장음표시 사용
141쪽
ΕΤ QUI IUS. AUDITUS VI Tiss. IJ3fammatione, alterum cum inflammatione conjun cluna. Prius illud ota 'uria , sive notba , posterius vera vulgo audit. Hanc alii otitan appellant. Sedes utri atque frequentior est membrana, Quae meatum auditorium intus succingit, a C ceru men secernit, est unditque. Non ideo tamen re L quae interioris auris particulae, uti tympanum , c labyrinthus, dolore immunes sunt, licet reve-eta hae rarius eo assiciantur.
Otalgiam notham procreant vel nervi irritati vel syaimi, vel humor acer, I sero si s , aut rheu maticus congestus, aut alia quaevis caussa fibras, nervos, vasa distrahens, comprimens, aut vellicans. Veram autem, sive otitem aliqua unius, veli durium auris partium iustam matio. In illa febris nulla est; in hac dolori febris adjungitur. Quod inter utramque discrimen praecipuum constituit . In utraque aures tinniunt, atque obsurdescunt . Caussae, & occasiones otalgia: nialtiplices sunt . In pueris frequentissima reputatur dentium mola rium eruptior rami enim nervi maxillaris infe rioris, qui tertius quinti paris ramus est, & qui ad linguam pertinet, cum minori nervo, qui ab aure descendit, & a septimo pari, hujusque portione dura deducitur, una committuntur a , &aa iis centur. EX quo sequitur, ut si imma inter ma-ν illam, & aurem consensio, quocunque, Odo ea sat, intercedere debeat. Post hanc veniunt su hi-tsr Vehementes tenipestatum, atque aeris vi
cissitudines; lcatarrhi inde orti ; subitu in frigus capiti, aut pedibus calefactis adna a m ; tinea , a- chores, scabieS retropulsa ; in et astas es in febribus I 3 acri'
142쪽
134 CAp. XIII. DE DOLORE AURIUM. acutis; aliena in aurem illapsa, ingressa, Intrusa, innata; ac demum cuncta ea, quae ad dolorem, aut inflammationem inserendam valere, pluries alibi memoravimuS.
Speciatim otalia vθra, sive otites se prodIt dolore acutissimo, calore, ardore, pulsatione arteriarum adaucta, febre vehementi, puncturis crebris r sic ut pars quodammodo terebrari videatur. 1 ullus tamen tumor, ruborque nullus ex ti insecus conspicitur, nili forte exteriora quoque eodem mam teneantur. Pro loci vero diversitate, quem inflammatio incessit, propria quaedam, ac peculiaria indicia exieruntur. Quando meatus auditorius so lum modo inflammatur, dolor magis externus elis tactus recrudescit, auditus potius obtunditur, quam aboletur; atque interior ejus facies, quae oculis patet, insigniter rubet, ac tum et . Membranam porro tympani, hujusque cavum inflammatione tentari noscimus, fi doloris sensus, interior . atque acutior videatur, ad fauces utque porrigatur, magnum tinnitum socium habeat , iaec tamen auditum penitus auserat. Atrociora omnia; si intima, sive tertia auris ca-i ea, labyrinthus videlicet, laboret. Tunc enim auditus fere aboletur; dolor acerrimus, penitior que est, ad caput, cerebrumque protenditur, ac pene dementat; ct non raro nervorum ditantiones, Vomitus, animi deliqua, ac delirium superveniunt . I
143쪽
Otalgia vera, sive oti tes gravior est, pericu-losior altera; eoque magis, quo penitiores auris ς ' sedes affligit, & quo minus cerebro parcere videtur. Hinc non raro septimo die enecat, nisi arte citissime resolvatur, aut narium haemorrhagin opem ferat, 3 ut pus ex aure erumpat. Resolvitur enim quandoque; crebrius in suppurationem desinit, ecpure deinde manante magnum dolori, dc gravitati levamen accedit. Verum ab abicessu ulcus interdum relinquitur, quod, nisi bene coeat; pzrpetuum sonitum, aut strepitum creat. Otalgia a sero acri, aut affectibus catarrha Iibus, interdum sudore, interdum alvi fluxu finitur.
