Bartholomaei Riccii De imitatione libri tres ad Alfonsum Atestium principem, suum in literis alumnum, Herculis 2. Ferrariensium principis filium.

121쪽

L I stio , quo debilior confiit: enda sit dira digredia mur aut quousque id factamus ' ἰο pcror quo denique huius cneris reliqua, si liue e cnt,co Liscanda sint pari ratione, cum a Altis, cilii de arte scripserunt , tum ab uno clierone optime o demones stratum , quo lino longissimae oratiora labore redis sit supersidebimus , a quaedam tantam , A. pcrdo sunt abii e praeceptis remotiora cc m. is recondita, hoc loco attingenilis. Aut igitur primo , α , eccindo loco agimus si magis res Ondemus , immesae merit in te si causim, tram ad ad ersari ratio enem in lituerimus messit qui , exempli dis , legem Maniliam dissuadeat Et Antonium in senatu defcndat , aut Mituperet amicitiam , qui fere omnia , qui αbus constitutronem suam informet , ab adur ario suo facile mutuabitur , quemadmodum Cicero in de

fendenda senectute fecisse apparet qui aduersariorurationibus propositi, quo ordine ab ei erant frib estari, sic eas, e Pio, atque confringit sed id semper ui

dendum erit , t cum causa nostra id faciat maxime, cujus ratione nunquam est discedendκm . Sit is sit, qui magis agat , ac primum locum obtineat ut suaec se genus plane pernorit , ac quicqlii ad eam aliaeditori satis probandum in unum locum collegerit,nnute , quam id diciti ne explicare aggredi tu , attente con siderabit, 'amsi omnem diligentiam in consilium ad ubebit , ut ad alicuius probat limi, iri imaginem materiam illam , 2am mente , atque animo iam habeat comparatam , recte Ordine con stituat , ac quoi architectus faciet , qui ante quam ullum iaciat

122쪽

D IMIT AT IONE fundament: totius aedisci imaginem aliquam exl ore materia aliqua sibi habet intcgre aedificatam quae totius constitutioni forma si alit cum auditoris natura consenserit , dulsi is eam etiam alia Eiderit, dici non potest , quantum illi ad delectationem albe dirui a lument , ut ea fgura , ciciae omnibus fluit parritibus optime constet ad hominem absolute expririn. αdum, magnopere int: extium octilos delectabit. Velarum si ea uirum illum referat , qui illi maxime noutus sit , multo eam quodammodo ei maiorem ageret d ectationem ac multo arridebit magis ut procul dubio in Alphob alii tui imagine , quam Tutianli egregie finxit , ipsi maiorem intuendo uobitatem si nestiamus qui eum, Acrim: quam tu Aeni in clinjs morte reliquis , quam qui nusquam alias uiderit. Sed omnium rerum instituendarum ratio ummi inprimis erit iudicit nam cum distribuendi genus sit

duplex , Unum naturae , artis alterrim , tyrim adi

gi sequendum sit , ii cmum si ili , qui iudicio plu

rimum ualisit itaque Caesar in scripti ne totius Galliae cum naturae ordine in ea describenda commoedi sim ut possi suum tamen qucndum c li λησα hιit , nam cum a Belgi initium si merct in ea de crio

s da , misy , Celtis , qui in me ro positi sunt , ad

Aquitanos praetergreditur , deinde tertis in loco addi Celtas redit, sic inquiem Callia est omni diu a in partc treis , Qua ruinam incolunt Belgae , aliam

Aquitani , Tertiam , qui ipsorum lingua Celiae , noes D ra Galli appellantur . Eodem modo facio, qui ad Herennium scribi , cum agit de tribus rationis gene

123쪽

ῖ crem , Terti in extenuatum . nam cum mediocris ex

prima, e tertia nascatur , naturae ordine tertio in loco poni magis debuit . id , quod Cicero ucit , ibi γ' ait Oratorum autem si quis ita remerat plura λ genera, ut alios grandes, aut graues, arit copiolos: p alio tenues alit a ges, aut breues id eis interes a iectos, o tanquam medios putet C c. Tam simos Merus is est naturae ordo, ut timi litus primo in loco , mediocritus in secundo, in tertio amplitudo ponatur quem ordinem item Cic. feruat in oratore. natura enim comparat: ni est, lit omnes res magis

ab initique suis , ac quasi eundo adsuum summum per

ueniant,quam connnuo quasi montes nascantur, deo

inde ad colle postea .d planiciem demittatur . naro Terentianus est parastus, hic cum in lenter glo riaretur cum sui ordini quodam fame iam confedio, se facili uictum quaerere, ac eo ventum oci, ubi se iactaret coquis piscatoribus, nil , fartoribus , et reliquis eius generis hominibus grati inium isse sic

inquit. o Cocurri t lati mihi obuiam cupedenarii, caetur ,l xij Coqui, Fartores,in catorci, Actipri o, itibus et resutia,et perdita profiterici proin i s Salutant, ad coenam uocant, aduentum gram tAr. in quorum pol rem uersu ordo magis p v lare iii debatur ut diceret. Salutant,aduentum gratis ritur, ad coenam uocant. M art cm siclitus diligcntist imm

