장음표시 사용
191쪽
Cal. ii regimine. Sed exercitium Sc alia non sunt nisi propter expulsionem superfluorum, sed corpus optimum nihil habet superfluum, quare nullo istorum indiget. Item naturae sorti nilii est impossibile, secundum Gai super il lam particulam , Quibuscunq; phlegma concluditur inter renes,&c. Tunc igitur si aliquid est superfluum, per se consumento expellent, Scita videtur, quod nihil indiget aliud , sic nec exercitio nec alijs, Jcc. Oppositum tangit
Galenus versus fine in primae particulae de re gimine sanitatis. Dico quod corpus optimum indiget exercitatione S alijs, sicut partim a dium fuit superius. Et ratio di lorum est, quoniam cibus quanquam temperatus, nihilominus contrarietatem habet ad corpus, imo ali
quid habet superfluum in qualibet digestiva.
Ad haec autem oportet ut habeat ali quod ad tutorium in expellendo ista. Ista autem adiu toria sunt exercitium Sc alia , Quare si non expellerentur, caussae possent esse multorum no cumentorum. Et cum arguitur : Optima na- rura appetit tantum quantum potest, sic Dico quod verum est,praesupposito bono regimine, exercitium autem etiam alia quae sub bono re gimine continentur, quare cum istis habet illas virtutes, aliter non ,vel possem dicere, luod in virtute sui habeat omnia quae dicta sunt,sed in virtute obiecti non, quoniam repugnax Ad
secundum dico, Quod nihil est sibi inpossibile quoad
192쪽
quo ad naturalia, quantum est de hoc praesus posito bono regimine, tuoniam appetit, digerit, expellit, ita de alijs naturalibus, sed ab
solute non est verum, quoniam si poneretur in igne consumeretur combureretur. Corpus
ergo optimum indiget auxillo artis medicae. X. Vtrumfoecunditas si in semine, incitate, qua est ultra iuuentutem Et apparentia declaratur quod sic, quoniaam aliqui sunt qui non possunt generare in iuuentute qui post iuuentutem generant Iino
quod est fortius, quod aliqui sunt qui generant
filias in iuuentute, postea generant filios, hoc autem non esset nisi semen esset foecundum, quare &c. Item hoc videtur rationabile, quoniam adhuc constant virtutes, ii dige stio est sortis,in aliae virtutes videntur quod semen poterit esse foecundum. Oppositum huius videtur per Gai prima particula de re gimine sanitatis vltra medium particulae, verba Galeni sunt ista Venerea vero solius adolescentiae aut anterioris aut posterioris aetatis, vel non emittunt sperina, vel infoecun dum, vel male foecundum existens emittunt. Solutio. Dico quod cecunditas potissimum est in illa aetate,ubi omnes virtutes vel augmentantur vel complentur propter ultimam per
193쪽
sectionem uirtutis, hoc autem est in actolescentia riuuentut quod sinapliciter&absoluto loquendo in ista aetate erit foecunditas. Potest etiam esse in alijs aetatibus aut propter bonita tem regiminis aut regionis. propter temperamentum praecedentium I propter malo rem appetitum vel aptitudinem mulieris, consimilibus multis. Et cum arguitur quod generant, tunc clante non poterant, dico, quod ante non poterant hoc, non erat praecise ex malicia aetatis, sed alicuius concomitantis. Et cum dicitur postea, quod modo generant filios lante filias. Dico quod hoc erat magis ex parte coiriplexionis quam aetatis, quoniam
possibile est quod complexi esset calida val-
dὰ,4 cum hoc non erant boni regiminis, Sevirtutes debilitabantur, Sesimo generabant filias. Sed post iuuentutem remittitur feruor caloris 3 communiter regimen melioratur, Se quod adhuc possunt esse fortiores, Mitate nerabunt filios. Et quod dicitur ulterius,quod virtutes stant, dico quod stant apparenter, sed in radice non, imo satis sunt foecundi, sed quo ad aetatem praecedentem non.
