Erasistratus sive De sanguinis missione. A. L.A.P

51쪽

gina mihi 17 aspectu lupi expavescat . Cui quidem si assuescat, postea neque hanc sibi suscipita lupi aspectu occasionem terroris . Sic aliquis, qui prius maxime laetabatur propter tenue lucrum; postea quandoque non sibi suscipit a majori luero lstitiae occasi nem. Sic similiter de aliis animi assectibus. Secus quoniam semel ignis sus cari potest aqua, quae ad hoc satis sit 3 semper sv

cari poterit aqua , quae satis sit 3 & a cci . piosiori aqua citius, atque melius extin. guetur, & suffocabitur. Cui o accedit,quod Neque causam, juxta vulgi obseerva. video , quae hanctionem quis familia- sanguinis crebrius rius quispiam phlebo. mittendi ponat in . tomia utitur , eo cre4 digentiam. brilis hac indigebit.

ne ad phlethoram. evitandam emisso . massa reliqua denuo citius ad plet horam

quorundam fret opianio ; qui verentur ne

Satius igitur SC- per erit nunquam mittere sanguinem. Sed neque hoc verum est , quod ex saguinis detracti ne reliqua massa, denuo citius ad ple thoram assiirgata Ea quae post san. guinis missonent corpori adduntur,

52쪽

ertioris penus erebra quonia minori san-phlebotomia absuma. guinis copiae per tur : quoniam ἡ con- miscentur,saeper mitra hoc modo β qua- nus redite conver--Uvi, ritas ejus auctior ; tuntur in humores ii 'p-

ειὰς erasis deterior. muneribus vito ido Uφ' -- et

neos: ut crasis quι- ζ t. dem fiat deterior post repetitam sanguinis missionem . Sed non video, ut ex deintractione quantitas ejus fiat auctior: nam ex detractione non sequitur, quod plus addatur,quam detractum sit; imo neque sequitur quod addatur tantundem. Iid namque cruor Cum sanguis co-sule bal amico fuse educatur, cur contra put redine via, quasso reliquii spo- praeservatiυo multu liatur sale balsami- spoliatus ; loco ejus co putredinis prae fulphvie pingvifico , servativo ' CCete-σ πυρετικω magis rum scio quaedam faturatur. melius pri servari a corruptione , vel

pingui oleo, vel myrrha, vel succino, vel therebinthi lacryma , quam sale. Ac si sanguis spolietur sale; non video cur saturari debeat sulphure hoc pingvifico, &incendiario inlebotomia im . Ejus, quod neq super b saetυinis recte subigi,nee s

mixtionem , cir tem cile se mi,ae ama.

53쪽

reflet δ' adeoque is educitur, quantum multiplici reDectu . permixtum erati illi Primo enim si quid- sanguinis portioni. dam heterogenium quae , pertusa vena massa ejus eonfundi detrahitur . Nec tur; quod scilicet non proinde , quod re-νQ8 subigi nec fati manet invenis mi- Ufecerni, ae aman 'nus domabile, fa- dari post I venatio citius perdomatur, pertus, fangvis es aut expellitur. mens materia istius portionem non raris muLiam secum foras eonvebit ; proinde ut reliqua perdomari, aut expelli queat. Enim M vero Ua- Illud,statim, qualis de phles fit foramine aperto, bene sedet thotomia pa. statim fa vis θν- Pape,sanguis,sta-gina mihi mentescens particulas trna pertuso , & a- 7y' extraneas , qua licet, perto vase particu uuia congregat I las extraneas una fui portionem istam, congregat i VNa in qua plurima V congregat, & tui gregantur, foras eae, portionem istam , trudit. in qua plurimae ag gregantur,mras extrudit i Cur non potius extraneae rebelles. Contumaces, ab exilio reducea magis noxiae sanguinis particulae statim , ubi vena aperta fuerit, Utiliora congregant,& simul aggregata foras expellunt i imne si obstruare est: quando crvor primo. t. Dum haec narras. V Villis, non

54쪽

atidis , quae mecumsusurrat Erasistratus, verbis: hi uis nihil omnino probarit in Brases fiunt sermones isti tui veluti Cabalisti ei ., Astrologici; suur onmmo

Niam. P ora sane habes iis , quae a

val. Multa quidem,VVillis iue bona Nihil neeese sive mala possunt per axeidens contingehe Dr/ὸ homini. cui sanguis mittituro &,oportet distinguere ea, quae sic fiunta ab iis , quae z... taper se, ac necessario consequuntur sata iv rem eiusdemnis cetractionem et quale est illud, quod sanguinis indicebat Erasistratus , eorum, quae in v vindi' et: μnim conti vehantur, climinutio. Nam ut fieti Ut RV m unquam poterit, eum aliquid detrahatur; - , quin etiam ex.hoc copia simul minuadur MeIus, a quo detrahitur ρ Minuitur quidem necessario copia, ipsis etiam Oan eruabuS . . .

