장음표시 사용
131쪽
egaueritur quare habemus unu nasum L duos o Ios QRespondetur si ideolquia uisus est magis ne icessarius homini et olfactas. Et ergo prouenit ex herii. gnitate naturescilicet ut si in uno oculo offensio faesue destructio si tune alter manearl8c sic certe uide , mus et spuitus uisivus ad unum oculum dirigitur uepatet In communi perspeeitua. Cur pueν gQueritur quare pueri in iuuetute habent magnostis iniun. oculos Ninetate graciliantur. Respondetur secusti, maioι dum Aristote .secundo de generatione hoc est prosressiit ocu Pter maximam cerebri humiditatemf8c propter hac liqui dein cδusam pueri sunt multum somnolenti.
de qui tra Caueritur quare oculi nigri de die bene uident de ciliores. nocte o male. TRespondetur fm Aristotelem et propter indigentiam ignis,& propter luminis 3c hus moris in oculis congregationem qui illuminat Damorem glaeialem.
Queritur quare oculi glauci de die male uidet,de nocte uero bene. CIRelaondetur per Aristo. g glau cedo per se est Iucida & spiritus uisibiles de die debilai
tantur,x in nocte confortantur. .
. meritur quare homines habet oculos diuersns . Cur nold Q Res detur per Aristotelem et hoc est propter di
accidit 'uersita rem humorum. Unde oculi habet quattuor tisculoru ei nicas M tres humores Prima dicitur eonsolidati tuesnx que est exterior fortis x pinguis. Secunda dicitur cornea ad similitudinem cornu, M illa estperspicua.Tertia dicitur inea ad similitudinem uue magne . Quar ta dicitur tela aranee. Sed=m alios oculos constat ex septem tunicis di tribus humoribus. Primus humor dicitur albugineus ad similitudine albuginis in otio. Secundus estglacialis idest glacie similis. Tertius eam vitreus i.ad modum uitriclarus,& illa diuersitas humorum facit diuersitatem oculorum .
Cur lacu CQ ueritur quare homines lusci monoculi sumiates unu boni sagittarij.Et quare sagittarij boni communiter
claudant claudunt unum oculum. Et quare speculates astrauiocritum. dent uno oculo per cannos. Π Ad hoc dicendum enis hec materia habetur in perspectiva, di ratio estse cundum
132쪽
csidum et patet in libro de causis, quia omnis uirtus
unita fortior est seipsa dispersa,ergo tota uirtus ut fisua dispersa in duobusIuno oculo clauso cCgregatur. ad allu,8 sic uisus in ipso fortificatur,x per cole quescertius uidet uno oculo clauso qua ambob' aptis. gQueritar quare fortiter bibentes ridetes lachrimantur. CRespondetur quia dum bibunt aer inibi . ratas non exit a uocale arteria,M sc cum impetu ad oculos dirigitur per poros exeundo M schumores oculorum expellit, ac isti humores sic expulsi addiracunt lachri mas.
Queritur quare multum flentes parum mingunt. CRn .per Arist.quia humidum radicate lachri me taurine sunt uni ub x eiusde nature tergo ubi fletus mestiplicatur ibi urina diminuitur .Et a sunt eiusdem nature dc materie patet in sapore que ambo falsa sunt. Q ueritur quare aliqui habentes claros oculos nihil uident. CRespondetur et hoc est propter Opilast tionem 3c destructionem neraohi uisita hi na tempo ris destructis uirtus uisiua ad oculu a cerebro deferri
non put,ut patet p philosophu in de sensu M sensato. PQueritur quare oculus sit clarus N politus instar ouatociulaeculi. CRapondetur quia res uisibiles reuerber a Ii sunt clastur melius super rem tersam 8c politam,ergo oculusHrcpolituest politus, ut ex hoc uisus confortetur . Secundo Tespondetur,quia oculus est maxime humidus inter omnes partes corporis M aquatice nature , modo si νcut aqua est clara 3c bene polita it a x oculus.
