Opera

441쪽

Galenus. Galenus δDies creticos

si fiat a caelo

non esse Imu

tabiles, diuturnae tui scribit Avicenna: saepe septimo mense: septimo an : quartodecimo: vigesimo primo/solent terminari. Nec probo tame qui superstitiose numeros hic objis uant: sed ita naturae dico cursus impleri plerun* in rebus inon ob cristellacides ad haec tempora comparetras neque enim reperiuntur sed ob Cccultam proprietatem coditionem* re' illa' quibus ita plerun usu uenit. Sicini natura coparata uidem iut quod scribit ipse Galenus per dies impares acuti morbi moueantur. Qui uero lentiores diurnioresque per pares. Redige haec ad luna: redige ad solem stellasque si potes Cur igitur comotionem septima dies in acutis morbis ad tetra gona signa per quae luna isatur reseramus 'cu nec illud praesertim M perpetuum: sed Ac quidam ex iunioribus contra Galeni alioruque opinione ad lunam confugi entium hoc loquuntur. Siquis luna posita in ariete decumbat cretica habere diem octauam debet: quare tunc ad canctu quadratum luna deueniat. Respondentque ita quide fieri debere habita ratione motus lunatis sed in septima fieti comotione Ppter naturam morbi qui acutus cum est per mares mouetur usq; ad diem quar/tumdecimum . Postremo quae decreticis dieba uere sunt obseruata a medicina γ nosolum res astrologica frmat: sed isirmat: ut sit maximo argumeto corpo' affectiones a causis non dependere quas astrologi introducunt. Nam si status in his diebaordono esset: sed nuchaec qdem mucilla cretica:rursu i inter creticas alia alio te pore noxia/salutatis rueniretura nulla nos ad 1uestiganda cam admiratio suscitaret

sola materiae diuersitate mutabili nobis satisfaciet ei sed cu certi dies no semp sed plerun tam cretici:&gda pleru ad uitarquida ad morte tuidetur hie ordo causa desiderare certa raros mutabile . Galenus hine cosequi in caelestibus esse causam quae sunt corpora rato stabilique ordine se mouetiar quare possunt essetfisi ratum stabileqa producere. Mihi contra uidetur hinc patere de caelesties cam huiusmodi etia no poster quonias inde esset alias alii cretici forent. necq appareti eis ordo seguaretur. Nam si luna marti soliue iungeretur citaret Huxus comotionem: si saturno tardaret. Sed & coitus luminarium die morbi pxime antecedes foret inspiciem dusitu si dominus eius loci in quo coisset oriente teneret,esto fieret comotior se tro si occidentem: sed & sydera recto motu scedentia ues s mobilita si s posita uelocius ic5tra uel retrocedentia uel i fixis locata tardius morbo natu cy bellicum inerent: quae nec cui aegrotantiiquaqhisdem stellationita similiter couenitetris alitet aliis pro geniturae ipso' coditione. Mitto fguram cuius angulos obseruaudos praecipit Ptolemaeu, Lelicibusnn inseelicita radiis defiuentur tui inde de morbo praenuntiemus tquod quidem ignorantissimi credui adereticos dies pertinere. Quae si omnia medici ab astrologis haberentino plerunque quos uoluit ars medica: sed alias alii forent Getici dies: Nec illud esset statumi ut sexta dies tyranna crudulitate perimeret: septima regia benignitate liberaret. Sed& constellationibus noxiis septimatae salutaries etia sexta numeraretur. Quod si

