장음표시 사용
271쪽
LIBER ILlis a medio , aequivalet 2s gressibus cochleae motricis, sive primariae; adeoque singuli gressus aequantur 32 ' II ': Apars decima externae Sca lae indicat 19' 36'', nimirum sere anguli sive arcus circuli maximi.
Ad Arcturum, sive ad α in consessatione Bootis.
EI iam haec fixa, & magnitudine sua & rubescente fulgore distinguitur.
Nobis culminat in altitudine visa 6a' ao , ex intervallo 7 a9 post Sirium. Locus Arcturi hac nostra aetate refertur ad vigesimum Librae gradum , quem Sol attingens d. Ι4 Octobris, quam minimo angulo distat ab Arcturo, tunc nobis paullo post meridiem culminante. Distat autem Arcturus ab Ecliptica boream versus 3I' 87 ; proinde cum Sole culminans videri potest, eoque facilius, quia culminat supra Solem. Diea6 Octobris Arcaurus culminat in meridie, jamque paullo majore angulo distans a Sole, quem deinde praecedit in culminationuhus suis; donec circa hiemale Solstitium culminet in ortu Solis & in crepusculo matutino. Postea culminationes Arcturi evadunt nocturnae usque ad crepuscula Vespertina, selstitio aestivo contigua. Ab aestivo Qustitio usque ad hiemale culminationes Arcturi contingunt in horis du
I V. Fixum Arcturi telescopicum , cujus longitudo I O ped. 4 Unc. api, tum est praefato meridiano parieti a fulcris, sub centro Quadrantis δίsub ejus arcu firmatis, immobiliter detentum. In ejus Micrometro transit astri species a filo primo ad mediuino intra 49' horaria ue transit autem intra 6s' in Micrometro quadrantis fixi contigui, cujus semilatus subtendit angulum Is a IV k; hujus it que semilatus subtendit angulum 11 ac 8. Sed inverse Micrometro, quum fila distarent s gressibus cochleae, transibat species intra II ' ; itaque s gressus aequivalent 4 1', &singuli V. Demum pars decima Scalae externae indicat fere s circuli maximi.
IV utroque telescopiosaeo, Syrii NArcturi, ob ervantur etiam culmin tiones Solis , Lunae, aliorumque planetarum, quando in eadem cu minant altitudine , ad quam ipse telescopia directa sunt, vel non nispaucis minutis diversa. Veluti diebus 3. 4. s Februaris , tr 6. T. 8M υembris in meridie Solis *eries ob re υatur in tubo Syrii: dietas amrem 2a. 23. 24 Mase, N 2O. 21. 22 Justi in tubo Arcturi.
272쪽
DE ORGAΝICO APΡARATU ASTRONOMICO. 16rmo Iupiter mane culminans , N quidem directus, conficiebatur in iubo Arcturi a die 26 A uoti inque ad 21 Septembris ; deinde retrogradus a die I inque ad Ι6 OZAbris. In eodem quoque ruboira dat Saturnus, vesere culminum Anno 1 74I a 27 Februarii usque ad finem Martii directus: deinde retrogradus inque ad eta Aprilis. Mars, s Venus raro admodum : Luna vero rarissime in tris iubis Siris, s Arcturi ob ervari possunt, ob i ignem diurnam astismaenis variationem.
Ad lucidam α.SIrio non parum aequatur haec lucida , magnitudine, luce, candore conspicua. Ipsi quoque opponitur Sirio ; siquidem post ipsum culminat, elapsis fere 12 horis. Latitudinem habet borealem, majorem quidem, sed oppositam australi latitudini Strii, aliasque suabit vicissitudines, inferius indicandas, contrarias illis, quas Sirio comvenire superius innuimUS. Haec lucida nobis culminat in altitudine visa 8O' 2o , ejusque situ ad Eclipticam relato, nondum integrum sibi vindicat gradum septumum Capricorni ; proinde parum adhuc distat a Coluro Solstitiorum, orientem versus: & quinta die circiter post hiemale Solstitium culminat in meridie. Distat autem ab Ecliptica gradibus 61 l ; adeoque fixarum omnium primae magnitudinis, circa meridiem culminantium, maXime deviat a Solis radiis; qui propterea speciem ejus, tubo immiL
Paullo post hiemale Solstitium lucida Lyrae Solem praecedit: paullo post aestivum ipsa sequitur Solem. Circa AEquinoctium Ver
num culminat in crepusculo matutino : circa autumnale in Vespertino. Ab autumnali ad vernum culminat horis diurnis: a verno ad autumnale, nocturnis.
