Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

171쪽

explicatur. Concludit igitur Cl. Auctor, quod natum p. I 7.ra dirigat atque determinet mutationes, medicamen torum Usum excipientes, nec ea his, uti causae ted

principio illi vituli, irritationis sensti excitato atque inmotum aeso, tribui debeant; illique effectus in rufione sint cum ipsius naturae sensibilitate; porro etiam

sub eodem irritationis grκdu, in ratione cum Viribus, quae adhuc insunt subiecto; et tandem, quod medicamenta, iam diu in usum vocata, haud conspicuum edant esse bim, natura quippe attentione inde debibliore facta. Medicamenta vero eas corporiS parte S p. et O.

tantum assiciunt, ad quas deserri possunt, siue ipso-TUna moleS, figura atque indoles in causa sit, quod ad alias partes deduci nequeant, siue ipsarum partium, quas attingunt, fabrica atque motus ulteriori eorum motui et adsoni impedimento sint; v. c. si ea non sint

tuta, aut eorum moles tanta, Ut venaS lac feas Vel alias rest,rbentes intrare nequeant, aut tu corpore solui

non facile postant e. s. p., qua in re leges in primis,

secUndum quas sanguis mouetur per silos canaleS, a tentionem merentur, quippe quae, prout V. e. grauibias humorum mutata fuit, eorUm quoque motum atque impulsum in canalibus diuersae diametri mutant atque dirigunt. Ulterius dein Cl. Auctor progreditur p. 27. et exponit, quo modo medicamenta ex propria sua virtute seu ex principiis ipsorum physicis in determina tis corporis partibus agant. Iam iam diximus, quod ex principio adhaestionis et legibus eidem competentibiis effectus illos explicet atque demonstret, quod mini' mae remediorum particulae pro diuersa grauitate specifica, quam habent tum illae ipsae, tum solidae aueque fluidae corporis partes, quibus adplicantur aut admiscentur, praesertim si ad vasa minima seu capillaria delata fuerint, in quibus propter lentum humorum

circulum attractio locum habet, diuerso quoque modo et in diuersis vasis operentur. Valere enim conmilat regulam, quod corpora adhaereant aliis , quorum

L s specifica

172쪽

specifica grauitas aut eadem est , aut iis potius insignior. Inde fit v. c. Ut aqua soluat gummata, non vero resinas. Cum igitur omnes corporis humani par tes suam habeant grauitatenia specificam, quae a Cl. Auctore eo modo inuestigata fuit, ut quamque eius partem in aere, dein vero in aqua menlararet; clii que etiam remediis sua ' sit grauitas: fieri non potest, quin eorum aliqua in hoc, alia vero in alio corporis loco soluta adhaereant, suamque eXserant virtutem,

prout eorum nimirum grauitaS maiorem minoremue

cum illius loci fabrica atque humoribus habet conUenientiam. In primis hunc in finem utitur Cl. Auctor illis principiis atque experimentis, qua e CL HAMBER-G E R in elementis suis phy cis et in dissertatione de mechani o secretionum proposuit, quae anno IT46 ab academia Burdegalens praemio coronata suis, quibus sua, quae ipse quoque instituit, immisce: Cum illa

vero omnibus satis debeant esse cognita, hic loci nune ea repetere nolumuS, omnino tamen digna, quae in P. 4O, nexu legantur. Quamuis vero theoria de propria medicamentorum actibiae multum inde illustretur, concedit tamen CL Auctor, quod omnes, qui post e0rum usum Obseruantur, effectus sint compositi, ex principiis nempe mechanicis asque phusicis tum m chinae nostrae, tum eorum ipsorum, explicandi. Mercuri US viUUS V. c. per cutis porOS in corpUS intro- duilus, vi cordis, eadem, qua sanguis, celeritate prolestiis, alios estectus in vasis maioribUS, nempe insignem calorem, alios vero in minimis, motu ibidem

IangUescente, praestas. Cum enim in glandulis salibuasibus mens ruum sibi proprium deprehendat, nune agere incipit ex virtute sua physica, et psyalismina es p. 42. ficit. A vero enim haud alienum esse iudicatur, quod dentur diuersae glandulae, quae diuersos quoque humoreS secernant, quorum alii horum, alii vero ali Omm medicamentorum particulas assiuas soluere Valeant. Laudare modo indicatam dissertationem superfluum

173쪽

fluum erit, eum ab inclita iam s0cietate fuerit laudata. Optamus, saltem, velit Cl. Audior aut aliuS vir amplificandis scientiis aptus, obseruationes de medi camentorum viribus rite factas colligere, ut experien tia adiuti, difficillimam hanc et quoad multorum ad huc medicamentorum propriam indolem atque acti0nem, non satis clara luce illustratam physicae scientiae Ρ rtem, penitus perspicia US.

