장음표시 사용
341쪽
ergo si facienda est differentia inter contractus & iudicia, si eri debet δcouerso, videlicet ut in contractibus tota mero iure committatur, nec
obstet exceptio pro parte impleta a sed in iudicijs ut mero iure commitatur, nisi pro parte non impleta . Secunda, quia quod non committitur stipulat io pinalis ni si pro parte in factis diuiduis,hoc locum
habet in ligredibus tantum . no aute in principali promistare,cotraque in totum,& cum effectu siue ope exceptiones committitur.d. g. Catoc in fi.ut omnes intelligunt.Sed Bal .nouel ind.I.Cato,num. I 3.resellit hanc communem opinionem,& differentiam,dicens iure non probarin quod iudicia magis stricten de rigore procedunt, quam contractus etiam circa praeparatoria. l.de die.in princ. qui satisda.cogant.t.bτ, ε,-C.si plures una senten. t Tertiam solutionem refert dic. glos. ma- solutio gna .g. si plurium. in s. distinguens inter eum qui potuit totum imp I rriti noluit,ut cadat in totain poenam cum effectur& inter cum H UΟ-Iuit,sed no potuit, ut hic liberetur beneficio exceptionis pro parte impleta: per I. I .β. si cum duobus.de colla bono.Sed hanc solutionem,licdi fateantur tu se ueram, quia in obligatione facti difficu Itas superueniens quamuis non excuset ab obligatione,tamen Excusat a poenae comissione. l.si vehenda. .idem iuris,adleg. Rhod.de iactu . nihilominus 66 ut diuinatricem rcijciunt. ' Quarta solutio fuit Specu. cuius nemo meminit pester Ioan .Crottum in a repetitio.d.9.Cato.nu. 3. Pin tit. de arbit .f. ulti .nu. .uer ut autem.Sed ibi Specu .non arguit contra sinc d.3. Cato. ubi de facto diiuiduo,sed contra totam bimembre distinctionem Catonis opponit de tertio quodam membro, uidelicet a quo nec insolidum cum effectu tota poena committiturtavi in I. respon.Catoni Senec pro parte tantum,ut in z.respon.Sed mixtim e quia mero sidem iure insolidum committitur, sed pro parte tantum ope exceptio Inis exig tur. ut est casus in d. t. si tertius. g. si plurium .Respondet Specu. quod illud casuale est vii It dicere particulare, seu speciale propici iudicia, quia stipulatio habito respectu ad iudicium continet indiuiditur quoniam omne iudicium est individuum.I.de unoquoque. supra de re iudi .l. in hoc iudicio.supra fami I .erciscun .c. I . extra cle Icquestra. postalest.& fruct.Sed habito respectu ad seruos s stendos,factum illud est diu uiuum .Versim Specu .hanc solutionem refellit,quia sequeretur idem dicendum in qua uis obligatione dandi decem, uel quid diuiduum ruthabito respectu ad stipulationem, qus est ius, contineat individuum rhabito uerὼ respectu ad rem sit diuidua Sed alia ratione non ualeti solutio Specu.quia factum siliendi seruos est individuum, nisi inquan- tum diuiditur numero . ut stipulatio operarum. l. stipulationibus . g. operarum .de uerbor.obligatio.Specul.ibidem numero qI .uersculo .
342쪽
s s ' Vnde Specul. ibidem transit ad .aliam conciliationem, quae quintae'dicens quod ideo in d. si plurium,poena pro parte exigitur Opeex νceptionis, quia obligatio pendet ex facto alieno, sicut & alias parcitur propter factum alienum. l. sancimus. C.de fidei uil. 2.quaest. I .cano.