Queritur quare homines habetes Profundos ocu Cur holia Ios acute M longin*uident,&fimiliter alia animalia λ -fundi QRespodetur fm Aristo. seclido de gene, taliu,qas oeulis virtus uisiva in eis non dispergitur,sed procedit di δε aevie uis metraliter ad rem uisam. E t hoc declar atur in sim ili, quia quado aliquis statim in profuda fouea aut insonte profundo stellas celi x firmamenti in clara die speculaturi ut dicit Aristo. in tractatu deforma speculi, quia tunc uirtus ui fiua tara dij nodi spei guntur.eca ueritur quare homines habetes altos oculosia
non prolandos indeterminate vident x male. z
133쪽
spon. per Aristo quia radij qui transeunt ad uisum dii
spergantur ad latuε M non directe procedunt ad rem. uisa in AErgo uisum debilitant. C eritur quare multa animalia nascunt ceca scud catuli leonu Sc canes. σRndetur qa talia animalia. no sunt adhuc placte maturitatis,u in ei S no opatur .fluxus nutrimeti Et hoe declaratur in simili de hirua dinibus ut si illis in nido auferant' oculi alij recrescute istic hoc paret in multis alijs aialibus que et imatare generant' quasi mortua,ut catali ursi . Et ista latio. est magis perspectiva et naturalis materia.
Queritur quare oculi mulieris me struose infici ut speculunouu,ut dicit Aristoteles in libro de somnota uigilia. Et consimile problema est illud. d. et Quare basiliscus iterficit homines nisui. Ad priQuare ba mum respondetur a per talem modum, quia qu*n siliscusso do menstrua fluunt de muliere,tuc aer uenenissimus Iouisu ne resoluitur ab ea qui ascendit caput mulieris, M ipsacat at liδ multum dolens cooperit ipsum cum multis uelli Stapet ijsita quia oculi sunt porosi,ergo petit ibi exitu. Et sic inficit oculos qui pleni sunt sanguine M appa
rent in eis oculi gutto si talachrimosi propter malurit uaporem in eis existetem,Scilli evaporantur L mul'. . . tiplicantur u 3 ad obiectum speculilia quia tale spe/culum est multum solidum mundum M p olitum, M u0 l'. ergo faciliter immundum accipit. WAH secundurn Iiscus RiP detur-basiliscus est animal multum uenenosum,ta um tDxςx per ocutos illius uapores uenenosi exeunt L multi' εαδ plicatur usq; ad rem uisam,& uscpadocutu hominisi qui uapore, uenenosi seu humore S intrantes corpo ν ra inficiunt V tandem homo interficitur. Et hec ratio
epe 4 L-γ' est auare basiliscuAncipiens clipeum cum bitumine' perseete factum aut Tam rem firmam L politam interficit seipsum,quia ab istare politausolida isti homores reflectu tur M percutiuntur us* ad basiliscum aex qua percalsione interficitur Et similiter est dicen/dum de mallere menstruosa. Correlari uest . quedam uetule qua dolpe me strutinspici ut specula aut vitas res solidas uel firmasse ipsas ledui Sc offendant.
134쪽
er rescintilatio oculorum in cattis Iclupis non apparet in lucelsed in tenebris. Respodeturim in
Iuce maius lumen obfuscat Mextinguit minu, lumescet tunc extraneus color apparet scintilare quam shabet aliqaam materiam lucis per quam tempore tenebrositatis apparent splendida,ex quo es corpus pomum M sic illa materia lucis quodammodo obfuscatur in die,ita et non apparet splendida ,sed magis coν Iorata propter Iacis obfuscationem,unde quant magis sunt tenebre,tanto talis natura Iucis que est in obiecto uisibili plus fortificatur quia tanto minu, im/Deditur per maiuS lumen, extrinsecum quo posset obfuscari. I.
