장음표시 사용
181쪽
INFLAMMATORIA. H3dum ; tumor su b si dens, dolaris cessatio , halitus fortiens, tener faciei color, aut pauor, aut livor, atque eX tremorum refrigeratio. Non tamen omnis gangraena anginis superveniens lettium cel to affert.
Interdum ea, quae ex eryli pelate per febrim, quasi per dia dochen ad fauces propulso, materia que maligna, ct deletrice ibidem deposita oritur, quod saepe contingit, & palatum, tonsilla S, u u-lamque dumtaxat, partes nimirum mὰnui, O cui il-que subjestis occupat , neque altius, neque di ista' lius ni misi prolerpit , curationem non Um DC in rc ibuit . In icit rholam duritiem demum desinit angi na, quando nec re toluta , nec iuppii rata , nec gari 1 graena Correpta tumorem relinquit doloris CX er tem , calore naturali simili przeditum , durum, Per tinacem, diuturnum, medicamentis oblitientem quem nec febris, nec magna deglutiendi Gis acultas amplius comitatur. Huic pol illimum m alo Ob noxia est angina ton F Iaris, phar= ea, dc orsopba-gea; quamquam reliquae etiam, licet. raritas, ab hac degeneratione immunes non videantur.
Comment. de in m n. g. LXII. 9 seqq. Curatio.
Cum ergo in angina inflammptoria, & praeser- tim ea, quae laryngem, aut tracheam tenet, aut fauces tumore ita occludit, ut non solum degluriendi, verum etiam 1 piritas ducendi potestas toli latur, arctatis videlicet, aut impeditis viis, tum i mdm periculum asserat quaevis cunctatis; statim ad valentiorem medendi rationem properandum est,
182쪽
ait quam celerrime tumor inflammatorius minuatur, solvaturque, revocato aliorsum sanguiuis smpetu, imminutaque ejus copia . Vena igitur quant Ictus secta, tamdiu sanguis effluere si1 natur, do nec facies, labia, collum, oculique ruborem inten sitorem amittant, & quasi ex na 'lescant; ac pulsus plurimum tam magnitudine, & Velocitate, quam viribus subsit dat; non vero, ut aliqui praecipiunt, tantum sanguinis profundatur, ut animi sequatur, aut instet deliqDium . Non enim periculo Uacat CO-rum praeceptis nimis propere, aut temere indulge re. Multum quidem sanguinis hic mitti oportet; sed aetatis, temperamenti, habitu S , sexus , Conluet uilinis , virium, & regionis ratio semper habeatur. In maxime phlethoricis, robustisque hominibus quindecim, aut viginti unciae, aut paullo etiam plus, si1 lato vulnere detrahantur, satis profecto erunt pro una vice; & sic proportionale aliquanto minus in minus habitioribus, minuique Valentibus . Di sceptari solet, quanam ex parte eum detrahi praestet. In summa vasorum plenitudine, evidentique caput versus sanguinis ex infernis partibus raptu, uti accidit . quando post suppressa colamenta, lotachia, aut haemorrhoide S malum repente Oboritur, tutius cum clinicorum' plerisque putaverim in pede primum , deinde in brachio venam incidi; praeter timiis; sive mares, sive flaminae fuerint, quorum peculiarem cor noris constitutionem ejui modi esse ego erientia constitit, ut sanguinis detractionem in suo rioribus artubus ferre nequeant, quin sibi pelli; o primi, caput VC Ord gravari persentiant. CC-er m e venis cubiti communis, utiliusque, ut Cloco marti lab Iranti proximiore, sanguis emittitur, nam potentius revellit, neque ita facile, ut ex pede missus metastasim materiae morbiticae, quae v saep
183쪽
1M FLAMMATURIA: 17ssaepenumero mobilissima est, ad alia viscera, dc praesertim ad pulmones, aut abdominis cavum fa- 'cit. Morbi vero impetu ne quidquam retuso, aut iterum invalescente, eadem sanguinis, mi ilio bre milito. vi post iteranda est, ut aeger ab imminenti sus δε- catione liberetur. Idque repeti toties licet, quoties indicatio perseveret, & vires satis valeant. At quoniam vehementissima angina per se celerrime suffocat, idcirco monet Cl. S IETENIUS a), venae sectionis tunc licet nece clari ae, praemittendam SVUIΕ- esse ancipitis eventus, dc summi prognosim; ne subita mors, si malo fato incidat, remedio PotiuS, quam morbo tribuetur.