Paulum, itaque secus in secto proprio,vbi non parcitur, ut in d. g. Cacto .Sed haec lolutio deterior est priore;quia d.f. li plurium,loquitur de facto proprio , qui enim.non modo se,ut in d. l. di si post tres. si quia
cautio.sed etiam si alios sistere promittit, factuin proprium di non . lienum promittit. l. quoties quis alium sisti .de verb.obligatio. deinde non aduertit Specu. ad text.d. s.cum ita.& I. uti um .in l. si is qui ducen. ta,de rebus diib. ubi eadem est stipulatio,de qua in d. g. si plurium .i Et tamen ibi non dicitur obstare exceptionem in parte, sed sun pli- Miter totam committi.Breuiter dico,quod bimembris distinctio Catomis, ut in primo membro tota pinna committatur ipso iure& in eis ouun secundo vero non committatur ipso iure, nec in effectu,nisi pro Sarte, non est imperfecta ex eo quod circa primum membrum qua doque contingit obstare excepionem in parte, quasi mixta quaedam. ut l. 2.in princ.de uerb.obligat.& sunt exempla. in d .l. 2. ad fin.& in LDq. iuncita glostin verbo committatur di in d.=.s plurium Caeterum de .ucra conciliatione d.9.si plurium & d.f. cum ita, ad inuicem, in fin .dict.I.Cato,dicemus mox post dispunctas reliquas sententias Doctor.
ψ6 t Sexta solutio fuit Petri Pertriani distinguentis an stipulatio contineat unum factum diuiduum, an plura. Et quod d.3. Cato, in sine loquitur quando unum solum factum diu iduum est in obligatione,& se nec ipso iure, nec ope exceptionis diuiditur commissio poenae edd. . rii plurium.&d.f. cum ita, loquuntur, quando plura facta copulatilicsunt in obligatione,quo casu mero quidem iure tota poena committi- tur desectii unius factorum, licet alia impleta sint, sed competit exceptio pro parte implementi. Et tenet Petr. quod dict.f. cum ita, debet intelligi,& suppleri per d f. si plurium,ut obstet exceptio respectu ims plementi,nec facit differentiam inter contractus&iudicia. t Bart. reprobat opinionem Pcu.ut cum glos.& antiquis ponat aliquid speciale in iudici js: quia inquit,& est septima opinio 9 in contractibus, si
in parte non obicruatur,committitur poena in totum sine ope exceptionis, siue sit unum factum diuiduum,ut in dict. .Cato,siue plura copulative iunctariit in d.cum ita.& in d.f.utrum. l. si is qui,de uerb. obligat. sed quod in iudici js mitius agitur in hoc. quod obstat exceptio pro qua parte paritum est dict 3.si plurium .Quod ultimum Bartol. limitat procedere in ijs quae pertinent ad ordinationem iudicij, secus in decisorijs,in quibus idem,quod in contractibus IV. Celsus. in pri . . Ut S 4 cip.
343쪽
ci p. supra de arbitr.Lv. g. si sortem. in secundo respon. de verbo. obli r 8gatio. t. At Bald. Novell. reprobat distinctione miBart. tenens nuper dixi quod strictius seruatur rigor in iudiciis, ctiam circa praeparatoria,& ordinatoria Iudiciorum. Cfieri Doctori crebrius no modo dubitant, sed aperte obstrepunt opinioni Bart. & tamem cum eo transeunt, eo quod nequeunt aliter sese extricare , nec melius adferre ut Hieronymus Butigella d. f. Cato. numer.irq6. dicens post longas angustias, placet, ut non recedas ab opinione Bart. postquam communiter eam sequuntur . Idem post seniles angustias facit Lancelot. Caliau. ibi, numer. 8o. ubi fatetur opinionem Barto .ese diuinatoria sed quia communi sest, non recedit ab illa :& ante eum Ioan . Crotriin ij. repet. d. g. Cato. reiectis opinionibus aliorum etiam praeceptoris sui, etiam sua propria,quam tenuerat in priori repet. numer. I o I. Tandem in ii. repet.numer. 33. in s. incertior, quam dudum , ait solutionem Barto. minus peliculosam . Sic Horma nec . Detus ibi, ni