Dare homose uides in speculo mox onliminitu suam dispositioneta non scit qualiter sit dispositus. CRespondetur in libro de forma speculi. olum uisum per speculu debiliter ς reflexe representat se
potetie uisue,Mex quo debiliter se re plantat,tuc desthiliter apphendituri& p cCseques no diu retinetur. . .
cogare uisus recreatur per uiride colorς, ut p*xςtiae6λεω,
ver uersum istum .Fons speculum gramen oculis dat . tuleutamen. CRelpodetur et uiridis color mediocri ter mouet organum uisus,M ideo confortat uisum. hoc aute non facit color albus uel niger,quia isti forstiter mouent ia mutant organum uisus,ideo plus fa/ciunt uiolentiam. Cuius ratio est,quia magis tendut
ad excellentiam seu uiolentiam,sed quanto sensibile .. Ust magis excellens, tanto magis destruit Jc debilitat sensum luipatet per Aristo in secundo de anima,qui dicit oe linfibile excellens corrumpitfensum. CDe naso. caueritur quare nasus excedat ultra alias partes capitis CRes detur dupliciter. Primo quia nasus est quasi cloaca cerebri per quam flegma cerebri exsPurgatur,ergo excedit alia membra ne immundyciae maculentur. Aliter respondeturFm Constantinu, qariasus est maxime decor faciei eminens se usplendens cum naturaliter odorat ia faciem decorat,ut testatur
135쪽
e Quare homo inter cetera animalia habet malum c turpissimum olfactum seu odoratum , ut patet sescundo de anima. et Respodetur per comentatorem ibidem,s homo inter cetera animalia quo ad sui utitatem habet cereb8ι maxime humidia x frigidi dimisia ergo ex tali excellenti humido Misigidii cerebrum indisponitur,&perc5sequens olfactus organo indis sposito impeditur sensatio,ut patet per Aristo. M Te mimum lib. de animalergo quidam homines omnis no no odorant,& h oc e st lignu male sensatiois 3 c.
gQ uare uultures ut uult Comentator secundo de anima optime odorant. CRespodetur gi habent ceo rebrum ualde siccum,3c ergo aer deferens odore noimpeditur ab humiditate cerebris sed subito tangit suum organum Mergo dicit Comentator superii de animais uulturesia tigrides M alia animali aspretiosacto in grecia uenerunt a quingentis miliaribus
CQuare natura fecit nares. zRn.*pter triplicem utilitatem.primo quia elauso ore ispiramus a nares in refrigeriucordis. Secuda utilitas est,quia aer proacedens ex ore fetet,quia ami stomaci sunt ei adium, sed aer respiras ad nares minus latet. Tertia est quia flema *cedens de cerebro per nares purgatur. c. are homines sternutant. CRespodetur ut uirtus exquisiva x tafiva per hoc purgetur.& cerebrum a sua luperfluitate purgetur, qu a scut pulmo purga tur per tussim,sic uirtus uisiva M cerebrum per stersnutationem. Eliant qui sternutat frequenter diciturha bere forte cerebrum,3c ergo medici sternutorium dant ut purget cerebrum,di qui dolent non potentes nernutare cito moriunturiquia signum est g cerebri est totum impletum malis humoribus,qui non possunt expurgari. gQuare apopletici .i. in quibus sanguis cito effundi Cur solis tur no possunt sternutare. CRn. et meatus seu uem
calor Puo triculi cerebri sunt eis opilati M obdurati M si possent
cat sternu. sternutare forte apoplexi asolueretur.
rationem. gQuare calor solis prouocat sternutationem Mn
136쪽
ealor ignis CRn. et calor solistatum resoluit MMConsumit,ergo uapor resolutus expellitur per sternutationem I sed calor ignis resoluit V cosumit, Κ ergo magis consumit sternutationem 4 prouocat.
De auribus. 4ezQueritur quare omne aiat mouet aures preter hominem. TRespondetur per Arist.quod quida mus scalas est circa mandibula in homine qui .phibe t motum in auribus,ta ergo eo extenso homines mouentaure S,ut uisum est in pluribus hominib',sed alia animalia ilIis car ent,ergo aures eorum mouent.