Sin harum venarum sectio non satis prose eric, 122 . .
vel adhuc emcacius auxilium morbi vi S postulet, aut ran. sanguis e jugulari vena, si fieri possit, extemplo mitti debet; quo nihil, praestantius ad imminuere da . clam in proκ imis partibus sanguinis congestionem. Non enim deridat, ut vulgo Dut8tur, sed reo LIit , ut cognita vasorum distributio ostendit. Q iodsi neque evacuatio haec profecerit, aut aliquid , quo minias institui queat, impedimento fuerit, opportunissimum, ut illissimumque est , rani naS Venas Cucii bi
sub lingua aperire, cucurbitulas cervici poste 'o
ri, colli lateribus, aut iubter mento, aut scapulis oua, incisa altius cute, assigere, alvum catharticis anti du-phlogisticis, aut saltem clysmatibus acrioribus duce 'scithiscire. pedes in aquam calidam demittere, &perfri pedum . care, & pedum plantis etiam ea, quae irritants o. ruin fri- ubefaci unc, imponere, ut, quoad fieri potest, PO- ς siouς;
184쪽
lentissime sat reduso. Praeterea jubendum est , ut vapores eae aqua calida, cui etiam aliquid aceti adjectum sit, si feratur, inspirentur; sed cavere
oportet, ne nimium Calidi , aut nimium irritantes sint. Fauces vero lacte, aut posca tepenti et luendae potius sunt, quam colluendae, ne dolor e X gargarizatione augeatur. Acetum vero omittatur, ubi dolor acerbior est, ne eo loca dolentia exas perentur. Interim, quoad licet , imperanda est frequens sorbillatio decocti altharae, Vel hordei , vel florum sambuci, ut fauces humescant, laXen' tur, mulceanturque ; humores vero omnes diluantur, liquentu , & resolvantur. Eo spectane quoque eclegmata oleo sa, mucilaginosa, refrige rantia, anodyna, leniter mellita, de quibus ali
quid saepe dolingi debet. Quam primum vero de glutiendi inter liberius evadit , liberaliore potu
opus est, calido, crebro, antiphlogistico , attenuanti, sapOnac Co. Interdum gurgulio, amygdalae, velumque pendulum palati adeo tument, ut una quasi coeant in tumorem omnem faucium hiatum occupantem, aerisque ingressum pene to tum prohibentem; tunc praesentissimum, & fere unicum auXilium praebet prudens, & cauta illarum partium scarificatio, qua, sanguine effluente, citissime detumescunt.' Raninarum sectioni duo obiici solent ; primum ,
quod te iter incita non satis sanguinis effundant ; alterum , quod audaciuS sectar humoris pius, quam oportet , amittant , haemprrhagiamque , quae sisti quandoque nequeat, procreent . Illud in magna sanguinis congestione vix timeri unquam potest ; nam ob refluxum sanguinis prope impeditum turgent huiusmodi venae ,
R non ita cito inaniuntur ; deinde non punctim , sed caesiiu , & transuciam aperire , foverique laqua calida
185쪽
ore recepta debent, ut sanguis libere, & diu , prout Volumus , manare possit . Sic primae illi objectioni ob viam itur. Altera vero, qua harinorrhagiae metus inclutitur, facili quoque negotio evanescit, si & sanguinis dia- thesis in vera, ac legitima inflammatione, & venarum e-Niguitas considerentur. Sanguis cum ad concrescendum , cohaerendum iit pronior, vix , ac ne vix quidem seri PD, test, ut diutius, quam nobis lubet, es quere pergat. Bre Vi enim per se, vel aeris atractu in throtia bos cogitur, a ora vulneris Claudit, vel admota frigida, aut spleniosis e linteo duplicato vulnusculo impositis, & mann aliquandi had pressis facile sistitur . Exiguitas denique venarum tanta est, ut ad magnam sanguinis profusionem non sufficiant. Vera tamen dicunt qui ejusmodi timorem objiciunt , si de angina non inflammatoria, si de cachecticis, Si scorbati cis hominibus loquantur. In his enim haemorrhagiae e Sraninis audacius concisis pene lethi cie, ut non semel e gomet ipse vrdi, enascuntur. In aliis vero, atque in Ve'ra sanguinis inflammatoria diath si nunquam hujusmodi infortunium observavi, etsi saepissime ad hanc sanguinis missionem confugerim , adhibitaeque ab aliis pluries interfueriri uas