mer. qcq. dicit omnes solutiones Docto. periculosas, sed minus p riculosam opinionem Bart. & Maria. Socin. Iunior post acrem dispurationem ultra quatuor col. tandcm ita concludit numer. 2o7. Nihil profecto dici potest,quod si ex omni parte securum: veruntamen potest forte dici, quod illud quod sentit Bartiabit minus periculo sumi. At Bartholo. Soc .lcitas patruus in d. f. Cato. col. xvij.Pnumcr. 2 8. dicit,quod opinio Petri, continet magnam squitatem: & in illam inclitnat, in quam etiam Maria. Socin. numero. zo8. quia inquit secundupulchram, & substantialem opinionem Pet. solum oportet distingue ερ re inter plura facta simul promissa,& inter unum per se. l. Ego vero dico quod valde cum Pet. dccipiuntur: quia quod d. g. Cato in s. lo-- . quitur de uno facto diuiduo exempli causa est, quia idem depli rium. ribus diuiduis: ut mox docet. sed dict. f. si plurium , bcne ' loquitur de pluribus factis simul cu copula tacita, vel expressa promisssi sed non loquitur de factis diuiduis, sed de factis indiuiduis. Quid
enim magis individuum, quam Stichum vel Eςotem sistere imposs- ,
bile enim est hoc fieri, seu prsstari pro parte. Et scd.f. s plurium, noloquitur de factis diuiduis, sed indiuiduis ,& sic nullo modo quadr tad oppositionem , adquod nullus adhuc glo. & Docto. animaduertit: ut omittam quod uterq; Imo. in d. g. Cato. reprehendunt distinctionβPcd. quia eadem debuisset esse ratio in v no facto diuiduo, in d. g. Cato. i n fine. quae est in d. M. si plurium . in pluribus copulati uc. Et alias aliorum Doct. rationes, quibus opinionem Pct. impugnant. iii. So s so t Octaua solutio est Bal. Novell. in d. M. Cato. numero decim lutio. certio, quod in d. f. Cato. unius crat, unu. facti obligatio, quae non potest
344쪽
potest scindi,& sic per contrauentionem in par te, tota poena cum esse .ctu eommittitur sed in d. 3.si plurium .erant plures obligationes, quia tot erant stipulationes.quot res dMin ctae, leg. scire debemus.de uerbis ObIig. Et si una obligatioiplet, alte ra no, nulla obligatio scindit, sed Psecta impletur altera omissa. Et sic silus est ut respectu obligationis
impletae nora petatur poena, sed tantum respectu obligationis non impletae. Et ad secundarium contrarium .d.f.cum ita.& g. virum,in d.I.siis qui ducenta. Respondet, quod ibi poena non incipiebat ab obliga.tione, sed a mera conditione quod pluralitas facto tum non erat in obligatione, sed tantum in conditione , quae conditio cum sit una, non potest diuidi, & sic ibi tota poena committitur, sine ope exceptionis. Et hanc solutionem quantum ad concordiam .diet. . si plurium di f.cum ita, Iason sibi tacito authore attribuit in d .f. Cato. colum. xv. mimer. 39. in si .Haec opinio in effectu non differt a sexta,nisi in conciliatione β.s plurium.cum β.cum ita .quem Pet ait determinari per g. 3 ya si plurium .ut obstet exceptio. quod Baldus. Novell. negat.t Alciat. in dict.f.Cato.nume. Iqq.in paruis,& ibi Lancelo.Galiau.hanc solutionem reprehendunt:Primis,quia quod aliquid sit in dispostionc, nodebet alterare naturam condictionis,quae non proinde minus est indiiuidua,quod a dispositione incipiat,quam si non inciperet a dispositione, nec ob id magis diuiditur per legem xis .iab. prout quod est in dispositione non minus est in conditione in stipulatione poenali. Barto. ind. . si plurium & in d .f. Cato.oppo.xviij num. 8.ad sn. Secundo quia sequeretur,quod text. ind. f. cum ita. in vit .respon. non procederet, si . precessisset conuentio: quod est salsum, cum sit eadem ratio utroque casu: vi tenent Bart.Socyn.