장음표시 사용
111쪽
Da,ANTIQFLT. LV SIT. Dali parte, quae vocant Sciunalia,&pleuras, latera, & hypocaelia,id est, abdominias, Pydi'. partes, per totam Italiam circumfer ii ,:vulgatissimi est. VII t Ea salsanaenia, qui ex Asturione esse om- antentur, Hermolaus ex hycca, vel hysica, id est porculo marino, constanter assirmat. Hyccana autem , siue hystam Sturionem Ita liae consensu ait appellari Considerent igitu G& expendasit eruditi unum' Oxyrilichus Stra
hohis, Mario siue innohii natus PIinij piscis ,
'tem Antacaeum Hermolaus interpretatur , ipseq. Strabonis, & Herodoti Antacaeu hyc-C ,sive hy sca Athenaei,& porculus, idem mm
'nino piscis sit, Sturioi ; sitie Asturio mod6
Verum,Mario,vel innominati, Plinij piscis. simesilaim, qui marinus porculus, an aliuS i, ij simillimus , liquido nobis non distinxit Plinius' ' Mihi satis est innominatum hunc ves
Marionem , siue Antacaeum sine ossibus; sino spinis, carne autem praedulci, ac simillimun marino Porculo indicari. Iam enim hinc habeo, porculum marinum ossibita ac spinis c rere,& praedulci esse carne. Istaec Sturioni i esse, qui ignorat, Asturionem neque vidit,neque gustiait . .
. Si vero quis obiiciat, Asturioni ossa quaedam minime deesse, videlicet in capite, huic spondero, ea nequaquam vera esse ossa, sed
112쪽
LI Ag R SE CvNDvs. 8s.callosam quandam cartilaginem,aut si sthiorpidicis est, eaq. ossa habeat duriustula, id tam pusillum est, ut pro non ossibus merito habenda sitiat. Si vero idem est Mario,& Antacaeus ,& Porculus marinus, immo etiam si diuersus est , simillimus tamen, relinquitur recte nos docuisse Isidorum . Tot nomina, inquiet aliquis uni pisciZN minem ea nominum multitudo conturbet. Sapienter enim Plinius loco ante citato.Graecis enim in plerisque nominibus, uti par erit, quando aliis, atque aliis eosdem diuersis appellauere tractus. In Aegypto itaque a rostri efficie Oxyrinchum dixere ad Borysthene,& Maeotim Antacae gentes sibi domestico Antacaeo nomen fecere . Hyccam Graecr: 'vel Hystam maluerunt. Latini Porculum,& P cum,nominis ab Isidoro reddita ratione . Congi latissimum Aethiopiae regnum, cum suis Regibus,opera,&studio pientissimorum Lusitaniae Regum, ab idolorum cultu conuersum est, & in Christi religione mira pietato Perseuerat. Per eius medium, ut ferunt in , colae, Nili brachium ab ipsis statim sontibus diuisum, tam vasta magnitudine, actanto im Petu non modo fluit, verum etiam rapitur, ut duodecim millia passuu latitudo excedat, alueo ad immesitatem prosundo. In eo iidem Pisces, eademq. animalia gignuntur, quae in brachio illo, quod per Aegyptum meat,pro F si certo
113쪽
omnia. Ilia manes ibi & Crocodili, & Hippo- ' potami, & aliorum Nilo domesticorum piscium maxima toto flumine multitudo. Ast rionum quoque ingens copia,fisci tamen Re gij, capitaleq. est, captum piscem Regium ad Regem non deserri. Delatum ipse cui vule donat. Angultum ibi vocant, id est Porcum. Dimerentiae tamen causa, Angultum amazi , hoc est aquarum Porcum dicunt. Duo hinc sumo argumenta. Alterum Nili Aegyptiaci, Oxyrinchos, Asturiones in hoc Aethiopico brachio captos mihi videri. Nam de hie & illic, iidem Nilo familiares immeant,& nascuntur pisces, eademq. reperiuntur animalia. Neque futile videri argumentum debet,cum eodem bis utatur Plinius libro quinto, capite nono: Tum circa Nili originem ex lacu Nilide,ibi,inquit, pisces reperiuntur Alabetae, coracini, siluri,Crocodilus quoque. Inde ob argumentum hoc Nili ortus creditus, tum mox, cum aliquot dierum itinere condi tum, in Massarsylorum gente dicat erumpere, itidem animalium argumentis, Nilum agia sci tradit. Cumq. se rursus condiderit viginti dierum desertis,prosilire tandem ad proximos Aethiopas, sonte nigri vocato. Diuidi autem in ramos, ut Aegyptum praeteream,
indicio est, Zanaga appellatus amnis iisdem resertus animalibus , quem a Nilo defluero
114쪽
compertum a est . . IAlterum dii iiiii ἐ quae me sumere dixi amgumentorum , Porcotum videlicet i nomen , quod illis tribuit isdorus, Aethiopicarunt gentium c sensu validius confirmari. Sed vi tandem finiam si leuioribus coniecturis si videamur, interim tamen, dum veritas eruitur, arbitratu suo appellent Itali , cete raeq. nationes, recenti nomine Sturiones, siue potius Asturiones, a Minio Asturiae flumine, ut apud Clementem Septim ei Pont. Max.
noster Michael Silvius disseruit, appellemus nos porcos marinos, aut si amphibologiam timemus, quia sunt & ali; porci marini, tum Plinio, tum Straboni, simpliciter appellemus Suillos, nomine d mille iam annis,& supra Isidori aetatem, Hispaniae nostrae peculiari, ac vernaculo. Sed de his nimis multa.