Ut pro culminante Capra, ita quoque pro lucida Lyrae duo habentur fixa telescopia. Ρrimum longitudine pedum 9 aptatum fuit occidentali angulo Speculae, ferreis fulcris, in utroque pariete ipsius amguli firmatis adstricium. Hujus Micrometrum 1amile proicis est &aequale Micrometro Caprae. Transit autem species astri a primo filo reticuli ad medium intra a' ; at intra 76 in Micrometro fixi Quadrantis, cujus semiangulus est 1g a' st, adeoque hujus semiangulus elicitur I. 14'. distantia filorum a centro est as gressuum cochleae 3 itaque singuli gressus aequivalent 34 : ia is externae scalae aequivalet zo ' sive
273쪽
Sect lV. Alterum fiXum telescopium pedum IOI pro transitu culminantis lucidae Lyrae, adhaeret parieti meridiano inferioris Observatorii firma tum, ut alia duo, ad Capram & ad Arcturum directa. Hujus quo que Micrometrum simile prorsus est 3c aequale illorum Micrometris. In Micrometro fixi hujus telescopii lucida Lyrae percurrit latus reticuli intra Iai': & in Micrometro fixi contigui Quadrantis intra 1s '. At illius semiangulus inventus fuit 13 a1' I; itaque hujus est 11 si Porro inversb Micrometro, & Versato manubrio, ut filum mobile distaret a stabili 8 gressibus cochleae, species astri percurrebat hoc spatium intra 33' adeoque integra circumvolutio, sive gressi is integer cochleae promoVet filum mobile spatio vel angulo GV 1s' . δίΤ circumvolutionis aequivalet sere sq.
is iii used babemr telescopium fixum in Comera Meridiani, directum ad Nomabant, sue ad cet Aquarii, nobis culminantem in antitudine io' si , adeoque inter as primae magnitudinis in minima eLCatione supra horidonum. Sub dium aliquod mihi praebuit in exmmine proximi Culminatorii ; quia vero non excedit longitudinem duorum pedum , non es , cur in ejus de riptione immoremur.
Eque refert ps fixa tete copia recensere mobilia, quae habentur,a quorum tubi aliquot , integri mel ductiles, custodiuntur sus in de parietibus Speculae. Haec unt tam communia 8. I O inque ad longitudinem 18 pedum, quam Anglicana 3. 4 iue S pedum. Haec autem, aliaque a me visa Catadioptrica trium N plurium pedum, cum fructurae ara, scio, tum claritatis N imaginis augumento longe superat, quod Augustissima Roman. Imperatrix ELISABETH CHRISTlNA, Aemnarum praestum N columen, grati s e mihi nuper sodiendum commiset.
274쪽
Ad singulos longiores. tubos duo disposui diversa fulcra; quae tamen in eorum usu tubuS ipse conjungit. Superius enim, Vel eXternum fulcrum sustinet eXtremam tubi partem , objectivae lenti propinquam. Fulcro autem inferiori, si1ve interno innititur pars infima tubi, simulque innixa dirigitur. Potuisset quidem alterutrum, vel utrumque moveri; eXpediit tamen eXternum quiescere, internum autem esse mobile, utpote Observatori contiguum.