eLQuare ex erectione auricularum asini pluuia pronosticatur. IRespodetur quia asinus en animal ualde meta colicu,ta ex melacolia est sentiens pluuia fusttura .mG ipe pluuioso aures olum animaliu erimn turIergo asinus sentiens pluuia futura aures erigit. WQuare auicule no habent aures. CR n. Per Arist. sdideo est qa natura dat unicuiq3qd sibi congruum est sed si dedisset auibus aures impedirent ea, in uo Ialmet Similiter pisces carent auribus propter natastionem M solum habent paruas foueas M poros per quos audiunt Iut declarat Aristo de boue marino.QQ uare uespertiliones aures habent, cum tamen videntur esse aves. CResp5detur r partim habent maturam avicularum in uolando ratione cuius has hent alias L partim habent naturam quadrupedum a quod sunt pilose,quia mures sunt,ideo natura saν tax dilposuit eis auriculas. Quare homo iter cetera animalia habet aures rost undas. CRespondetur quia figura totius 8c figura partium in toto proportionatur ae maxime inter homogenialquia sicut una gutta aque rotunda est ira Mtota aqua,ut probat Ioannes de sacro hosco inspera materiali sed quia caput hominis est maxime rotunν dum ter go M aures declinant se ad eandem formam sue figuram sed capita aliorum animaliu ualde sunt oblonga,ergo Κ aure, exinde prolongantur. Cauare natura formauit aures ipsis animalibus.
QR Podetur et fecit ipter duo. primo ut aialia equare hor
137쪽
aures audirent Mut res audibiles pertingerent ad milculam auris. Secundo quia per aures caput purgasttur a colerica superfluitate, sicut enim caput purga turper nasum flegmatica superfluitate si e per aures; - . a supfluitate colerica .
Cauare os habet labia ipsum circunstantia e Respondetur ν m Costantinum quia labia regunt ia mis' ' nuunt dentes,quia non esset pulchrum semper detes 'apparere. Aliter respondetur detessunt frigide nature M ergo citius lederentur ab aere exteriori fi per Iabia non tegerentur,sed tamen alia potest esse ratio euidentior,que est moralisscilicet et homo debet se moderare in loquendo &c.
Cur Au,; C Quare homo habet duas aures 8c unum os Ufimi aure k sc liter duos oculos. E Resp6detur m hoc estex istaeata unu t,nisi i a scilicet qa homo debet esseprouisor tam in uiderios n,iiij, do a in loquendo,&copiosior in audiendo,ut sapien mirii με tior si qa ut dicit Aristoteles,sensus auditus,est senudhd. ii in discipline. Et de uisu dicit Q sensus uisus multaria
rerum nobis differentias ostendit. Et cum illa cCcorodat Seneca dicens duas aures a natura recipimus M tantum unum os,& ideo natura sagax aures fecit pastentes Linguam uero duplici clausula circundedit scilicet labijs 8c dentibus. a Cauare homo habet os. CRespondetur propter multas utilitates prima,quia os est ostiustomachi. ISecunda quia cibus in ore mastic atur,x ppaIatur ad prima digestionem,quauis Avicena uoluit et secud digestio fieret in ore.Tertia quia in concavo OTib aerinspiratus pro cordis refrigerio subtiliatur, Κ .ppter alias multas causas,que postea patebunt. et Quare labia sunt mobilia . CR5. ghoc fit .ppter formationem uocis,quia sne ipfis vox perfecte for/mari non potestnon sicut sine istis literis .a .h.LP .u ces litterales non possunt formari, ita nec ipse fine
Que causa Cauare homo ossitat. CRespondetur fmglosamoisitatiois ultime particuleapho.Hip .m hoc fit aliquando a tot homine. dio,utcu homo sedit cuignotis Ousubster Ieret.
138쪽
ritam respondetur Romn amo ingilie in diem renouatur,ta augment tur
tes lunt acuti N alii lati sposteriores L Alitoreip
iatur fim Aristo inlecudo de generatione animaliure dentium anteriem estprescindere cibum ergosui uti sed posterion est comedere M masticare cibum. ergo hiat figuram latam que est ad hoc aeta. TOuare dentes anteriores citius crestud CRelpos
139쪽
ne flematis eum paruo humore colerico Me. cauare dentes equi in iuuentute sunt crocei coloris Lin senectate albese. t. ΓRn per Arist. ψ equas abundat in humore aqueosqui in iuuetute digerit,aeconuertitur in crossitatem,sed in senectute calor dis minuitur, Κ remanet ibi aqueus humor cuius proν prius color est albedo.
otiis usus Cauare natura dedit animalibus dentes. CRs adelium in Arist secundo de generatione aialium φ quibusdamatilibus. dest eppugnare seu defendere uita ipsoἔν ut lupissapris quibus da uero pauora citate ut leporibus,quibusdam uero propter formationem uocis,ut homunibus,ut patet per comentatorem in de anima.