Interea negligenda haud sunt ea, quae extrinsecus adhibita levando morbo adjutrices manUS COI- ferre creduntur. Pserique statuunt, inchoante morbo admovenda ea e sie, quae influentem humorem leniter reprimant, dc vasa subastringant, similiaque, eo inclinante, commendant. Ab his tamen lin augmento, sive inflammatione jam provecta, diuigenti time ca Mut quod sanguinem congestiam comphagunt, dc vias angustiores reddunt. Tutius trimen vel inter initia est avocare, dc ret vellere, quam reprimere, dc roborare . Hinc prorat, tomentis numidis, moderate calentibus, Sili
186쪽
sue admotis, aut etiam cataplasmatis ejusdem g neris, nimirum quae molliant, & leniter discutiant, collum circumcingere, cautione adhibita, ne calore, aut Pola lere molestiam creent. Usitatissima ad id esse si lent decocta ex malva, althaea, parieta ria, seminibus lini scenta graedi, floribus sambuci, Chamaeli, meliloti, verbasci, atque ex his cataplas ata quoque parantur, addito oleo quodam pingui, Vel uti nymphaeae, violarum, rosarum , aut si mili. Nonnulli his croci orientalis, aut camphorae tantillum adjiciunt; sed animadvertere oportet, nα odore aegri laedantur. Aliis pulpa cassise eumdem in finem cataplasmatis instar collo applicita Pro
batur, & reapse praeferenda , ut simplicissima ,
multis aliis videtur; sed curandum est, ut levi ter prius calefiat, dc non magno volumine ad moveatur . . Nec desunt, . qui eκ veterum consilio, e auctoritia te acribus, sinapi videlicet, sale, scilla, aut similibus collum, pectusque rube- faciendum , ut erandumque praecipiunt, ut ad eX-teriora morbus a) avocetur. Immo cantharides
fermento panis CXCeptas admovent, ut vesicae e X- Citentur, narrantque, praeclaros inde effectus saepissime consecutos esse. Depleta vero priuS Uasa ,,& retusus febris impetus aliquanto sit oportet. At ubi jam ingens subitae suffocationis metus incumbit, ne quidquam intentatum, reliquatur , adtracheotoniam per se nec dissicilem, . nec periculosam b) deveniendum esse sine mora existimant ' Verum haec tum sol una prodesse poterit , cum praefocationis caula non intra Pyragem propagatur. SeCus, non item.
187쪽
' Tracheotomia , quae fit aperto inter anulum, & anulum in trachea soramine, immissoque idoneo, ut Chirurgi docent, tubulo , per quem spiritus duci possit , vix aliquid periculi habet. Uerum, quando aliquod corpus e Neadem tracti ea , casu in ipsam illapsum , extrahendum est: tunc sane necesse est ut non modo tegumenta longitudinali incisione dividantur, musculique diduCantur, Verum etiam aliquot anuli , & pars quaedam glandulae thyroidear dissecentur, quo corpus alienum erui possit. Quo in casu
Operatis non omni carer periculo , I. quia vulnus non facile coit , nec facile cicatrice obducitur, a. quia vulneratur glandula thyroidea, 3. quia ex laesis vasis sanguiferis non omnino exiguus haemorrhagiae nactus imminet, &6. quia nervi recurrentes sepe reciduntur cum vocis, &loquelae jactura. At quamquam illud prius tra heotomiae genus tutius, faciliusque adhiberi potest , nolim tameia quis credat, omni dissicultate ipsum vacare. Raro enim tubulus, qui inseritur foramini, sid adharreti loco, ut nori sepe exeat, irritamque reddat operationem. Quod si vinculis, & compressione eum in sua sede detinere roates, faepe tussim doloremque eXCitat, ut amoveri eum Oporicat .
Quare Cl FOUI CROY tracheotomiam posthabendam laryngotomiae csse nuper censuit, locum commodi stimum , in quo institui potest sine ulla molestia, ac difficultate , proponens. Locus autem ad id aptissimus cst spatium illud quas triangulare, quod medium jacet thyroj dcm inter, Sc crico idem Cartilagines . Ibi non glandula , non vasa, non musculi , non nervi insignioris usuq inciduntur Stila cutis, & tracheae sola tunica perforanda est acu triquetra , Cannulae inclusa, quam torquartium, sive paracen- Lemum vulgo voCant. Hunc ipsum locum cuicunque alii
praeserendum putat etiam Cl. UICQD 'AZYR, additque, ejusinodi laryngotomiam selicisti me in canibus iam esse tentatam Seanc. publi'. cir. i. In hac vero sede perforatio ista tum solum utilitatem asteret, cum caussa suffocati an em minitans sumimam, & supremam larvngem occ Dabit, non
188쪽
vero, si infra perforationis locum constiterit. Inutilis quoque, ut patet, erit ubi Corpus aliquod in tracheam illapsum extrahi debeat. Tunc enim trachea ipsa aperienda est, ut mox dicam.
