장음표시 사용
61쪽
detrahendus secundum Galenumsa. De cur. Tat. Per san
42 si praeterea adsit tenso illius partis . re vasorum, quae ad illam pertinent, disten
sio, atque ampliatio I tunc plenitudo i I. li u spartis ad vasorum capacitatem rcferenda erit. His similia ventriculo etiam saepe accidunt qui vel tensionem, S periculosam tunicarum ampliationem, Mprotractionem a nimia cibi, & potus co pia patitur; vel propter virtutis imbecillitatem etiam a non magna copia grava tur : illam dixeris quoad capacitatem sventriculi plenitudinem 3 hanc vero quoad vires ,roburque eblidcm. V traque autem plenitudo, sive quoad vires , sive quo ad vasa evacuatione in diget et & ea quidem , quae sanguinis est, venae sectione;quae vero ventriculo, exeminpli gratia accidit, vomitu, aut inferna deae stione Curatur.
Sed cum infesta adest degravans plenitudo , videndum prius est , ne a e Deus precorpus collectus sitsuccus . In quo advert n. dum diligenter es, quan um valeat, ν obusta que sit virtus 3 ct quantum bamor iis dire- futiratus: nam exoluta ab id genus affecti bus virtus adbibita sanguinis missione, in ex tremam madum recidere Met 3 ut nequaquam postea restitui posit., bd ubι evenit , periculum non leue consequitur ; potissimiam .s fibris aceedat statu aestivo ἴ stomachoqu Gmale usscίD 2 aut toto a 3 corpore natura
62쪽
molli, O temperis humido: ejusinodi enim hominibus multa accidit per halitum digestio, repentinaque syncopa,etiam si febris haud magna invadat. Si vero horum nihilsi, caeterum byems fuerit , regiove natura frigida atum naura quoque hominis frigidior , iis per sanguinis migionem, ct totum corpus gravis ter perfrigeratur, accidunt nonnulla , qua adgravem sequuntur refrigerationem,omptomata. uocirca, qui sic assecti sunt, eos san-Iυinis missione vacuare non eonvenit 3 sed βιctionibus , mediocriterque excalefacientibus unctionibus ; tum potionibus hκmorum crabs tudincm incidentibus , ac modic8 calefacientibus . Ne quaeso credas,Erasistrate, mi
semper in plenitudine sanguine profudisset illis. Pleraque ex his verbis quidem discrepant, re autem max ime consentiunt iis , quae a me scripta sunt a vid licet in ea sangυinis Osram, in qua prin-eipia nobiliora, a diυa a Diritus ne d salvolatilis , o sulphur depressa , vel absumpta sunt ὸ partitula vero aqvs, ac terrestres praepollent; sanguis hod qua Iuam emitti , sed tanquam vita thesaurus praeservari debet . Sed ubi principia activa minime sunt de pressa contra plet horam , aut factam, aut incipientem , sive in homine , sive in Iu mentis, prima , ac communissima indicatio est sanguinem miriere. Helm. Verum beneficium hoc aut
pat sententia a. V Villis de phlebotomia fol mihi
63쪽
nunquam, aut vix semel, vel bis in toto vitae curriculo phlebotomia praestatur et nam, ut aIebas V Villis, post semel aut his datractum sanguinem fit inevitabilis ulterius mittendi necessitas , 'cli quo plus mittas a eo plus sanguinis copia crescet Tibi autem Galene ex ejusdem VVillis monitu in humorum cruditate, & frigiditate , cum regio est frigida , & hominis natura frigidior, contae rem , ut parce languinem , S repetitis vicibus mitti )ubeaS I nam, ut inquit, ex parca sanguinis detractione id, quod reliquum est,esservescere constans est observatio ς & statima phlebotomia homines fere quoscunque magis c incalescere lGal. Sed haec constans Uvillis observatio Erasistrato maxime videtur inconstans e &ego ad refrigerandum potius , quam ad calefaciendum sanguinem detraxi . Eram. Ambigua oraculi responsa audior. Crassus d Halim penetraus , magnam pera
Αt,Galene,ea, quae comparantur, de bene
esse esusdem speciei. Μotus motui , si vires viribus, superficies superficiei 3 m gnitudo
64쪽
gnitudo trined mensa corpori , & fmgvinis quantitas capacitati vasorum recte comparantur. Tu vero sanguinis molem, sive quantitatem , corpus scilicet tritaedi. mensum, viribu S comparaS, cum tamen trina dimensio , quae sanguini corruen it, nullo pacto viribus aptari possit. Vel pretierea mihi videris, Galene,accipere sanguinem veluti plumbum ; a cuIus pondere viginti circiter librarum robusti,& bene valentis hominis vires non opprimantur 3 valetudinarii vero opprimantur:
ut expediata sanguine , veluti a plumbo aliquid detrahere , ut infirmi hominis vires a pondere, & a sarcina leventur. Aequi mittendi sanguinis indicationem plu dies sumendam duxeris a virium constantia ἱ nunc eandem sumendam praecipia a virium infirmitate ; cum sese graves, pigros aegre mobiles sentiunt aegroti Mihi vero haud sic videtur. Recte quidem pondus comparari posset viribus nam pondus motum quenda corporis significat-vires. motum etiam quendam significant . Sed sanguis non est veluti corpus grave extrinsecum homi ni, & nihil pertinens ad bominem et a quo si magis, ac magis detrahas ; magis , ac magis levabitur homo quoniam minuS, atque minus gravabitur a minori, atque minori extrinseci plumbi pondere . San-
Non dattar plenitudo squoad vire3, quam . Galenus male ccs-
65쪽
guis est quid intrinsecum homini: est quid
pertinens ad hominem : & vires corporis nequaquam sunt' independentes a sanguine; non sunt quid distinctum a sanguine ;quodve a sanguine maxime: non depenis deat . Fa , quae ad invicem hac ration reseruntur , debent esse omnino distincta σaut saltem in eo secundum quod referantur ad invicem, & comparantur , distin .cta esse debent. Neque plane drierim vires ventriculi distinctas omnino esse ab iis , quae in venistriculo cotinentur: maxime si nihil vitiosi, neque nimii contineatur; quod ejusdenae tunicas plusquam aequum est distendat, Neam faciat repletionem , quae ventriculi capacitatem respiciat; quam tu in venis sanguinis plenitudinem , quo ad vasa appellas. Et merito quidem, ut audio, Iunior Asclepiades in eo a volumine , quod de tuenda sanitate composuit, vomitum damnavit, forte non tactum eorum OL sensus consuetudine,qui quotidie eiiciendo vorandi facultatem moliuntur a sed quoniam vomitu ventriculus fit imbecillior . ventriculi enim vire S ex Parte consistunt in iis liquoribus, qui in ipsum ventriculum ad ciborum dissolutionem, &'praeparationem confluunt. Qui cum semi- elaboratis cibis simul vomitu reiiciuntur, di exinde fit postea vetriculus imbecillior.
66쪽
Neque in hoc saltem casu in quo ventri
Culus quantumvis imbecillis , non est i men repletus cibis I,sive nequaquam ea laborat plenitudine , quae ad ejus capaciotatem referenda est etMneque vitiosi quicquam continet, reprehendendiis cst Ai- clepiades : quin potius est commendan dus Si imbecillis est ventriculus corrο-bOretur ἱ atque tardius im& minori copia sic habenti offeratur: nam si vomitu non repletum ventriculum , neque alieni quicquam in se habentem tentes, imbecillio.
Ita sane dicendum de sanguine est ,
quod non sit veluti .plumbum , quod nullam habet connexionem cum corpor viveriti, neque robur hominis sit quid distincthim, &independens a sanguine:adeo ut quantunririSNares langueant,modo sanguis non superabundet respective ad va
sa a de qua plenitudine postea dicemus
neque.alicubi vitiosus restagnet, nullum ex ejus det ictione vires leuamen a cipere possint; neque virtutis augmen tum aliquod in missione sequi debeat quin potius major ejusdem, consternastioc. inbobuelm. Alias.Galene quo vires Brunt imbecilliores , eo plus sanguinis , veluti plus plumbi , detrahendum erit . Ac ait celidetur hoc , Erasistrate , sanguinem , respe-
67쪽
48 respective ad vires em veluti pondus
plumbi; cum multo maJorem gravitatem percipiant languida corpora viventium a brachiorum, aut crurum , quam a san
guinis pondere;rescindenda illis brachia, aut crura erunt: & profecto quandoque id satius erit: nam omnino fine brachias,& siner cruribus diu superstes esse potest homo ; cum omnino sine sanguine, neque momentum quidem vivere vaIeato Exati suo in Gal. Prssenseram,Erasistrate, dissicul- mm nre tatem illam, oporteretnOS accipere vireS,SVin roburque hominis, veluti quid indepen- decremeato, dens, & diiunctum a sanguine; curus co- non sequitur pia aliquando respective quidem ad vasa necessaria iuperabundans non sit: sed quoniam utit. Dueti gyavi insanoiS, di vires possunt 'Vς qq magis , atque magis languidae δ aliquan 'do illius non magna copia, respective ad vasa, magna . & excedens sit respective ad vires . Atque ideo libro de plenitudine ostendere conatus sum,neque ex in Cremento , neque ex sanguinis decremento vires necessario augeri, aut minui. Nam, ut optime noverant, qui meo tempor , gymnasticam docebant,atque exercebant,