eniat interdum non inesse dici debet ubi caulam quarunt os quod cum

442쪽

Liber III

ordine-sere semper contingit: sit materia potius redigi debet particularemque aliquam laborantis hominIs proprietatem. Caput XVII Periodos humo' ad syderum motus no esse reserendos. Ed nec petiodos humorum in sebribus credat quispia ad sydes motus reses tendos rufi gratia exemptibilis atra diebus duobus cessetiquarto suscitetur primu, quoniam sub saturnossit cuius motus aliis tardior. Nam qua tone sanguis afl Iouem relatus ab asticlogis iugiter putrescit nulla pausa: m non iuppiter tabimen tamen omnia uel locissimus quin potius si tempus restitutionis extimet om/nium tardissimus post saturnu. Cur item motus rubrae bilis ahriptus marti s paullo segnior atrae motur cessat ens sex horis minus: cu ille horis ceto & quadraginta tipse sex & tfiginta sopiatur: multo aut saturno uelocior stella maris. Praeterea de cretum est astrologo' opera stella' tardi motus quo tardiora sunt eo magisee diuturna cu igitur si pituite motus citius redit si tuti, bilis: nam ille post sex horas rhic post sex atque triginta: quoniam luna motus excitans pituitam uelocior motu martis coleram excitante. Eur inqua si hoc ues no diuturmius ascit agitatio colere si pituitae seu illa horis tantum duodeci : hi caute dece 6c octo. Debent enim sistamus in praeceptis astrologorum diuturniora esse oma martis q lunae: si quide huius uelociora q illius. Quod si rursus hos omnes periodos ad lunam solam uolumu referre: utpote praedominantem in omnes huores haesitabit nihil minus astrologica ratio cui nuutur. Nam pituita inquiunt quoniam lunae aquae cognatione aquarum lare motum imitatur ille fluunt & refluunt moe a media intercidente smi Eu, sed exigua qualis inter te flos motus necessario radit. Sic pituita sex tantum horas integras relinquit. Verum potuit sanguini magis haec conuenis cuius sicut aquae continuus aestus inuenitur in qua morula accellum dirimensa recessu no bene sex horarum respondet interuallor quo totus im uel fluxus aptur uel resuxus. At in sanguine maior poterit esse similitudo cuius motu intercipi in sensibilibus morulis ipsi no pernegant assertores huius opinismis. Sed reliqua prosequamur Atra inq/unt bilis quoniam a natura plurima aquae discordat ita contrario pituitae mo moruetur: plurimum .s cessans ad dierum uso duorum integritate. Sed mihi quidem uidetur plus aquam habere cu terra communiois qcum igne siue locum aduertas siue qualitatem siue motum: quibus nulla alia potest conditio preponderare. Erit igitur idem iudicium de humoribus ad elementa relatisrur magis a pituite motu diuersus esse debeat motus rubrae qatrae bilis. Verum nec illustrium ueterum 3 Qualis Pe medicorum quisquam ad has causas circuitum selmum retulit. Primus hoc tenta itus Appon.

uit Petrus Apponensis Muno congerere plura natus il digereretque quide Moctiores ubi nugatur magis ibi soliti impensius admirati.

Caput X III.

bendam. Insi talem timetas partus satumo non esse ascri

443쪽

Dbee III

Um tractamus haec uenit in mente solere astrologos intalicitatem octimed stris partus ascribere saturno: de quo dicedu hoc loco: sed breuiter ei ne noredarguta uideatur nos cogeret ut uel multi concedamus hostilissimo' 'λdem radiis nos apprehendi. Quod ut uolens concedo: ita non 1llud uolens ideo apprehendi nos ab illis ut teneamur: quippe Habide caelo ita lentiam ut non putem ab eo noxium quicquam prouenire Suma igitur haec est, Mutur astrologi sicle dunt ideo natos octauo mense non uiuere: quia singulis uteri gerendi mensi singuli planetae praesint.&Ppterea qui primo idem octauo mensi saturnus domine tur planeta stigidusαlaecus hoc est qualitaties uitae contrarius. primu enim & ilita per manustraditae planetay dominandi uices ratione non habet: ut alibi suo lo/eo dicetur:& st octimestris partus non uiuat omni o rationem aliam habet. Sunt qui opinentur istum septimo mense conari ut egrediatur & in conatu ledri qui si i tauo erit: utpote nondum restitutum sue incolumitati,uiuatem esse non

re solere, sed Hyppocrati potius accedo qui tractatu quem Bibit de instimestri paritu.causam cur serva no uiuat hanc esse ait st eo mense dissicilis sit uteri gesta Eo.Tunc enim grauius se habere preMantes:& in matrice nescio quae pati grauia de in moda:& si pariant duplici labore oppressas re partus Ac aegritudinis, isimissimas fieri: unde necessatio ipse quoq; istus imbecillior factus raro diu uiuat At testatur huic sententiae st si quae inueniatur uegetiores ualidioresque taminae solet octauo etiam mense parere uicturos quales in hispania inueniri seribit Avicena de Aristoteles in aegypto. Verba ipsa Hyppocratis super hac re graeca subiecit quoiniam liber hie uulgo no habetur fictum credderetur a nobis rarit o α γ ΗFi γενurip Η :5c quae sequuntur .