Resolvenda igitur statim ab initio inflammat IO - .est venae sectione, scarificatione occipitis , aut scapularum, balneis pedum, leni alvi ductione, oc
modicamentis antiphlogisticis, ac diluentibus . Ex trinsecus etiam fomentis, cataplasmatibus alaodynis resolutio tentanda. Dolorem lenit aqua tepens, lac muliebre, aut vaccinum, oleum amygdalarum ama rarum , Vitellorum ovi, seminum papaveris albi, aut
hyoiciami recens expressum , si in aurem instilletur, aut gossypium ex his madidum in datur. Si otalgia a catarrho, ac ierosa congestione avocandus . . et humor est cucurbitulis; cantharidibus collo , aut pro iis cessui mastoideo impositis; si alagogis, radico pyr - thri videlicet, pin pinellae albae, mastiche, piper. ,
144쪽
i 35 CAP. XIII. DE DOLORE AURIUM;
liis ni cottanae ore detentis ; catharticis, ac sudo'ri feris . Neque sanguinis in istis praetermittenda est, O ' S quando doloris acerbitas praeuentissimum auXilium petit. At si nervorum affectioines . &1 palmi, quoahystericis, hypochondriacisque saepe eveni . 'Olυ-
Iem e X ci Verint; opto, ans ynis, atque antis pasti incis ei occurrendum est. Ign 'rari vero non debet, quaecunque in aures demittuntur, cuncta prius leviter calefieri oportere. Neque his, praesertam oleo is, abuti licet; nam ita interdum laXantur Atari S interiora, aut obstruuntur, ut aegre dein dAIiena . in integrum restitui nos sint. bi quid demum a te' ni in aurem aut irrepsit, aut in ea concre Vit ,
quod Otalpiam emciat; id dexterrime, & citiis me educi debet. Uermes olestis, dulcibus, aut, ut aliis placet, amaris occidi; pulices, atque alia insecta aqua, melle. aut gossypio immisso extra' hi possu At. CORN. CELstas Ion e paut utam, inquit, in a&rdm compellendu- est, quo pulex z a IIud animas, quod intus est, it ad subeat , O cum eo extrahatur a). Ubi vero suppur-tionis initium est, emollientia cataplasmata ex mi Capanis albi cum lacte, dc soliis malvae decocta super dentur. Pus autem confectum avocetur pila
guibus, aut frusto laridi, aut butyro, dc jana exiens eluatur aqua hordei vel simplici, vel mel litia, & si abstergenduis magis sit, aliquid mel
Pus nimi- lis ex rosa adjisere o oportunum est. At ubi naui tus humor e X abscessu, aut ulcere diu profluit , inconsulto comprimi non debet . Saepe retentuScuniculos agit, aut in Cerebrum magno vi zzz p riculo convertitur. Quare satias est iis uti, quae Tuberou Ia humorum doc rasae nrospiciunt, totum pie corpus ψ emendan ; quo sere fit; ut ulcus sine n IX a coalescat. Interdum solliculi 1ebacei, sive glandulso
145쪽
a quibus cerrimen aurium secernitur, alicubi obstruuntur, & tuberculum aliquod formant. Id si inflammationem subeat, gravis ota ia Oboritur , cito tu abscessum desitura. Huic raro venae sect ionec effaria est. Sola emsilientia, anodyna, & de
mulcentia sufficere consueverunt. a) Lib. VI. cap. VII. GRAVIs, DiFIVCILISQUE AUDITUS.
Imminuitur audiendi facultas , sive gravior, ut sciliorque auditus evadit feraeam , vel Myoco pho On SAVI AGEsIUs vocat) multimoqis, praecipue vel ex auriculae vitio, abscissone , mutilatione, depressione, Vel ex meatus auditorii obstructione, compressione , tumore, certimine indurato , pure Concreto, crustisque s lanatis, vel eae tympani membranae, aliarumque partium relaXa tione , aut ex seroti humoris copia illas alluente, ut in catarrhis fieri consuevit; vel etiam ex consensu primarum viarum, ut in hypochondriacis . Auriculm desectum supplet corniculum acusticum.
Obliructum meatum auditorium reserat Certaminis, aut puris concreti, aut crustor iunatae dis b-lutio per saporiacea, atque oleosa injecta, tumorum egstirpatio, incisio , destructio . Tympanimembranae, contentisque partibus robur, & firmitatem re dunt suffa i ta si ca, dc leviter bal samica, aut essentia cauore , tinctura succini , si iritus vini camphora non nihil imbutus, quibus podypium intinctum meatui auditorio inseritur , ibique relinquitur, ut aeris humiditas arceatur oberosam , cistarrh lemque illuviem revellunt, eva
146쪽
cuantque erri hina, sala gaga, diu retica, hydragoga, sudorisera, fonticuli, setacea, vesicantia occipiti, aut processui mastsideo apposita. Saburra, si primis viis insidet, di gravem auditum ericit, eccoproticis educitur ; spasmi vero , si ab his morbus pendet, paregoricis, dc antispasticis sedantur .
