장음표시 사용
61쪽
τ AurANI MAc 1 I i lagamittere, neque horam tenere , quae sit - MPPortuna ad ne ortu administradum, im trudentis est. De fide in mandatis Princi- ' rum seruanda satis dictam est; deinde, Vir i, rio ordinispostatar, de altera fidei parte dica-
: . tur. Ea igitur eist, ut te atus qui elecreto prin cus coit ilia,&ant egatiotiem, inlega tione cum illo comunicauit ; qua in rem il me eius fidelitatem desiderat, secum habe- 'n tacita tamquam mysteria teneat; atque denique numquam enim ier. nefas C in omnino videtur esse , atque honnnis a
lestissimi, aperire mysteria sui principis ; res occultas sibi commissas , atque con quae supprimere prorsus debet, ali-
'lumus pauca loqui ; & prius considerarem velit dicere seclinguam in primis in con auiis continere. Legi ego apud Valerium; ctum Fabium a Consulibus grauissi- s
i osse reprehensem, quod P ublio i
, ut patebat aditus in Curiam, RO . venienti narrastet quae in Senatu se-ieto acta suerant de tertio bello Punico mcicendo. atque Uaec de altera fidei parte, ini. nolui elle multias. Sequitur ut delegati i j in consultationibus,& deliberationi
dicendum sit; cuius quidem rei facilior lonsilio pr- .
62쪽
mum dicemus. Aristoteles optimus discipli- narum omnium magister,consilium definit.
quibus ad finem, quem nobis propositimus ficile pollimus permenire. Cicero autem iam esse amrmat, excogitatam aliquid faciendi, aut non faciendi rationem. Sed quid noster c. αγη , η , Ap - consilium inquit esse rem
pit in primis quianam sit id de quo confiil . 'tandia est. Praeclare. nam firmissimum re d liberandi sindamentum in eo esse opi nor, nihil ut constituatur, priusquam intelli' satur, quid sit id , unde deliberatio debeat pendere. quare consilium sine dubio re prae
currat oportet ; considerandum enim est, ac - ponderandum, Quid nobis agendum iit; ac, i uid accidere pomi in utramque part m, sic, i latura, sapientes existi naaria lat. Verum in Oniri consilio capiendo legatus noster duo
nnem facile perducunt. finis est res , qu in consultationem venit, cuius caussa equoque consideret necesse est , quae perti
63쪽
OCTAVIANI MAGI rqua: cadunt in deliberationem triplex est ratio. primum enim honesta ne sint, an turpia dubitamus; teinde utilia, an inutilia; postre-ino, duobus propositis honestis, utrum ho-hestius;item duobus propositis utilibus,utra tilius. sed hac de re locos quosdam tradidit di in Rhet. Aristoteles, ex quibus quae magiS ligendasint , constare satis arbitror. Omnia ro, quae veniunt in consultationem, sunt quae aliter accidere possunt; non enim con-
ultamus de rebus, quae ex fatali quadam ne .
cessitate,vel natura, semper eodem modo si lint;vt de rebus aeternis c qi conuersione. astrorum cursii ; vel aliis de rebus , qua quouis modo necessariae sint,idest quae aliter Henire haudquaquam possunt. rerum aut* hmnium , luce poli taliter cadere ratio iti- ni triplex videtur esse. nam quaedam nata xa fiunt; li Laedam pendent a fortuna; quaeda niposita in nobis ipsis, id est, in nostra p- state sita; &haec sol a cadunt in deliberatio- m. nos autem iis de rebus deliberamus, quae ad finem spectant ; non de fine ipso. non
enim an curet medicus; orator an persuade
taed quibus rebus id astequi possit, sine du- :hio consultat. neque vero consilium capiui de eo,quod tactum est; sed de eo, quod,
tu rum sit,atque aliter cadere queat.acpri
eratis quidem animus semper praesentit inmutari nullob
64쪽