Caput XIX Cur nautaeimiaici agricolae uera tapius micatst astrologi.

Ria fere erant in illa secunda astrologorum ratiocinatione obiectamentare primum a mutationita inferiorum ex solis lunar cursita: unde colligebat rct actionem in nos 'derum aliorum: de mutationem rerum aliarum ab il/lis esse cimiectandam. Secudum testimonio bonarum artium medicinae,agriculpturae nauigatoriae: que suis operibus asi ologicas adhibent obseruationes. Et hora

444쪽

Liber III

ita utru reiecimus ut hisdem vellis eos repungeremus ostendentes ut pauloate dicebamus : ex operies solis&lunae 18c ex illam artium obseruatio1 γpotius collit

ψ qi negat: j staffirmat. Restat tertiu φ ab earunde artificu uulgi 1pius pdustio

nibo sumebatur: quasi nimis essemus iniqui: qui nullam futuro' praecognitionem concederemus astrologis totius caeli peritis q rudia magisteria: 5 de populo quiuis interdum et assequatrita multa de pluuiis ide aegritudies de peccotiba γ de anona quotidie pdici uulgo cu euentus fide videmus. Cur no igitur igunt q caelestes ca, usas exploratius norunt:&1lla rectius:& alia poterunt sectetiora micerer hoc ests, in praesentia nobis diluendum est: imo ut consuevimus reiiciendum i eos quod aperte nullo negocio breuiter expediemus. Na si uera praedicuntur ab illis nulla habita tamen ratione praeceptorum astrologiae: quis non dixerit aut leuem esse coniecturam: esse illa quae omittunt quae ignorant: non necessatiar sed superflua inci se cretiora, sed saltiora: non dogmata sed figmenta. At falluntur aliquando inqt Ptolemaeus qui astrologica nesciunt: quid φ astrologi saepius. Coscitur igitur ut astroilogi minus astrologica teneant, q qui ai tologi non sunt. Neque erum potest hoe denegari magis ad fidem respondere quae dicunt medici de aegris: agricolae de ano namautici de tempestaties: pastores de pecoribus: g quae de liuidem rebus ab astrologis praedicuntur. Ratioe statim in promptu est. quandoquidem astrologus signa respicit quae non sunt signa: causas speculatur quae non sunt causae rῖpterea sallitur

Respicit enim caelestem dispositionem quae causa tantu uniuersalis non efficit ua rietatem inferiorum/nisi pro materiae conditione causamque efficientium inserio/rum. Tamen nec caelestis illa dispositio quam respicit: sed ueta ab eo in caelo dispoisitio per vanissimas regulas & comentitias: non natura,sed arbitrio c5stans astiologorum : siquidem ut demonstrabimus non hominum ille pater de deorum deus in caelo fecit imagines signa Partes tantista diae themoria domus j de huiusmo/di alia quibus utuntur: Sed in caelo mentitus hac est hominum deceptor & deoruinfamator astrologus. Propteream nihil mirum Ii nulla rem suturam certa ratione praenoscere ista ars potest. Artifices autem quos memorauimus ueris Ac naturalita propriisque ac proximis causis indicu sep nituntur:& ideo raro excidunt a ueritate. sed ueris presensionibus futurorum: i5c fidem suis methodis faciunt: dc cum proue tu bonaque fo licitate suas attes exercent: Lege libros pronosticorum Hyppocratis nuqua illum inuenies aegri statum futurum inter lydera quaerere rut qui sciret haec magis ex lolio queri q ex astro 5c de pulsu uenarum=q de motu spheratu certius

pracognosci Petiti gubernatotes non ex ioue ilaturno uenere marte, mercurio P uident tempestates: sed de nubet deuentis: de omni aeris conditione: atque eorum

haec solere disciplia expimetis ubiqi cofirmatarde spiraculo tenuissimi flatus: de nubecula uix conspicua tempestate itelligit iminente i cuius nulla presagium inullum lignum adhuc patebat oculis aliorum. Nec solum uenturam intelligant i sed qua

parte fiatu' ut excitetur: quomodo declinari: quo superari possit ad quae sapia oss