& alij ibi.Tertio,quia quando pura conuenitio preccilit stipulationem poenalem, fortius ligatur promissor. l. si ita si putatus.la grande. de verbo obligati .ergo non minus praeci se,& spe cisicc impleri debet,de ante eos Hieron.Butiget. in il .f. Cato. numeris S a ios .ita in effectii perstringit opinione Iasonis . t Ego vero sortius reprehendo, quia solutio Bald. Novel .est directo contra text. in d. g. Cum ita.& d. g. virum,quia in d. s.ctim ita,certum est quod saltem in j. 6spon. vers. idemqtie.stipulatio incipit a praecedenti conuentione.inite x.ibi, quas neri volumus, crgo conuentio. Et iterum ibi, Stichum ec: Damam dc Erotem sisti. siquis eoru & c. crgo sunt duae stipulationes:
una desistendo,alteta si quis eoru status non crit.Tum idem text. ibi, , ut stipulationi satia sat . non dicit, ut conditioni satisfiat. de in d. g. viru.t t. apertissimus ibi , . quae ut fictem comprehensa sunt, ergo in obligationem praecedentem deducta, ut etiam in fine textus. ibi, si quis autem plura in stipulatum deducat Alciat. Cato. nu-
345쪽
mer. IV.&ibi post eum Lancelot. Galiau. Iasonis discipulus, col.
xxi .nuine. 79.&Horma noc.Dctus num . o I. dicunt Iasonem sequi, sibiq; attribuere opinionem Bal. Nouel.Contrarium censet ibi Hi ron. Butiget. nume. I s. dicens, nec ex mente, nec ex verbis Iasonis hoc colligi. Sed certe cursim attigit nec digessit,ut queritur Salice. de his,qui scripta tantum discurrunt,nec in eis contenta digerum,quos sit lare iubet in l. si ex cautione.col. vlt.C. de non numera .pecu.quia in ef
S 3 fectu Iason sequitur opinionem Bal. Nouel. t Nona solutio fuit
Ludo. Bolo gn. in d.*.Cato. nume. I 69.ubi dicit, quod d. . si plurium loquitur in iacto diuiduo dependente a facto tertii, quia aetiis siste di seruos non potest seri sine personis eorum: ideo facilius piomissori parcitur,ut in effectu poena committatur tantum pro parte, qua no impleuit.Sed dict.3.Cato. in sin .loquitur in facto diuiduo,non dependente a potestate tertij. sed a facultate ipsius promittentis. quare non parcitur ei,sed tota poena committiturcum effectu ob non implemen '
tum in parte. Et multum gloriatur Bologni.quasi omnes prsse scribe rtes erauerint,& male intellexerint d.3.Cato .in fin .sed. f. si plurium. Sed idem Bologni .non aduertit quod haec sua solutio recidit in idem eum ultima opinione gl. magnae in d .g.si plurium .dc qua supra nume. γ Fq y 2.quam idem Bologni. eodem numer . I 69.reprobauit.' Decima solutio fuit Caroli Ruini in d. . Cato.col.xxiiij. cum sequenta bi prialijs omnibus veritati magis accessit, sed assequi nequiuit :& ait quod in d. . si plurium.obstat exceptio pro parte, quia qui promisit sistere quatuor servos,si tres stitit, implementum pro parte est apud stipulatorem, nec cadit repetitio, nec compensatio cum poena, ει factum infectum fieri non potest, ideo ne consequatur utruque obstat exceptio pro parte impleta. l. rescriptum. g. spado, supra de pactia Sed in d . Cato.in sin. si stipulator agit ad poenam, quia non ratificatur in parte, potest, & debet quod consequutus est implemento partis restituere,