Ds Lllo ATO LIBER I. modo possunt. In consiliis vero ipsis, videat legatua,ne metu aliquo, aut cupiditate , aut . ira, aut aliqua magna animi perturbatione, uae hominem exaeaecat; & est inimica conita .. . . lio, commoueatur. in deliberationibus pro ponat sibi primum fiat principis com t. m, . &dignitatem ;cosideret finem magis, quam principium ; consilium ad necessitatem, cuit quidem parendum est,omnino reserat.quos autem statuerit,id celeriter exequatur. invii l le enim prudens ipsum, aut fidele consilium i ,idetur, nisi in exequendo lumina cura, simi maque diligentia adhibeatur. De hoc satis sere diximus,&,ut aliquando legatum,quem constituimus, ad negotia deducamus; nunc dicendum est, quo nam modo in illis debere se gerere. Primum igitur ad legati ossicium . maxime pertinet, quodcumque negotium erit acturus, diligenter, penitusque Cogno scere,& singulas eius partes notas liabere. i ' circo a capite primum id ipsiim arcesset, unde omnia manant, videbit: deinde ve
difficultates, & impedimenta omnia inter noscenda,ac discernenda sitiat.quod facile sa ciet legatus ipse,s in eo erit acumen ingenii: ' .eognitis autem dissicultatibus, si erit homo
iligentissime perpendet; atqu e oculum adii
65쪽
carum rerum, quae a principibus viris sole- it tractari. Noras Omnino habeat oportet . . Ectiones quae ad bellum,& pacem spectant versatus sit in rebus gerendis atque in ipsa ciu is administratione diu hiilinae: sic enim: o nes vias persequi optime poterit, quibus i- a negotia conlacienda, ac transigenda sinta ὶ agendis vero negotiis , commoditatem Uandam ilige ait, quam inant, in legato cesideramus, suae qua ipsa crUmque negotia habent exitus non solu nime optatos,sed etiam exitialeS.hoc qui
arus, gratiaminus, & sapientissimus, vir ad Carolinax Gallorum egem legatus, maxi I ponderis negotia confecit. is enim, cum
iationem ad uniu3 voluntatem; seipsum ac inagnas res gerendas accommodare; omniti mi ibi animos conciliare se deni ue totum. Ld principis, alio unque, iiii aliud eum ai oritate valebant , ingenium fingere optime disticerat: ynde non modo Regem in pu
ij li aetate constitutum ; sed ipsam quoque
aginam Cain arin ana, lila: quidem Rogis i-
66쪽
Di I sc ATO LIBER L cstissima, atque lectissima, arbitratu suo cuila cta moderabatur, sibi mirifice deuinxerat . Summam igitur apud omnes laudem faciis
est adeptus; amplissimisque honoribus , ac praemiis dignissimus eis iudicatus rurn quid prodest ipsa ingenii commodi
ras legatis apud Turcarum principem qua ere numquam conueniunt; qui cum de re- bus maximis agunt, fer eos ministros, quilios tram linguam persecte non tenent , de O- . se nem pro Ilias cultum abhorrent. profecto
quibus in difficillima illa legatione, muli,
contingunt feliciter, desticcedrint senten- . - tia, fortunati homines sunt existimandi. Sea' i ut ad rem redeam; rerum porro gerenda rum idonea,&opomina temporalcgatus Oble uel necesse est . luce cum data sint , non ami
dem ignauiam quandam, ac timiditatem ita- Micat: ac parit aliquando totum negoti Um,' vel minimo puncto teporis intemUil . itaq; . Socrates, is, qui toti' uidicio GP LE, Onan I-bus prudentia picestitit, nullam vnὶquam ram interponendam pura uirit Sin rebus qui ad suavillitate attineret. Es: igitur in negotii I adhibenda celeritas , ita ramen , ut ea prius
67쪽
Pop.Rom.legatus ad Antiochum missus, lici cum audisset, Regem,ob acerbum interitum silii, elle in maximo luctu, & squalore, in aliud tempus distulit legationis negotia. Atque ad res quidam gerendas maxime, ut opino: , poterit, si saepe cum illo congredietur, &eudem leuiter tentabit, quo qsancunque rena
quae accisat humanitus, animo serre soleat. iue enim homines alia loquuntur, re alia omnino lentiun agunt. Saepe autem verba
ipsa,atque promissa, eublicis in rebus graui sinis, non sunt tanti facienda, ut iis ct an dum c sie prorsus arbitremur. Ac quoni am, ut di-Σimus , nulla ela mora in maximi ponderis negotiis interp onenda, legatus semper debet
68쪽