Vtrum in regione semperata infrigiditate post optimum corpus inueniri me querela Mo Et vi-
194쪽
corpus erit optimum quod habet optima operationes secun
dum doctrinam Gai in De generationibus. Sed talia inueniuntur in regionibus distemperatis in frigiditate. Ad sensum enim videmus, quod magis appetunt melius digerunt, Scsunt maiores in corpore, tortiores, magis audaces, sicut patet in Alemanis. Oppositum dicit Gai in De regimine sanitatis particula prima, cintendit dicere, quod in regionibus distemperatis non inuenitur corpus optimum sine querela, exemplificatis Anglialc Ara bia. Dico, quod in regionibus multum distem peratis non possunt inueniri corpora tempe rata, inueniantur, non diu essent in illo
temperamento. Primum patet, quoniam in regionibus frigidis semen in frigidatur in matrice, est de se frigidum, cimo corpora ver gunt ad albedinem,& capilli ad glaucedinem. Et in illis, qui sunt in regione calida, semen aduritur minatrice, de se etiam est ustum, d imo sunt nigri osti illi crispi Secundum patet, dato quod essent no diu, quoniam quod
necessario esset in alterantibus, necessario at teratur, sed tale corpus est in aere distempera to, quare necessiario alterabitur seu alterabit. Corpus enim temperatum indiget regione temperata, sed aerem temperatum habere nopossunt, quare impossibile videt in quod cor-PQr temperata inueniantur in regione distempe
195쪽
x. 7 Istemperata,& imo solum inueniuntur in quar to climates, cum solum illud clima sit tempera tum,per comparationem ad climata extrema.
Et quod Graecia est in climate quarto, Imo ibi multa inueniuntur sicut dicit Galenus, po tissime in patria Hippocratis, qua erat Valde temperata. Et cum arguitur, quod operationes sunt fortiores saltem in labitantibus in re gione frigida, dico quod licet aliqui sint foristiores, sicut in di estiua&motitia, vitalis tamen non, quoniam licet omnia membra pos sint de sendi a frigiditate hyemis, tamente ctoralia non post in defendi, quia velimus nolimus aerem attrahimus,4 sic aer frigidus vadit ad cor, cum hoc virtus sensititia non est ita perfecta, per consequens nec intellecti ua. Et imo manifeste videmus, quod plures philosophi fuerint in quarto climate, quam in alio, sicut fuerunt a parte Orientali vel Orientis in Graecia, a parte Occidentis, in parte Hispaniae, in Corduba. Simpliciter igitur loquendo operationes non sunt sortiores in re gionibus frigidis, imo abundant in humoribus grossis, viscosis, frigidis, saltem in exteriori
Vtrum aquas petat in omni aetate 'Et videtur quod non , quod non competit paruis, quoniam illi indigent multo nutrimen
196쪽
to propter augmentum Sed aqua prorsus non nutrit cum sit corpus simplex, quare eis non
competit. Nec iuuenibus, quoniam conserua tio fit per similia,aqua aute omnino contrariatur cuiuis iuueni, quare eis non competit, nec
senibus, quoniam complexioni eorum assimilatur, sed in distemperatis omne simile additum suo simili, augmentat illud facit illud furere. Oppositum vult Galenus in de regimine sanitati. Qui dicit quod aqua bona competit omni aetati Dico quod non est aliqua res
in hoc mundo quae ita competit uniuersaliter omni aetati sicut aqua, im5 multum deberemus laborare in inueniendo bonam aquam. Accipiamus igitur cibum aerem, S ita de alijs. Dico quod temperata non solum competunt temperatis,sed distemperatis semper contraria, sed aqua siue sit aetas temperata,sive distemperata, tum aqua non solum est utilis, sed necessaria,vel quasi necessaria. Cum enim cibus sit rostis per comparationem ad aquam, non possit penetra e ad membra nisi prius subtilietur, isqva sit subtilis, humida,&labilisci permeabilis, imo dat viam Mingressam cibo, cita facit penetrare ad aembra.
