Tractatus de conservatione vitae humanae, a die nativitatis usque ad ultimam horam mortis / nunc primum in lucem editus opera D. Joachimi Baudisii

61쪽

les ama. Septima doctrina de Quantitate cibi Sc potus. Nullus enim debet sumere cibum Sepotum in tanta quantitate, quod sedetur appetitus, Ede citra cruditatem Dauiditatem, bibe citra ebrietatem latet igitur quod summe iuuat corpus lanimam sumere cibum, potum in temperata quantitate Et de hoc Chrysostomu Nihil sic salutem, nihil sc sensuum acumen operatur, nihil sic aegritudinem sugat. cui moderata rese lio. Ex his patet quod cibus 4otus non sunt. sumendi, nisi quantum sufficiunt ad vitam, , de hoc Pythagoras Docto homini vivere est cogitare. Oci aua doctrina est de Qtialitate cibi&potus. In cibis enim Sc potibus Malijs quae cor pori applicantur, non debemus quaerere res nimis preciosas, aut delieiosas, aut curiose praeparatas: de ista materia loquitur Seneca, lingua angelica dicens cibus famem sedet, potio sitim extinguat, vestes arceant frigus, domus iuvamen sit aduersus infesta corporis Non debet cibus nimis deliciosia parari, unde Seneca Palatum tuum fames excitet non sapores, vero piis cogitatur Nulla delicia competit in tota vita humana, de hoc Bern-hardus niuersum tempus vigilia quaedam est solennitatis pagniae aeterni sabbathi quod praestolamur. Nuna: De modo sumendi cibum Modus autem sumendi cibum est, quod semper oratio praecedat cibum . quod de

center

62쪽

38 DEPRIMA center sedeat Sc honestὸ scindat panem suum,3c nullo modo deturpe vestes suas, Se in tota mensa verba facta sulgeant honestate, Zenunquam audeat se ponere ad mensam do nec habuerit salsam, salsa autem est fames, scde hoc Senecaci Solus panis bonus cibus, famem ergo sperabo, nec ante edam donec bo num panem habere potero, Sc est fames. De cima de incontinentia .castitate. Incontinentia enim est semel omnium malorum possidentisci sterquilinium excaecatio omnium virtutum. Omnia enim quasi vitia incipi unt a ratione, unde iratus etiam a ratione incipit, vult enim recta ratio iniuriam illatam vindicare, sed cum errat in modo, quod non seruat quantum c quomodo, si incontinens est omnino praeter rationem quam continens sequitur delectationem sensibilium sicut tu mentum, d imo in hoc nonrdiffert a Bruto, imo deterius est quam brutum, quum habeat rationem, perquam regi deberet S hoc opti me fuit signatum Ioelis primo dicens: Putruerunt iumenta in stercore sues Et hoc exponit Gregor. Iumenta in stercore suo computrescere, est homines in foetore luxuriae vitam su am finire. De magnificentia & nobilitate castitatis scribit nobis Origenes, dicens: Castitas est status qualitatis angelicae, Sc in hoc conuenit Hieronymus,cu dicit In carne praeter camnem vivere, non terrena vita est sed coelestis.

Vltima

63쪽

V doctrina quae pertrac stari restat, est de Puellis nutriendis Inprimis igitur instruantur in castitate, deinde in humil ita te, deinde in pietate, deinde sumine, mirifice in taciturnitate,&quod sit quasi sylvestris, videmus enim quod communiter omnia anima liasylvestria habet pulchriorem pellem quam domestica, quod ab hominibus non tanguntur, nec ullo modo tangi se permittunt viris, nec unquam respiciant aliquem in vultu directo aspectu, quasi totum sylvestrem se reddat, nec unquam exeat domum suam evagando, nisi esset optime astaciata me accidat quod accidit Dinar, volenti videre mulierem regionis illius, Ma Sichem corrupta est, Genes. q. Instruantur etiam inornatu, ut non tingant crines, nec crispent violenter capillos, nec ante nec post depingant faciem suam, nec dividant

supercilia, nec portent torques, nec alia orna menta picturata ex auro vel argento, vel mar garitis, nec aliquas gemmas, ne sotulares at

bos pictatos vel puncti os, vel incisos, sed inces vel gestus 3 ornatus sit in omnibus, Sc per omnia licitus 3 honestus 3 puella nunquam 4 debet esse ocios a Legitur enim in lib. de X II. Caesaribus , quod Augustus Caesar filiam Seneptes sic fecit instrui, ut etiam lanificio assii escerent Modus autem vivendi puellarum, optime tangitur a Hieronymo de mano enim

debent puellae se dare horis diuinis, deinde lo-

ctioni,

64쪽

ctioni, deinde canticis 3 oration i, deinde tenere collum, δc rotare fusum, Θ stamina potilice duceres: Et in hoc per Dei gratiam terminata est prima aetas. Ex PLICIT i REGIMINE SA

