장음표시 사용
451쪽
utaris oppressus & exhaustus est. Quinto, praeter usuras accedit alia iniuria. .
Nam quidquid in foro venale est , hoc Iudaei pr ripiunt Christianis, offerendo maius pretium venditoribus,quam alii emptores offerre solant. Ac postea, quod iniquissimum est, coguntur Ch istiani duplex pretium dare Iudaeis , si velint emere, quae ad familiam alendam necessaria sunt. Sexto, ut haec omnia impune faciant, distribuunt munera ossicialibus Principum, ut ab ipsis protegantur. Hinc fit, ut populus , qui fert lauiusmodi in- Iurias , pronus sit ad concitandum seditionem , tum in ipsos Iudaeos, tum in eorum patronos ac defensores. In
illos quidem, quia fures sc expilatores sunt: in hos vero , quia sunt socii furum & expilatorum. 7. Haec tanta mala, ut reliqua dissimulem, si princeps aut Magistratus non impedit vel punit, particeps est peccati, & ad retii tutionem tenetur. Potest autem triplieiter impedire. I. Si Iadaeos expellat ex sua prouincia vel ciuitate. a. si non expellat quidem , sed cogat eos ad agri culturam, vel aridi mechanicas , vel ad alia opera seruilia exercenda , nec patiatur eos in otio & luxu viuere, sicut iam viuunt. 3. si Privet eos omnibus pecuni j saci diui-
452쪽
et LIBER V. CAP. XVII. diuitiis per usuram acquisitis, dc in
bonum publicum conuertat. Vtina; haec in praxim deducantur. s. Obij cies , si Iudaei vel expellantur, vel usuras non accipiant, sequentur duo incommoda. D. Mia Princis Pes , tempore nece ilitatis non habebunt pecuniam pro besto. Hanc enim solent petere sudaeis. a. Subditi Principum qui egent pecunia, non poterunt mutuo accipere. Respondeo. .
bd haec incommoda non sequantur. constat in i regnis de prouine iis, ubi nulli Iudaei sunt; & tamen Prinei pes 3c subditi non queruntur. Addo , contrarium potius sequi. Pri- imo, quia expulsis Iudaeis plus praesidii eonferre poterunt ciues, quam Iudaei solent. Nam quidquid Iudaei conserunt, hoc per iniustas usuras accipiunt a ciuibus . Neque hoc solum , sed quidquid ipsis vel ad vitam alendam, vel ad corrumpendos officiales necei- sarium est. Accipiunt igitur a ciuibus tres portiones. Vnam, quam dant Principi; alteram, quam dant officialibus ; tertiam, qua se alunt. Certe, si ciues expulsis Iudaeis retinerenit has tres portiones , parati essent plus dare suo Principi, quam Iudaei dant. Hi
enim dant unam portionem ex tribus ; illi duas darent. Et nihilominus
453쪽
vriam se retinerent, qua nunc ca-
r. LI Me quaestio disputatur propter Regem Angliae, qui usurpat sibi
Ptimatum seu supremam gubernationem Ecclesiae Anglicanae : Ac vocat se Caput eiusdem Ecclesiae ; quod etiam in te ipsum recerunt Elisabetha Edoti-ardus, & Henrietis octauus. De quare ter ipsi libellum ante plures annos, in quo ostendi, Regem An ilis nec iure natur ii, nec di uino , nec hirinano, nee eonsentu doc, orum hominum . nec titulo prς scriptionis, nec secundum principia su doctrin , habere huiusmodi primatum. a. Nunc idem breuissime ostendo. Primo, quia Christus, qui fuit prima tum Ecclesiae Caput, non dixit Herodi Regi, ted Petro Apostolo , Pasce oves . meas Ergo huic, non illi commissa est gubernatio Ecclesie . Similiter Paulus, non Regibus , sed Episcopis tribuithoe omelum , Actor. go. 23. Attenduevobu ω uniuerso gregi, in quo vos Syiri μ
454쪽
Et confirmatur ex praxi, quae tempore Apostolorum seruata est. is tuae
Ecclesiam gubernavit 3 Apostoli. Zgis primam Synodum indixit Apostoli δctor. is. 6. miis huic Synodo praes dit Apostoli. Quis legem ecclesiasticam de abstinetia ab immolatis simulachrorum , dc sanguine, de suffocato sanciuit Apostoli. Quis Coritat hium
incestuosum excommunicauit Paulus Apostolus, I. Corinth. S. 3. is acetcusationena aduersus presbyteros, tanquam legitimus Iudex admisit 3 Timotheus Episcopus I. Timoth. T. I9. Nullae hic partes Regum S nullum vestigium.