Si meatus auditorii membrana praeter naturam, ut in recens natis interdum accidit, aut alio Organico vitio occludatur ; aut tympani membrana rigescat, aut ossea facta si1t, aut disrupta, aut exesa : aut ossicula tympani, aut labyrinthi, aliα-que interiores partes gravi labe, carie, ulcere , Contaminatae , aut aliter destructae sint; aut tubaeustachiana coaluerit, quod tumore, 1 cirrho innato, aut cicatrice, ut post ulcera venere a saucium,
fieri potest; aut nervi acustici paralysi resolute fuerint, ut post capitis ictus, vel a poplex iam evenit: evidentissimum est, surditatem, sive c phosin subsequi, sive auditum doleri , dc nullam
1erme spem relinqui curationis, excepto eo casu, in quo incisio meatum aperire potest. Aqua prae terea repletur interdum tympani cavum propter tubam eustachiauam obstructam, aut aliter clausam , aut propter inhibitam, aut deperditam vaso rum absorbentium , sive lymphaticorum facultatem; sic autem repletur, ut tympani membrana extror sum urgeatur, & stapes fenestrae ovali, membrana vero fenestrae rotundae introrsum vehementer adprimatur ,' quam ob rem auditus paullatim abo
letur necesse est. Tunc si quid auxilii est, id
147쪽
. ΕΤ QUIBU D. AUDITUS VITIIs ij, certe expectandum videtur vel ' gargarismatis, vel a stalagogis, vel ab ulcere processui masitoi
deo, cujus cellulae cum tympani Cavo communicant,
per ferrum ignitum, vel lapidem infernalem, ut BELLOSTI Us 1 uadet, inusto, & diutissime manante.
Superest demum auditus depravatus, ad quem referri debet, auditus acutior, tinnituS, susurru S, bombus , ω sibilus , soni nimirum praeter naturam , qui ex nimia sensibilitate, vel ex tremoribus auctis, re inordinatis in aurium caveis, ossiculis, membranis, aliisque partibus excitatis oriuntur. Hanc vitia uno paracusis , sive anditus sal si vocabulo SA VAGEsIUS complectitur. Tremores autem illi vel sae plet hora, vel ex sanguinis copia in vasa capitis, S aurium impulsa, vel e X fibrarum muscularium ad aures specta litium aucta irritabilitate , aut per stimulos quosdam excitata, Vel ex aeris in cavo tympani, aut aquae in labyrintho, ejusque ductibus contentat agitatione gignuntur . Quis enim non videt, a validius pulsantibus aurium, aut cerebri arteriolis insolitum quasi corporis percussi sorti in edi, aut a tensione nimia membranae tympani, musculorumque, aut a nimia nervorum sensibilitate molestiorem , acutioremque auditum reddi ; aut a concussis Ossiculis , aquave labyrinthi tinnitum, sive susurrum, aut denique ab aere intra tympani cavum clauso, expans b, repenteque per tubam custachia nam exploso bombum, vel ab eodem sensim, ac difficulter per eam erumpente sibilum quemdam excitaris' Interdum haec varia auditus depravati sym
148쪽
r o C Ap. XIII. DE DOLORE AURIUM, plomata seorsum , & solitaria indidunt, interdum
nervorum distentionem, epilepsiam , a pople X iam , deliriumve antecedunt ; interdum morbis acutis iu- perveniunt; interdum alias aegrotationes, uti hy-
- - '' pbchondri sint, aut hylteriam , subsequiantur. Sin gulis his curatio adhibenda est , quae caudis a CCO ID modata videtur, quaeque eX superioribus erui facillime potest.