DE CALLIPODE. CAllipodis meminit solus Ptolemaeus, estque is qui in Cetobrigensem,ac Salaciensem sinum ingreditur, ad duodecim millia passuum supra Salaciam. onerariis nauigiis, celocibus nauigabilis. Nos vulgo Sadanum appellamus. Quod nomen, ut non a sente, vel ab origine,quasi suum detulit Sed posteaquam Exarranaa, Odiuella, sancta detinentia , diuersis ex li His collecta, torrentium, ac
115쪽
8g DR ANTI DrT. LVso. suentorum multitudine in minuuii iustorum opini Unum aucti,& in alneRMynumi conflueripes , paullo sapra portRN I egium, suis depostis nominibus, honorem illi cesserunt, adanus vocari coepi x,ita nome id no longe pe fert, Sed post sedecim,a I paullo amplius 1 sliaria usurpatum amittit, . lachensi aestuario longissimo praeoccupatus.Videlicet ne receS, usurpato nomine, Deae Salaciae, ex qua urbi nomen, de interitu fluviorum trium superribilis se iactaret. Famili res huic stumini serit mugiles, tumicephali Aum labiones,barbi,& anguillae egregio sapore Bocae quoque, dc minores alij pisces. Atque, ubi salsiis intermiscetur undis,
cammarorum,pectinumq. Prouentus ingens. 3Rarolampetrae in eo capiuntur . .
D E T A G O. TAgus, in sinum Olysipponensem ingre Nsus, librum pro sua dignitate pyscebat
peculiarem. Tot enim urbes, tot valida, &opu tia oppida, in sinus ambitu, dc per utrasque, amnis ripas centum sere millium spatio tantum vetustatem colligenti, idonea modo
Quin & multa,quae de fluuio Strabo prodiderat, ad nos idtegra non peruenerunt. In
dicium est, consuia verbor astrius. Deind*
116쪽
. LIB E R E C V N D Us . 89. promontorium Baarbaritura, & eruptiones Tagitan quas recti nauium cursus. Sunt autestadia decem. Hoc in loco,& maris infusiones. ingruunt, quarum una ultra stadia quadringenta exteditur iam ditis Ta in parte aquantur , &c. Certum corruptum locum, vel hoc testatur. A turri iam dicta. Aqua turriὸ Nul- :lius enim Gentio praecesserat . Et illud: Ea in , parte aquantur. Iponlacia. ibus restitue
dis locis, cum impar ego sim, expectanda erunt, vel feliciora ingenia, vel exemplaria
Miscetur Tagus marinis aquis in intimo stinu ad oppidum Villam stancam. Latitudianem ostii Strabo stadiorum esse viginti tr
vidit, altitudinem vero permagnam, Vt a nauigiis milIia decem vectantibiis nauigare fa- lcile possit.Ηoc verum est, nauigaturq. dupliseci canali, veteri,ac nouo. &, quod ait
superioribus capis εstus accessione duas diffundi inundationes, ut ad stadia centum de quinquaginta facies extet pelagi, reddaturq. planities tota nauigabilis, hoc nos experimur ab ipso oppido Villa Franca, v Rite Beneuentum. Sed insula stadiorum triginta longitudinis , & aequalis fere latitudinis,sertilis, optimisq. vitibus consita, quaenam fuerit,as . signare non possumus. i Multae ibi sunt insulae , ac fertilissimae quidem,sed nullis vinetis con-ι
117쪽
aut pastionibus seruatae. ι Q od vero dicit ι agrum circumcirca: bo nitate conspicuum, scimus non solues eo loci, sed ex utroque amnislatere,cana pos illos, ad Tancos usque limosis inundationibu&tam laetos ac secundos effici, ut simplicissinia,se,.4req. titilla a ratione triticum quidem, & hordeuiquinquagesimo ab satione die metatur, singulari terrarum omniu exemplo. tatimq. in leuiuscule aratis dica, an scalptisὶ millium seratur, ubere Ocyssimoq. prouentu, vel inter paucissimos a messe sublata dies, nullo satu, sed sponte seges regerminet, secunditate restibili. 1 'Vt, quod de Erytheia contra Lusitaniam iinsula,quae nusquam modo est,Mela tradidi i longe in his agris, amnisq. insulis contingere copiosius, experimenta demonstrent. Siue, bugum ubertas, sitie pabuli abundantia requiratur. Tale ingenium glebae est,quam Tagus inundationibus laetificat, vereq. dixit Strabo: Vicina Tago ceterorum opulentissuma sunt oppida .. lΑmnis quidem piscium seracissimis est .aostreorum redundans. Inter Taganos pisces principatum obtinent Alosae , & propter bonitarem, propter copiam. Alterum Alosariani genus, de quo im Aegidio Scallabitano disputaui, Sabbgaruis, vel Sabellarum, stri- .gosius , insipidiusq. est, praeterquam Maio
118쪽
JL EER SE cvNDv S. y Itheisse: tunc enim aliquam in eduliis habent gratia ζ verum ita 't recentes a flumine prunis in craticula 'tόlM 'petroselini pultario edi piperi, ac mali medici succo condia tur ut merito de his intellexerit Ausonius , clim in Mostella dixit ASD identesq. focis ob sonia plebis alafas.
