장음표시 사용
121쪽
SECTIO SECUNDAE De Perceptionibus relate ad Objecta consideratis. CAPUT PRIMUΜ.
bus formantur, harum corrigendarum & peris fiolendarum praecepta tradidisti, sequitur nunc, ut easdem contempleris
122쪽
relate ad objecta quibus variantur: Quid igitur intelligis per objecti nomen rR. Id omne de quo sermo instatuti
Q. Hanc generalem definitionem, 2. quaenam divisio primum sequetur. Divisio. R. Sermo instituitur vel de ente , vel de non ente. 4 Qua ratione Mens nostra sese componere debet, quando sermonem Quis st
movere, abstinere ab ideis fingendis, tantis. S repraesentationibus, illiusque abstunentiae & cessationis esse conscia. in de fit, ut ejusmodi res adeo 4. videatur operosa atque ardua R. Ex consuetudine inolita , qua *μ- 'Mens fertur ad conceptus fingendos, etiam ubi minime opus est.
4. Illius vocis Nihil , quotuplex acceptio 8 . Triplex R. Nihili voce venit, primo, quod nihilo a equidem non est , sed futurum est, ςποψ secundo, quod nequidem futurum est, sed esse potest: Denique quod nec est, nec exiliere potest , cujus existentiativolvit contradustionem. E Cor
123쪽
Contradi. ctoria Propo nentis status du.plex.
Contradictio distingui potest in a absoluram & hypotheticam : Quod corpus sese projiciat ex alta turri in stib Jectam planitiem contradictionem non implicat absolutam , sed quod mens sana & rationis compos, id velit & j heat impellatque corpus suum in talem ruinam , contradictionem implicat exbmotbes. Q. Expone, quaesio, ut se habeat Mens ejus qui contradictionem aliquam proponit 8
R. Ille vel contradictionem minia me observat, ideasque perperam Coninjunctas supponit, de quarum conjunctione ideam nullam habet, verba fundens sensu destituta , quorumque λgnificationes sese mutuo evertunt ;vel contradictionem orationis suae ipse percipit , habetque Primo utriusque termini ideam. Secundo , Videt alteram idearum illarum excludi ab alte
. Circa non ens possibile , qu modo philosopharis, nam Nihilo assignare aliquam potentiam & aptitudinem videtur absurdum y R. In errorem hic inducimur phrasibus inaccuratis, quae idcirco in a
124쪽
COMPENDIUM. , 99, curatas commutandae sunt , sic pro eo, i, quod dicunt, mons absque υalti consis, tere nequit, dicerem , Mea montis imi fert necessario ideam vallis: Sic pro eo, , quod dici solet, Mons aureus exiseres, potes assirmarem exisore entia , sives seminum , sive creata, quibus ea visi es , ut possint procreare est Uformara
ens extra me realiter exissens, ea natu
i: ra, iisque proprietatibus donatum, quas, in idea, menti nunc observante, tamquam in exemplari contemptor. Denia, que non rebis futuris , sed rebis jam, exisentibus , futuraque olim productuis, ris, realita. es attribuenda.
, Id futurum es, significat, obveri satur menti , certus quidam conceptus & rebus extra me positis ea vis inest, ea motuum determinatio, unis de emersura sit, res actu existens &, conceptui meo respondens.li in Ex principiis positis, elucida C, g. n0nem, Non entis nulta esse attributa 8 NUP entis, R. raus vis huc redit ; ei qui entis ideam removit, si sibi constare velit,
unde ideam mentis removit inde omnis attributi & proprietatis ideam esse, removendam.
125쪽
De Ente in genere , & substantia in flecte. Mis non requiro definitio ' a nem, quae definito clarior diu. ti nequit ; sed species & divisiones 'R. Entis notio , vel est universialis; mes singularis ; Universalis pluribus applicabilis est objectis. Singularibus suum singulis respondet Objectum.
Q. Habesne quaedam circa univeris salem Entis notionem monenda R. Primo, cum idearum nulla prom tius Μenti sistatur, utpote , cui maxime assuevit, quandoquidem nullius rei singularis conceptus sermetur , quin idem Entis in genere vagam notionem involvat; fit ut statim atque
objecto Μens assicitur, sese aliqua realitate assici protinus inserat, cui nondum distincte cognitae, si nomen aliquod imponat, periculum est , ne rem sibi cognitam, quod ejusdem n men familiare sibi secerit, praepost
126쪽
COMPENDIUM IOISecundo, cum vividius longe ab eo, quod est, mens assiciatur, quam ab eo quod non est, fit ut apud me
tem collationes instituentem , pauca quae extiterunt praeponderent innumeris , quae non fuerunt, neς sunt , quibus idcirco non attendit, cum t men absentia quandoque praesentibus praestent.
in Superest nunc declares, quibus 3. universalis illa notio applicari potest y Tres ΕΠ- R. Objecta realitate quadam dona u. ζψις
ta & revera existentia in tres classes dic tribuuntur, quarum Prima, res extra nos existentes, Secunda conceptus, Tertia denique Vocabula, cum res ipsas, tum conceptus nostros designa tia, comprehendet.
