psini' in, neque per Nιgidium Figulum, naturalium rerumi maximum indagatore , ut eum honoris caus*ssa ocat pud Ma obium Serenus Sammorini cus, neque per Plutarshum,ueque per H Uicrobium ipsumq.Sercnum,qui in seueri priacipis conuiu0 Acipenserem crebro esitaripildi quae de squamis ad os versis a Plini'dicta sunt eraesse ex Nigidio confirm rit bti At ex Atal stratisintentia, Athenaeo resirente, Galeus Rhodius idem est cum eo, sui: apud Romanos cum tibiis , cumniS, Q nnatisque ministris cenis haserebMur, 'Rςgre tiarqne. Acipenser. sita; Hiae. Se ollandendum erat Rondele io, Asturionem O lehim es
ii. dς R Plinius: Acipenseremi, quosd*m vocasse El'pem dirit.Inter quos fuit Appion
Grammaticus, ut refert Athenaeu.
106쪽
ne, quam Graece eruditus, qui q. Graeca nomina seu a per latine quo ad fieri poterat, reddere conaxus est, apud Aristotelem de historiae animalium libro secundo, capite decimo tertio, Elopem Acipenserem transtulit. Debranchiis enim piscium agens Aristoteles, ita stribit: Aliis binae utrinque, alterae simplicςs,alterae .duplice S, ut congro, & sacro,' aliis qua- simplices, vi Acipenseri, demtici, murenae,a 'guillae. odsi certi essemus; clandem cum, Elope esse Acipenserem, ut vertitiThodorus, & multi. dixere Graecorum , haec vi a qua Iernarum branchiarum nota,satis ,nhobis erat ad excludendum ab Acipens
ris nomine 'Acturionem . . o. .
i Etenim pro ea mole,tam exiguae, simplices,& 'persaeilli branchiae. 0nt, ut branchiis carere sit potius existimandus. Naribus autenirestis r tur . & qqam liaustu collegit aqua, eam illo sempet patentis proni oris foramine reiicili, Verum sitne idem Elops Rhodius, vel Rhodius, vel Pamphylius, siue Galeus Rhodius cum Acipeii sere, viderint Graeci. Certe tam Elops, quam Acipenser peregrinisunt . Ouidius in superius citato libellq, sic ait.
Et pretiosus Elops nonris incognitus νndis, . . I. Tvi l. p g is.Acipenser nobilis undis. in
bus. Ouidij carminibus adductus Plunius in fine libri trigesimi secundi falli eos di- ir, qui Elopem Acipenserem existimassent,
107쪽
so DE ANTIQIIT. Lu's IT. eum diuersi sint, licet & hic,& ille seregrinus. Asturio autem , ut ante dictum si h . in omnibus Romani orbis suminibus, haullo tamo maioribus, atque in Pado, i pQq. Tiberi tam frequens est, ut parum considerati fuerit hominis , quae de Acipensete, siue Elope dicta sunt, Asturioni tribuere, & Nigidium, cic
ronem, Plutarchum , ac Plinium, illisq.minores, doctos tamen, & antiquos, tam pueriliter esse alucinatos existimare. I
Acipenser igitur, sit, si plaeet, cartilagi-ceus; sit uiangulari corpore, ut eum contendit esse Rondeletius, dummodo sit patuus, Ut ait Athenaeus, dummbdo perrerinus nec alibi, quam in Pamphylio, vel iii Rhodio mari,& rado,ac vix captus. Asturio certe vulgatissimus piscis esse non potest. Atque haec responsa sint Ron eἔio. Hermolaus Barbarus , nobilium studiorum gloria insignis, a Paulo Cortesio sententia in rogatus, per epistolam e spondit 'Astu rionem antiquitus Hyccam sitisse ,- Athenaei testimonio, hac adductias conteiitura, quod Hycca porculum significet, & Asturio praesertim adhuc parnust porcelletus ab 1talis nominetur, a porco, vel porculo sane per dimi- . nutionem facto nomine Cuius opinionem Sanctus iuuat Ambrosius, in Dominica has sione, cum dicit : Gutto, siue gulo porcellunt amat , ut comedat. Et in Hexamero, Iudaeos
108쪽
marinis poscis vesci discit, cum terrestribus abstineant v e coniectura noti tam stigida est , quum eam Iouius existimauit. Si tamen ε igida,ideatur , calefaciamus nos 3c verbis Isiduri,scriptoris,neque externi, neque tam quam ignobilis contemnendi. Is E mol giarum libro decihao isecundo, capite de prustibus , diserte, &dine ulla ambiguitate; Astu .rionem modo Italis vocatum, ita describit: Porci marini, qui vulgo vocatur Suilli,quod, dum escam aeruiit , more suis terram sub aquis sodiunt. Circa guttur enim habent.oris ossicium, &, nisi rostrum arenis tinmergatari pastum non colligimi. Non potuit nequiplanius, neque euidentius res aperiri. Rostra habet piscis oblongum, instar proboscidis, sub meto circa guttur soramen, magiS quaim
OS,dentes autem nullos,neque maxillas.Qu
redum pascitur rostrum limo soloq. aluei, ut inmiergat, necesse est, nihiI alioqui comprehensiirus. Em fit, ut cum pascitur- limi- reuolutio e sundo ad summam aquam perti gens indicium latentis eoioci faciat piscatoribus. Bene igitur piscem nobis expressit Isidorus. Nec tacuit nomen hoc, quo Hispani omnes utimuP. Suillos enim appellamus,sive, ut mere Lusitane dicam, Mimos .
