장음표시 사용
101쪽
'l e uni suisse scribis in matrimonio Catij iiij tui contrahendo: cui quum nuberecMaeuia, Sempronius, auunculus ipsius, -- spem fecerat quodammodo certam hPi eoicatis suae relinquendae: quae nunc ab eo,sine libe-.tis defuncto, aliis veniat propinquis: aegre Prose , ut debeo,& moleste ipse quoque sexo:sea minim t men in eo astipulor sententiae tuae:qui matrimonium hoc ipso iure vitiari, aut infirmati posse existimas: quam dolo malo contractum Et quoniam in eo,quid iuris sit, consilium exquiris meum: sponte equidem, ac libenter tibi gratificor: pro iure veteris amicitiae Onecessitudinis nostrae: &tanquani amicus consillo amico, sed ad aras usque, quod dicitur: quantum scilicet conscientiae fides, ac religio suadet. N'sti enim Epicharmeum illud, a Platone toties repetitum: cons
102쪽
consilium res sacra. Sic igitur sonsulq,S sic cesseo Tia-
rinionium etiam dolo cqnti acturn valere: & omni abratum firmumque esse.' c. cum cilccius ile his,quae xi i
lus malus , sed bonus potius appellandus est: ciuo ad matrimonium quis certa lege, praemioQue in uitatur.
admodum&is, quoad melioris vitae rationem quis persuadetur, siue vi,siue dolo res agatur: t quod sit in Imatrii'6nio spirituali: ut not. gloss. in d. c. cylin dii Aus.vsi etiam Panormit.numaz.Quae autem inuitat, S alliciunt rios ad matrimonium, ea merito Valent, dc legibus comprobantur t d. l.Titio centum. sicut e dia herso, quae in fraudem legis ad impediendas nuptiasse pia sun nullam vim habent: ' secundum PVini si,um in l. haeres meus. D. de condit. & demonstratio. Magnus enim fauor ' est matrimonij: secudum not. in Gfin de re iudic. & c. licet ex quadam.in fin. de testibus.
pro quq sempei in dubio iudicatur:t ut valeat potius, rquam vis bluatur: ut not.Hostien.in c.si vir. de cognit. spirit. Felin. in rubr. de sponsal. num. 6. in sin. Iason in Authent. ingressi. num.ῖ2.cum sequent.Zas conssarnum. 83. & cons num. 22. Nam ein spe haereditatis adipiscendae Caius subinvitatur, &quadantenuS cogitur ad ducendam Caiam: minime tamen cum alia contrahendi potestas Cato aufertur. d. l. Titio centum . neque libellas tot itur matrimonij: quod consensu perficitur: ' in quo tota consistit substantia ma- 8trimonij: t l.nuptias. D. de reg.tur. q. nuptias.Authen. 9de nupt. l. fin. C. de repud. sic. sussciat. 27. l. 1. Quod si tam enormis fortavis dolus esset:vt consensum tolleret, &libertatem matrimo iiij. aliud sane iure ob- Iotineret et quum matrimonia omnino libera esse de beant..t c. gemma. de sponsat .siue sutura sue iam co- II
tracta: quae vinculo poenae obstringi inhonestum quodammodo videtur. v d. l.Titio 3c l. Σ. Cod. de inutil. I2 stipulat. Neque enim dolus malus, nisi ex enormi laesone aliqua arguitur in supetate. Cod. dedol. Φῖ
103쪽
mal. l. omnes. Lucius. D . quae in Daii l. cred.l. si quis cum aliter. ubi Doctores nos. D. de verb. oblig. Dec. cons zo'.& 216. Sc 7 . Curi. Iun. cons I r. hi ut Go- lus scieti ac volenti non insertur.' l. cIm oonationis.
Cod de transact. c. scienti. de regulis iuris libr. 6. Ita nec in eo locum habet, qui hoc agit, et sibi&suis re 33 cte consulat. t l. 3. q. quod ait Praetor. D. dein cod.