vel cum poena compensare. l. in executione.I.pemiit. de verbo. obligatio. & sic tota poena committitur ex eo quod cessat absurdum , de quo in d. l. in executione.f. pro parte .videlicet quod teneatur stipula tor in diuersis rebus, scilicet partim in poena, partim in principali solutione recipere:& in effectu limitat dict. . pro parte. admittendo ab surdum, quando pars reccpta non potest resilui, nec compensari: 1 1 1 1 & ad transuertum contrarium . . s.cum ita. adeo inuolute loquitur numer. 7 . ut uix percipi possit , quid sentiat,&ait quod in d.3 si plurimn,fuit una stipulatio stib una verborum conceptione: sed in dict. f. cum ita. fueruntplures stipulationes, vel Liltem plures conditiones, si a conditione suit incoeptum. Ideo in d. f. si plurium,poena non co-
346쪽
mittitur in effectu , nisi pro parte: sed in d. s. cum ita committitur in totum cum effectu,non obstante quod stipulator consequatur,& retineat implementum partis: quia in eo implemento non cadit repetitio et tum quia cum sunt plures stipulationes , consequitur implementum ex una, & poenam solida in ex desectu alterius: quod probari dicit in leg prima.f. vlti . supra de penu. lega. 16 t Hanc solutionem reprobat Hieronymus Butigella in dict. . Cato.numero. I F. adfin. de verbor. obligatio. dicens quod totum e contradici debuit , idest, quod facilius poena committitur in ..lidum in dict. g. si plurium . quam in d. f. cum ita. Eandem solutio- nem sustus reprehendit Maria. Soc. Iunior in d.3.Cato, num. 2o6. quia quando sunt plures stipulationes, facilius poena diuidi debet: & tanium respectu no impletarum committi.& alias sequeretur ut tota poena pluries videlicet pro singulis committeretur, contra mentem dict. . cum ita. Adde quod dict.f. cum ita. loquitur in eodem casu,
quo dict. g. si plurium. Et quod adducit Ruin. de lcg. I . in fin .supra de penui .lega. impertinens est, & spectat ad alium sinuosum La-337 byrinthum, quem alibi in nouis intellc. extricauimus . t Uidem xi solumam solutionem refert Ruinus in dicto loco quorundain , qui dice- ''bant d. g. Cato .in sin. debere intelligi secundum dict. f. si plurium. &pariter d.3.cum ita.& eadem fidelia dealbari clim omnes bi textus loquantur de poena adiecta obligationi facti,& sic luco interesse, S concquenter non committi, nisi luatenus interest, Se sic cessare poenam pro rata impleinenti: secus dicentes quando adiicitur dationi, ut tun committatur in totum, etiam si impletum sit in parte. l. quinta. I. si sortem. de verbo. obligatio. Hanc solutionem reprobat .Rui .numer. s. quia text. ind. g. cum ita. in princi p. loquitur quando poena si 'biecta est dationi, quo casu secundum eos, & omnes insolidum , cum effectu. committitur, si pro parte tantum non impleatur: dc t umen toxt.idem vult, & euidentius esse, quando subi jcitur facto. Nos autem dicimus quod in dict. f. si sortem. alia est ratio, quam propter 3 18 naturam dationis, nec spectat ad individuum. t Duodecima solu- kil. tiosuit Iasonis indicta Cato. numer. 39. in sin. ubi dicit, qudd dm lutio. ctus. I. si plurium. clare & ad litera in loquitur, quando quis pure promissit plures seruos sistere sub poenae sed text. in d. f. cuin ita. expresse loquitur, quando promis litisib conditione, si, Stichum , Erorem de Damain non sistam promitto poenam T. Vnde cum conditio sit multum praecisa, & debeat impilati in sorma specifica. l. qui haeredi.& l. Maevius. de condit. & dumostratio. Praeterea conditio dicitur in di-