Quod si de Isidori fide dubitabunt, quibus
is auctor idoneus non videtur,inter varias de
Siluro , Onisco , Galaria , & Acipensere sen-
109쪽
g, Da,ANTInvr T. LVS T. tentiis; nevideaturibsurdum si etiam nos . . scruphium doctiniiniiciamus, adductis ducis ibus passidium generibus, quiris tirioines n0 ' inepte uideri queant. Ex Niliaci; piscibus,
a Strabone primo loco nuineratur: Oxyrin-chus, eo utique dictus:,,Muod obl0ngum, atque acutum rost in habeat. 'Talia vero esse'Asturi uita rostrae, Jndubitatum :minus certum , frequentem in Nilo esse
- In Danubio quoque, ac Borysthene, piscis i capitur,culus ita meminit Plinius libro nonoc capite decimo quinto; Et in Danubio , mari extrahitur Porculo marino simillimus, Borysthenelmemoratur praecipua magnitudo,nullis ossibus, spinisve intersitis , carne . praedulci. Emendat eum locum Gelenius, &pro,Mari extrahitur,reponit Mario extrahitur, ut hic piscix ossibus, ac spinis carens,Mario vocetur. Emendandi occasionem sumpsit parti ex eo, quod, cum illic fluviatici pisces raeserantur, marino locus esse non videbatur, partim, quod hunc Itali,quibus ob salsamenta notus est ,Moronem adhuc semilatino appellent nomine. Iouius inter salsamenta praedura, valdeq. rubentia ignoti sibi piscis frustra, Moronem vocat. Sed enim, si tueri ve- . terem lectionem velimus , intelligimus Plinium innominatum reliquisse, signa autem
dedisse maximae cum marino Porculo similita
110쪽
sthene, verum a mari extrahia A mari enio, tractus, Da bium, ac Borystheneislsiibu . Vtro autem modo legamus, non mul irmsert,nisi qu5d Getenim lectio blandior est, Mari extrahitur, pro trahitur ex mari, dc paulo coactior. Qtyamquam nec sic tota periddus mihi non suspecta est tDesidero enim Plinianae dictionis iuncturam. & concinnitatem. quae languida, ac dissoluta hic videtur. Quare donec alius me felicius locum emendet . ego ita legerem. Erin Danubio Mario extrahitur, Porculo marino simillimus, & in Borysthene. Memoratur praecipue magnitudo nuru Ex ossibus, spinisve intersitis, carne praedui 'ci. Hoc videlicet sensu: Praecipue memorari in eo pisce magnitudinem sine ossibus, silio spinis intersitis, carne autem praedulci. ceterum hunc piscem, siue innominatum, sue Marionem dictum, Hermolaus in Corollario capite de Homotaricho , Antaecaeum existimat , fortitum nomen hoc ab amne, qui inta Maeotin ex regione Antacarum influit. Eos pisces Delphinibus magnitudine pares lib. de-
cimo septimo Strabo asserit. Herodotus a tem libro quarto de Borysthene agens, ma gnitudine cetaceos,spinis carentes,& ad Sal- stram dicit optimos. Atqui a Borystheneia , Phasi, & Tanai, salsamenta, ex Asturionum