Erasistratus sive De sanguinis missione. A. L.A.P

81쪽

62 aquae addantur, in quibus pomum eo. quatur, halitus tantum aquoiuS,nullum Oautem emittitur gas sylvestre . Similiter, ac multo citius, & facilius vasa disrum. puntur in destillationibus olei tartari; quoniam gas sylvestre,quod e tartaro per ignem emittitur, validius nimis est. Eram. Quaedam ut facile rarefiunt, di intumescunt; ita facile detumescunt, ct condensantur et ut quaevis resistentia impediat in illis magnas rarefactiones amplissimum locum exposcentes. Et quae dam sunt, quae sic rarefiunt, ut multum ejus, propter quod rarefiunt,effluere possi per poros vasis, in quo continentur .

Alia sunt, in quibus haud similiter con. tingit . Sed potest gas illud sylvestre, Helmon

ii , non deesse in homine, ut expediat foramen aliquod adaperire in vena a ne vasa disrumpantur in parte nobili, cujus usus si necessarius. Hem. Potest quidem gas sylvestre , non deesse in homine a sed in sanguine, &in ultimis digestionibus aut nunquam, aut per quam raro nisi desolis accedat,

adest.

Era f. Potest tamen adesse 3 potest

deforis accedere.

Helm. Ac si adsit 3 vel tam repente , tamque cito,& improviso vasa disrumpit,

82쪽

ut neque chirurgus possit accersiri ad se. candam venam ς vel si tempus concedatur , alia potius sunt adhibenda remedia, quae exoticum, quicquid hoc est, in venis corrigat, atque expugnet. Erasis. At si Chirurgus presto sit, cur Aesangvinii sanguinem non mittemtas' Neque reme. -fione cydia huc usque comperta sunt, quae tam , f RXV

facile in quibusdam casibus, ac sanguinis Testibis,

missio vasorum disruptionem prohibeanI. periculum. Ac si dentur remedia ista, qua religioni tenebimur sanguinem quoque non mitteret Cum expediat quandoque crus abscindere: cur in magno disruptionis exsanguinis rarefactione periculo non conveniet venam aliquam secare; & sinero

partem sanguinis aliquam effluere ἶAn, quia sanguis dicitur animatus,timebimus,ne simul anima emittaturiV Vil. is, qui hoc dedit sanguini tum venali, tum arteriali esse animatum, id non timet; multo minus hoc ipsum timere debes ,

Helmonti, a qui venarum cruorem ani. a. Hel. Blas Natum non esse asseruisti; sed illustrative human-c δ antum vitalitatem participare et maxime:um neque in magna copia mitti debeat; ed tantum quantum opus, ut ex hac nimiae intumescentiae vasorum causa cesset

timor disruptionis. Mihi vero timenda adeo videtur sanguinis, & aliarum substantiarum in sinus,

83쪽

, ' 'u ,- pura in cavitatem bronchiorum, vel

est, conomii circa nervorum principia ex vulnere conis sauiniseno lusione , vel ex alia causa ut non solum mittere. ad praecavendam disruptionem, ex qua sequitur humorum extra venas emuxus; verum etiam cum disruptio de recenti facta est, ad praecavendum ne magna in

sinus, cavitatesque partium nobiliorum,& circa illas effusio fiat, convenire videa- ur sanguinis detractio a etiam si vasa non' nimis turgeant ; etiam si sanguis non sit nimis rarefactus. Multa recte fiunt in praecipiti; ut cum ruptum aliquid intus, atque collisum est,&cum homo concidit, vel suffocatur disrupto vase in cerebro, veI in pulmonibus a quae alias minime

conveniunt.

si re υνεθ. Sed si ex rarefactione non immineat mone no a proxime vasorum disruptio potest enim immineat pro etiam illa fieri ex alia causa ) vel si cum o me ser. jam facta sit, id, quod emuit extra corpus , stois G effundatur 3 Vel commode, facilique inisieme sangυι- dustria, conatuue educi queat; melius nismisione. erit non mittere sanguinem , aliisque lati remediis; ac sinere si quid abundet in vasis humoriseris, pecconsuetas vias Exhalari; necnon etiam per vulnus: Parum

interim si videbitur adiiciendo I aut multo minus , quam per transpirationem

as o

84쪽

dissipetur a vel nihil omnino, donec videbitur . Gal. Cum semel concesseris Erasistrate posse sanguinem ex aliqua causa abundare in vasis ; consequitur non solum-ν convenire detractionem cum vasa distenta nimis sunt, ut disruptio immineat a sed in quocunque casu, in quo haec per cola suetas vias exhalatio, & transpiratio satis non sit. Nam AE cutis potest esse densa sporuli, qui in ea sunt possunt esse obstructi, ut minus dissipetur,quam conveniat. Cumque humores minime decrescant in vasis, si tantundem singulis diebus cibo .ct potu addatur, quantum per poros in auras abit, inedia insuper magis,minusve rigorosa opus habes; & plures quidem sectatorum tuorum diatritarii erant. Abstinentia autem a cibo , & potu vires maxime fatigat; humores . biliosiores amarulentioresque reddit frequentes item cordis morsus, & inquietudines parit. Dejectiones alvi propter abstinentiam a

cibo, & potu sunt dissiciliores; & omnia

excrementa acriora , & maligniora eff-ciuntur .