124쪽

ne in Verrem , quod a defendendo ad accusandum descen erit , cum nudices intellexerint quamobrem id faciat eos nihil esse miraturos accusationemi Jam ibi potius , clitam cuiquam ali omnino delaturos. καm propositionem cum postea exeqvitur praeposter agri Ci ery, nam quae fecundo in loco proposita erat , eam primum ab luit, deinde ad priorem redit id quod ex arte facium mime constrat, nam sipi dictae ex ordine probassct se in ea accusatione Caecilio esse anteponendum , pari ratione probatlim

essa , si ex defensore honeste accusator fectus coci

q: id concesso illo , qud Nnestius , quam Caecilius accuser ρ sic una simul concessi uidebata recte eum a defendendo ad accusandum de en ise Fabrilarum proprium e si,ut primo in loco totiu, rei a Ametum, aut quodam modo quod pro Climento sit , prolori quamur . Est tamen ubi Pinutus post prirn in sic na, eum i bene longam , id ponat commodisi me , quam quidem artis liberam institationcm poeta omnino magis sibi uendicare uidet r, nam quae longe et immo te: enerint , primo in loco narrando tit occupet lac his perfecte perdes quae prima gesta erant , per ibelle sese reuocet dicendo et ilim ex arti cis facit capta Troire primum cst , pererrat deinde Aeneas maeria omnia , terras omnes , agit tamen prael fere Mar , clim rem eam exequitur . Continuo enim dycrroribus exorditur , id i cum ex insula Sicilia , non

a item

m ssil

125쪽

nio de reuerti Er . In eo ro magis cum natAra conrasentire uidetur , cum primum proponit, deinde inuo escat, postremo narrat, nam qui fecus faciane, aut

nudi sunt, aut si qui sunt omnino , quam recte fauriant, Ui uiderint, praesertim in iis totius recris ini

tio . At Maro in Georgicis., ouid faciat laetas sieg quo sid. terram

Vertere Meco nus, inmissi adiungere uites, Conlieniat, quae cura boum , qui cultu habendo

sit pecori, atque apibus Aunt experientia paruis.

Hinc canere incipiam.

Quibus ae ibus de quo dicturus fit poeta, pr po

nit, sequitur Deorum inuocatio ex eo loco. D vos o clarisi .ma. Icili mi. lab. cxl. psae ducitis annum di Lib. V alma Ceres.

Et relicta quousque rem ipsum dureditur eo

Item in secundo eiusdem peris libro statim hoc

modo proponit. Enc te Bacche canum, nec non oluestria tecum Virgulta prolem tarde crescentis livae. Deinde Bacchum inuocat cum sequitAr. Huc pater o Lenaee tuis haec Omnia plena Postrem inde narrationem exorditur. a Principio arboribus uaria est natura creandis.

Est tam in ubi priundae aliquid illi sioque cuces

126쪽

D IMI TIM, Esum est quemadmodum Maro fecit in Aeneidis β. initio , qui propositioni quatuor carmina prercinit. atque ita , ut ea etiam cum propositione conianacrii

dicens.

Ille ego , qui qzo Ira . Od. aliena carmen. Ur hi uici coegi Vt , quamuis uides, parerent arcia colono, Cratum oplis agricolis. At nunc horrentia Martis Arma uirum scan0.

Et P. sequuntur, quousque veniat ad in Mocntio, nem,quam totidem uersibus execi'itur, dicens, Musa mihi au mem. quo num se a

ctii statim adiuncta est narratio , caecis initilim hoc est. Urbs antiqua fuit ' γrs ten coloni. Neque ego quenquam esse arbitror , qui Llicretia mihi temere Obi ciui que tamen ab inliocatio:

ne exorsum esse passim legunt , hoc modo.