Atilia qui cdu re animalia cornuta carent dentibus in supra hu, sunt riori mandibula .s Respondetur=m Aristo .in libro eornua ea de animalibus,t eadem est materia cornuum V denrent denti tium,stilicet humidum nutrirrientale,ergo materia hus in sua que trinsirin cornua non transit in dentes,&sie defiiori man, ciunt detes in superiori mandibula,& talia animaliadibula. Arist no povunt bene masticare cibum unde propter defectum dentium ex consequenti habent duos stomacho,,igitvrsequitur correlarie qa bis masticae cibum unde primo mittunt cibum in primsi uetrem de nocte autem reciprocant ruminando. ecQuare quedam animalia nascuntur cum delibus ut hedi M agneli,&quedam sine dentib',ut homines. CIRespondetur g natura non deficit in necessarijs, nec abundat in superfluis fui patet tertio de anima. ergo ex quo ista animalia statim post exitum uentris Indigent dentibus, deo nascuntur cum dentibus,sea holes mammissis matris nutrivtur ad tempus, ideo dentibus ad tempus carent. Murauab Cauare auicule non habent dentes. CRndetur Mon iunt et materia dentium transit in rostrum, ergo digesti Mentes. est in eis. Uel aliter respodetur quis dentibus noma/stican tamen per instrumenta ipsorum masticant.
IQuare lingua est porosa. CRespondetur per Ars M.fecundo de anima si lingua est medium gustas Mper os poros lingae sapor perueit adsensum fastu
140쪽
et Aliter rfidetur,qἈod saliua spumalis dirigitur ad
os per linguam a pulmone madefaciendo cibum ad primam digestionem preparando Κ ergo lingua est porosa aeut saliua per eam exe t. auaretis
cQuare lingua febricitantium omnia iudicat ama hrieitate, ra. LRndetur medicinalite qaia stomachus corpo iudiearieris ipsorum est repletus colerico humore colera, oia Mesa. est maxime amara,ut patet ex felle,ergo fumus mδ pore amas is inficit linguam,qua propter lingua impleta sapo Tibus iudicat eos amaros quis amaritudo non fit in Abis sed in lingua. CQuare nobis audietibus accidat nominare lingua quescit. ERespodetur φ uirtus imaginatiua est,sul erior uirtute gustativa,M cum imaginamur alique aporemitunc ipsum concipimus mediante uirtute gustativa,quia nihil gustu percipitur ni si mediante saliua,ergo tunc lingua aquescit. .eg Quare aliqui sunt drauli, aliqui bie si ae halbuelenates. ERespondetur4hoc est pluribus de causis alio quando Dpropter lingue tacerebri humectation ut in pueris qui defectuosi sunt in lingua ut patet in pro ferenda multas literas. Secundo hoc est propter exstra tionem neruoNexilegmate,quia tales sunt nero ui euntes ad linguas,qui nerui corrupti sunt. CQuare lingue serpentum M canum rabidorsi sunt Quare limuenenose. IRes detur propter maliciam Scrimo gue caqustatem humoris uenenosi in eis predominantis. rabidorueCQuare lingua canis est medicinalis, M econuerso sint uene1o equisit pestilentialis. zRespodetur Whoc est ex ali, noli. qua proprietate occulta .Pot dici et ideo quis lingua canis est multuporosa,L sic in re attrahit M tollit uia scositates uulneris. Alij dicunt φ canis ex natura has het quosdam humores in lingua quibus sanat cingendo,oppositum est de equo.
CQuare saliua est alba CRespondeturishoe est ex Quare san, eontinuo motu lingue,quia in continuo motu gene ua est alba vatur ealor qui dealbat ista superfluitatemque estias diua,ut patet inspuma aquarum.