Q. Sed notiones exprimis iterum 4. Universiales y Omnium R. Ita est , & quandoquidem res singularis vix ulla sit, quae non habeat D xt nosmiles , Vix quoque ullius idea for- tio 7 mari potest , quae non sit pluribus ain
plicabilis , si excipias ideam Dei, id
est, id eam Entis meri, ideam ejus qui est omne ens , omnis perfectio, a quo omnis abest imperfectio, de quo nulla realitas negari potest , ipsa perse tio absoluta. Ε 3
127쪽
IIanc ideam pluribus applicari, implicat contradictionem , Ei enim non competit omnis perfectio, ille non est omnis realitas simplex & absoluta, qui suas quidem persectiones possidet, sed a quo differt, persectio & realitas alterius absoluti etiam & realis atque perfecti.
Q. Res extra te existentes, quom
R. Mens nostra quando rem extra se existentem contemplatur , cogitat
vel de re propria dicta sive substantia, vel de accidentibus, vel de re modificata , accidentibus suis vestita. Q. Quomodo definis subsantiam ρR. Substantia est ea realitas, quae existentiam possidet sibi propriam, sive cujus existentia alia est ab existentia cujusvis alterius rei. Sic definiatur substantia per Ens habens in se omnia quae ad existentiam necessaria sunt, defintio coincidet cum nostra quoad sensum, sed minus clara videtur quippe ut substantiae nomen Rei alicui juste tribuamus, haud n cesse est omnia quae Ens illud consti tuunt cognita habeamus. Pariter sive substantiae plures distrahantur a se imuicem
128쪽
COMPENDI M. IO3 vicem sive jungantur inter se , Unuminque totum componant , cujus sing lae partes sint , manent pariter substantiae, quia , sive conjunctae , sive separatae, singulae pergunt existentiam suam retinere seorsim , nam differunt seorsim existere & separatum esse; unde vitandae ambiguitatis gratia praeposui dicere cujus exibientia alia est definitioni , ponenti qua existi seorsim. in Unde certo dignosces, num objectum quodpiam , substantia sit auaccidens ZR. Μens ideam, qua assicitur, ideam .esse substantiae tum demum certa est, Substan- cum remoto omni subjecto, cui objea xlx ς' solum ideae tali repondens inhaereat, non cadit illud objectum , non perit
ejus idea, cum contra evanescat modi conceptus, sublato subjecto, cujus modus est ; nam de rebus certe ex ideis nostris judicare licet; unde enim nisi ex ideis nostris judicaremus. Substantiae quotuplex acceptio 8 8. R. Voce Subsantia aliquando conia Substan-ceptus designatur incompletus , ali ζηλ*8'p'quando completus , & rei extra inpi pleitem cogitantem existentis; Completis nempe dicitur ille conceptus, cui ut
129쪽
respondeat objectum extra mentem concipientem existens , nihil superaddendum. Incompletis vero is, cui non potest respondere res eXtra mentem
existens , nisi ei adjiciatur aliquid s. in Substantia quotuplex est y Substantia R. Extensa, & sui conscia. up φ Quomodo probas substantiam
sui consciam non esse extensam ZIo. R. Omnino ex ante dictis patet cogitatio cogitationem non esse modum rei en'φη s tenta, remoto enim substantiae com
rei modi idea, cogitationis videlicet. xi. Ad substantiam cogitantem coia Ru3 si P gnoscendam, quaenam via insistenda noscendi ha γ
R. Sibi attendendum, ejusque naturam intimus sensus deteget, est quippe res sui conscia. a. Q. Tali conscientia sui, sibi quidem Via Dei quisque notus siet, sed non omnem ς0gno assequetur substantiam spiritualem , nam DEI, verbi causa, notio a nΟ-tione nostri discrepare debet ZR. Adeoque notio substantiae cogutantis , quam ex conscientia intima habemus, est ex idea Entis summe periecti corrigenda.
130쪽
COMPENDIUM. Ios. in Discrimen videris attigisse sollia I 3.
eite observandum.8 Necessitas R. Omnino, nam statim atque eotia duςςrnen-
poribus quae menti eonveniunt, & corporum quae ad corpus pertinent, menti tria a mentubuuntur , hac idearum confusione , bu. universa perturbatur Philosophia.
in Solent Μetaphysici, postquam dixere de substantia , aliquid addere: de supposito & Persona R. Substantia quae alteri adjungitur, tanquam pars cum ea totum componens, Suppositum dicitur & si sit cogitans Persona. Actiones porro dicuntur esse Suppo- r storum & Personarim , id est, quod Suppos- opus ex una partium manavit, adia tum &scribitur Supposito, ex illa & aliis par Pς ω tibus composito. Sed haec ultima quaestio ad Grammaticam pertinet potius quam ad Logicam aut Metaph Mam.