445쪽

Columella. Libee III

astriariorum prorsus ealigabit. Sic pastores agri colae:& φm saepe uulgus ineruditum statum aeris praeco scunt mo a stellis ted ab aeris ipsius disponet at his quaei sublimii pressioita fiunt. quare raro fallunt: aerem .s ex aere sicut medici aegrum ex aegro praeiudicantes: hoc est ex propriis principiis ino quod faciunt astrologi ex remotis & comunibus uniuersalibus rimo quod peius e fictis, imaginariis fabulosis. Quare nemo putet futura agricolationem meliorem,medicina eiscatiore, nauigatione tutiore: si trai tentur Excab hominibus astrologica percallentibus Be obseruantibus. Quin haee potius tabes & a filio seret illarum artium: dum acertis regulis ad inceletas: aueris ad tamenticias euocaretur: θc permixtione ulis' dogmatum omnis iam comperti experimenti soliditas tuetita : labefactaretur id quod nodum rationseus intellectis quibus astrologiae vanitas molescit lex eo psuaderi satis potest, quoq inter initia operis diximus: fumos earum artrum magistres le in illis tractandis apprimeseelices, non modo adhibuisse suis operibus astrologicas obseruationes: sed eas uel contemplisse uel etiam consutasse. Columella quem alibi quo est ausus ille rei rusticae scriptor exactissimus quo ico traditurus e poepta temporum obseruandorum, meminit suae lucubrationis aduersus astrologos t& uera inquit h. quae nos pingui minerua tractauimus: falsa uero quae imprudetissime chal dei pollicentur talibi quoq; a nobis confutat arquare colligenti sic Ptolemaeo multa praeuident de statu aeris agricultores: igitur nos plura certiora quanto illis caelestium retum cognitione praestamus: negabit Columella esse in consecu/tione uelitatem: quoniam. s. hoc astrologicum sapere quo anicolis praestant inon

est sapere sed desipere:hoc est non pluraq illi sciunt: sed plura singunt magnitudi/ne rerum circa quae metatiuntur professionis ludibrium praetegentes: quam induitae cum aliis honestissimo loco uita recepissetisi tam bonas artesitam necessariast agricolationem: medi am: nauigatoriam redderet melimes: sed deprehensa saeι

pius uanitas de sallacia a prudentissimis lenim latoribus eos coegit ut seuerissimis interdictionibus illam ciuitatibus eliminarent: ut primo libro declaratum a nobist ne simul & bonas 5e mentes le artes: occultissimis suis uenenis inficereti quae quas tum ab gregariis his quas dictabamus artibus in futurorum presecisione uincaturruel hinc innotescat: inter nauticos 5e agricolas,& pastores de eorum pronosticis mire conuenit: inter astrologos nihil radeo ut nihil dubitet Ab saliter capere nopetasatus: quo die Ptol. aquarum eluviem denuntiauerit.

Cuput'XX Nin omniaque ab astrologismicuntur de primas qualitatiιbus dependere. Xcutere iam uolumus quae de primis possint qualitatibus d penderetquo e niam id tertia astrologorum ratio exposcere uidebatur:& Ptol.no alia uia

quaecul hut fieri mal a lyderita qlapotelesmatici eius libri declarant r&astrologi oes huc se semp-ipiunt quotiens aut nihil seps itiose dici a se desidui quod per naturae uestigia non procedat: aut rinil rursus cuiua reddi manisecta