XXXI.

Noua Medica. Doctores et Professores medicinam docentes: i In Academia Ersordienti.

HIERONYM. LVDOLF, Phil. et M. D. Fae. Med. et Phil. Assessor. O. Chym. et Math. P. P. Cluit. Physic. HERMANN PAVL IV CH, M. D. Sste. Pal. Caes. ComeS. Sereniis. Ducum Sax. Goth. et Vinar. Consit. Aul. et Archia f. Fae. Med. Sen. et Asses Prim. Parithoi. et Ρr . P. f. o. IOAN. HIERON. KNIPHO F, M. D. Anat. Chirurg. et

Bot. P. P. Fae. Med. Assesi A. N. C. Adiunctias et BibliothecariuS.

174쪽

GEORG. LV D. HvEBER, Phil. et M. D. Anat. et Chir. P. P. O. ANDR. IOSEPH. RV GEMER, Phil. et M. D. Inst. Med. P. P. O.

3 Collegii medico - chirurgidi Berotinensis:

i) DirectoreS.IO. THEODOR. ELLER, M. D. Reg. Borusis Consit. Aulae et Archias. Primari ut et copiarum Boi me xum Medicus primus, ClassiS Physicae Acad' Scient. rerum etiam medieο - chirurgicarum totius regni

Dire nor, supremi collegii medici Decanus A. N. C.

Const. Aulic. et Archias. copiarum Boriassica T. Medicus secundus, supremi Collegii Medici Decanus secundus, urbis Posia mpii Poliater. 1 Doctores et DemonstraforeS. AUGUSTUS BUDAEvS, M. D. Regis Boruss. Const. Aul. ef Archias. supremi Collegii medici Pros . Primar. Coll. medico - chirurgici, Anat. et Physic. Pros. A. N. C. et Aea d. Reg. Scient. Berolin. Soci US. MICH. MATTH. LUD OLFF, M. D. Medic. Aulie. Med. et Botan . Prosess. Acad. Scient. Berol. SociuS.IO. HENR. POTT, M. D. eiUSdemque et Chemiae Pros Acad. Scient. Berolin. Soci US. THEODORVS SPROGEL, M. D. Medio. Aulic. Therapiae Proses Acad. Scient. Berol. Soci US. SIMON PALLAS, Chirurgiae Proses

et Pathol. Pros. Regii Nos comit Charitatis Medi

175쪽

IOH. HENRIC. BONNEST, Chirurgus Generalis, Chibrurgorum, stipendiariorum aeque ae eOrtim, qui aegrotos in nos comi O tractant, Inspector. Varia huc usque in diuersis Europ e prouincii S, naturalis aeque ac medicae scientiae causa capta consilia non absque oblectamento hic sistimus , et ex felici eo-rUna executione non parum utilitatis atque splendoris in artem nostram redundaturum esse auguramur.

Haoniae prim0, optimi Daniae Regis iusta omnium

artium et scientiarum academiam conditam et in arce, cui nomen est Charioltenburg, collocatam iri, illius potissimum hortum exoticis aeque ae indigenis plantis colendis dicatum esse exinde magis adhuc confirmatur, quod curam noui huius horti bolanici Cl. GEORGE CHRISTIAN OEDER, Med. Doctori concreditam iam iam et stipendium huius muneris ergo ipsi tributum fuisse, relatum legamUS. In Cimnensi porro perantiqua Universitate ex In per atricis Augus ae voluntate atque in literas propensione, praeter alia, quae academiae et scientiarum florem et incremetarum spei stant, mandata, qui philosophicarum aeque ne medicarum disciplinarum curam atque praesidium ha beret, constitutus fuit ili. GERARDUS VAN S IETEN, vir in utroque, amicabili admodum vinculo nexo, scientiarum genere, diu multumque cum laude versatuS. Succioe similiter Rex, eodem in rei medicae incrementum directo studio, quo recti US cuncta peragerentur, suoru in consilio usus, Liberum Baronem DS

HOEPREN, Regii Collegii medici, quod Holiniae est, Praesidem nominauit, et eo absente, Regii sacri pa latii Qua es orem ipsi substituit.