Odon algia niti si TIUM dolor vocatur praece odonta gur. Quaa: ees in at eo lis reconduntur, cavi in rus sunt ,3 ih ipf;, ViS, Vasiique sanguineis instrueti. Eκterius p O expiae. - ri Ollio, ligamentis, ac gingivis firmantur . Si ali 0' cubi inflammatio fiat, aut ieroia congestio , .ur acer, irritantque humor aliquam ex illis partem Vel licet , aut caries dentem eYedat, dolorem indu ci r.ec elie est varium , variaque inde symptom t δ inplo- na Ci. PJerui que gingivae tument, ac rubent, im
m* - malae i psae simit i a patiuntur ; febris quandoque acce dit , pulsatio , vigilia perpetua , aurium, oculorum, dc Capitis per consensionem dolores. Inflammati sive socia , sive pedis equa saepenumero in abscessum desinit. Si interiora hoc occupentur , dentis Carie di Vacillatio, corruptio, fistula timeri possunt. Si e X'teriora, parulis, epulis, ac gingi earum destryictio .
Caussa re- CZUsiae remotae fere Caedem iunt, quae Otalgiae Pro Cautiarum vero ratione etiam curatio Vari ridebet, quemadmodum in curatione olalgiae prin
149쪽
M. GCCLIII. Praeterea, quae primo ad orat iam M. CCCXLVIII
proposita sunt , laudantur lenia diaphoretica , in pri mis roob baccarum sambucci ad unciam unam prodo si, & anodyna. Ore continendum est, vel lac cale S, Vel aqua ex capitibus papaveris albi , vel seminibus hyoscia mi decocta, & cum pauxillo aceti remixta, cautione adhibita, ne deglutiatur. Extrinsecus etiam fotus, ct cataplasmata mollissi ma, oc dolorem sedantia loco dolenti admovenda sunt. Intrinsecus praeterea aliquid opii, si dolor
urgeat, dari licet. In ea odontal gra, quae a sUrofa congellione, aut ab acri humore est, nota aliena curatio videtur, quam ot algiae ex simili
causista natas M. CCCXLVIII. idoneam posuimus.
Nonnulli anthelicis extremum , anti tragum , aurauriculae iobulum inurendum jubent ferro ignito, aut moxa. Sed pradistantior locus est pone aureS, aut subter eas, quoniam arteria, Vena, dc nervus sub aure ibi existunt, & maxillam inferiorem ingrediuntur, & secundum ejus longitudinem in omnium dentium in seriores radices distribuuntur. Hic itaque cauteria, aut vesicantia magis conUeniunt, & serum acre revocant, excernunt, dc quodammodo nerveam sensibilitatem, atque ata
X iam delent. ObserWatum enim est, sola validio ri compressione pene maκillam inferiorem adhibita, interdum dolorem illico compesci. Emplastra itidem ex mastiche , balsamo per viano, campi O'ra, O loque Composita, & temporibus, atque in ira orbitam applicata celerrimum solamen afferunt. Nervus quippe a quinto pari ad musculos tempo'rales pertinens ejusdem originis est cum nervis,
150쪽
I a C A P. XIV. qui ad dentium radices iaruntur , & lab orbita
qui stat i in egreditur nervus, ad dentes anteriores maxillae superioris porrigitur.
Dolor a carie dentis oplo indito, aut guttula olei caryophyllorum, vel spiritus vitrioli instillata ,
aut gossypio excepta, atque imposita egregie seda tur. Si huic auYilio non cesserit, ferramentum igni tum per cannulam in cavum dentis demitti opor tet, quo dc caries, & nervea interior membrana destruatur. Cavum deinde plumbi frustulo rite Con' formato implendum est , ne a cibo, potu, aut aere malum iterum exacerbetur, & recrudescat. Quod si haec quoque non profuerint, aut adhiberi nequi'
Uerint, dens erit extrahendus, ut non solum dolor cum ipso evellatur, verum etiam ut a contagion
reliqui, in quos facIle proserpere solet, liberi serventur. Sed vitanda est dentis evulsio, si inflammatio magna, aut tumor nDn Oxiguus dentem Circumciugat. Evelli etiam dentem eκ pedit, ubi fistula prope dentem est, aut ab ejus carie genita spe-dfatur. Nisi eo evulso, ipsa coire, aut impleri nequit. At caninorum eX tractio periculosior est ob profundiores radices , quibus ahίerent; nec minorem dissicultat sin exhibetit postremi, ac medii molaresternis, vel quaternis radicibus praediti. Nam ab eorum, qui 1ii periores sunt, extractione laedi oculi possunt; ab utriusque Vero tum superioribus tum inferioribus haemorrhagia , inflammatio, maxillae laceratio, & fractio non raro contingunt. Id Tlor rhagia interdum tanta est, ut consuetis styptici S me' digamentis comprimi nequeat. Spongia sicca dentis alveolo imposita, &manu valide pressa haemo Trha-