ritas incipit a seipso : 1l praeses. C. deseruit.&aqua. c. dilecto. de praebend. & dignit. Neque vero sententior huic nostrae refraetatur: quod, si quis pecuniam pro
mittat: Si Mquiam uxorem non ducat . Praetor actionem denegat: secundum Papinianum in l. Titio centum. D. de concit. & demonstrat. Nam aliud est , pc nae metu, libertatem eligendi matrimonil auferri'. a liud ad matrimonium certa lege, praemioque inuit 47 ri. ut ibidem loquitur Papinianus . t Pori casu non valet conditio: quia poenae metus adiunctus est, qui 18 omnem matrimonij libertatem tollit: et quod amore potius, quam metu conciliari, & omnino retineri de-79 Oet.' nam hoc contra bonos mores esse sci ibit Pati io lus I C. in l. Titia. in n. de verb. obligat. Quod autem
est contra bonos mores, necfacere nos posse credCn-2I dum est.)l.filius.&l. conditiones '. de concit. instit. Posteriori autem casu, quoniam nona matrimonio
is prohibetur sed ad nube luna potius inuitatur, Iriod12 honestum est,& omnino laudabile:' conditis non re mittitur, in cum casum sadia: quae impletur euentu matrimonii: cuius optandi, aut eligendi nemini est
iliruit ubi plosin verbo,cogantur. o. quaest 3 cum sit milibus. Nec est contra, quod dicitur, matrimoniuna sub conditione ita contractum videri: qua defici ci γε te, deficiat ouoque matum Onij ipsus promissio. t c. de illis.&c. sit per eo. de condition. apposc.quem a mo auim .itaicta gibila.. notatur P er Panormitanum.
104쪽
&Doctores num. Io. de iureiurando. Nam conditio haec non Isaiae fuit expressa: quia incerta fuit promictio: quae non nisi in dote valet. ' l.a Titio. D. de verbo rum obligat. Acrin axime ea expressa fuerit: tamen per consensum pira una, & cocubitum ab ea fuit recei sim: 'per c.liter .de monsalibus.Taceo,quod matrii nonium cuius actus eu legitimus, i non facile condi- χ7yionem recipiat: t per regulam vulgarem in t actus le- 28gitimi. D. de regulis iuris.si presertim ea sibstantiae,vel naturae ipsius sit contraria. t c. sn.in principio. de con 'dition apposit. tuum in mali imonio consensum purum praestari oporteat. 'Panormitanus in c. de illis. Soad fin. de condition. apposit. Et not. Fab. ind. l. eius legitimi. in fin. &Didac. Couar. in epitom. lib. .
Decretal. particul. 2. num. 3. cum sequentibus. Quo stivi nec error fortunae vitiet mattimonium: ' in quo
Sipso eiusmodi tacita videtur inesse conditio: ' c. I. Sy29. quaesL I. quoniam non pertinci hoc ad substatiam niatrimonij: quod ut sine dote, ita & sine haereditate
esse potest. it. fin. Cod. de donation. ante nuptias. ycl. iiii. Cod. de repud. ubi dicitur, non dote, sed a sectu contrahi matrimonium. Concordat 4. nuptiaS. Authentic. de nuptiis. coli. 4. &l. cum hic. si mulier. D. de donation. inter virum&vxorem. Quippe quum dos aut haereditas,aut similis alia causa, ob qua contractum esse dicitur matrimonium,non tam sin iis causae,quam impulsivae rationem habeat:) qua de- 3 ficiente non tamen descit contractus matrimonij. elossin l. i. verb. caus. D. de postulan. cum similibus. 3scuius regulae declarationem uberiorem vide apud Ti-oquellum in tractatu: Cessante causa ,& caeter. Sic
non repugnat huic sententiae,quod Celsus scribit: minime actionem dari in eiusmodi stipulatione: Siti-hi nupsero, decem dare spondes 3 l. si ita stipulatus
fuero. sin. D. de verborum obligat. Neque enim
simpliciter bintilis est eiusmodi stipulatio: et veluti si
ea ante nuptias effectum suum sortiatur : aut si qui
dem conseratur obluatio in tempus nuptiarum: sed
105쪽
ςx eorum numero sit: quae constante inatrimoniocte dari possunt: cuiuii nodi est,dos,& sponsalitiata ritas, & quae α,na seνα Iurisconsulti nominant: quarsi ob dotem: quo casu non raro probabilis esse s lex eius stipulationis causa: idem eisiis scribit ind. I- si ita stipulatus. Sed ita demum inutilis sit supulatio: si in fraudem legis eas acta sit: quae donationem in
ter coniures prohibet: ne mutuo se amore spolient:& ne venalitia sint matrimonia: i yt patet ex tot. tit. D. i7 dedon l.inter 'ir. Sin. lao casu Celsus putat actionem denegadam esse. d.l. ita. Quomodo &Imp. Gor
dianus in rescripto quodam suo Quod sp sice inquit)ea lese conatur,ut tunc domi nisi cius adipiscatur,qua nuptiae fuerint secutae: sine effectii est. Multum enim interest,si ea,quae donat vir su turus,vxori tradiuerit,&postea in dotem acceperit: an vero donadi animo dotem acceperit, ut videatur accepisse, quod non accepit: ut diserte hoc rescripserunt Diui Impp Seuerus S Antullinus in l. I. Cod. de donatione ante nuptias. Nam priore quidem casu donatio non impeditur: es . res, quae in ea causa sunt dotis effectae, iudicio de dote peti possunt: .posteriore autem casu nihil actum est donatione: Squod in dotem datum non est,rer vi non potest gl0T.Bald. 6 Salic. iii d.I.i. Bariolus in L si voluntate. cod. de dui promisImol.in rubr. solui. mattim.Vvesebe in k. pcnult.1ns . de donat.&in Pλ.