176쪽

Pori regaliae porro Regem praeterito tulit mense, in urbe Tomar, quae in prouincia, Extrema tura dicta, sita est, nouam scientiarum academiam condidisse, non conditorem tantum, sed Curatorem etiam illius se

praebuiste, Regia denique stipeodia sociis tribuisse,

nuntiatur. Non parum inde historiae naturali et medicae scientiae utilitatis ' accessurum esse, exinde colligimuS atque speramus, quod regiam, quae Parisiis floret, academiam, velut exemplar sibi proposuit potentissimus illius auctor, In Tubingensi etiam Academia, ex fructuosa Ducis Wirtembergensis munificentia, praeter alia, eaque egregia itistituta, chemicis operationibus dicatum laboratorium nouiter exstruestam, anatomi eum Verotheatrum amplificatum magis suisse atque adauctum, relatum legimus.

Ex literis denique Loudiui acceptis, non ingrafum re lectoribus nostris putamus, si optimi illius diarii, quod Londini transactionum philosophicarum sub

nomine prodit, eam nunc indicemus rationem, quam illa clarorum virorum societas, in eo in posterum edendo post mortem CROM WELLI MORTI MER, sui olina secretarii perpetui, sequetur. Dicta nimirum anglicana societas transactiones illas ut suas in poste-xum, ipsa curabit, nec secretario soli, ut hactenus sectum est, eas edendi ossicium relinques, ita, ut de iis semper quae inseruntur, omni S nune societas respondeat. Iungimus his nuperrime in nouis publicis relata: Societatis nimirum praee fidem, MARI IN v Ms OLU ES , equitem anglicanum, a varii S adueriae valetudinis iniuriis huc usque tentatum, ab hoc inde mimnere discessisse, eius vero in locum GEORGIUM, CO-

mitem DE MACCI. ES FIEL D, nobilem literis fauentem a. d. 3O. novembris anni praeteriti a cietate iterum electum et constitutum sutile.

Noram

177쪽

Alor bergae degentis sculptoris 1 O. MICHAELIS SELIGMAN dexteritas atque solertia, in adiuuanda hibstoria naturali adeo conspicua et multis huc USDe evemplis confirmata, duorum, quae meditatur, operum mentionem hic loci ut faciamus, exigiti Primum eorum quod edendi consilium coepit, illae sunt Cl. C L A v- DII PER RAVUT dissertationes, quae naturalem animalium historiam concernunt, et academiae Regiae scientiarum pari sinae, ab anno praeteriti seculi sexagesimo sexto usque ad annum nonagesimum nonum col lectis et publicatis commentariis, una cum iconibus

insertae reperiuntur. Quinquaginta in iis, quoad an tomen deseripta, et in iconibus non tota tantum, sed quoad partes quasdam etiam expres, animalia sunt, quae in tres veluti classes disposita, solertissimus vir, ob summosam nimis operam, singula seorsim aeri incisa, cum suis descriptionibus, tempore tamen non desinito, chin harum rerum cupidis sequenti sub titulo

in forma quarta communicabit: CLAUDII ΡERRAVI T

ius prioris segmentum, quod leonis descriptionem et in duabus fabuli eum primo integrum, deinde aliqua Stantum , ex eo desumfas hicque expressaS, parteS continet, pretio quinque grossorum et quatuor obulorum, ita ut sequentium, emitur. Cum ea per raul fiant huius operis editio, quae Hagae comitum 373I prodiit, a paxisina, ab academiae sociis ipsis curata, quodam modo disserat, SELIGMANNus noster, qui

posseriore utitur, dictam hanc disterentiam si io tempore indicaturum se esse, sponde: Idem ille, suasulli TREWii, quem in priori etiam auctorem secutus, ex splendido illo opere LV Do v ICI FE VILLE E desum ' Iournal des observations physiques mathematiques et botaniques, nites pax l'orare du Roy, fur les cotes

orienta

178쪽

desumfas et steri incisa S plantas, earum vero descripsi nes ex gallico sermone in germana cum translatas, hoc sub titulo se editurum esse indicat: Dei Pater Lu Dw1G FRUILLE E Beschreiburg etur Arz dienticher