347쪽
indiuidua. I. cui sundus. de condit. & demostratio. s sistat omnes
praeter unum,incidit in poenam in totum,& quod ita loquitur text. in dict. . cum ita. Et dicit hanc ueram solutionem non cauillando hee hira,prout secundum eum Bariolus cauillatur, & credit istam esse ueram ueritatem rctim si mere contra dictum.I. cum ita, & contra dict. 3 19 virum .i Et hanc solutionem Iasonis refert Ioannes Crotus in s eunda repetitione dict. .Cato, nume.quinquagesimoquarto.ubi eam reprobat tanquam diuinatoriam, quoniam in d. f. si plurium. non ponitur modus per quem stipulatio tuerit concepta,& potest intelligi in casu,in quo poena subconditione fuit promissa. Tum si dicatur , promitto sistere seruos sub poena centum, hec poena tacite sub conditi ne promissa censetur: cum non debeatur, nis contrafactum sit. Istud innuunt verba Barioli in octaua oppositione dicti M. Cato.haec Ioannes Crottus. Ego uero dico hanc reprehensionem esse erroneam. Quod enim Crottus ait intellectum Iaso.ad dict. . si plurium. esse diuinatorium, falsum est, quia non solum frequentior praxis, & mat
ria subiecta praetoriae cautionis iudicio sisti, de qua loquitur dict. I. si plurium .est,ut ncipiat a dispositione, seu promissione sistendi: sed letiam verba text. hoc indicat. Et sic intellectus Iason. in hoc qui etiam est concors intellectus omnium glos verus est, de genuinus , tantum abest, ut si diuinatorius. Sed grauiter errat Iason dicendo quod in dicto s.cum ita. stipulatio poenalis incipiat a praecedenti conditione latum : hoc enim falsum est contra illum tex. ut clare demonstrauimus supra eodem numero. a. Haec enim opinio in effectu recidit partim in opinionem Petti, partim in opinionem Bal.Nouel .ut tetigi supra eodem numero Iso. eisdem rationibus reprobatur: non repeto.Sed Ionnes Crottus in repetitione prima dict.f.Cato.numero Ioo. cum sequenti, reprobatis decessorum etiam praeceptoris sui
iij. λ- -6o opinionibus, i visus est sibi nouam quae decimatertia.estet9 Iu-lutio. tionem ad ferre: dicens numero IoI. vers c.e o autem credo, quod
in dicto I. si plurium .i deo poena pro parietantum in erictu commi titur,quia una erat stipulatio,cu serui sistendi non fuissent expressi: de ponderat tex .in d. .s plurium .ibi, una stipulatione: sed quod in d. s. cum ita.plures erant stipulationes,quia nomina seruorum,qui sistendi erant, fuerant expressa.I. scire debemus, deverb. oblig. Ideo si pro parte T. sat,pcena integra committitur, addens qn specialiter expri
mitur serui sistendi,& si non sistatur poena promittitur, ut stipulator propter istam specifica expressione uello, O singuli sistant,&cuiusuis dc suctu poena integra comittit. Secus quado non suit facta specifica
348쪽
expressio, ex qua magis enixa voluntas ostenditur, quam ex expressione in genere. argu in. l. vltim.9. o in ne in . C. de administra. t ut . N glos l.in
cap.inquisitioncs.de haereti. in vi. Verum haec solutio non est aliud, quam explicatio obscurae illius solutiotiis Caro. Rui. supra numer.3 sq. quam supra reprobauimus.& idem Ioan .Crol. in secunda repet.
numero. II .non persistit in ea, sed eam cuin caeteris omnibus re pro bat,trantiens cum opinione Bart. no spuera sit, sed quod minus pericu
si losa,ut tetigi supra eod. nume. q8. Decimaquarta solutio est Andr. Alciat. in dict.f.Cato,nume. rq in paruis.quod in d. . si plurium.