ratit. D. de donat. inter vir. A vx. num. I. Panormit
nus in c. sin. eod. tit. Iairi vero quod insertur, dolum non modb alios bonae fidei cotractus, sed ipsum quo-38 que vitiare imatii monium: ti & elepanter. ubi Bart. D.de dol. mal.c. tua. in fin. de sponsaI. concedo equi dem hoc verum esse,si dolus sit malus,qui causam dexrq contrahi es.)J.in summa.ubi Bal d. o. de codici. indeb. Dd.in d.l.& eleganter.&iti l si dolo.vbi glos. C. de P scind. vendit. aut si dolus tam enormis sit, ut & substantiam, hoc est, consensum tollat, & formam ipsi as O mat imonii. t d. c. tu. a. in sin.de sponsal. &c. const
106쪽
Vrb.actionem. D. derit. nupt Quibus adde glos. in ii.
si denique no simi lex sit dolus:) sed omnino talis, quietilii in 'ii hin ca lat constantem: secundum textum in d. c. cum dilectus. de his quae vi aut metus causa ubi
ter. D. de dol. mal. Dec. in s. in omnibus. ubi late quodve Cagnol. D. de regul. iur. Curi.Senen.&Doctores ij in i interpositas. Cud. detrissach. Decius consit 21 9. Rum. consit i 2I 'nu.D. lib. '.Petf.Ancho quaest. s .nima ra. tib s. Andr. G l. Prach. obser. 9 .lib. 2.n ao. Hippolyt. singui. O . nia m. Quod si igitur notieuidens dolus, aut enormis probetur laesio, minime παtunc rescinditur contractus. t exemplo Lin causae ..&si minor. q. non semper. n. de minorib. prisei timsi contractus legitime perfectus, &res ito amplius sit integra. d.l. qubd si minor. Sufficit autem ad colum eyctiis andum quaelibet causa. t itaque semper ab alle- spalite dolus probandus est. l. 3. q. fin.D. de tribui. ach. I. quoties.si. qui dolo D. de tegul. tur idque argumentis euidentibus,&naanifestis. l. dolum. D. de Gol, in s. c ditandoquidem dolus nunqua praesumitur.=l. inerito.D.pro socio. cum similib. Poliremd quod objici- tur, nemini contra aequitatem naturalem, vel simplicitatem suam damnosam,vel fraudem,in alitiamq; lu- crosam esse debere: ' p q. sed quia. Inst. de fideico m. haered.&l. 2.vbi gl. D. de eo per quem sect l.s. o. si quis
reges iur. id vel b nullius momenti est: siquidem cum hoc facto comparetur, quu sbi potius imputare de beat,qui contraxit cu ea, cuius conditionem exactius scertiusque explorare debuit: t pei l.qui cum alio. D. de regul.tur. Videsmai Luci,quaim facile omnes tuqrauouci infirmari possint, que euerti.Itaque ne i
107쪽
N i C. R E v s N E R imere quid agas, sed potius te quieti ut des, & ὶ De
sortunam meliorem expectes, omnino suadeo,& coo
' sillo. Sed frustra quidem consulitur, si non bonis o
temperetur consiliis, i ut Homerico monemur ad gio: quum ea praesertim legibus honestis sinit conscriso tanea. ino fit,ut nemo sere agat consultius, quam pr. aeceptis legii obtemperat. ' l. filia licet. D. de colla M. includem. C. de suri. cum sinit.