446쪽

ratio non possit Pere enim ad has confugiunt qualitates quotiens cur haec iuppiter illa saturnus: alia alius faciat planeta' interrogant: in quo illos& sibi& ueritati parum consona loqui parte operis ea mostrabitur qua rones astrologici dogmatis reselliat,stustra uero sugiu nocillos sibi parare Rer ea quae diximus t multa quo declarant: Inter quae illud primum occurrit futurum ut in fati sortitione plus anni tempus faciat quo quis nascatur: si quaeui, alia diuersitas constellationis, siquidem plus quoque iacit ad intentionem remissionemque primarum qualitatur q quae itiis alia uel positio 'derumjuel mixtura radiorum: Adeo semper aestiui dies hyibernis calidita es etia si quantu uis aestate rigeat i torpeatque saturnus. C5tra semper aestiuis hyberni frigidiores etiam cum ardet mars medioque furit flammatus

olympo. Quod si fati differet1a oritui frigore & calore siccitate & humiditate plus nusque uigentiba Sequitur omnino damnatos etiam semper frigido fato qui cunque nati hyeme suerint prae his qui nati fuerint per aestatem praesertim st quod illis est necessario defendendum plus hanc aeris sic affecti caelitus qualitatem Q se

minis 5c materiae proximae conditionem sequuntur. Praeterea si tuetur hoc Ptole/maeus quod est illi pro fundo naturalis astrologiae tui per primas qualitates rei qua

faciant radu planetarum mori debet in hominum genituris aut mores aut sortu/riam alvinde uaticinari q ex ea constellatione quae corporis habitum facit at de ι monstrate quando hinc omnia consequantur. Et pariter in uniuersalibus uaticirniis una erit res inspicienda ι quis futurus aeris status: hoc inspecto reliqua pate/sient. Siquidem pro caloris &ὐgoris jpro siccitatis humiditatisque modo exteta disponuntur. At non ita uel alis uel 1pe Ptolaemeus,cum saepe quae de moribus in priuatagenesia quae de fortuitis casibus dicunt minime corporis temperameto resipondent ea rone qua solent ad hos cetera referri Nec quae de tempestatibus ani tmtius his congruenti quae de moribus de pest1lentia ide annona. de bellis pronuntiabunt: quare. s. a diuersissimis ista constellationibus inuestigant: quod legenti tum astrologicos libros: tum astrologorum uaticinia haud diffficile constabit. Non igis tur suae superstitioni faciem hanc prxtendat honestamentumque methodi natura plis: ut eatenus se subiicere res humanas syderibus dicant:quatenus aeris corporis

dispositio in qualitatibus primis a caelo dependet. Nam hoc quidem ingrediens aetem asserentque eam quati possibilem dixit Ptolemaeus: sed in processu explicatu dogmatum nec obseruauit, nec potuit saluis professionis 1uti obseruare. Alioqn quod dicebam paucis constaret astrologiar cui tantum de aetis dispositione & ha/bitu corporum foret dicendum. Reliqua ex his paucissimis datis regulis quis e medio sibi conteistaret. Sed 6c innumera sunt i Ptolemaei libris Se aliorum quae de materiae qualitatibus primis originem ducere nullo modo possunt. Caput XXI Nec noxas element : nec danan OF corporu esse a caelo.

X his quae mo dixius illud facile reiici pol qd tertio loco ad astrolosiae asse ee time supra, mediu afferebat dicitur si mutatoes aerisa Φdetita:

Prima ratio. Secuta ratio

447쪽

Liber III

igitur &pestilentiae rataclismii εe exustione,,& earitas monae. Negamu RNRς Rim sequitur: immo haec qui diciti quid sit eaelum ignotairnam quid aliud ip umin natura tota corporea si in particulari quolibet eorpore ipsa uis continen. tinum ne dissiuat ne dissoluatur. Quod cot 1 animali sons uictutis illius qua seruatur me regritas ordoque mixtura ι8c membrorum inuadentium iniuria propulsatur sciat igitur il excessus elementorum unde incendia & cathadiimus contingit: de catritas morbi ac pestilentiae caelo refert accepta: non aliter erraret si qui nostri corpo/ris morbos uicia, causationes in ipsam regentem corpus naturae refert potestatem cuius est illa curare/non iacere sopire non excitare. Gaesi sunt uera patet aliud . Item esse qualitates primas aliud qualitatum primarum recessus 5c detrimenta

litus fieri misi negemus aliud esse iura & magistratus omnes ciuitatis i aliud lyin illis del1nquitur opere boni principis originem trahere. Ut igitur philosophus dederit quicquid est in elementis ordinarium 8c naturale metorem habere caelum rnes tamen qua ratione sit concessurus etiam inde esse s desciunt/st nature praescripto legibus uariant, cum sit potius illud philosephorum dogma se elementa