3. Η c homini prudenti sufficiunt.
Addo ramen , ipsos Angliae Theologos, qui hoc tempore scribunt de Prima tu tui Regis, adeo inter se dissentire, ut magis destruant Primatum, quam astruant. Hoc patet ex his quaestionibus. Frima, Rex Anglia ha beat aliquem Primatum in Ecclesia Pleriq; asserunt ., At Richardus Thomsonius malit Suprematum , quam primatum appellare. Sectreda, an Primatus ille, quem Rex habet, sit Ecclesiasticus & spiritualis Aliqui sic vocant rAt Thomsonius , & Burillus non audent sic vocare, sed potius Primatum quoad Ecclesiastica & spiti tualia. Ter-
455쪽
- stia. an Rex ab hoc Primatu possit vocari Primas Ecclesiae Henricus SaleoI-brigiesis simplicitet affirmat. Toherus& Burillus simplicitcr negant. maria, an Rex 1 suo Primatu possit vocari sus remum Caput Eccletice Hunc tituum usurparunt Henricus octauus, Edouardiis,& Elisabeta. Hoc tempore admittit 'illum Sacellanus , sed I pherus & Burillus repudiant.' s Dinta, an primatus Regis consistat in aliqua iurisdictione ecclesiastica fori exterioris 3 . Assirmant Τοkerus & Salcolbrigiensis. Negant Thomsonius & Burillus. Vide plura in libello nostro , qui inscribitur, Dissidium Anglicanum de Primatu Regio. CAPUT XIX. An qui iurauit se mansurum iri Euthera-
nisemo, teneatur praestare. r. 'LT Oc tempore reperiuntur multi
Lutherani in Germania, qui quidem bene affecti sunt erga fidem Catholicam, sed non audent illam profiteri, quia iurarunt se in Lutheranismo usque ad mortem perseuera- turos I hoc iuramento putant se obligatρs esse. Sed eriant. Mando
enim iuramentum est de re turpi 6cilli-
456쪽
4 6 LIBER V. CAP. x Ix. illicita , nec obligat, nec seruanduit est : At iuramentum , quo quis Promittit se permansurum in sua fide aereligione squalis cst Lutherana est de re turpi, & illicita : ergo nec obligat, nec reruandum est. Maior patet ex utroque iure. Ex ciuili, quia Iustinia-mis Imperator L. Imperialis , de Nuptiis , sic decernit: I gιbm exprest .m est. illι ei a rei rubturant rem feruari non oportere. Ex ea non leo, quia apud Gratianum 12. 'usit. 6 per Vatia capitula habentur hae regulae. I. Tolerabilius est, iuramentum non implere , quam turpiter ifaceve. a. Iuramenta illicita laudabiliter soluuntur, dana nabiliter obseruantur. 3. Iuramentum non est vinculum
stiniquitatis. 6. Tolerabilius est, non implere sacramentum , quam perma-x nere in stupri flagitio. a. Quod etiam multis exempliseonfirmatur. Primo, exemplo Herodis, qui peccauit seruando illicitum iuramentum cap. Est etiam , ibid. Deinde , exemplo Dauidis , qui laudatur quod non seruauerit iuramentum , quo promiserat se interfecturum Nabal, s cap. Si aliquid , ibidem.) Tertio,
exemplo mulieris adulterae, que tur uerar se adultero adhaesuram ; dc quia hoc non praestitit, censetirr prudenter
457쪽
exemplo cuiusdam Hubaldi, qui iurauerat se coneubinam sua noducturum in uxorem ; & propriam matrem cum fratribus e domo expulsurum , nec vIIam eis alimoniam daturum. Cui suasum fuit , ut posteriorem partum iura menti, utpote illicitam, non seruaret, cap. Inter catera, ibidem. ) ainto, exemplo mulierum scenicarum , qilae iurauerant, se permansuras in suo peccato Ac libidinis infamia. ibus responsum est ab Imperatore; tali tui a- mento eas non obligari. L. citata, C. de Nuptiis. Et recte. Nemo enim obligatur ad peccatum. 3. Est & alius casus , quo iuramentum seruari non debet, nempe, quando legibus aut ea nonibus contrarium' est , L. Si quis inquilinos, ff. de Le-' patis di fideicommissis , parast. finali:
Diui Setiarm ct .Antoninio rescripserunt. iesiurandum contra vim tigum ct autho-νrtatem auris in Testamento sicriptum. nu
sim esse momenti. Et cap. Si diligenti, de soro corii petenti. i li- ' cite seruari potuit . quod contra canoni αMatuta istieitu pactiomibus informatur. Et ratio est , quia maior est obligatio pu- blicae legis , quam priuati iuramentirergo si priuatum iuramentum repugnat legi publicae, huic tanqua fortiori insistendum est. Hoc sensu dicit Innocentius
458쪽
a LIBER v. CAR XX. . centius oco iam citato : Pactione
uatorum Iuri publico minime dc rogatur.