Aeneadum genitrix, hominum , diuumq; uoluptas, pilam aliud huius initium adducit Varro, cu agit de lingua latina id autem est tale Aetheris QT terrae genitabile quaerere tempus , Hoc tantum ille caetera adhuc des crantur sed hoc dis tribuendi in litutum in operi, ut dicebam ini uti castillime custoditur , atque incorrcipe conserua: in , in media autem si quid ullus vcnia , certe na

127쪽

item eo enim n

loco libe ior in litvcndi rati esse uidetur , quemadmodum Maro in V II. Aeneidos μου rit, qui mulam, quae gemat iam cnerct, qui e rerum latus esset, cum illa Aeneas appulit, ut bidemons iret, primum rogat , d induro onit,pos lycomo narrationem ipsam execi itror sic enim it. Nunc age, i sic Erato NAE temisi a crum, Quis tabit antis o fuerit statui, aduena classem Cum Drimum ausoniis exorcit u appulit oris, o Ene1iam in primae reuocabo exordias: ηα, a Tu autem diu mone dicam horrida bella a Dicam acies, clo, . trinis in fimera reges, Tl γrrenam manAm, totum sub arma coactam eriam , maior rerum mi a nascitur ordo,

; lam senior, longa placida in pace regebat, Et cliae sequuntur reli φια . quo in loco a nat tu illa in tituendi ratione d cessit, id,quod etiam scit

in decim es cum ex uniAersa Actruria, quae coetcrat Aeneas duxistia, est dicturus, ait enim. di Pandite nunc Helicona Deae cantu l, nolicte, lite manu interea Thuscis comitetur orispa cnean, armetq; ratus pelago i uinatur, Quo in loco inuocans nullam explicuit narratio:

nem , quemadmodum supra, scd ea, quae in inuocatione indicabatur, contantus, rem ipsem aggrediti rhoc modo. asticus aerata Princeps secat requora Tmi, o Sub ouo mille manus iuuenum, qui moenia cli si, Et si s untur ad omnium coiiarum imm

128쪽

DE IMIT ATIONEdscriptionem Pari item ratione facit, cum de api

bus agit in quarta Georgicorum sic enim ait, tu, Deus hanc muse, qui nobis exiti it artem funde noua ingressus hominum experientia coepit. Q liae inuocationi loco diei possint uideri sequitur autem rem ipsam sic agens. Pastor Aristaeas fugiens Peneia tempe. Et reliqua ad operis sinem Pari item ratione agit in m. cum Turni ingentia dem est dicturus, ubi missam rogat, Uibi tanta res canenti eliciter adpit. sic enim ait. Vos, Calive precor res irae canenti, , Quas ibitum ferro strages, quae funera Turnus, Ediderit, quem quisitae uirum demserit orco

Et mecum ingentes oras euoluit belli.

Et meministi enim divae a memorare potestis. Deinde sit aggreditur. Turris erat uallo fus ectu, pontibus altis. Et quae siquuntur, ut in difficillimis rebus explicanes dis, κibu , is De sit opus, etiam in medio opere iuceat eius opem inaocare. Q lis Sanazarilis emacueste uidit. 2 optime est exemitis in fecundo libro de Virgini partu nam cum ad christi istum peruenisset, rei magnitudine squid enim maius, aut etiam tantum ' duectus, Sic musarum opem implorat. , Nanc Me castali quae nunquam audita sub antris, Musarumve choris celebrata, aut cognitapbo bo, Expediam . Vos secretos cr cui colles, Coolicola uos si merui)monstrate recessusIntactos. Olim ad cunas , a gaudia coeli

130쪽

Bartholomaei Ricci de imit tione d fori, sum testium , Principem

LIBER TERTIUS.

sici me , qui de imitatione seribuni , hoc loco , quem equar

imit indo , habere neminem , qui ex distributionis meae tertia parte librum iuratim mihi conscin , cum bis quoque pars reliquas Mas partes continendi tersequi, ac conrancle concludi magis deberet ne tamen hic liber si haec quoque tertia pars accessiisset iust magnitudine longior excreuisset, locutionem binuentione et II 'sitione seiunxi , tametsi ea locvestionis quo A audio ritus , iue usius e t in dicendo it ηst dubitem, quin illa, quod ei amplius attribuerim, ficile suum defendat , atque tuentum, meam i hanc

in stituendorum librorum rationem etiam paulo libres riorem pari sit ratione comprobat: ra . Sane inuentetio rerum omnium in dicendo it etiam in genio,

est 'rinceps , neque isto sitio nullam ex suo ordine orationi si uenustiatem , atque decorem alberi , at ea lina locistionis sis, atque uirtus est, ut si nulla ades sit , quicquid prudenti sit me inuonius olliicquid in suum ordinem; optime costituas, quasi frustra utrunaeque es cere videaris, in autem rudis , atque infans, nec quaesis dignitate constet , b rimum de utroqueti detrahatur 'ecipe fit in ea autem qua nunc de Mitrer , imitatione , quantam haec etiam Ma