NITATI PRIMAE AETATIS,

Sc incipit

ET PRIMUM DEF

VLGENT IV DESCRIBIT EX EO

citium per modum decoratissimum Sc mirabilem in omnibus, per omnia verum exercitium inquit,est humanae vitae conseruatio, calo ris naturalis lima Sc exercitatio, naturae dormientis est stimulatio, superfluorum consumtio, membrorum consolidatio, mors morborum, fuga vitiorum, medicina languorum, temporis lucrum,iuuentutis debitum,senectutis gaudium, salutis adiutorium, destructio omnium malorum, och minutio, Ille igitur b- his ab exercitio abstineat obtrahacii labore,qui felicitatis gaudio vult carere Avicennavero exercitium sic describit Exercitium est motus voluntarius, propter quem anhelitus fit magnus

65쪽

naagnus, frequens Sc nece flarius Intelligen-d in secundum intentionem Gal. quod nullus potest esse longaeuus, nisi ille qui est occupatus in aliqua operatione necessaria, Mimo oportet quod totus sit liber, desquod totus operetur se cundum suam voluntatem, Et imo labores Carpentariorum , Agricolarum Sc Mercato rum, cita de alijs, non sunt exercitium, quod

propterea non est motus voluntarius, sed quo damnaodo coactus. Praeterea Mercatores,

Burgenses, claustrales, Sc multi consimiles bene ambulant, Se diu& longe, sed non est propri exercitium , nisi aliquis ex voluntate propria tantum ambulet, Sc ita velociter quod incipiat fatigari, Sc anhelitus immutari,& tunc statim debet quiescere Se sedere, quod si vite

rius moueretur, non esset nisi poena Sc fatiga tio,& tale exercitium vocatur temperatum, Scaccrescunt multa bona corpori propter tale exercitium. Primo, quod excitatur calor naturalis, Sc vigoratur Se augmentatur, c per

consequens appetitiuarac digestiua δ expulsiva totius corporis, Quantum ad res digestiuas, Sc motus cordis Se spiritus uiuificus eluci datur,ac omnis sensus corporis, s militer visus ita de alijs meliorantur. Et per consequens, imaginatiora memoria, super omnia intellectus illuminatur. Et vero dato quod accide rit error in omnibus operationibus medicinalibus dum tamen non esset mulium notabilis, Dis exer-

66쪽

qa DEPRIMA

Sc exercitium fieret sicut debet fieri, nunquam cortus au manum indigeret alia medicina aut rarὀ,quod exercitium suppleret defectus alio rum omnium.Gaudeant igitur qui timet phlebotomiam aut pharmaciam, quod per exerci tium salvabuntur. Duo tamen sunt exercitanti neces aria, s quod non sit nimis repletus, quod tunc dis luerentur resoluentarJhumores, de inaedum es et de post emate aut febre, aut morte subitanea. In tali ergo casu praece dat longa abstinentiale sortis, S deinde exei citetur. Secundum est , quod non nimis sistinanitus, quod tunc dis lueretur corpus, debilitaretur vltra mensuram,quoniam ubi est indigentia , non oportet laborare, secundum Hippocratem secundo Aphor. X igitur est una de altioribus e nobilioribus rebus, quae corpo o humano possunt applicari in regimine sanitatis suae, e in prolongatione vitae quodammodo necessarium, quo niam nutrimentum elongatur a natura nostri corporis, quomodocunq bene diges una Sc bene praeparatum, camo in qualibet digestiua est aliquid superfluum impurum, quod indiget quotidiana mun-cificatione, aut aliter aggregatur cacochymia Sc est timendum de febre S apostemate, alijs infortunij multis, nisi ista mundissicen tu phlebotomia. Phlebotomia autem non possumus mundisicare, quoniam non com

Petit

67쪽

petit, nisi quando solus sanguis dominatur.

aut quando omnes laumores, imo non competit in omni casu. Item molestum esset facere quotidie , praeterea sum in debilitat cor pus, cimo cum Elebotomia bono modo e uacuari non postlint, nec cum pharmacia, quod omnes sunt veneno es, secundum Galenum c Avicennam. Et si continuentur, spurganturJ inueterant Sc reducunt corpus in malos suS.