maneant intra fines & suo iure contenta negocium mundo non facessant a caelesti . . . esse natura regente & moderante suxibilem Ac erraticum numerum rerum corru

di φλψ ptibilium. Sed iquies quando mihi concesseris alias stellas facere se iditate ι alias caliditatem monne sequitutillud Vt se His stellis praedominantibus,clemeta stigida inualescant:calidis calida. Quod si dicitur fion eumiat etiam tui cocursu magno se Harum constellationum kigiditas ita aquarum exuberet: ut eluuionibus Prima respoι terra mergatur. Contra calidis ualdepotentibus, fiant exustiones. Facilis responsiosio. nec una tantum primum de dominatu planetarum atque signorum quae finxere

astresogi: ut salsa sint postea demonstrabitur.Quid inqua ita planeta quisq impe

Secunda. tabit caelo rut In hoc mundo prodigiosa producat praesertim mala: Cum caeli opus ex omnium luminum conspiratione dissultetrita tota illa superior semper tempe ratur armonia: sicut in ipsa omnia consonant:ita peream nihil dissonet unquam inis lari mundo: in quo quotiens inconcinnum asperum discors auditur, ad tactum caeli ne reseratur: sed ad quatuor istas cordas citharae sublunaris quae de in Gula ordinata materia:impuraque contactae caelesti plectio ad numerum illas semper concordiamque mouente contumaces interdum inueniuntur. Post haec subtilius considerandum est: si praefecta uariis elementis uaria sydera sunt: ideo esse praele icta ut preficiantur elementa ipsa. Quare erit quodlibet elementum tacto perse

istius e quantopses stella suerit potentior: st si periectio partium persectioni to/tius non repugnatrimo cum toto partes labefactantur et non praetinebit ad elementi perfectionem ruinatura transgrediens ordinem occupet caetera. Sed tunc erit persectum cum ab ordine cursu naturae nihil deflexerit:a quo certe deflectere tapoi excedendo qdeficiendo. Quo citra si psit igni marat quadride in subiecta Gitatem fieri nihil conuenit a stellato' ordini bono natu S leg nocosentiati no

448쪽

Liber In

minus compescere tumultuantem jq suscitare torpentem caelestis praesectum ossicium fuerit. Potest igitur id concedi ut sint quatuci primaequalitates a caelo: nec tamen horum delicta, transgressiones, tumultus a caelo sinir sed a materiae motita inordinatis caelestis disciplinae legibus usquequat non obsequentis: in propterea credam nec Platonem nec Aristotelem in Timeo tuel in Metheoris istas elemen Plato.

torum tyrannides temporarias,ad constellationum uim ullam unquam rettulis Aristotcles.se. Constat autem re dictis non modo noxas element um: sed& eadem ra Dana nroratione damna corporum nostrorum caeter oraque animantiu in caelo causas non ha corpo' i caelo

bere. Quod quidem & potissimu inter Omma corpora idc ordinis de beneficentiae ii ca, no habeρ tulis insigne,nec ea debet eficere quae sunt opera potius tumultuatis materiae uel deficientis: quare quod de elementis diximus ilicet de humines itidem dicere i nostro corpore illis respodentibus: si preest atre bili saturnus: mars rubrae: alius san guini pituitae inusino aliud magis horum planeta opus Q kenare has qualita

res Ac cotinere sub concinna uitae dispositione. Nec cumpraepotens erit saturnus tu scitabitur atra bilis rut reliquos perdat,totuque labefactet: sed ordinatius compossit si melius se habebit.Idem de rubra dicendum cum regnauerit maret quados quidem illorum radii,& natura sua benefici sint ac salutares nec agunt 1 star ignisse quema modum calor insitus nobis uegetalis, animae manu rene operatur ad finem certum pro salute uiuentis sita lumina illa uitalia intimae mentis suae animi organa non ad pernitiem unq: sed ad comodum corporum subditorum & benesi centia agunt saturnus in atra late siquidem illi preest nihil unq non ordinatur non uittificu influetiquare non excitabit illam afl exstiti aiatis: sed moderabitur ad coletuatione.Nechadebunt a stellis suis humores cuillae praeualuerit quo magis Mors no est 5e uiolentius agant: sed quo moderatius atque uiuatius. Flan si mors a caelo: sed a a cato. materia cum uitio propnoiqumue qualitas ita degenerauerit: ut praefecti sederis disciplinam non sustineat: sea uel euagetur in mod1ca uel remissa deficiat. At no sti diuinatores=qui se caeli sicut interpres ita patronos Ac defensores faciunt: non tamorbos irritatu nimio primarum qualitata: sed θc uitia is a caecitatem turditatem