Non igituν caecorum more, ς qui amplam, compendiosamque , o planam viam in propivus habentersep/ numero angustam, ac asperam, prolixamque errabundi ineanta omissa velle sectione per inedias multorum,

85쪽

dierum lentam, tardamque vasorurn sanguiserorum inanitionem expectabinnas ;quae momento temporis, S compendiosissime liberali missione evacuari possunt . Item cum inedia no solum sanguinem, a. Gal. de sed universum corporis habitum a eva In ciret,& carnes etiam eliquet; cur quis id --e- ςVR Vζς, quod evacuatione opus non hahet ς aut cur sine operae pretio elaque t. i. etiam carnes, cum languinem tantum - . . subtrahere liceat l,ritim 1tibi VVillis. Non videris intellexisse, Gaia

μὰ enim- lene, ea omnia, quae ab Erasistrato dicta dine fanatur sunt Aut non datur morbus ex plenitia sponte v tum dine vasorum in quibus nihil restagnat. istiua paris. Pro ut non Mari dixit etiam post Erasistra uda inierim tum Asclepiades I aut si datnr is contin. datur. get iis,qui praeter consuetudinem crapula

indulserunt a vel Iargiori, & inconsueto vini, similiisque liquoris potu usi sunt; vel iis , quibus ex aliqua causa humores.' δ' de repente rarefiunt in vasis . Quod si id accidat cum periculo efusionis humorum - e vasis in partem aliquam internam, ritvel mors sequi possit,uel malum aliud fiat dissicilioris solutionis, tunc missione utendum censet.Si vero nihil ejusmodi timeatur , satius est,inquit, sinere a Crotantem: nam post unam , vel alteram diem plenitudo cessabit; & aeger ex hac causa erit integer; vel si aegrotet adhuc, nequa-

86쪽

quam ex plenitudine vasorum aegrotabit. Et quidem post crapulam, aut vini po- Vmuis eb-tiam largiorem a post balnea; post insola- Iurburtiones, & alia a quibus sanguis valde tum γ' nescit, ut sepe spontanea fiat haemorrba' propter pleninia , Convenire a venarum sectionem exi- tudinem,san Umavi: quoniam in magnis turgescentiis, g Vinem antequam fiat, nescitur, ex qua par

ex cli rupta vena in sinum, cavlisitemque philbis partis nobilioris, aut circa partem no tom. l.miis DiIem :alias si nihil ejuscemodi timendum hi x68. &eseis in his profecto missionem minime X7 . Probasem. Gal. Neque in hoc casu ego illam probo ; neque statim experrectis a som-rio , neque post largiorem potum, & post crapulam , in qua impossibile est, quin crudi succi abundent . incidendae sunt

V Villis. De his autem manustriptum reliqui,cui novissima deest manus f pereis. randum enim mihi fuit, priusquam opus absolverem; & vereor ne multa sint tria illo minus castigata ι minus recte , minus clare expressa ι in quo etiam sunt, quae' prius dixi deo vinis incremento ex dem . tractione, quae vobis nihil recte eoncludere visa sunt. Ac vereor ne amici nomis. Dis mei observantissimi illud typis mandari curaverint. Sed si id praestiterunt B a for-

87쪽

in eorpore viventi maxima cutis densitas, aut

forte etiam monuerunt Lectorem opos esse posthumum.

Memini autem me notasse in eoaetas manuscripto novisse a quosdam . phlebot mia paulo post potum pleniorem , aut Iiquoris vino ingestionem adhibita in teipotis mias terribiles incidisse ; qua per quam diri donee

spiritus nitalis semiobrutus demὸ emeeteret, perduraverunt ut acri omnino opus sit in. genio, R in rerum medicarnm experientia satis instructo ad decernendum, an his expediat sanguinem mittere . Neque temere,& sine magna consideratione administranda in his est venae sectio: etiam si de plenitudine, & sanguinis turgescentia,& disruptionis periculo nullum adsit dubium. Ac nisi periculum hoc disruptionis vasorum internorum sit sand magnia, ego cum Erasistrato sentio, melius esse sinere aegrotantes crapulam, & ebrietatem dormire, & exhalare. Neque tanta unquam esse potest in corpore adhuc viventi,aut cutis densitas, aut meatuum obstructio ; ut multum non dissipetur. Quod si tanta adsit, prima sindicatio non est sanguinem mittere a sed cutem laxare; mrulos, & meatus adaperire. Et cum prima die aut nihil omnino, aut sane parum offeras;aut etiam vomitu,

vel clysteribus utaris a plenissimi ebrii , &crapulosi absque sanguinis missione a ple