Rarae in Tago capiuntur lampetrae,rariores marini porculi, siue Suilli. Iam enim audeo Isidoro niti. At celebris illa auri fama , per' omnes poetas vulgatissima , obscurior modo, ac prope extincta est,cautione legum, ne commotae arenae depressiores frumetariis sagros nocumeto afficiat. In testimoniti tamecantatae gloriae, Regu Lusitanorum sceptrum x Tagano auro, quo purius reperiri nullum
potest, factu & scimus, & non semel vidimus .
DE ipso Tagi nomine, cu aliquid etiam
cuperem annotare, nihil investiganti oblatum est, quod ullum operae esse pretium existimarem. P et autem fabularum, quaS Ioannes Annius in fictilium suum Berosum effudit: Tagum dictum' suisse a nomine regis, qui post Brigum in Hispania regnarit . Isidorum demiror, virum magnum,& rerum multari ilia bene peritum, nec elegantiorum litteruum tim expertem, ut insolenti fastidio sie
119쪽
a dicendi testimonio ablesandus. Is Elymo logiaru libro decimo tertim Tagum , inquit suuium Carthago Hispaniae nuncupauit, ex qua ortus procedit. riviaius arenis aη riseris copiosus, & ob hoc ceteris fluuiis Hispano
Omitto, quod non oritur a Carthagine Tagus, siue Carthaginem nouam Hasdrubalis intelligamus, siue veterem Ilercaonum etiaHispaniae, cuius solus meminit Ptolemaeus, non autem Cicero, sicut ex non adhibita dili sentia existimauit, & adnotauit in Pomponium Vadianus , adducto Ciceronis loco dPlege agraria: Tum ipsam veterem Carthagi-kinem vendunt. Cicero enim,quam veterem Carthaginem vocarit, satis aperuit lib. a.de eadem agraria lege: Et in Astica ipsam vete' rem Carthaginem vendit. Veru,hoc omisso , intelligere non possum , quonam modo Tagus a Carthagine sit nuncupatus. Neque tamen mirum, si Isidori co ctior, ac contortior etymologia videatur,cu M. illi Varroni non perbelle semper res e successerit.
ruit ex nostris, qui alicubi scripserit,olyssem,quo tempore Olysipponem condidit, a socio Tago, qui in flumen ceciderit, ipsen Tagi nomen fluuib indidisse.Nec abhorrebat
a' era similitudine, si antiqui, tis sindamen
120쪽
. i L, alga NDvs. Fateor igitur, hon nosse nae,unde is cTagi orighaatio processerit. Sed, unde unde sit, antiquissimum nomen est: nec aliud sumini fuissocomperitur. Baetin Cirtium ab incolis appellatum, scribit Livius. Graecorum ouidam, Tartessum dixere, ut Stesichorus apud Strabonem . Stephanus ab indigenis Percei
. ' Tam milia nomii iis confidi mutatio . he-que apud Graecosia neque apud Latinoqvero nomen vetussimu,etiam viris proprium,
in Latio,ostendis Urgilius Aeneidos lib.9. Mu trepidant, ' hasta Tago per lepus Nirumque. at iHispatio quoque Regulo cuidam , n heii idem suisse, cum rerum in Hispania Carthaginienses potirentur, auctor est Silius libo ibino Hasdrubalis crudelitatem,Tagi regulitium interitum, & serui non minus magnanitimam in vindicanda iniusta d'mini caede, auddaciam quam in perserendis ob patratura nobile facinus crueiatibus .gdnerosam cienatiam his carminibus priosecutus . P IInterea rerum Asdrubali traduntur habenae , Occidui qui solis opes,' ta vulgus Iberunta, i Baeticolasq. viros Diis agitabat iniquis , Tristia corda duris , Mi immedicabilis ira, . r. Ei stub ius regni feritas erat, asper amore. Sanguinis, G metui demens credebat honorem. . Nec nota docilis poe)na syriare furores, si Ore excellentem, γ stectatum fortibus ausisit