reserunt ad stellas: de quod est detestabilius etiam im monstratquo nihil dici , niihil cogitari potest absurdius. nam quid aliud monstra q peccata naturae Haec aut

nemo unqua philosophus rettulit adessicientem causam praesertim indelicientem omnes ad materiam. Nec ita quifri delirauit iut diceret monstra cog partus culpa fieri uirtutis insimantis. Quae. s. dei acta manu nihil delinquat, sed accusant maiteriam situ uel quantitate luel qualitate male se abitem 5e opifici suo cotumaceatque rebellem. At longe maior insania caeli uirtutem damnare q seminis. Quae tanto minus errare potestatque descere quanto ipsa natura potetior de domina ct artifici iunctior/a quo no aliter q per ipsum ista seminaria uisus iserior regitur atque formatur. Nimis igiturq absurdum putare caelestium motus& configura tiones si modo uariant istaeccmfigurationes essicientia planeta' aliter une ire at coponi: q naturalis te or de cursus exigit ordinatus reF inseri . alioquin natum

449쪽

u m faciut diuersitates: no morbosasino uiciosasino eausarias sed stra fines intemtatis naturae media inter se teperamentirone distantes. Seque4. n. hoc uidetur omo ut si prima' quatuor qualitatu sydera sunt auctores tui. La saturno nascantur siue cocipiatur corpora sicciora & frigidiora calidiora sub marteihujmidiora sub uenere: atque ita de reliquis: qua teperameti diuelsitatem silet diuet sitas ingenio' δε assectionu animicosequimo quiescogamus: sed quies it item Sed hic postea locus latius pira stabitur. Illud aut uideamusian ingenio' dc m hine nasci dissimilitudo ponit. Na ut aliquo modo Myt salsum tame aliqua ex pte Cosequit. n. Oitata in corpore olentiu modus quo nonihil ageistionu iut piniores ad iram bilis effervescens segnes pituita: sanguis hylariores: tristes atra bilis efficiat. Sed hoc oppido si generale nec euidet sempre odet: nec satisiacit occultiories quibusda,ic maxime uriis ingenio' coditioni M. Dixi no semp euidentiae respodere quonia est interdu inuenire holas temperamento corporis si simillimos studiis tamen no quae sint electior sed naturae spensio dissimillimos .Vidi ego sub virginea lacte serinam smanitatem: sub truci uultu & aspernabili: mirem & amabilem mansuetudine: Alios frontis gratia orisque uenustate: laetitia ppetuam pisset rentes itus aestuare moeroriba: 6c sibi ee fastidio. Alios quos tu iudices plane saturni esse mancipia hilaritatius atque sacetiis omnia serenarei quae possunt alias a primis qualitatiba uires germina cosequi cosentu sere philosopho': hoc e quae nec primae illae quatuortaut filiae aut apendices sunt. Ad quas etia multa referri plane non

posse quae de m diuti sitate uaticinatur astrologi paulo post declarabimus. Caput XXIII Ne bella neq; externa aptimis qualitaties pendere. Uud uero nimis ridiculu si possunt sydera sacere frigus aestu alias qualitai tessi posse etia bella seditiones: posse ut seuertere impia* mutare. Nee minus positioni ridicula ratio.Na excitata inquiunt bisi in coepotibus regu& pti pu aestu animi flagrantitate fiant auidiores iniuriae uel reponendae uel inserendae. O beatam Italiam de metua pace florente: si pituitosta habet e tibi precipes liceat imagnu hoc bonuris diuinu paruo cocta potest et unctiola una lecti phati iste ordo cuius ita ressio astru ubina sedet ub ἡ L

in caelo 'aut quomodo sua satis uoce audiunt quo A ' et originem lem cuius origo uitia & ifirmitas primis ascributis, . 4 Enorclinata nQdinatissimis γ& potetissimis Vere ergo di ix Averroi, aut is dus aliud quoquomo dispositu nocere corporibo alitam iti T A ritilla risessio e ri in se ab omni mu ordinem uitio temeritatis illabilis materiae id tu et L se . nec Du

tat illorum salua dignitate: sin5rbsidignissimaqΣ

primis qualitatibus.