Fulcra externa. FEnestris Speculae, Orientem, meis
ridiem & Occidentem Uersus, aflixus est in utroque latere asser
AB, j. 1 . cujus verticalem stiLsseram CD percurrit Curser EFG,
elevandus aut deprimendus ope funiculi GA Η, in G adneXi, trOchleae A circumvoluti,& ab obice Η detenti. Furculae F tubus innititur, & ab externo annulo, illuc assiducto adstriistoque detinetur, ut descendere nequeat. Ipsa Vero furacula F horigonialiter volvitur in verticali foramine E, ut inniXi imbi directionem sequatur. Aliis scinestris altioribus, & Qb tecto inclinatis, appositi si irat asseres a b g. a ) in plures cavitates eXcisi, ut aliis cui ex illis pars tubi superna innit
tur. Hi asseres circumvolvuntur, velut valvulae senestrarum circa suos cardines, ut normales fiant ad tubum , quomodocumque directum. '
275쪽
constituunt. Duo anteriores A C, AD supra conVergunt, & in ed. dem plano concurrunt i infra ve. ro divergunt, & lateri transver diadhaerent. Reliquus asser A B, pr0. pior Observatori, duobus anterid. ribus in communi vertice jungitur,
a quibus pro lubitu deviat. Ρosterior hic asser AB scissuran habet oblongam EF, quam pes currit Cursor GH, asserem A 8 leniter perstringens , impulsus a cochlea IK, aptato prius obice i i& in eadem crena EF a sua matri. ce firmato, ut cochlea IK, circum acta per manubrium M, elevet aut
deprimat Cursorem G H. Cursori GH additum ess hori. gontale brachium No, utrinque verticaliter infleXum , ut in ejus crenis Nn, Oo detineatur alterumhrachium mobile P , cui tubi pars infima innititur 3 ipsum vero brachium P dumoVetur in ascensum vel descensum ope cochleae R S, & interpositae laminae chali. heae, ac elasticae Ρ SInfima pars asseris AB desinit in Cursorem Bb, superadditae Crenae, quam percurrit inclusum, & pavimento in b innigum. Cochlea FB, pervadens fiXam matricem V, impellit in ascensum vel descensum obicem B, simulque Cursorem, cui idem obex adhaeret. Triplic,
276쪽
d DE ORG AΡPAR. ASTROΝ. x6ς et itaque tubus, huic fulcro innixus, attolli tbtest aut deprimi: & accedente horigontalii ejus motu in brachio Ρ Q, ad astrum facile dirigi, simulque in successiva directione serat Vari, donec integrum sulcrum ad orientem J ρr0moveri debeat, astro siquidem ad occud dentem tendente : vel obeX I L immutari, pro ut astrum magis elevatum , vel depres
FIstula hexagona A B , fg . Ι'. ad pavumentum prope descendens, sustineturl in verticali situ a tripode C D, cui adhaereti conglutinata in C, & per brachia E firmel conjungitur. In ejus basi expansa B B lateti horizontalis rota 32 dentium , quos impelliti verticale tympanum B β dentium 9, & unal cum rota ipsa circumagit ejus aXem, in alia interna fistula latentem, striatum, & parallelum bacillo BF manubrii F. Hic aXis latens, aut cochlea, quando circumagitur, moVet m tricem siuam , infimo alterius internae fistulae orificio adglutinatam ἱ adeoque per gyrationem manubrii F elevari potest tribus sere pedibus eadem interna fistula, cujus est pars A G. Supra verticem hujus internae fistulae prominet Verticalis semicirculus ΗΙ, peculiari loculamento, eoque volubili adstrictus,& circa centrum O mobilis una cum adjecta crassiore regula K L, quam percurrit insitus Curser MN, infra dentatus, supra Vero e cavatus in loculos, qui tubum innixum, immersumque detineant. Ad impellendum semicirculi perimetrum, dentatum incavatumque, addita est cochlea
R. horizontalis, peculiari quadro inclusa,& alias verticalis, vel parum obliqua, quae, dum quadrum elevat, priorem illam in perimetro impellendo conjungit: dumque quadrum deprimit, cochleam QI ab ipse perimetro removet. Itaque Tubus, & e terno sulcro & huic interno innixus, facile
277쪽
LIBER ILper manubrium F attollitur, vel deprimitui ad congruum altitudinis gradum, facile prsi. movetur aut retrahitur ad requisitam plagari per Cursoris rotulam Κ s adeoque per duo, hosce motus ad astrum dirigitur: facile de mum per cochleam QR, duplici manubrio instructam, gyrato semicirculo Regula KL vel Curser M N ad semitam speciei, sive ad astri parallelum adducitur, ut ipsa species isttubo diutius appareat; sicque sine ulla fatiga tione habetur tubi successiva direct io.