E rasistrato, & Hesmontio . ave,u Villis, ne ipsis hac in re repugnes sine veis tr rium assirmes. Non enim parum licte,est, quod e cedant detractione diminui e Piam: ac mox debebunt fateri in plerisque morbis, in quibus adest plenitudo vasorum , venae sectionem frequenter conve

Illud autem, an ex detractione mutetur reliquum, dubium sane est. Ac etiam si mntetur, dubium est, per. se ne 3 an per Mis ἀθe usa- accidens ι live casu potius , & sortuna a ri. conseqtiis C a ali,

55쪽

tsν sangui- aliqua, v l ex animi affectu aliquo mute-- milione, tur. Et haec forte intelligit Erasistratus, ut Dici rq dum raptum memorat Helenae, Troiae ex H. ἰὸ- cidium , Lupi aspectum , laetitiam occana. sione lucri, & alia similia. Negat Erasistratus , quod ipsa detractione mutetur reliquum ἔ quoniam sanguis confuse de-' t trahitur, & sine partium discrimine. Aeetiam si concedat mutari reliquum; attamen quod maxime incertum est, nos pro hare deberemus i in melius, & non in deterius mutari . .

- U NOS vero circa humores in vasis san- mediea Gm gviseris existentes, quidquid velis, statua l.ni, σ pria mus V Villis 3 quod habeant tot portioneama sangu/ salis utriusque , tot sulphuris , tot aquae , '2-,. tot terrae, tot biritus : vel, si haec non Σιὰν etiis amplius Placent, dicamus, quod ego asie- principiia,et rueram , bilem naturalem,tum melancho- sanguine ςο- liam, tum pὶtuitam , & quartam quan- Mnemi με clam substantiam aeri respondentem com T. V' ponere totam sanguinis massam , quae iuvenis est: vel alia quaecunque ponantur sanguinem componentia. Haec quaecun que tandem fuerint, sanitatis tempori modum servabunt aliquem , aegritudinis vero saepissime non servabunt. Excedant

iam in sanguine sal, & sulphur secundum tuam hypothesim a vel seeundum meam excedat bilis flaua. Cum non liceat H chirurgo sie vas pertundere,ut sal, vel sulphur

56쪽

phur tantum;vel bilis tantum egrediaturi neque cognosci possit in quo vase sit plus salis , di sulphuris, vel bilis, quam ali rum substantiarum a consequitur, secta v na,id profundi, quod foramini proximius erat: quodcunque illud sit. Adeo ut i, cet casu fieri possit, ut aliquid mittatur diversum ab eo , quod remanet in vasis sanguiferis, di forte commodum aliquod ex hoc sequi possit . attamen id neques

promitti, neque certo sperari potest. Ac licet supponere valeamus tenuiores , ac spirituosiores particulas aperto semel adutu facilius effluere a & remanere in vasis crassiores is videndum adhuc esset, an hoc

prodesse potius a quam obesse possit; &quando pIus prosit, quam obsit. Praeter quamquod spirituosiores implicitae cum sint crassioribus,& crassiores tenuioribus hae illas , di illae istas una secum ferunt. Ac tu mihi dixisti, VVillis, sanguinis spiritum implicitum adeo esse terrestrioribus di crassioribus particulis , ut diu permaneat in educto sanguine i a & opus te habuisse ignis vi haud mediocri , ut spiritus iste eliceretur. Ego autem quantum disgnoscere potui, dum Chrysippi, di Erasistrati sententiam examinabam , ne vulneis rato quidem corde , visus est sinister ejusdem ventriculus exinaniri propter effluen

a. V Villi,

de febr .c. Ia

ton. decret. lib. I .c. I

57쪽

Non omnia,

guini prius

snerant .

Partes sanis

ruinis sunt

Beterogenia, T aliquam servare de propoditionem.

33 sanguinem; qui meo quidem judicio ha

bet particulas quasdam efficacioreS,& tenuiores , quas spiritus appellare possis , aliis tamen implicitas particulis. mim Verum enim vero, ego testor vobis, sanguini, dum in venis animalium est, minime ea omnia inesse ; nec talia , quarta chymicis operationibus postea ab ipso educuntur. Multa enim fermentationibus, ct ignigvi fiunt, quae prius no erant in eo, in quo, vel ex quo illa facta sunt Gul. Hoc magis comprobat inestae, sanguini partes heterogenias 3 quae etiam si omnes igni, vel alia causa urgeantur, non possint in unum, idemque transmutari, quoniam heterogeniae sunt.1 Ac illud confirmatur debere partium varia genera in sanguine aliquam servare proportione; Mex non servata proportione aliquando morbos fieri posse Quod aequer explicatur, si bilem, melancholiam, & pituitam dicamus sanguinis partes este; ac si sanguinem ex sese, sulphure, spiritu, aqua , & terra constare affirmemu S.'- Hippocrates sive potius is aut illi, qui aphorismos conscripserunt cum servata proportioue humorum, sanguinis massa abundat et in venis, & morbus urgeret, missione utebatur per sectam venam I via videlicet omnium expeditissima ad dimi.