V o die nuptias celebrauit cum Paulin'. Antonius, eo de dis furere coepit. Quae situm suit, utrum furore non remittente coniugium hoc ratum esse debeat, ncci ne 3 Et sane dicendum videtur,ratume hoc coniugium nec post e, nec debere: siquidemi summo iure agendii sit. ' Nam suriosi nulla est voluta , tas. ' l.furiosi. D. de reges. iur. θ. praeterea. Instit. quiti. non est periniistac.test. qui, quoniam quod agit,non, intelligit:) l .in negotiis. D. de reg. iur. q. multum. Vers furiosus. Inst. de inutil.stipui c. cut. q. quae distitimo. ubi Card. dist. 7. idcirco ne c. contrahere potest.' d.I. in negotiis. Bald. iii l. 2. quaest.io. C. de rescind.Vend. . I. 1sbia cons I l. nec possidere. ' l. I. q. r.&l. quod meo. si si furioso. &l. si is, qui animo. D.de acquir. pos C. nec ε donare.' l. Modestinus.D.de donat. nec ullo modo i di stari, ne ad impias quidem causas: t 6.furiosus. Insit. quib. non permissae est test. Dec.in d.l .in negotiiS. nu. 2. Bart.in l.I. quaest.I. C. de sacros. Eccl.multoque mi a nus sponsili aut matrimonium celebrare. luntatem. D. Qiut.matr. l patre. D. de his qui runt siti vcl alte. tur l. in haeredibus. q. i.D. ad Trebel. c. dilectus. de sponsal. Et not. Albertc. de Rosset.in l. obseruare. o. de curat. furios Fula. consit.χα. Socin.conL 2.Boem dccis. 2 .num. 68. Quis pe quum in matrimoniis, rels maxillae opus fit consensu, t quem non habet surio
108쪽
sus: ' qui nec consentiendi, nec disssentienci potesta- Istem habri.d.l. 2. A voluntatem.&l. si cuin dotem.
Quo sit,ut ita his negotiis, in quibus cs sensu opus eiusuriosus absentis loco habeatum. t l.a. q.suriosus. D. de Iitur. codicit. qubd non maeis esse videatur capax obligationis,& consensus,quam si abellet, vel omnino no esset: aut si , ut Iurisc. sibi loquitur, plane quiescordi,
Vel dormiret. id .l. I. q.adipiscimur. D. de acquir. poli'. i 2. l. 2. 6.furiosus. D. de procurat. l.ubi non voce. q. tutiosus. D. de reges.iuris. Dec.in d .l. non negotiis. D. d. tit. Schu .consit. 1 . cent. a. & late tradit Boer. decis. 23.
num. r. Licet alias in iis rebus, in quibus non requiritur consensus,siue prellissue tacitus, veluti si ex re actio veniat omnino obligetur suriosus: t filiasi vo i3 luntatis reliquiis quibusdam in eo remanentibus: ut Vlpianus ait in imatre furioso. iunct. glos .D. de his qui sui vel alie .uir. Conar.text.in l.furiosus. o. de oblig. Raet. Bart.&Dd in l. si a furioso. D. si cercipet. Casti e n. colas l.I2o. n. 3.lib.I. Zabar. consit. 3 5.Recte itaq; Bald. ubi furor adest, ibi intellectus abest: tua c. clerici. de 1 vit.hones . cleric. Qt not. Matth. de Assii t. in consit. 35s.nu.r. Vbi vero intellectus abest, neq; facra bene ' dictio ab eo peti,' neque mattimonium rite &hone- is ste consummari potcst. t Quorum illud sine peccato tis feri ne uit: t ut patet ex tot.tit.Decretor. c.ῖ Q. qu.f. II hoc vero aberrat a fine&scopo coniugh: 'quoMiam i8
cum persona pro . su&esterata non potest altera confitcscere, cluae mentii compos est: 'ut ait Imperator Leo Nouel. const.II i.&I 2.ut merito nuncium ea pocst mittere iurenti personae: praesertim si ea liberos no habeat: & procreandae sobolis cupiditate nimium teneatur: 'ri Upianus scribit in d. l.si cum dotem. si iomaritus. D. lui. matr. Quod si propter surorem si Peruenientem, ante conmactum reipsa coniugium, consulitur cuipiam, ne in tantam calamitate incidat. et cur ei non multo masis succurratur, qui iam in hoc
ipsis malo. versatur Zd Novellata. Quum praesertim
109쪽
aliae multo leuiores sint causae, propter q tias coniugia τι dissoluuntur. 't. consensu. C. de repud. iuncta Autla ut liceat matri &auiae. q.quia verb.collat. 8. cum similis