ΙΝ ' a' aliud ostenditur fulcrum , cujus
structura parum differt a praecedente. Tympanum verticale a , dum gyratur ope
manubriis circumagit sibi subjectam rotan
coronariam δε & huic per cylindrum ch c0p. junctam infimam rotam b, aliamque conti. in externae fistulae basi latentem, nec non ejus aXem Occultum , atque striatum. Ab hoc me sive praelonga cochlea moVetus, tit supra, in ascensum vel descensum inter. fistula de , cui firme adhaeret Cursor fistulam utramque complectens. Vertex internae fistulae adstringitur a cum cavo brachio h i per clavum e , circa quem volvitur una cum insito cursere Im, cui tu bus innititur. Brachium h i movetur circa e centrum a
funiculo h n p i, circumvoluto trochleae& per ipsam utrinque promoto. Ita quoquς Curses I m percurrere cogitur brachium h iin alio funiculo, aptato trochleae q, & alteri, silpra d latenti. Per cochleas verticales g, deprimuntur trochleae fiuniculorum ue ut hi successive
Additum est inserius brachium s s, supelano h i parallelum , mobile circa centrum id per occultum aliud e s. Hocque inferius brachium percurritur ope rotulae I a cursere ux, cui tubus innititur.
278쪽
DE ORGANICO APPARATU ASTRONOMICO.
Hactenus de organis fixis & mobilibus, domi constructis, quibus & Speculam& inferius Observatorium pro Virium modulo instruxi. Saepe quidem ad eorum examen positumque, mensuram temporis adhibui, & in omni eorum usui jugiter adhibeo ; sed de Automatis, ad hanc mensuram spectantibus ut dissererem, haud facile induci poteram; ne aliquibus forsan viderer in alie nam messem, ut ajunt, falcem immittere: quoniam haec automata, & ali bi constructa & pleraque ab aliis descripta sunt. Quia tamen indicare debui dualia haec sint, & quamnam ObserVationibus fidem conciliare valeant, eorum, quae praecipua sunt , aliquam descriptionem ἰ reliquorum vero brevem recen sionem subjicio. Hodierna Horologia, oscillante peΠdulo instructa; quae prom de Oscillatoria nun V euuatitur , Uranicae supellectilis praecipuam & summe necessariam partem eoustituunt. Alia siquidem Organa non semper , & aliqua non . nis1 raro adhibentur; horum autem usu. perennis es , ut nunquam Cessante mo tu penduli, rotarum & indicum semper innotescere , conspici ac nume rari possint minuta, prima & secunda labentis horae. Ad id porro requiritur 18 Automati motus aequabilis, & uniformis, qui a par tium apta materia, figura, combinatione, aliisque conspirantibus caussis oriri solet U. ea penduli constitutio, per quam Vibrationes singulae praecise absol ui uti ni intra singula minuta secunda diei solaris mediae : 3' ut horologium in meridie a Sole non discrepet; Vel quia id non nisi rarissime contingit) sal tem ut innotescat quantum indices horologii praecesserint,vel subsecuti fuerint inseridiei: adeoque quidnam demi Vel addi debeat, ut tempus, ab ho rologio' dicatum reducatur ad tempus solare medium. Primum ex hisce requisitis obtinetur ab hodierna, mira & felici peritia, dexteri lateque Artificum ; secundum a debita longitudine penduli, automato appli eati' quod protrahi contrahique potest, praemisso examine per consuetas quotidianas observationes siderum culminantium: tertium demum elicitur ex ob servato transitu Solis per Meridianum eadem die, Vel alia non valde remota, & quidem praecedente vel subsequente ; habita tamen ratione accelerationis vel retardationis temporis medii.
Duo habentur similia & aequalia, ex ossicina praestantissimi Viri Georgii Gratia
mii, qui utrumque , priusquam buc mitteretur , In eadem capsa, in qua nunc servatur, aliquot mensibus, ut solet, eXaminavit. Horum alterum, quod prius obtinui, quodque superin ratione situs vocare soleo , assixum est parieti Austro - Orientali Camerae merid1anae , quae speculae contigua. Posterius autem, sive inferius firme adhaeret pariet1 Boreo-Occidem tali inferioris Observatorii.