stipulatio non erat cocepta copulati uc, ut in text. ibi una stipulatione, xiiii.si, alias adiecta copula non suisset una stipulatio, sed plures. l.scire debe- lutio. mus,de verbo.obligatio. Sed in d.I. cum ita, pro inlisor promisit sistere Stichum,& Damam,& Erotem copulative:& natura copulae est, ut requirat concursum omnium copulatorum. l. si hqrcili plures .de condit. instit.&sic si omnes stati sint dempto uno, tota poena committitur absque ope exceptionis:quia ad finem vitandi poenam,rcquiri tur concursus utriusque copulati .d. β.cum ita quia proprietas verborum hoc inducit,ad quam praesumuntur partes in dubio accommodare intenis
6 a tionem suam .l. non aliter. de legat. iij. t Sed haec solutio sophistica est: luia in d 3 si plurium . necesse cst promissione sistendi faciana duseruis,vel hominibus certis per se vcl per relationem ad aliud certum, S sic dato quod non fuisset expressa copula,tamen puctus est loco copulae texta in I.triplici .nu uerbor. significatio. in i .Paulus.f. Imperatores ibi,Germano, Silvano iunt entin duo uiri infra de legatio. Bart. in I. cum duobus .f. in cocunda. supra pro soc. Ioa. Imol. l.diuus Adrianus.col. I .& ij. de re iudica. Alcx .in l .pretia rerum. ad leg. Falcid .Hac etiam solutionem rcfellunt Horma noc.Detus in d. .Cato. nu.qO 2, cum seq.& Maria. Socy.Iunior num. Oq. ubi alias quoque rationes costra Alciatum adducit.t. Quid dicendumῖCerte non est miru, si nullus adhuc haec iura conciliare potuerit, cum nemo ea recte intellexerit. Retento enim erroneo intellectu in uno, nihil potest ualide supceo, aedificari,chm sit error in fundamento,quanto minuS retento Errone
intellediu in singulis textibus. Vt enim prius purgandu est ulcus, qua adhibenda medela: ita prius inueniendus est uerus intellectus, quam inquirendae &fabricandae conciliationes. Vera est enim protesta' tio Iustiniani in l. i.&ij.C.dcuetc. ivr.enuc. nullum esset in iuribus nostris contrarium, sed ita si recte intelligantur, ut noue docuimus in tractatu de ψευδαντοσε Acte in singulis horum iurium glosside Doctor. ad usque falsum intriuerunt, dc retinuerunt lene sum,& intellectum. Quid ergo miru, si nunquam ea in uice concorda-
349쪽
36q re potuerunt Quantum ad dic. f. Cato. in fine, omnes adusque intelligunt sensum elle, qtidd promitsor facti diuidui sub poena , quam iiis partem dcbiti principalis etiam maiorem cum effectu impleuerit tamen incidit in totam poenam cum effectu,qui est primus horum falsorum intellectuum nunquam cnian, text.hoc cogitauit, sed tantum in
illis uerbis uidelicet, quamuis ipse diis pro parte habere non pot,obiter iudicare uoluit in his diuiduis solutionem particularem non esse admittendam a principali debitore quamuis stipulator icneatur eam radmittere ab eius haeredibus pro carum partibus .Hoc talii in vult incidens illa clausula ultima d. g. Cato. & non aliud. Proser memplum praticum ex eo text. in rem praesentem adductum, oculis, & palpa tioni manuali subiectu in . Quidam promistit amplius no agere ad mille praetensa sub poena centum,& ponamus expresse vel tacite actum electionem esse promissoris non agerc, uel poenam soluere qui est proprius &directus casus d.9.Cato. mormir promissor relictis duobus heredibus,certum est quod si unus litem rc mat uel de nouo agat, pro media videlicet ad quingenta, offercndo non deducere, sed statim solucre mcdiam partem poenae, scilicet quinquaginta, quod potest etiam inuito aduersario, nec tenetur integram poenam inscrre: sed tatum pro parte sua, qua agit, dc cohaeres, qui non agit, non tenetur in aliquo,etiam ipso iure.text.in d .g.Cato.versi.& si de co. Quid ergo