Medicina igitur excessuaJ exclusa est, quo ad quotidianam euacuationem siue mundisi-

cationem.

Nec per balneum potest bene mundifica ri, quoniam secundum Galenum tertio Aph. In balneis non mundatur , nisi quod uti vicinatur, Praeterea si quotidie homo balnearetur, esset quidem magni sumtus , nec fori inuenirentur quotidie balnea, nec X- pediret etiam , cum non ita perfecte mundificent.

Relinquitur igitur, quod exercitium est multum necessarium , quoniam exercitium supplebit phlebotomiam e pharmaciam Icbalneum, Se cum hoc in exercitio non est timor, nec amaritudo , nec expensae, sed ibi est pura recreati animae 5 corporis , dum tamen fiat per loca munda , quod tunc xponit se bono aeri , 3 gaudet in videndo longinqua e propinqua , c coelum, Se maria

68쪽

ibidem quod idem est. DE SPECIEBUS EXER

CITIORVM.

te quod sint multae, secundum cursum Sc di Uerlitatem particularium, quoniam aliqui patiuntur in pedibus, R illi non possunt exercitari ambulando, Alij patiuntiar in manibus, Milli non possunt exercitari manibus operando.

Aliqui in faucibus, ct gutture1patiuntur, Milli non potiunt exercitari vociferando aut ii bicinando, praeterea aliqui sunt fortes, aliqui debiles, aliqui diuites, aliqui pauperes, aliqui

praelatio delicati, Sc aliqui nolet, esimo opor-iet habere species multas exercitiorum. Prima species exercitiorum sit deambulando per loca

69쪽

oca munda, aliaet diuersa, Sc est melior spe cies inter omnes, suoniam corpus magis mo- uetur aequaliter. Alter modus est equitando,&iste est pro diuitibus . cum laoc fit exerci tium in quadriga 5 dicit Avicenna, quod va- let patientibus in oculis, cum tenent faciem a parte post. Et est species alia exerciti in nauicula in mari S competit cacochymicis pro pter fastidium de vomitum. Alia sunt species exerciti diuersae pro iuuenibus lasciuis,ut sunt currere, luctari, saltare, dimicare, lapidem proh cere, Se ita de multis alijs speciebus exercitiorum, quae fiunt in iactando. Praelati au tem, oportet quod habeant alios modos,In ca mera enim debet esse una rosia corda noda ta suspensa S tunc illa corda accipitur cum samb tbrua duabus manibus, homo debet stare erectus, ita quod non tangat terram, cistet sic longo tempore, deinde saltabit cum illa corda, currendo quam poterit hinc inde se voluendo S deambulando, vel si non placet sibi iste ludus, habeat lapidem de o. libris, ubi sit annulus portet frequenter ab una parte ad aliam,vel teneat in aere superius longo tempore priusquam deponat, vel portet ad locum collum d suum Vel inter manus, esita de alijs modis donec incipiat fatigari, vel teneat baculum in manu, δ quod altera iserae sibi si potest recte trahendo, vel quod auferat denarium de manu sua, e quod manus sit

clausa.

70쪽

6 DESECV 'DAclausa. Et dicit Galenus. Quod accipiat aliquis pellem Ic ponat in capite indicis, Malter teneat manum clausam. tum videat cum illo digito, si poterit, pugnum aperire, Alter inodus il quod duo sedeant in terra, pedes contra pedes 3 quod teneant ambo unum baculum Sc postea videant quis istorum pote rit alterum elevare. Alter modus exerciti est, quod teneat anhelitum,& quod simpellat ex-Dellat vel versus caput, vel versus ventrem, Scest multum utilis, nisi quod dicit Avicenna, quod est periculosiis. Et dicit Galenus, quod aliqui tam diu tenuerint, donec sitffocati sunt. Oportet igitur in tempore pluuiali, pro religiosis c honestis viris in camera multas species nouas exercitiorum inuenire.

num quatuor simi consideranda, Primum est de speciebus fricationis. Secundum de utilitatibus eius. Tertium de fricatione per comparationem ad exercitium. Quartum est de modo Sc loco Circa primum est intelligendum, quod species fricationis sunt quatuor,

Est enim quaedam fricatio dura, Sc quaedam mollis,