Ieten, undietur natur lichen Historie gehyr en sumer-kungen, liber, et Zi N. D. GEORG LEON HARD HVTH. Plantarum sculpsarum soli a sex una cum additis duabus, earum descriptiones continentibus, plagulis, pretio quatuor grosiorum, quatuorue nummorum venaleS, rerum naturalium cultoribus , et illis in primis, qui plantas exoticas earumque vires scire cupiunt, offeruntur. Ρrima, quae iam ad manUS nostras peruenit, Operis huius particula, aeque ac prioris illius, de quo dixi mus, operis specimen non parum nitoris ac elegantiae conspicieridunt praebet Re a Gaettingensit scientiarum societas in conuentu a. d. In mensis nouembri S proxime nune elapsi anni, ex instituto, de quo in commentariis nostris retia limus, ' dissertationes de tursi nobilitate atque praestas, tia conscriptas, disquin it, et eX Octo eamm, praemium illi tribuit, quae a Cl. HANSEN, praesecturae superioris quaestore, Neos adii in ducatu calenberagensi degente, confecta, relationibus Hanoueranis inserta orientales de P Amerique meridionale et dans te; In

q. mai. c. sig. aen. Operi huic iuncta eli sequens tractatio: Histoire des plantes medicinales, qui sonile plus en us age avx Royaumes de P Amerique meridionale, dii Perou et du Chily. V LI. Pars III. p. saῖ.

179쪽

secta legitur. ' Ill. deinde huius societatis Praeses, praeter ea, quae de elaborationibuS, salis praeparationem trafi antibus et ad diem primum tulit huius annidisquirendis, nos itidem iam supra indicauimus, thesin in conuentu publice proposuit, quam illa disquis,tionibu S a. d. Io mensis nouembris huius armi diiudi, candis, promisso eodem duodecim nummorum aureorum pretio, destinauit. Quaeritur nempe: qUaenam forte in germanicis Angliae Regis prouincii S reperiantur vegetabilia, quae opificiis manu faictis adhibenda, vel in alia hominum commoda conuertenda, quoad usum huc usque incognita fuerunt. De hoc utili cem te argumento conscriptae distertationeS, eodem, quo diximus modo, tradendae sunt. uae Totos e scientias, inscriptiones et elegantiο- res literas tractat societas, theoriam auditUS, tanquam

selectum, quod ad annum quinquagesimum primum pertinebat, problema, ob argumenti dissicultatem, quinquagesimo et quarto huius seculi anno iterum di, cauit. Illud perfractantibus physicis, studiose non

tantum singularum auris partium functiones deseri bendae, sed eae etiam utilitates indicandae sunt, quae ab earum figura proueniant, et in 'IUantum quaelibet ea rum sonorum perceptionem iuuet. Divioni itidem condita scientiarum et bonarum a tium Academia, nullum commentariorum ipsi oblatorum pretio dignum iudicauit, thesin potius eandem huic iterum anno destinauit, sequentem ea quaestionem continet: quid clima vel aeris conditio prouinciae

cuiusdam in temperamento et viribu S incolarum constituendis valeat, et quomodo illud abinde declarui possit.

180쪽

Burdigalan denique academiam, ad annum quinquetigesimum seciundum pertinenteS commentariOS, quorum materiem nos sopi a iam indicasse meminimus ', similiter seposuisse, et idem illud, de ustilagine frumenti, propositum argumentum quinquagesimo et quarto anno iterum destina sie et aliam praeter ea thesin eidem illi anno consecrasse accepimuS. Regmias nimirum dicta haecce clarorum virorum societas exigit certas et indubitatas, ex soli insimul atque specierum vitis varietate definitaS, secundum quas vinea

deputari debet Lutetiae Pan istorum, Regis sub tutamine chirurgiae

incrementum curanS academia, ex instituto viri, dum

villeret, Cl. FRANCISCI DE LA DE YRONIE, nun

mum aureum Soo pondera gallica EPres aequantem, ut praemium ab ipso constitutum, quinquagesimo et quarto huius seculi anno, sequentem thesin omnium optime pertractanti, tribuet: Cum amputatio men brorum in vulneribus, cum ostrum collisione coniunctis,

iis in primis, quae vi seloperi ficta sunt, neeessario semper institui debeat: quibus in casibus statim post

vulnuS acceptum, operatio suscipienda sit, et in qu bbaa S contra, eam ad tempus disserre conueniat, inditandum et per subnexas validas satis rationes confimmandum est. Reliqua quae hanc thesin pertractantibus eruditis obseruanda Veniunt, problema huic, quo uiuimVS, anno dicatum commemoranteS, iam iam notauimus. ' Gottingae quae flores Tegia scientiarum societas Cl.

et naturalis in primis historiae causa, susceptis laboribbus, lectoribus nostris iam cognitum, nunc vero iter in dissitas Americae prouincias meditantem, iiS annumerauit,' Commentar. nostror. VOl. I. Pars I. P. I49. Commentari nostror. VOl. I. Pars III. P. SaZ.