279쪽
Horologii. f. I. Externus Horologii profectus.
Eodem plane artificio ambo haec
horologia ostendunt diem, horam , minuta & secunda per integrum mensem, non interrupto, nec Variato motu, quando sursum trahitur pondus appensiim. In utroque circulus secundorum major est, quam in communibus ;lamina enim frontispicit c c caret consuetis majoribus horarum numeris, & mobili horarum indice, qui, utpote maXimus, aliquot stacunda, eorumque indicem sepius Ubtegeret, praecipue hora Ia' &duabus utrinque contiguis. Cimculus autem horarius, circulo minutorum concentricus, interne cim cumvolvitur , tectus ab eadem l mina c c, in conspectum prodeunte
sub b non nisi exiguo ejus circuli arcu es, ubi excisa est lamina ; atque inde prominet parvulus index fixus, ad quem descendit a dextera Versus
sinistram numerus horae completae.
In infima senestella I h conspicuus apparet numerus diei labentis, ut in vulgaribus horologiis i quando autem deprimitur obeX, qui prominet in k , patefit in i exiguum seramen, ut clavis intromitti queat, ad elevandum pondus Ρ. & post in minuta horaria iterum clauditur ab interno elaterio soramen LIudeX
280쪽
DE ORGANICO APPARATU ASTRONOMICO. I 69 Index secundorum/agili motu transit a linea completi secundi ad lineam proXime complendi, & in appulsu tantillum quiescit a fine oscillationis, a pendulo peractae, usque ad initium peragendae. Huic indici conselidatus est normalis internus tubulus, mi Secundorum api, tus 3 ut sequenti capite indicabitur.
LEns plumbea L, cortice tecta orichalcico, pondus habet librarum Vienn. II, amplitudinem 7 digitorum , crassitiem dig. 24. Virga orichalcica parallelepipeda, sed in conspectu latior, lentem per dens,
desinit in cochleam, insitam crassiori matrici, quae lentem sustinet, &cum ipsa matrice ponderat semiuncias ai, quarum 3a libram conficiunt. Hujus autem matricis, in conum truncatum desinentis, basis superior& lenti proxima, perimetrum habet divisum in a6 partes 3 totidem enim secundorum deprehendebatur acceleratio penduli,quando ejus longitudo contracta erat unico cochleae gressit, vel integra circumvolutione matricis. Adest quoque horizontalis index, infimae lentis extremitati affixus, qui positionem ejusdem lentis ostendit, simulque indicat, quo nam partibus ea positio varianda sit, in ascensum vel in descensum ; ut corrigatur longitudo penduli, pro ut horollogii motus, accelerans Vel retam dans fuerit deprehensus. Adest demum arcus n o stib lente, assXus capia horologii, & in partes aequales divisus; ut innotescat angulus oscillationis.' Longitudo penduli, sive distantia centri oscillationis a centro lentis oscillantis esse selet pedum Vien. Saepe tamen sensibiliter v rianda esst positio lentis ; prout aeris temperies, calor, frigus aliaeque causae favent vel obsunt liberae oscillationi; vel quia longitudo virgae orichalcicae,
quae lentem sustinet, hieme contrahitur; proinde horologium accelerat: aestate Vero protrahitur i adeoque retardat.
Virga penduli stiperne desinit in brevem laminulam chalybeam, ita sibi adstrictam , ut acies normalis sit ad planum oscillationis. Haec laminula tenuis est & elastica ue proinde flexibilis, per quam motus oscillationis redditur agilior, pendetque libera ab obice parallelepipedo, furculae suspensionis innixo, vicesque gerit duplicis longioris lamellae cycloidicae, quam vir summus Christianus Hugenius inventor horologii oscillatorii, Q ejus pendulo applicuit. Nunc vero egregie promota hujus Automati struistura, per gravius pendulum, perque breUiores arcus, a cycloidicis quam minime discrepantes, aequalis obtinetur oscillationum duratio, quae motum aequabilem horologio conciliat.
In Horolog. O illator. sive in Demonstrat. Geometr. de Mot. pendulor. ad Horolog. aptat. Parisis. V. F. Muiluet a 6 a. fol.