88쪽

litudine sanabuntur - Αrque hoc volui non itum a quoniam non semel observavi erribiles animi defectus posta potum lar. a: VVillis ior . . t ι noris vinosia ingestisnem ex M phlebo anguinis detractione fuisse inliculos.

ioth ς'rpus . evacuat,& carnes eliquat.-ven. sec. evacuentur , sanguinem, adv. Erasist. mittist ye carnes eliquentur , & ne corin cap.

pus emas letur,cibum praebes eo&m tempore. Quod idem est, ac eodem tempore vasa deplere , & iterum replere. Id enimo rem μι ibo, potuque additur quaquam statim carnibus, verum Omnino

prius asis humoriferis Et illudis a uino ccidit, te sanguinis missi

ne meliores humores detrahere a & cibo . pot- ro pe)ores io venas intru

Ηtim. . Canes duorum ἡ & trium dierum, &saepe plurium inediam sibi dum ui aegrotant, praescribere solent : ει hac ra- ἰtione absq; chirurgo,aut Medico a quam plurimis morbis vindicantur. . I,

89쪽

Iisedia ab af Verum, Galenus inquit, Inedia a vires sumpto Πρ' fatigat. Primum, inquam, vire S inedia . . ..hs confirmantur; postea si nihil omnino de is. . ' tur languidiores certe fiunt. An sanguinis

a.b.e.Galen. missione illis fortificantur ide ven, sec. Inedia, inquit, humores b biliosores, Oadv. Erasiit. amarulentiores reddit. Ita sane; inquam , Hismo, , bia concedatur hoc , Illud est frequenter ine ii b=ej, ur dia humores fieri emcaciores ad superan- amarulentio dum, di debellandum morborum causas. rer Ispesun Nonne tibi humores videntur Galene optior μή iteri biliosiores.& amarulentiores absin- ea fas mora inio, centaureo, succo cyrenaico, pipere, hortim. aliisq; similibus 3 quibus tu multoties usus, febres plerasque curare consuevisi φFrequentes etiam, ais , abstinentia a Inquietud eordis morsus, ct inquietudines parit. At ne θμμη - ego frequenter vidi inquietudines,&Cor-zisiis uis, di. Orsus abstinentia a aut levi haustu

vel aquae, vel vini sedatos. Neque inquietudines sunt semper sedandae.Quibus crisia futura est , iis nox praecedens molesta a ac saepe motu illo, quo fit animi, & cor

potis inquietudo,morbus curatur. Partu ἀriens mulier,&gallina etiam inquieta, anxia , & querula est, & multas percipiens molestias a quibus ipsis postmodii mulier,

α gallina levatur e & vae parturienti cui ante exclusu foetsi partus do Iores cessant.

Quid insuper ais . Galene 1 abstinentia dejectiones alvi fiunt distisiliores I exere.

90쪽

menraque omnia acriora, ct maliviora es a . Galenus siciuntur Igitur, inquam , sanguinem, de venae sec. mittamus, pleniorem victum post sanguis IM' '-hit riis missionem offeramus ; ut largior , eo. --e ''piosior, & benignior sit excrementorum alvi proventus lWVillis. Puerilia nimis haec omni auibus prastin t quae adduxisti, Galene, meliora ta- eaυeatust mamera Helmonti, di sortiora supersunt ar- D ,-gumenta , de quibus postmodum. obstinentia Vel aquam clystere infundas, Galene , ' ' 'de clea ectiones alvi non erunt dissiciliores. ει excrementorum acrimonia mitescet. Vel, cum diatriton non probemus, fru-miI iam panis propina; quo grammaticum sanasti, b qui quoties vehementer doceret aut cogitaret, aut inediam sustineret, aut irasceretur, comitiali morbo corripiebatur e offulam panis propina, vel ex se, vel vino austero, vel posca, vel granatorum succo madidam; pro ut melius videbitur

Sic etiam his , aliisque similibus, modo non prsstet humores esse biliosiores,bilem retunde; & aliquid adhibe eorum, quae

in minima quantitate vires reficiunt,& viistia corrigunt humorum i qua ratione eodem tempore vasa deplebuntur,& humo, rum vitia emendabuntur.

Erasis. Non igitur, o eloquentissi

me coecorum more, qui neque saxa, ne.