DE LEO A et o LIBER I agendum omnino sit. Praeclare igitur secit Aloisius locenicus eques,quem paulo ante nominaui, vir singulari sapientia praeditus; qui, cum estet ad Carolum V. at ep. missi is legatus, eo tempore, quo Caesar in Germa nia magnum cum iis yrincipibus, bc libe
ris ciuitatibus, quae a sacrosancta Rom. Ec clesiarecesserant bellum gerebat , atque ipse eratin castris; ab eiusdem latere numquam discessit. ac, cum casu accidisset,ut Cresar ipse cum paucorum comitatu ad quendam locii, praeter omnium opinionem, improuesbire per ret si vise in suo quoda modo diare videretur; cumq; ceteri maximor rinita pum legatiCarolum sequi nollentiam an tes, senescire, utrum Caesaris esset ille disce sis, an fuga; ac Mocenicum, ut idem saceret
hortarentur; respondit ille, aliud esse princi
pis unius, aliud Reip. esse legatum: alterum vni tantum; multis alterum satisfacere debere. caeteri igitur legati Resisponae, unde Aar profectus erat, manserunt; Mocenticus autem apud eundem, ad quem missus erat, principem esse voluit omni tempore', ac prudenter quidem fecit. nam paucis interie O isdiebus, magna qiuaedam Reipub. nego ria , quae cum ips0 statim agenda erant,trans egit. eo autem bello consecto, Mocenicum
ipsi am non modo non petentem, sed pene aecusantem Cesar equestri dignitate Oc
69쪽
.66 OCTAVIAM MA uir, acpublice dixit, se illunc honorem Παmerito tribuisse ; quiasemper eum habuerat comitem omnium itinerum laborum, &' periculorum. Sed iam ad reliqua perga- us. Legati etiam munia est non in posti mis habendum; ut summam adhibeat dia
algentiam , rebus in omnibus, quae euenerint, cφgnoscendis; ita tamen, ut non speculator potius, quam legatus videatur, que'
admodum Philippi Macedonum Regis le- gati habiti sint. modeste igitur perscrutetur, &inuestiget omnia; quoa satis commode in quetur si faciot omnibus sui conuenien a potestatem; ac si multos nobilissimos v rossispe magnificis prandiorum apparatibus excipiet. nihil igitur conquirat curiosius ; ni
hil indaget de alio per speculatores; sed pechomines nobiles,& ingenuos yotius cogno- scat, velut per eum, qui si a sectetis secum . missus, quem voliamus esse prudentem, S ornatum rebus omnibus; de illius aute persona,nobis est in animo separatim libru conscribere. Praetereavero multum stadii leg ius debet adhibere ad mittendas litteras , dc nuntios suo principi, cuius semper est animus nouarum rerum exspectatione suspeia
sis: ac scribere quide sibit lissime, acdilige tissime omnia verba principis, ad quem lega tus est missus; praesertim resposa quoties tam sublicis de rebus habetur sermo: in Maau-
70쪽
DE LEcATO LIBER I. Otem principi sperscribere, atq; etiapostulata ipsius exponere debet iissem verbis, quo ad eius fieri poterit; nec ullo modo addere, vel detraherequid γε quodgrauissimoHomeri
testimonio coprobatur; is enim legatos facit eadem prorsus verba exponentes, quae ab iis audiuerunt, a quibus missisimi. id autem factum est, tu,quod Vel uno verbo addito, aut detracto, mutari sere tota sententia, seu, aliqua saltem ex parte, videtur posse; tum etia, quod dedita opera, obscura quandoq; resposa datur,que obscuris quoq;,&inuolutis ver bis proseruntur. Verum ceteris in rebus, de quinus suum principem legatus facit certi rem; & rerum urbanarum in actis perscrib dis, qua maxime poterit, breuitati studebit. nam eorum orationes laudabiles semper si erui, qui multa paucis Verbis complexi filiat;
sed dilucide tamen, planeq; dicat necesse est;
nec quidquam praetermittat, quod pertinent ad percipiendam sententiam. neque V ro breuiter, &absolute omnia semper coi scribenda sunt;interdum enim in aliqua p* te breuitas laudem non habet, nec dignit
te m. narrabit autem rem breuiter, & dii cide , si1 nullum in oratione verbum redundauerit; tum enim est breuitas, cum tantum verborum est , quantum oportet. Sed haec quidem hactenus. nunc videamus, ytrum