si promissor ipse superstes agit contra stipulatorem ad quingenta &offert quinquaginta pro poena,an possit inuito reo λ Videtur quod sicut idem possit duplici rationc:prima, quia ex hypothes expresse vestacite actum fuit clectionem cise promissoris cultare poenam, abstinedo ab agedo,uel agere soluedo poena, sufficit eu solucre poena,quat nus agit. Sectinda,quia decisio textu alis est alteria heredusmissoris hoc posse sacere. d.versi. at si de eo,crgo multo fortius hoc potest principalis si perstes qui ad minus es ciuidem iuris, & potestatis. l. haeredem
eiusdem .de rcg. iur. nec potuit plus iuris in haeredem transferre,quam 363 ipse habuit. l.ncmo plus. de de regu .hir. t Sed his non obstantibus text.in diei. g.Cato, in ult.clausula, contrarium respondet,videlicet dominum circa hoc non idem posse,quod unus haeredem eius .Ratio de cidendi est licet text. non exprimat,sed satis ex alijs textibus colligitur quod ab eodem debitore non admittitur particularis solutio, etiain diuiduis: vitate disseruimus supra pari. ij. q. I. Non est ergo verum
quod omnes putant, dominum cadere in totam poenam petendo m diam,vel etiam quamlibet partem,ac si totum peteret.hoc text. no diacit, nec unquam cogitauit,nec ullus alius text. in iure, ut valde miran-Qum sit quonam cestro perciti Doc. adeo tranuersum acti sint, ut ver-
350쪽
ba ultima dict.f. Cato. ibi, domi nus pro parte ratum habere non potest,distorserint, idest, si contra faciat in parte,cadit in totam pinnam, superscribendo ctiam hanc epylomon,ut Bartol. & omnes faciunt, uidelicet. In facto diuiduo pro parte contra facientis tantummodo, sed y66 aduersiis promissorem insolidum.' Atqui in contrarium sic epilogandum erat. In facto diuiduo pro parte haeredis contra facientis tantum poena committitur,& dato quod unus haeredum cotrauenire possit pro parte sua, offeredo poenam pro parte sua tantum: tamen dominus ipse hoc non potest pro parte.h.d. Clausula enim ultima dict. .de illa anthi thesis ponitur ad differentiam haeredum, & refertur ad id qd dicitur de uno solo e pluribus haeredibus principalis, videlicet. ad facultatem, quam habent snguli haeredum pro partibus suis, quam non habet dominus in illis partibus: nec tamen ob id mutatur conditio obligationis in baetedibusa. r. f.ex his . de verb-obligatio. I. przetoriae. g. incertam,deprae t. stipula. quia si est,nicus haeres, idem in eo , quod
in domino,& quando sunt plures haeredes , idem in singulis respectu 167 portionum eorum, quod in domino. t Hoc solum differentiae est , quod obligatio diuidua in uno liue principali,siue haerede, no est diuisa, sed unita,nec inuito croditore admittitur particularis solutio ab eodem: sed in pluribus est actu diuidua sic ut singuli ex parte creditoris partes suas,& non plus petere possunt:ita singuli ex parte debitoris partes suas offerre pollunt. Hoc tantum intendit d. f.Cato.in s. Pluribus quam uolebam uerbis haec inculcani:sed multo paucioribus prae-
168 Eis qui doctrinam hactenus conturbarunt. t Quod autem ad dict. s.si plurium. non loquitur de facto diuiduo, sed de indiuiduo, nihil em Intel Iemagis individuum, quam certum hominem iudicio sistere, vel etiam C. si quandoque extra iudicium,puta ut recognoscatur, vel operas praestet. 2 'ει quomadmodum obligatio plurium operarum diuidua est numero, licet singulae obligationes sint indiuiduae.l. in stipulationibus,3.operarum. deverb. obl. ita dicendum in d .si plurium, A. in d. .cum ita.& d. g. virum .in l.si is q .de reb.dub.& sic nihil habent commune cum responso ij.& clausulis ultimis d.=.Cato.ut pcrperam & flagitiosὰ co finxerint inter haec iura antinomias. t Nunc vicere veteri purgato, pro ucra,& aequabili conciliatione dictorum iurium, assumo genera- Veralem illam regulam velut clauem,non possc quem principale N poena' 'simul consequi: sed altero contentum esse debere. de qua supra pamtc. I. numer. Sy. haec locum habet in d. g. Cato. ut etiam text. pro
bat, versic. at si de eo. ibi , qui aduersus ea fecerit, & ad finem ibi , solus aget a quo fuerit petitum, intelligitur enim cum effectu: quia si ui pacti repellit actorem, non debet ab eo consequi poenam: quia