Quod autem furiosa uxor repudiari possit,testis est inpiat aus in l.Iulianus. D. de diuort.&Innoc. in c. dii ctus iuncta gl.de sponsal. ubi expresse dicitur, separ 23 ri posse mattimonium cu furioso contractu. tquam vero hae rationes satis graues & magnae sunt: ut, 'd summo iure agendum sit, omnino rescindi posse vi deatur eiusmocli coniugium: tamen longe consultiussore existimo, si non tam facile, aut temere hoc ita statuatur: sed S aequitatis ipsius,& fidei datae suntinia ha beatur ratio: &noc modo alterius coniugis, hi spe, ut γε decet,silentio jue,aut sanitas expectetur, aut mortis eueritus: d. l.si cum dotei'. 6. si vero dotem.Quoi iam in manu Dei &potestate stum est: vitium eius odisue animi,siue corporis,aut sanare, aut plane proini tollere: cuius voluntati nos & nostra omnia commi as tere, & sine ea nihil agere omnino debemus.' c. n 'ri observetis. 26.q' 7. Sed age rationes huius sententix
nostrae quantum fieri potest,iuris,vel potius iusticiar,
id est, aequitatis ipsius regula metiamur. Nam quum γε matrimonium si consortium omnis viiset secundum Modestinum in l. i.D. de ritinupt. par est prosecto uxorem viro,omnis vitae,seu prospe ae, seu aduersae, con sortem, &sociam quodammodo permanere: ne cI mariti prosperitas, aut aduersitas sine uxore: vel c0n- 7 tra uxoris sne marito inueniatur: ' quum absurdum sit, in uno codemque connubio, in suo uxor marito,
quasi concresci alterius coniugis selicitate alteri fieriat infortunium, aut contra: ' ut 1inp Iustinianus rescripsit in l. sin.ubi Baldus not.C. de nupt. Finis siquidem coniugij est, non solum procreatio liberorum, verum
etiam mutuum in vita auxilium, ut possint coniugem ἐπαρκειν, ut in Nicomach.loquitur Aristoteles Quumque nulla sit maior vis amicitiae, aut societatis,29 quam inter maritum &vxorem: t quorum ut una C
ac roata una est anima: t c peruenit. de coniugaepros.
110쪽
lebitum. de bigam. αgaudemus. de diuort. c. siate hietatis. 33.quaest. 9. cum similib. merito inter eos esse debet, ut ossiciorum, & consiliorum, ita fortunarum, operarumque communicatio: tac propemodum e dem sors , &fortuna: &in utraque fortuna par&mutua assectio,qua nihil aut in rebus secundis maiori o nameto, iuim aduersis maiori solatio &praesidio esse potest, secuti dum Euripidem. Nota enim est vox illa Pythagorica: Amicorum communia omnia: t & amicitia aequalitas: t ut est apud M.Tull. Ciceronem,libro di, de Lboib.i &Aul. Gellium Noct.Attic.lib.r. c.9. Qubetia ignd Salustian una pertinet: Idem velle,atq; idem nolle, ea demu vera amicitia est. 1 Quod si uxor pro- 3 speritate saudet maliti, in tantu, ut particeps fiat eius non nio G domicilij &sori : ' l.exigere. D. de iudic. l. cuni quaedam. o: de iurisdict.om .iudici sed & miliae quoquq& dignitatis: l. mulieres: C: de digit.lib. Ιχ.l. 3sfieminae. cum ieq.D. de Senator.l. cum puella. n.de iurisdict.omn.iudic. stae iniquum fuerit,eam non ferre quoq; partem aliquam calamitatum mariti: ' quum 3 ea pars si quaeda de corpore, & caro de came ipsius. t c.admbnere. 33. q. s. quani prose id non minus nu- 38ib re&fouere uxor debet,aestuam: t secundum praece Isptuni Apostoli in epist.ad Ephesos scripta,cap. s.& ad Corinthios l.vis . cap. 7. Nam & hanc ob causam xor visu data est ut Clemens Alexandrinus loquitur est,sbcia,atque adiistrix in administranda domo &familia: et cuius multo maxinia pars εο est maritus, qui est caput familiae: t unde pater,& prin ceps, ac dominus similiae appellatur. ' l.pron siciatio. 4nq.ramiliar.6. deverb.signis cui prosectd nunquam magis est necessaria cura & diligentia uxoris, quam si aut graui periculosoque morbo is affectus, aut mente incitatus Permotusque fuerit: ut nec sibi, nec suae sami liae recte praeesse queat: quam si negligit uxo aut si ea sortinis i pernit infelicitatem niviti iniuste facit, &omnino inhumane:'arguna.d.l.si cum dotem. k si au stem.D.solutimatris. Nam quum, secundum Papini