Et Papinianus i. Ius publicum , ae de pactis ; lus publicum , priuatorum pactis mutari non pote F. Et regu Ia iuris est , l. . Neque pignus , T de diuersis regulis
iuris : Friuatorinu conuentio iuri publica non derogat.
On in aliquo easu liceat mentiri tr. M Ostri Theologi distinguunt triplex mendacium , iocosum, stitiosum, re perniciosum. Iocosum το-cant, quod tantum ioci seu recreatio- nis causa profertur. Ossiciosum, quod . alicui prodest. Perniciosum , quod iniuste nocet. QAod dupliciter fieri potest : I. quatenus est iniuriosum Deo cuiusmodi est omne mendacium in rebus fidei, in Sacramento confessio nis, & in iura in cnto. a. quatenus est iniuriosum proximo ; ut contingri iadetractione , in falso testimonio, ineontractibus. z. Hoc posito, duo certa sunt primo , Omne mendacium esse peccat uni ex prohibitione. Deus enim prohibet omne mendacium , Levitici 19. II. ci: Psal, s. 7. di Sap. II.-alibi. Secundo. non s
459쪽
non solum ex prohibitione, sed etiam
ex natura sua peccatum esse. Nam eat natura sua cotinet triplicem malitiam seu deformitatem rectae rationi repugnantem, nempe abusum sermonis.
deceptionem proximi, & violationem amicitiae humanae. Mi enim mentitur, primo quidem abutitur lingua Mn rmone ἱ quia usus linguae ac sermonis ideo datus est homini ab authore naturae, ut per illum manifestet proximo, quod in animo sentit. At contr1 facit, qui mentitur. Deinde decipiepIOSimum , cui mentitur. Ipse enim putat sentire illum in corde, quod ore loquitur. Denique violat naturale tua amicitiae, quantum in se est. Nam decipiendo proximum, dat illi occasi
nem renunciandi amicitiae. vide A gustinum in Enchir. cap. 22.3. Idem confirmatur ex illo I. Ioan.
a. 2I. Quoniam omne mendacium ex veri
tate non est. Ex quo loco disputat A gustinus tib. contra mendacium, ea . I s. Qiii docet aliquod mendacium esse
licitum , vel verum doeet, vel falsum. Si falsum , non est ei credendum. si verum, iam aliquod mendacium ex veritate est, quod negat Apostolus. Et ibidem cap. 19. sic : Nemo discit a castitate,esse adulterandum: nemo discita pietate, Deum esse offendendum et E f nem
460쪽
aso LIBER V. . CAP. XIX. hemo discit a benignitate, proximo esse nocendum : Ergo similiter nemo
discit a veritate, esse mentiendum. Et concludit his verbis: Si hoc non dscet v νitas . non est verum : si non est verum. nus indisendum : si non est discendum . num igitur est mentiendum
. Eodem spectat, quod Christus asserit de Diabolo , Ioan. 8. Cum
loquitur mendacium . ex propria loqititur quιa mendax est. O pater eius. Vnde se
eoncludo : Id, cuius primus author est Diabolus, non potest esse, nisi sit alum: sicut e contrario , Deus est primus au- thor omnis boni. At Diabosus est primus author mendacii, quia nemo do-eet ipsit in mentiri, sed ipse suo cκcmplo alios docuit in paradiso, cirin di-
dacium non potest esse, nisi malum. Eleganter August. trach. 42 in Ioannem : Quomodo Deus Pater Senuit Filium veritatem : sio Siabolvi genuιt quasi lium
s. Hinc sequitur contra origenem, Cassianum . Ρtiscillianistas, & nostri temporis Politicos, in nullo casu licitum esse mendacium , ne tunc quide in quando mentiendo nemini obesses, titamen alicui prodesses. Mod etiam docet Augustinus in Enchiridio cam