Cum vero angina ad suppurationem tendere g. CCCLXXXIII.) videatur, locus, ubi suppuratio fit, lacte , butyro, oleo blandissimo , aurde cocto, emollienti, & mucilaginoso assidue humectandus, fovendusque est. Pure demum con cunudo o- secto, abscessus mature aperiri debet pharyngotOr Uet mo, aut alio accommodato instrumento, ut pu emittatur. At, ubi tonsillae pluries, dc sae pe in flammationi obnoxiae fuerint, nec unquam per fecte detumuerint, ct facile in eam dein te Vi ericatis a relabi soleant, tunc, si eas suppuratio Oz- Animad- cuparit, non natura: nimis aperiendae sunt, seduc io - exspectandum , donec suppuratio omnem duritiem,& tumorem consumpserit, ac deleverit. Sic C-: nim non solum earum scirrhosa induratio, Verum
dum etiam ad inflammationem nimia proclivitas aUer
d- i- solet. Non raro sola compressione , aut repetito deglutiendi conatu abscessus disrumpitur, &dictum factum, erumpente, & excreato pure M'gri , qui paullo ante ad eYtrema videbantur redacti, repente liberantur, & reviviscunt. Aper Ouid de- to, vel sponte rupto abscesila, satis est, aqua eXta hordeo decocto cum melle mixta ulcus leniter detergere. Hac sola facile repurgatur, & coni δ' nescit.
OR' AE a Si contra gangraenas indicia in faucibus se pro
189쪽
eusa an uni amplius est, sed protinus ad antis epitaca confugiendum . in horum vero usu cavere Opor . . tet, ne inflammationem adaugeamur. Itaque acria , atque irritantia vitentur, aut certe sumnia pru- leniora.
dentia adhibeantur. Initio, cum ambiguas adhuc notae gangraenam indicent, satius erit gargarizare . Ex aqua forum sambuci, aut scordii, succo mali h)2 medici, aut citrei modice acidulata, dc calenti, aut e X aqua communi cum pauxillo aceti , ocmellis; aut, si gargari Zare nequeant , nesciant , aut nolint aegrotantes, hosce liquores s Uce β per Ν.- hi., siryngam injicere, aegris interim ab inspiratione hi urini, abstinere jussis . Signis gangrenae increscentibus vaιidius aliquid gargari iiDatibus addi licet ex spiritu acido falis marini, vel volatili salis a moniaci, vel extinctura myrrhae, atque eosdem spiritus melle ro- Marisca-saceo e X ceptos loco, si manui, dc oculis pateat, I ',' μ' saepe illini, aut penicillo his imbuto maculas gan graenosas crebro, dc leniter attingi, coerceatur earum progressus. His vero non proficientibus, τέ 'scarificatione pertundi ea loca debent. Quae dum is autus. aguntur, si hie glutiendi facultas redierit, aut liberior e valerit, liberaliori manu potui dentur, sed calide; Ca omnia, quae diluunt, temperent, dc diapho resim proliciunt, quae vim vitae leni stimulo uri ἱ,Effuerigunt, dc quae putredini adversantur. Hi prae- ca intersertim celebrantur flores chamae meli, herba scor-μμ' dii, cortex per uvianus, ali ali volatile, & camphora. Diluta, decocta, tincturae ex his comparantur. Camphora aceto calenti, addito pauxillo sacchari albi, solvi commode potest , dc liquoribus cam si ci.)uibusvis admisceri. Saporem facile corrigunt ad- qva atio,
diti syrupi ribesiorum, violarum, idaei, vel similium .
190쪽
Rarius evenit, ut angina inflammatoria in sci
, rhum g. CCCLXXXIII.) degeneret . Id vero
i unquam incidat, in mentem revocentur, quae alibi a nobis opportune tradita fuerunt a). Tonsillae huic malo imagis subjiciuntur. Harum scirrhus , si alia ratione resolvi nequeat , chirurgi manu iacile, & sime periculo ex scindi poterit , aut crebris scarincationibus paullatim deteri, dc suppuratione inducta conitimi. Atque haec plane sunt celebriora artis praesidia, quae ad anginam inflammatoriam curandam adhibentur; quamquam nec omnia semper, nec in quavis eJus specie necessaria reputantur. LevioreS enim faucium, gurgulionis, ct tonsillatum inflammationes paucioribus, mitioribusque ad)umentis discutiuntur. Uictus ratio ex solo jure tenui, ovorumque vitellis, aut hydrogata, aut ptisana laturatiore constabit . a Comment. de insammat. g. LXXVIII. DA ANGINA CATARRHALI, SIVR NOTH Α.
Ab angina inflammatoria, sive vera gradum facimus ad anginam catarrhat m, sive omphaticam, suo notham palinia dictam. Haec a priore illa differt tumore potius lymphatico, & seroso, quam sanguineo, minus rubicundo, imo interdum palli do, dolore exiguo, aut certe non pulsante, febre
vel absente, vel plane mitiore, & catari halium simili. Amygdalae, uvula, velum palatinum, &