potest homo magis sanguineus esse, &minus, aut magis , quam ante valentior I potest esse minus sanguineus , & magis , vel minus robustus: potest demum tantundem
68쪽
tuiidem sanguinis habere, ac prius ἰ cum neque ex hoc necessario sequatur, quod atquer validus futurus sit. Quandoquidem robur corporis nequaquam omnino a sanguine dependet, nam ad motus quosvis facilius , & validius edendos concurrit,&spirituum animalium , & nervorum, &musculorum , coeterarumque partium constitutio. Ac etiamsi omnino a sanguine vires dependeant: cum possit is magis minusve esse pitu hostis, & frigidior, aut aliter vitiosus a fieri etiam quandoquo potest, ut sanguinis quidem decrescat coopta: sed qnoniam vitium, quod in eo erat
corrigitur, corporis vires crescant. Caeterum his postea minime sum usus, dum de curandi ratione per sanguinis missionem librum conscriberem et verebar enim ne obiiceretur, missione sanguinis quo ad vasa non superabundantis spirituum animalium , nervorum , musculorumque constitutionem non fieri melio. rem; neque ejusdem vitia corrigi: & probandum prius esse,quod tacite supposue tam,sanguinem esse veluti pondus extrin- ecum respective ad vires a ad hoc , ut illud postea concludi possit, sanguine,qui νitiosus non sit, quive vasa non repleat, mi distendat,plusquam aequum est , infir-Nam corporis virtutem gravari.
Quae omnia ex his,quae dixeram ,neque D ex
69쪽
ex incremento sanguinis , neque ex decre-mento vires necessario augeri, aut dimi
nui , minime probari poterant. Helm. Si plus tamen, atque pluS austras , videbis , an praestet brachium excindere, quam omnem sanguinem detrahere lGal. Quamobrem in eo libro, Erasi. strate, de curandi ratione aliter sane rem explicavi istam: atque docuia non solum nutrimentum animantis partibur ex fauυine esse; sed eriorem quoque naturalem pro quo nune intelligere potestis id omne, in quo vires eonsistunt perseverantiam exsangui ne obtinerer quemadmodum ex lignis eomburi idoneis perseverantiam, is durationem habet, qui in Deo est ignis, ὰ quo ades totas ealescere eonspieimus. Atque sicuti ignis potest esse Ianguidus, vel validus ; exiguus , &magnus; & sicuti ligna possimi esse viri. dia , aut sicca, & magis, minusque com bustibilia,& in magna , aut minima CO pia 3 ita, & is , qui in corpore animantis est calor naturalis, qui maxime in eorde ceu in sonte vigere debet, & sanguis quo calor iste nutritur, multas suscipere potest variationes. Et ut exiguus ignis ob ruitur congestis in eum consertim lignis quantumvis siceis; ita non raro exiguus in corpore viventi, & in ipso eorde calor naturalis etiam a non magna sanguinis
70쪽
eopia, si ad vasorum capacitatem illa referatur, opprimi, & veluti obrui potest. Detracto autem sanguine per venae sectionem , & suscitari, & facilius accendi pinterit calor ille. Erasis Haec alia explicandi ratio tua, Galene, non disserta prioribus, nam mutatis vocibus iterum tacitd supponas , vires, & robur corporis a sive id in quo potissimum vires consistunt, quod tu caeloiem naturalem appellas, esse omnino
quid distinctum a sanguine; & iterum a cipis sanguinem, veluti plumbi extrinseci pondus;sive veluti ligna distincta ab igne;
resque tota in idem recidit. Vires eo, Quod autem in corpore animato, cuis ras animati
s partes solidae snt bene organiratae, siue constructae, nos supponere possumu3, 24,io uis, est; vires, roburque ejusdem sive quem D aatiarsis
dicis calorem naturalem consistere in , qu.e sunt v 'motibus liquidarum substantiarum,quotcunque illae sint, & quocunque nomineis appellentur. Qiis quidem liquidae sub' iis di eadeat
stantiae sint veluti in circulo dispositae; ita ambiu aliavi cujuslibet motus dependeat a motibus rum. reliquarum 3 & unius turbato et alterato motu facile turbentur, & altarentur om-
Inter has omnium consensu non lin. mum locum sanguis habet 3 a cujus -- . tibus dependent mctus aliarum liquid D a rum