58쪽

auendam sanguinis abundantiam. Si vero proportio non servaretur puta si buis exindederet; vel sales,& sulphura,VVillis,m gis , mintasve adusta, aut exaltata supr- reliquas substantias excederent) medica mentum propinabat ἔ quo vel per vomitum , vel per urinas, vel sudore, vilitiamna potissimum evacuatione humoris, quit

superabundaret, exturbaretur.

Ego autem licet, aliquando alias mih hproposuerim tum causas, tum rationes . quibus sanguis mittendus esiet; ut plurimum tamen Hippocratem sum imitatus e ac cum sanguis bonus esset, aut paria receinderet a naturali statu,&superabundaret ;tunc maxime mittendum existimavi e ex ceptis tamen iis , in quibus missici comtraindicatur I S praesertim pueris . aium Nμ ημ' decimum quartum annum non atrigeranti gora aetra-Quj quoniam multum dissipant, & multa hendus ex in iis iit. per halitum digestio a sanguinis Galeno missione non indigent; etiamsi sanguis inis iis aliquando abundet. Quod si crudior Me langvis euet,aut superexcoctus ῆ tunc alio i. e. 1Iad praesidii genere utendum censui. Ac.st Glaucon. I. quenter timui, ne dum puri , vel vitiosi c. Iq. in lib. sanguinis per sectam venam:missio celea con Erasim

primi siviis indvacuas venas traheretur. sin mi SI u autem, V Villis, quid simile ais contin- pallan alibi. gere de iis sanguinis, & seri psitionibus, ε.

59쪽

quae in magna plethara in recessus, M angustias protruduntur: cui periculo nescio an largiori missione satis consultum fuerita

Quam qb rem etiam, atq; etiam rogo,

hoc maxime retineamus et & quantum

rectius fieri potest,hoc maxime firmemus, sanguinem optimum posse aliquando superabundare in vasis a & in eopia fieri posse morbos; qui cito, & tutissime missione sanguinis sanentur. Erasis. Quando haec est, Galene, san ovinis in venis , per quas libere movetur, superabundantia ἐσα Recte mones et di primo plenit dinem vasorum, quae non sunt adhuc impedita, vel obstructa I postmodum vero examinabimus illam, quae contingit ii vasis iam obstructis, aut impeditis; ut per eorundem eavitatem sanguis haud libere ieuere possit . Utraque autem alicujus respectu est quin copia, inopia 3 plenitudo, inanitas 3 excessus, desectus, & alia similia nunquam melius cognoscuntur , quam cum respective ad aliquid, quod sit veluti norma, musiderantur. Erasis. Ita sane. Gat. Quapropter tibi persuasum ve-Duptisy pq lim,Erasistrate,duplicem esse posse sangui- lnis plenitudinem , aliam respective ad reis: Iulia- grotautis corporis vasa,quae nimis disten,

60쪽

corporis vires, quae veluti opprimantur . respeci Ue

Illius diserter quidem a meministi libro bia, Caprimo salubrium , secundam , quae vires is asa. respicit,minime cognovisti Erasistiate. Erasis, Neque nunc quidem capio a. Erasis rel. plenitudinem istam ; quae vires, non vasa, a Gal. lib. nec vasorum capacitatem respiciati de plenHud

Me graves, pigros, n-, ε Τμς g m'. I.de citr.rat. les referant a quibus neque brachia, neque per sangui- tibiae , neque manus, neque partes aliae nis misis .c.4

pleniores videntnr a perinde ac illis , qui Nab exercitio partes eas distentas, & uni

versum corpus tensum habent et quos ea

plenitudine laborare assirmo, quae virtutem respicit. Nam ubi corpus tensu est, venaeque, arteriaeque turgent, & di, stentae nimis apparent; veluti ab exercitio esse consueverunt; ti brachia, tibiaeque , manusque videntur pleniores ; tunc plenitudinem eam dico, quae ad vasa,& eorundem capacitatem referri debeat.

Qusd si lisc accidant universo corpori totius quidem plenitudo aderit, sive quoad vires , sive quo ad vasa . Si vero con . . tingant parti alicui, in qua gravitatis sensus percipiatur; quaeue ad proprias actio nes sit languidior, sine tamen tensione invasis ; partis illius virtutem, atque robur respiciens plenitudo tunc aderit. Quod si prae