450쪽

Labet IIImaci bilem educentis si rite pricipibus diuidatur his'magis belicosi totum nobis pacabit orbem. Haec quis colat et potiun irrideat quasi haec demum bello' causa quasi ne magis auaritia q iramo cupido: no occasio spelae potiuncti. No simulta/tes & odia quae sunt apud astroolgos a saturno potiusqa marte . No interda amor iustitiae bella suscitent atque tumultust quasi no saepius si alus regum pro bile Bellop cae. deus. nunc bonos exercens ad uirtutem muc puniens malos ministerio saepe malo trum quos ille carnifices in mundanda repu.& quasi uisibiles demones habet. Ve' hie qua uis deridicula dicunt astrologi uidentur tame aliquid dicere. At externa q Externa. pro nostris humociba nihilo uariantur: quomodo reserent ad istas quatuor quali tates exilia: dignitates: diuitias: aegestatem: liberos: uxorem ramicos: inimicos habent inquit Ptol. asinitatem dii animo ic corpore: ut cu animo quider honor de di Ptolemanis gnitas itu corporei uxor atque diuitiae=Quae ista affinitas o Ptolemaeee ut fortuita Quaestio. haec animi corporisve coditionem sequantur An ql soletis dicere: si que maletis ini Solutio. suxus efficit biliosum seidem & uulnera de uiolentam morte infligiti quoniam bi Iis ardor ad rixas incitetat ad arma inter quae mors ipsa semitariter habitat. Verum solet a nobis id maxime syde' opus existimari,cu homo mitis: in ocio degens Consulatio nulli contumeliosus: in pericula tamen: in gladios: in inimicitias: fatali ui quadam trahitur quasi nolens: pariter bellicosus homo cra diuque ut dicitur irritatot iplenus dies: illelas domi obeat inter suos. Cur igitur ille martio calore destitutus gla dis tame oppetit/quod est opus martis: hic in pace moritur: Qq marte sere ipse calidior Praeterea possint huiusmodi quaeda nonihil pseserre comercii cu his quae stranos sunt equare ad habitu corporis reseratur: illa qua rone differentia corporis ani mi consequentur: uxor:diuitve: dignitates:& quae hoc genere alia sunt prosectorie somniare quide hoc licet. Quapropter & ipe Piol. primo capite ilibri apotes maton: ubi sua struit tonem de sydes efficientiarno aliud colligit g q, aliquo mo consequeris erit corporis. s. atq; animi quatenus haeret corpori diuersitatem ab astris puenire: De sortuitis reta nihil adicit eo locotita enim Gibit: poterit igitur dicere sis quocul Te status ambientis nos aeris sit fututus. Sed Be pprium cuiuslibet hominis habitu εc temperamentu intelliget dueto de statu aeris argumeto ca formata itur. Quare dicere poterit quale corpus,& qualem anima sortiretur.Tum quomosuccessia tempo' se habes it puidens. s. suturam aeris disponem tali teperatura cor Pori covenierit emis ere ad eius incolumitat uel dissonante occasione dare mor in & enitudinis.Haec ibi Ptol. in quibus quemadmodu apparet nulla mentio sup externis. Mox uero proximo capite ubi iterat dicta nectitque sequenties, extericia

etiam adiicit quasi de illis quo Hasset Arte falli putans posse lectorem cui iam

ratio excidisset, ex qua illud deduci comprobasiqi dicebatur. Quare si dedetimus Ptolemaeo mutari materiae primas assectiones , humiditatis & siccitatis, frigoris/ δc caloris pro conditione statuque syderum: minime tamen concessuri sumus esse sydeia diuersos hominum uariantia casus.