Nunc autem nihil est quod ita benPfacit pe
netrare ad membra cibum cum modico aut nullo nocumento, sicut aqua, nec vinum, nec
lac, nec aliquis alius liquor, quare simpliciter loquendo in uniuerso orbe aqua bona est, M
197쪽
imo competit olnni aetati. Argumenta vero quae uni contra, concedo, quod non compe tunt illis vias scilicet parvis c. sed competunt per modum alium, si ut faciat cibum penetrare ad membra. Intelligendum tamen, quod con ditiones aquae bonae sunt multae, secundum Hipp. Prima conditio quae bonae, quod citd caletiat, cit infrigidetur. I i. conditio secundum Gal. quod non sit turbata. III quod non appareant corpora nocititia. IIII quod non horribiliter sit sapida. v. quod legumina mollificentur cum ea. I. quod habeantur duae quae quod lixivia ponantur per illas, d illa quae o turbatur est optima. v II quod habeantur duo panni aequales, quae citius exiccabitur illa aqua erat melior. III quod ponantur duae aquae in statera, quae leuior est in pondere,illa est melior LX conditio est quod non transeat per conductum de plumbo vel alio metallo. Aliae conditiones superius
diei sunt. De vino autem est intelligendum, quod cum loquimur de vino intelligimus de
optimo, scilicet quod non sit vinum album, subtile, viride, debile, sicut sunt Vina quae crescunt in Franciain montanis, Sc quod non sit vinum Graecum, nec de uva china, nec de Cypro, nec de uis Engadi, nec sit vinum anti quum, nec nouum , sed sit citrinum vinum in colore, mediocre in substantia, odoriferum, bene maturum, sicut sunt vina quae crescunt
198쪽
I Irum retentio anhelitus faciat ad retentionem si per uitatum Et dicitur quod sic, nam simile est de somno Dde retentione anhelitus,sed in somno re tinentur ia perfluitates, quod patet, quod somnus longus et multum nocivus, .multum nocet somnus in principio febrium interpellatarum. Sed ita est, quod retentione anhelitus sit recluso caloris vel retentio, spiritus ad intra, per consequens aliarumlsuperflui ratum, cum sit motus ad intra, quare relinquitur quo J in retentione anhelitus non uacua buntur superfluitates Oppositum dicit Gal. in de regimine sanit. Dico, quod retentio anhelitus est unus modus conuenientissimus ad expellendum superfluitates seu noctua, sicut exercitium,&potissime in tempore pluuiali, Min viris magni ponderis, qui non habent oportunitatem ad expellenda noctua. Modus autem duplox est. Primus, quoniam cum retine tur calor spiritus, quod fit in retentione an
helitus, tunc subtiliat saperauitates, quae subtiliatae
199쪽
l inde facili uaporantur Sectandus modus quoniam cum retinetur anhelitus, tunc trans ad musculos 3 dilatat eos, cita excitat virtutem expulsi lana, quae iscitata stiperflua ex pel iit, 'uod hoc sit verum, declaratur per duol imum est, quoniam in laabentibus clibanum pectoris strictum naturaliter,tunc a principio, secundum Gai competit retentio anhelitus, ut illa murrabra magnificentur, si igitur facit ad
magnitudinem ossium Sc neruorum, multo fortuis ad expulsionem superfluorum,valet i satur sicut exercitium. Praeterea hoc patet
quoniam cum aliquis est rheumaticus, si reti ne anhelitum de postea expellat sq: ad caput, deinde exeat per nares, hoc maturat rheuma, 3 expellit superflua, quare patet quod retentio anhelitus est unus modus bonus, Scconue mens ad expellendum superflua&noctua,' quod in somno superfluo sunt retenta,
linon italia oportunitas exercendi anhelitus statim et meatur cum sortitudine, multum
iuuabit. Sed 'an intelligendum, quod re
tentio haec voluntaria non debet est e nimis continues rolixa , quod secundum Gai aliquis istocati sunt, fiat ergo paula tuo disconti nue quantum ad unam anhelitus retentionem continuam. Et cum arguitur, dico quod non est simile, quoniam licet a principio anhelitus moueatur ad intus retineatur, desper conse
quens calor de spiritus, de alia, nihilominus post
200쪽
post ingressum fiat expulsio,quod musculi dilatantur,i quod aperflua lubtiliantur. Et quod taec retentio semper sit cum quadam expulsione violenta vel versias ventrem,vel versias caput, Scimo non remanet in interioribus
motus, sed fit semper ad oppositum. XIII. Vtiram ille qui suisIt nimio coitu, debeat in aquasi igida balneari Et videtur quod non, quod simile est de Athletis, & his qui nimis coitu santus,cum in quolibet multa res lutio sit facta. Sed in Athletis secundum Gai non competit balneum aquae frigidae, sare in illis qui nimio coitu suntvs non competit. Item videtur hoc rationa bile, quoniam ipsi sunt debiles Se rari, aqua frigida penetrabit ad interiora,&s magis debilitabuntur, quare. Oppositum dicit Gai inde regimine sanitatis. Dico quod coitus supe fluus, aut venit propter syncopen aut propter stuporem aut non, sed venit propter debilita tem sensuum s ct virtutum salua radico virtute salua in radice. Nunc autem primi non debent balneari, quod timendum esset de casi virtutis,3 totali prostratione. Secundi tamen bene possunt in aestate media in aqua fluminis cale fa ita propter solem, 3 quod ibi parum Oren tur,lio autem fit ut pori claudantur cum temperamen